عکس پروفایل خوانش هاخ

خوانش ها

۴۰۲ عضو
undefined️ بزرگداشت کتاب تاریخ قرآن اثر روانشاد محمود رامیار،در مجموعه صد کتاب قرن کتابخانه ملی ایران،با حضور فاطمه توفیقی و محمدهادی گرامیhttps://www.aparat.com/v/rth7750
معرفی محمود رامیارhttps://www.aparat.com/v/rth7750
برای مطالعه بیشتر، نک. مرتضی کریمی‌نیا، «پیش و پس از تئودور نولدکه: تاریخ قرآن نویسی در جهان اسلام» صحیفه مبین (۱۳۹۱): https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/13932/
@ftofighi

۱۴:۲۵

undefined کنفرانس «قرآن و اسلام شیعی: متون، مطالعات، میراث‌ها» (https://shiaresearch.ca/conferences/the-quran-and-shii-islam/#:~:text=This conference aims to explore,broadly conceived%2C approached the Quran.)
undefined این کنفرانس از ۲۵ تا ۲۶ آگوست ۲۰۲۵ (۳ تا ۴ شهریور ۱۴۰۴) با همکاری مؤسسه تحقیقات شیعی (SRI) و مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تورنتو به صورت حضوری/مجازی در ساختمان علوم انسانی جکمن (تورنتو، کانادا) برگزار می‌شود. هدف از این کنفرانس، ایجاد فضایی برای پژوهشگران جهت بررسی جنبه‌های گوناگون رویکرد شیعه به قرآن و کاوش در مشارکت غنی و متنوع علمای شیعه در مطالعات قرآنی است.
undefined دریافت دفترچۀ رویداد (https://drive.google.com/file/d/1T_P7ts5M9GT7w0FPARl-mG0GF6Z_dTfL/view)
undefined روز اول: دوشنبه ۲۵ آگوست (۳ شهریور)
undefined پنل ۱: ریشه‌ها و بنیادها (ساعت ۹:۳۰ صبح)- سارا عزیز (Sarah Aziz): هرمنوتیک در میدان نبرد: علی بن ابی‌طالب و قرآن در صفین (حضوری)- احمد کریمی (Ahmad Karimi): اصول تفسیری امام علی در نهج‌البلاغه (مجازی)- ساره تنافرد و زهرا قاسم‌نژاد (Sareh Tanafard & Zahra Ghasemnejad): معرفی تفاسیر شیعی و ردیابی تطور تاریخی-گونه‌شناختی آن‌ها (مجازی)- سید محمدهادی گرامی (S.M. Hadi Gerami): مواجهه متقدم شیعه با قرآن: میان قرائات متمایز و گفتمان تحریف (مجازی)- سید زیدی (Syed Zaidi): رویکرد اخوان الصفا به قرآن در رساله نجوم (حضوری)
undefined پنل ۲: پیامبران، امامان و قرآن (ساعت ۱۱:۲۵ صبح)- اهاب بداوی (Ahab Bdaiwi): بت‌پرستی و دین اختری: مسیر ابراهیم به‌سوی توحید در قرآن (حضوری)- سجاد رضوی (Sajjad Rizvi): قرابت قرآن و امامان در تفسیر شیعی (حضوری)- رندی رمال (Randy Ramal): قرآن در رسائل حکمت دروزیان (حضوری)- اسکات لوکاس (Scott C. Lucas): تفسیر قرآنی یکی از امامان بزرگ زیدی (مجازی)
undefined پنل ۳: ظاهر و باطن (ساعت ۲:۱۵ بعدازظهر)- حلیم چالیس (Halim Calis): لایه‌های معنای قرآنی: تفاسیر شیعه امامی از حدیث «چهار وجه قرآن» (حضوری)- ارخان میرقاسم‌اُف (Orkhan Mir-Kasimov): آیا گروه‌های عرفانی و مسیحایی پس از مغول، رویکردهای شیعی به قرآن را ادامه دادند؟ (حضوری)- محمدامین منصوری (Mohammad Amin Mansouri): خوانش کیهان، خوانش قرآن: سید حیدر آملی و آموزه تأویل (حضوری)- متیو تِریه (Mathieu Terrier): هرمنوتیک شیعه دوازده‌امامی بر سر یک دوراهی (حضوری)
undefined روز دوم: سه‌شنبه ۲۶ آگوست (۴ شهریور)
undefined پنل ۴: تشیع و تسنن (ساعت ۹:۴۵ صبح)- فارِس ژیلون (Fârès Gillon): «مکتب تفسیری پیش از بویهیان» و میراث نصیری و اسماعیلی آن (حضوری)- خالد سنداوی (Khalid Sindawi): مرگ می‌گرید، قرآن سخن می‌گوید: تلاوت آیات توسط سر بریده امام حسین (مجازی)- یاسمین امین (Yasmin Amin): دروغ‌هایی درباره دروغ؟ حدیث افک میان عایشه و ماریه قبطیه (مجازی)- آرتور شِکتِر (Arthur Schechter): امام الهی به‌مثابه قرآن مخلوق‌نشده (مجازی)- حسین عبدالساتر (Hussein Abdulsater): وعده‌های قرآنی پیروزی: تفاسیر شیعی (مجازی)- ریچل فریدمن (Rachel Friedman): کشف الاسرار و تعامل تطور هرمنوتیکی شیعی-سنی (حضوری)- صدیقه کاردان (Seddigheh Kardan): جریان پنهان شیعی در تفسیر قرآنی شهرستانی (حضوری)
undefined پنل ۵: چرخش صفوی (ساعت ۱:۰۰ بعدازظهر)- یوسف اونال (Yusuf Ünal): هرمنوتیک قرآنی در اخلاق صوفیانه قزلباش-علوی (حضوری)- لیاقت تکیم (Liyakat Takim): تفسیر محمد محسن فیض کاشانی (حضوری)- مریم مؤذن (Maryam Moazzen): خوانش قرآن از طریق سنت: روش‌شناسی تفسیری فیض کاشانی (حضوری)- سید نظام‌الدین احمد (Saiyad Nizamuddin Ahmad): مبانی قرآنی حکمت متعالیه (حضوری)
undefined پنل ۶: تحولات و آیین‌های مدرن (ساعت ۳:۰۰ بعدازظهر)- سید محمد رضوی (Syed Muhammad Rizvi): کاربست حدیث توسط علامه طباطبایی در تفسیر المیزان (حضوری)- حسن دعاگو (Hasan Doagoo): مجازات ابدی و عدالت الهی: دیدگاه شیعی از المیزان (حضوری)- زینب وصال (Zeinab Vessal): آیاتی بر عَلَم: کتیبه‌های قرآنی بر روی علامت‌های فلزی (مجازی)
undefined https://t.me/Khanishha

