بسم الله الرحمن الرحیمانا انزلناه قرآنا عربیا لعلکم تعقلون "سوره یوسف آیه2 "
۲۰:۰۳
با عرض سلام وادب با هدف یادآوری علم نحو و مهارت در تجزیه وترکیب متون عربی بویژه درک بهتر آیات نورانی قرآن و روایات معصومین علیهم السلام کانال مبادی العربیه راه اندازی واز تمامی طلاب ودانش پژوهان به این کانال دعوت میشود.
گانال اموزش مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۲۰:۰۳
كنز العمّال عن أبي الأسوَدِ الدُّؤليِ .[هو ظالم بن عمرو ،: المعروف بأبي الأسود الدُّؤلي أحد الوجوه البارزة و الصحابة المشهورين للإمام أمير المؤمنين عليّ بن أبي طالب عليه السلام أسلم على عهد رسول اللّه صلى الله عليه و آله لكنه لم يحظ برؤيته و هو من المتحقّقين بمحبّة عليّ و محبة ولده . ر . ك : الطبقات الكبرى : 7 / 99، تاريخ دمشق : 25 / 195 و ص 184 و188، موسوعة الإمام عليّ بن أبي طالب : 12 / 13 .]: دَخَلتُ على عليِّ بنِ أبي طالبٍ فرَأيتُهُ مُطرِقا مُتَفَكِّرا ، فقُلتُ : فِيمَ تُفكِّرُ يا أميرَ المؤمِنينَ ؟ قالَ : إنّي سَمِعتُ بِبَلَدِكُم هذا لَحنا فأرَدتُ أن أصنَعَ كِتابا في اُصولِ العَرَبيَّةِ ، فقلتُ : إذا فَعَلتَ هذا أحيَيتَنا و بَقِيَت فِينا هذهِ اللُّغَةُثُمّ أتَيتُهُ بعدَ ثَلاثٍ فألقى إلَيَّ صَحيفَةً فيها : بسمِ اللّه ِ الرّحمنِ الرّحيمِ ، الكلامُ كُلُّهُ اسمٌ و فِعلٌ و حَرفٌ : فالاسمُ ما أنبأ عنِ المُسَمّى ، و الفِعلُ ما أنبأ عن حَرَكةِ المُسَمّى ، و الحَرفُ ما أنبأ عن مَعنىً لَيسَ باسمٍ و لا فِعلٍ . ثُمّ قالَ لي : تَتَبَّعْهُ و زِدْ فيهِ ما وقَعَ لكَ ، و اعلَمْ يا أبا الأسوَدِ أنَّ الأشياءَ ثَلاثَةٌ : ظاهِرٌ ، و مُضمَرٌ ، و شيءٌ لَيس بظاهِرٍ و لا مُضمَرٍ ، و إنّما يَتَفاضَلُ العُلَماءُ في مَعرِفَةِ ما لَيسَ بظاهِرٍ و لا مُضمَرٍقالَ أبو الأسوَدِ : فجَمَعتُ عَنهُ أشياءَ و عَرَضتُها علَيهِ ، فكانَ مِن ذلكَ حُروفُ النَّصبِ فذَكَرتُ مِنها : إنَّ ، و أنَّ ، و لَيتَ ، و لَعلَّ ، و كأنَّ ، و لَم أذكُرْ لكنَّ ، فقالَ لي : لِمَ تَرَكتَها ؟ فقلتُ : لَم أحسَبْها مِنها ، فقالَ : بلى هِي مِنها ، فزادَ لي فيها .[كنز العمّال : 29456.]
