K
هر هیئت یک هستهٔ مقاومت بررسی نقش مدّاحی اهل بیت(ع) در نبرد فرهنگی و گسترش فرهنگ مقاومت در شماره جدید #صدای_ایران سرمقاله در شرایط کنونی، پدیده مداحی چگونه میتواند مفاهیم مرتبط با ایدۀ مقاومت و پایداری را تقویت کند؟ در روزگاری که جنگ روایتها و نبرد ارادهها بیش از هر زمان دیگری تعیینکننده سرنوشت ملتها شده است، توجه به «عناصر اثرگذار بر ذهنها، دلها و افکار عمومی» اهمیتی دوچندان پیدا میکند. رهبر شهید انقلاب در بیانات بیستم آذرماه ۱۴۰۴ خطاب به مداحان، با نگاهی راهبردی، بر شناسایی و تقویت همین عوامل اثرگذار تأکید کردند و در این میان، از «مدّاحی اهلبیت(ع)» بهعنوان یکی از عناصر مهم و جریانساز یاد کردند؛ پدیدهای که اگر درست فهم شود، میتواند هر هیئت را به یک «هسته مقاومت» تبدیل کند. در میانهی جنگ روایتها، آنجا که رسانههای پرقدرت جهانی میکوشند هویت و اراده ملتها را دگرگون کنند، برخی پدیدههای ریشهدار فرهنگی هنوز توان ایستادگی و حتی پیشروی دارند. مداحی اهلبیت(ع) از جمله همین پدیدههاست؛ مداحی رسانهای عمیق و اثرگذار است که میتواند فرهنگ مقاومت را بازتولید و تقویت کند. اگر روزی تصور میشد مقاومت تنها در میدان نظامی معنا دارد، امروز روشن است که قلب این نبرد، فرهنگی و ادراکی است؛ و هیئت، یکی از قرارگاههای اصلی این میدان است. مدّاحی رسانهای زنده، پویا و ریشهدار در تاریخ تشیع است. رسانهای که از دل مردم برخاسته، با زبان مردم سخن میگوید و بهواسطه پیوند عاطفی عمیق با اهلبیت(ع)، قدرت نفوذ بالایی در لایههای مختلف جامعه دارد. همین ویژگی، مدّاحی را به بستری مناسب برای انتقال مفاهیم بلند مقاومت و پایداری در برابر فشار دشمن تبدیل کرده است.مداحی از دل تاریخ شیعه برآمده؛ تاریخی آمیخته با ظلمستیزی، عدالتخواهی، ایثار و ایستادگی. همین پیوند عمیق تاریخی است که به مداحی قدرت میدهد تا مفاهیم مقاومت را در قالب عاطفه، معنا و هویت منتقل کند.اما نخستین پرسش جدی این است: مداحی امروز، چقدر با این ظرفیت تاریخی و تمدنی فاصله گرفته یا به آن نزدیک شده است؟ پاسخ به این پرسش، بدون آسیبشناسی ممکن نیست. اگر بخواهیم از ظرفیت مدّاحی در گسترش فرهنگ مقاومت سخن بگوییم، ناگزیر باید نگاهی آسیبشناسانه به وضعیت موجود آن داشته باشیم. نخستین و اساسیترین عنصر در این پدیده، خودِ مدّاح است. مدّاح اهلبیت(ع) مدعی معرفت به اهل بیت(ع) و ناقل پیام و سیره ایشان است. طبیعی است که اگر میان گفتار و کردار او فاصلهای جدی وجود داشته باشد، پیام مدّاحی نیز دچار تزلزل میشود. همانگونه که شهید مطهری هشدار میداد، کسی که خود صالح نیست، اگر در جایگاه اصلاح دیگران بنشیند، نهتنها اصلاحگر نخواهد بود، بلکه به فساد دامن میزند. در گذشته، تربیت مدّاحان مسیری تدریجی و عمیق داشت. مدّاحان معمولاً زیر نظر استادانی رشد میکردند که اهل عبادت، تقوا و وجاهت اجتماعی بودند. امروز اما با گسترش کمی هیئات و تریبونها، این خطر وجود دارد که تربیت معنوی و شخصیتی مدّاحان به حاشیه رانده شود. اگر مدّاح نتواند در حداقلهای اخلاقی و رفتاری الگو باشد، چگونه میتواند پرچمدار مفاهیمی چون ایثار، ایستادگی، عدالتخواهی و ظلمستیزی شود؟پس از شخصیت مدّاح، نوبت به هنر مدّاحی میرسد؛ هنری که شامل انتخاب سبک، نوا و شعر است. تاریخ نشان داده است که شعر و موسیقی، از مؤثرترین ابزارهای انتقال پیام بودهاند. دلیل حضور شاعران در دربار پادشاهان نیز همین قدرت نفوذ کلام و وزن بود. در روزگار ما، نمونه روشن این تأثیرگذاری را در پدیدههایی چون «سلام فرمانده» دیدیم؛ سرودی که با تکیه بر روح مدّاحی، توانست فراتر از مرزها و زبانها، پیام خود را منتقل کند و به یک خاطره جمعی تبدیل شود. ادامه سرمقاله را از اینجا بخوانید. دریافت نسخه PDF Farsi.Khamenei.ir۲۴۶۳۱۸۷