۱۴:۲۶

thumbnail
undefined کنفرانس «قرآن و اسلام شیعی: متون، مطالعات، میراث‌ها» (https://shiaresearch.ca/conferences/the-quran-and-shii-islam/#:~:text=This conference aims to explore,broadly conceived%2C approached the Quran.)
undefined روز اول: دوشنبه ۲۵ آگوست (۳ شهریور)
undefined پنل ۱: ریشه‌ها و بنیادها (ساعت ۹:۳۰ صبح)
- سید محمدهادی گرامی (S.M. Hadi Gerami): مواجهه متقدم شیعه با قرآن: میان قرائات متمایز و گفتمان تحریف (مجازی)
undefined https://t.me/Khanishha

۱۴:۳۷

thumbnail
undefinedنشست علمی «رویکردهای تاریخی در مطالعات اسلامی ایران»undefined
این نشست، حاصل طرح پژوهشی چندساله سیدمحمدهادی گرامی (عضو هیأت علمی پژوهشگاه) است که به «فقدان سازواره روش‌شناختی بومی» در مطالعات اسلامی با رویکردهای تاریخی می‌پردازد. طرح، نقشه‌راهی برای پژوهش‌های بومی و میان‌رشته‌ای در ایران است که بر: تاریخ انگاره و اندیشه، انسان‌شناسی تاریخی ـ فرهنگی و رویکردهای زبان‌شناختی تأکید دارد.
undefined سخنران: سیدمحمدهادی گرامی
undefined زمان: دوشنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۳ الی ۱۵
undefinedمکان: پژوهشگاه علوم انسانی، سالن ادب (تهران، بزرگراه کردستان، خیابان دکتر صادق آئینه‌وند)
undefined لینک آنلاین: https://webinar.ihcs.ac.ir/rooms/wwh-mtw-vep-rac/join
undefined ورود برای عموم آزاد و رایگان است.
#مطالعات_اسلامی #رویکرد_تاریخی #پژوهش_بومی #میان_رشته_ای #سیدمحمدهادی_گرامی
undefined https://t.me/Khanishha

۱۹:۱۸

بازارسال شده از خانه کتاب و ادبیات ایران
thumbnail
در ادامه سلسله نشست‌های «خلوت خرد»؛ undefined نشست «نخستین اندیشه‌های شیعی» برگزار می‌شود
undefined سه‌شنبه ۲ دی (۱۴۰۴)
undefined ساعت ۱۳:۳۰
با حضور:
undefined سعید طاووسی‌مسرور
undefined محمدهادی گرامی

undefined تهران، خیابان انقلاب اسلامی، خیابان برادران مظفر جنوبی، کوچه خواجه نصیر، پلاک دو، سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران
undefined پخش از آپارات خانه كتاب و ادبيات ايران: https://www.aparat.com/khaneketab
#خانه_کتاب_و_ادبیات_ایران#سرای_اهل_قلم
بله | ایتا | تلگرام | اینستاگرام
@khaneh_ketab_adabiat