كنز العمّال ـ به نقل از ابو الاسود دُؤَلى .[ظالم بن عمرو، معروف به ابو الأسود دُئلى، از چهره هاى برجسته و صحابيان بلند آوازه مولا على عليه السلام است . او در روزگار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله اسلام آورد، امّا توفيق ديدار ايشان را نيافت . وى از شيفتگان على عليه السلام و دوستدار راستين فرزندان اوست .]ـ : خدمت على بن ابى طالب رسيدم. ديدم سرش را پايين انداخته و در حال تفكّر است. عرض كردم : به چه مى انديشيد اى امير المؤمنين؟ فرمود: در شهر شما شنيدم كسى قرآن را اشتباه مى خواند. لذا تصميم گرفتم درباره اصول و مبانى زبان عربى، نوشته اى تهيه كنم . عرض كردم: اگر اين كار را بكنيد ما را زنده كرده ايد و اين زبان را در ميان ما ماندگار ساخته ايدسه روز بعد كه خدمت رسيدم، نوشته اى به من داد كه در آن آمده بود : بسم اللّه الرحمن الرحيم. زبان به طور كلّى از سه عنصر تشكيل شده است : اسم و فعل و حرف. اسم آن است كه از مسمّى خبر مى دهد و فعل آن چيزى است كه از حركت (كار) مسمّى خبر مى دهد و حرف آن چيزى است كه از معنايى خبر مى دهد كه نه اسم است نه فعلسپس به من فرمود : تو اين مطلب را دنبال كن و چيزهايى كه به نظرت مى رسد بر آن بيفزاى و بدان اى ابو الاسود كه اشياء سه گونه اند: آشكار و پنهان و چيزى كه نه آشكار است و نه پنهان، و ميان علما درباره شناخت آنچه كه نه آشكار است و نه پنهان اختلاف استابو الاسود گويد: من مطالبى را گرد آوردم و به عرض آن حضرت رساندم. از آن جمله حروف ناصبه بود كه اينها را اسم بردم : اِنّ، اَنّ، لَيْتَ، لعلّ و كأنَّ. اما لكنّ را نام نبردم. امام به من فرمود : چرا آن را كنار گذاشته اى؟ عرض كردم : آن را از حروف ناصبه به شمار نياورده ام. فرمود : چرا، آن هم جزء اين حروف است. و حضرت آن را بر آنها حروف افزود.ابوالاسود دوئلی می گوید:به همین منوال هربابی را مینوشتم وبه حضرت عرضه می کردم تا به حد کفایت رسید وحضرت به من فرمود:*ما احسن هذا النحو الذی نحو*"چه روش نیکویی است روشی که برگزیده ای"!به همین علت علم نحو را *نحو*ناميدند.به نقل از عبد الحلیم الجندی،الامام جعفر الصادق علیه السلام ص29
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
كنز العمّال ـ به نقل از ابو الاسود دُؤَلى .[ظالم بن عمرو، معروف به ابو الأسود دُئلى، از چهره هاى برجسته و صحابيان بلند آوازه مولا على عليه السلام است . او در روزگار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله اسلام آورد، امّا توفيق ديدار ايشان را نيافت . وى از شيفتگان على عليه السلام و دوستدار راستين فرزندان اوست .]ـ : خدمت على بن ابى طالب رسيدم. ديدم سرش را پايين انداخته و در حال تفكّر است. عرض كردم : به چه مى انديشيد اى امير المؤمنين؟ فرمود: در شهر شما شنيدم كسى قرآن را اشتباه مى خواند. لذا تصميم گرفتم درباره اصول و مبانى زبان عربى، نوشته اى تهيه كنم . عرض كردم: اگر اين كار را بكنيد ما را زنده كرده ايد و اين زبان را در ميان ما ماندگار ساخته ايدسه روز بعد كه خدمت رسيدم، نوشته اى به من داد كه در آن آمده بود : بسم اللّه الرحمن الرحيم. زبان به طور كلّى از سه عنصر تشكيل شده است : اسم و فعل و حرف. اسم آن است كه از مسمّى خبر مى دهد و فعل آن چيزى است كه از حركت (كار) مسمّى خبر مى دهد و حرف آن چيزى است كه از معنايى خبر مى دهد كه نه اسم است نه فعلسپس به من فرمود : تو اين مطلب را دنبال كن و چيزهايى كه به نظرت مى رسد بر آن بيفزاى و بدان اى ابو الاسود كه اشياء سه گونه اند: آشكار و پنهان و چيزى كه نه آشكار است و نه پنهان، و ميان علما درباره شناخت آنچه كه نه آشكار است و نه پنهان اختلاف استابو الاسود گويد: من مطالبى را گرد آوردم و به عرض آن حضرت رساندم. از آن جمله حروف ناصبه بود كه اينها را اسم بردم : اِنّ، اَنّ، لَيْتَ، لعلّ و كأنَّ. اما لكنّ را نام نبردم. امام به من فرمود : چرا آن را كنار گذاشته اى؟ عرض كردم : آن را از حروف ناصبه به شمار نياورده ام. فرمود : چرا، آن هم جزء اين حروف است. و حضرت آن را بر آنها حروف افزود.ابوالاسود دوئلی می گوید:به همین منوال هربابی را مینوشتم وبه حضرت عرضه می کردم تا به حد کفایت رسید وحضرت به من فرمود:*ما احسن هذا النحو الذی نحو*"چه روش نیکویی است روشی که برگزیده ای"!به همین علت علم نحو را *نحو*ناميدند.به نقل از عبد الحلیم الجندی،الامام جعفر الصادق علیه السلام ص29
۲۰:۰۴
1)#تعریف علم نحو:علم به اصول وقواعدی که حالات وقواعدی است که حالات اعرابی وبنائی اخر کلمات سه گانه یعنی*اسم،فعل،حرف*را مشخص وکیفیت ترکیب این کلمات با یکدیگر را بیان میکند.
کانال آموزش مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۲۰:۰۴
2)#وجه تمایز علم نحو وصرفدر علم صرف کلمه از جهت تصریف ودر علم نحو از جهت ترکیب با سایر کلمات واعراب آخرش بررسی میشود.
کانال آموزش مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۲۰:۰۴
3)#فایده علم نحو1)حفظ لسان از خطا در کفتار ونوشتار2)فهم صحیح کلام ومتون عربی
کانال اموزشی مباری العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۲۰:۰۵
۲۰:۰۵
5)#تعریف کلمه:لفظی است که برای معنای مفردی وضع شده است.مانند رجل/ شجر/قلم و... #تعریف کلام:کلام لفظی است متشکل از دو کلمه که بین آنها رابطه اسنادی باشد.
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۲۰:۱۰
۲۰:۱۱
۲۰:۱۹
7)# معربکلمه ای است که اعراب حرف اخر آن با توجه به جایگاهش در جمله تغییر میکند وقیاسی است.# مبنیکلمه ای است که حرکت حرف آخر آن در حالات مختلف تعییر نمیکند وسماعی است.
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۲۰:۱۹
8)#کلمات معرب عبارتنداز: فعل مضارع به غیر از دو صیغه جمع مونث ،همه اسمها به غیر از اسم های مبنی #انواع اعراب: _____اسم:رفع_نصب_جر _____فعل:رفع_نصب_جزم
#کلمات مبنی عبارتند از:فعل ماضی،فعل امر مخاطب،دو صیغه جمع مونث فعل مضارع،مضارع متصل به نون تاکید،تمامی حروف ،اسم های مبنی (ضمائر _اسماء موصول _اسماءاستفهام_اسماءشرط و....)#انواع بناء: ضم_فتح_کسر_سکون
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
#کلمات مبنی عبارتند از:فعل ماضی،فعل امر مخاطب،دو صیغه جمع مونث فعل مضارع،مضارع متصل به نون تاکید،تمامی حروف ،اسم های مبنی (ضمائر _اسماء موصول _اسماءاستفهام_اسماءشرط و....)#انواع بناء: ضم_فتح_کسر_سکون
۲۰:۳۳
9)#تعریف اسم:کلمه ای که فی نفسها برمعنای مستقل دلالت داردومقترن به یکی از زمانهای سه گانه(ماضی_حال_آینده)نیست.مانند علی_علم
#علامات اسم:۱-از آن و به وسیله آن خبر داده میشود/والشمس تجری لمستقر لها
۲-مضاف و مضاف الیه واقع میشود/صدرُ العاقلِ صندوقُ السره
۳-داخل شدن لام تعریف بر آن/المالُ مادَّة الشهواتِ
۴-مجرور میشود/قل اعوذُ بربِّ الناسِ۵-تنوین میپذیرد/قل هو الله احدُُ
۶-مثنی میشود/هلک فیَّ رجلانِ محب غال ومبغض قال
۷-جمع بسته میشود/الادابُ حللُ مجدَّدة
۸-صفت واقع میشود/بل هو قرآنُ مجیدُ
۹-مصغر میشود/فاغث یا غیاث المستغیثینَ عبیدکَ المبتلی
۱۰-منادا واقع میشود/یا الله
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
#علامات اسم:۱-از آن و به وسیله آن خبر داده میشود/والشمس تجری لمستقر لها
۲-مضاف و مضاف الیه واقع میشود/صدرُ العاقلِ صندوقُ السره
۳-داخل شدن لام تعریف بر آن/المالُ مادَّة الشهواتِ
۴-مجرور میشود/قل اعوذُ بربِّ الناسِ۵-تنوین میپذیرد/قل هو الله احدُُ
۶-مثنی میشود/هلک فیَّ رجلانِ محب غال ومبغض قال
۷-جمع بسته میشود/الادابُ حللُ مجدَّدة
۸-صفت واقع میشود/بل هو قرآنُ مجیدُ
۹-مصغر میشود/فاغث یا غیاث المستغیثینَ عبیدکَ المبتلی
۱۰-منادا واقع میشود/یا الله
۲۱:۰۴
10) #تعریف_فعل:کلمه ای است که فی نفسها بر معنای مستقل دلالت داردومقترن به یکی از زمانهای سه گانه (ماضی_حال_آینده)می باشد.مانند:ضرب_یضرب_سیضرب
#علامات_فعل
۱-به وسیله آن خبر داده میشود/الایجابُ یمنعُ الازدیاد
۲-داخل شدن قد بر آن/قد افلحَ المومنونَ
*(قد) علاوه بر فعل ماضی وبرفعل مضارع نیز داخل میشود.
۳-داخل شدن سوف بر آن/کلا سوفَ تعلمونَ
۴-داخل شدن سین بر آن/سنقرئکَ فلا تنسی
۵-مجزوم میشود/لم یلد° و لم یولد°
۶-به انواع ماضی و مضارع صرف میشود.
۷-امر و نهی. اقم _لا تقرب
۸-متصل شدن ضمایر مرفوعی به آن/قالَ ربِّ انی دعوتُ قومی لیلا و نهارا
۹-متصل شدن تاء تانیث ساکنه به آن/تبّت° یدا ابی لهب و تبَّ
۱۰-متصل شدن نون تاکید به آن/و لئن لم یفعل ما آمرهُ لیسجننَّ و لیکونا منَ الصاغرینَ
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
#علامات_فعل
۱-به وسیله آن خبر داده میشود/الایجابُ یمنعُ الازدیاد
۲-داخل شدن قد بر آن/قد افلحَ المومنونَ
*(قد) علاوه بر فعل ماضی وبرفعل مضارع نیز داخل میشود.
۳-داخل شدن سوف بر آن/کلا سوفَ تعلمونَ
۴-داخل شدن سین بر آن/سنقرئکَ فلا تنسی
۵-مجزوم میشود/لم یلد° و لم یولد°
۶-به انواع ماضی و مضارع صرف میشود.
۷-امر و نهی. اقم _لا تقرب
۸-متصل شدن ضمایر مرفوعی به آن/قالَ ربِّ انی دعوتُ قومی لیلا و نهارا
۹-متصل شدن تاء تانیث ساکنه به آن/تبّت° یدا ابی لهب و تبَّ
۱۰-متصل شدن نون تاکید به آن/و لئن لم یفعل ما آمرهُ لیسجننَّ و لیکونا منَ الصاغرینَ
۶:۲۴
11)#تعریف_حرف:کلمه ای است که فی نفسها ومستقل معنایی ندارد ودر کنار کلمات دیگر معنا میشود.مانند:سرت من البصرة الی الکوفة#
۶:۲۴
12)#عامل چیست؟#معمول چیست؟#اعراب کدام است؟بعضی از کلمات در کلمات دیگر اثر میگذارندوسبب تغییر حرکت آخرین حرف آن میشوند،به کلماتی که اثر میگدارند عامل**وبه کلماتی که اثر را میپذیرند**معمول میگویند وبه اثری که عامل در آخر معمول میگذارد **اعراب**میگویند.مانند:ذهبَ علیُُّ(ذهب)علت ضمه گرفتن کلمه(علی)است؛بنابراین به کلمه(ذهب)عامل و به کلمه (علی)معمول می گویند.
#عامل_معنوی:گاهی علت تغییر در آخر کلمه معرب،هیچ کلمه دیگری نیست؛بلکه همین که کلمه معرب در حالت خاصی قرار گیرد،آخر آن تغییر می کند.در این صورت،عامل تغییر، آن حالت خاص است که به آن**عامل معنوی**می گویند.
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
#عامل_معنوی:گاهی علت تغییر در آخر کلمه معرب،هیچ کلمه دیگری نیست؛بلکه همین که کلمه معرب در حالت خاصی قرار گیرد،آخر آن تغییر می کند.در این صورت،عامل تغییر، آن حالت خاص است که به آن**عامل معنوی**می گویند.
۶:۳۱
11)#تعریف_حرفکلمه ای است که دارای معنای مستقلی نیست بلکه برای کامل شدن نیاز به غیر خودش دارد.مانند: سرت من البصره الی الکوفه#علامت_حرف:هیچ یک از نشانه های اسم و فعل را قبول نمی کند.#فوائد_حرف:
ربط دادن بین دو اسم. مانند: امام سجاد (ع): الشرف فی التواضع
ربط دادن بین اسم و فعل. مانند: ضربت بالخشبه
ربط دادن بین دو جمله. مانند: ان تنصرو الله ینصرکم
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
۴:۳۵
12)#عامل چیست؟#معمول چیست؟#اعراب کدام است؟بعضی از کلمات در کلمات دیگر اثر میگذارندوسبب تغییر حرکت آخرین حرف آن میشوند،به کلماتی که اثر میگدارند عامل**وبه کلماتی که اثر را میپذیرند**معمول میگویند وبه اثری که عامل در آخر معمول میگذارد **اعراب**میگویند.مانند:ذهبَ علیُُّ(ذهب)علت ضمه گرفتن کلمه(علی)است؛بنابراین به کلمه(ذهب)عامل و به کلمه (علی)معمول می گویند.
#عامل_معنوی:گاهی علت تغییر در آخر کلمه معرب،هیچ کلمه دیگری نیست؛بلکه همین که کلمه معرب در حالت خاصی قرار گیرد،آخر آن تغییر می کند.در این صورت،عامل تغییر، آن حالت خاص است که به آن**عامل معنوی**می گویند.
کانال آموزشی مبادی العربیه
https://ble.im/jebelli_ir
#عامل_معنوی:گاهی علت تغییر در آخر کلمه معرب،هیچ کلمه دیگری نیست؛بلکه همین که کلمه معرب در حالت خاصی قرار گیرد،آخر آن تغییر می کند.در این صورت،عامل تغییر، آن حالت خاص است که به آن**عامل معنوی**می گویند.
۴:۳۵