۱۳:۲۰

بازارسال شده از خانه کتاب و ادبیات ایران
thumbnail
undefinedدر جلسه نقد و بررسی کتاب «نخستین اندیشه‌های شیعی» مطرح شد؛undefinedامام باقر(ع)؛ نقطه عطفی در صورت‌بندی اندیشه و هویت شیعی
سعید طاووسی مسرور گفت: با وجود غفلت پژوهش‌های غربی و کم‌کاری محققان داخلی در معرفی امام محمدباقر(ع)، این دوره نقطه عطفی در تاریخ تشیع بود؛ امام باقر(ع) با صورت‌بندی آموزه‌های کلامی و فقهی، میراث حدیثی گسترده و نقش‌آفرینی در برابر جریان‌های سیاسی، هویت مستقل شیعه را تثبیت کرد.
https://ketab.ir/News/33373
#خانه_کتاب_و_ادبیات_ایران#سرای_اهل_قلم
بله | ایتا | تلگرام | اینستاگرام
@khaneh_ketab_adabiat

۱۹:۲۸

بازارسال شده از خانه کتاب و ادبیات ایران
thumbnail
undefined ببینید
undefined نشست «نخستین اندیشه‌های شیعی»
با حضور:
undefined سعید طاووسی‌مسرور
undefined محمدهادی گرامی

#خانه_کتاب_و_ادبیات_ایران#سرای_اهل_قلم
بله | ایتا | تلگرام | اینستاگرام
@khaneh_ketab_adabiat

۱۷:۳۹

به نام دوست؛
تاریخِ ما همیشه آمیخته با وقفه‌ها، سکوت‌ها و البته بازگشت‌ها بوده است.پس از چند هفته دوری ناخواسته، دوباره اینجا هستم. دشوار است کلمات را کنار هم چیدن، وقتی که معنای بسیاری از واژه‌ها زیر سایه‌ی سنگین حوادث دی‌ماه رنگ باخته است.اما زندگی در جریان است و ما در «خوانش‌ها» باز هم تلاش می‌کنیم تا در میانه‌ی این هیاهو، مجالی برای درنگ و تأمل پیدا کنیم. تسلیتِ خشک و خالی شاید دردی را دوا نکند، اما بودن در کنار هم و گفتگو، شاید تحملِ سختی‌ها را آسان‌تر کند.
سیدمحمدهادی گرامیکانال خوانش‌ها
undefined https://t.me/Khanishha

۱۶:۲۵

بازارسال شده از مجله تصویری فرهیختگان
thumbnail
undefinedقسمت بیستم برنامه «ایده» با حضور سید محمد هادی گرامی منتشر شد
undefined در این قسمت «ایده» سید محمد هادی گرامی، استاد دانشگاه درباره «علوم انسانی ایران در محافل بین‌المللی چه جایگاهی دارد؟» توضیح می‌دهد.
#ایده کاری از مجله تصویری فرهیختگان میزبان: پرویز امینی
ویدیو کامل را در یوتیوب و آپارات فرهیختگان ببینید.
@FarhikhteganMag

۱۶:۵۸

بازارسال شده از مجله تصویری فرهیختگان
thumbnail
undefinedغرب اسلام را از ریشه‌ها می‌شناسد
#ایده کاری از مجله تصویری فرهیختگان میزبان: پرویز امینی
ویدیو کامل را در یوتیوب و آپارات فرهیختگان ببینید.
@FarhikhteganMag

۱۶:۵۸

بازارسال شده از مجله تصویری فرهیختگان
thumbnail
undefinedسید محمد هادی گرامی، استاد دانشگاه: بعد از ۱۱ سپتامبر غرب مطالعات اسلامی را از دانشگاه به دپارتمان‌های سیاسی امنیتی منتقل کرد
#ایده کاری از مجله تصویری فرهیختگان میزبان: پرویز امینی
ویدیو کامل را در یوتیوب و آپارات فرهیختگان ببینید.
@FarhikhteganMag

۱۶:۵۸

بازارسال شده از مجله تصویری فرهیختگان
thumbnail
undefinedبرای ارتباط با جهان آکادمیک، نیاز به زبان آکادمیک مسئله محور و عبور از ایدئولوژی‌زدگی است
  #ایده کاری از مجله تصویری فرهیختگان  میزبان: پرویز امینی
ویدیو کامل را در آپارات فرهیختگان ببینید.
@FarhikhteganMag

۱۴:۲۸

خوانش‌ها | سیدمحمدهادی‌ گرامی:undefined۵۲undefinedاَمّا بعد از چهل روز؛ درنگی در نارواداری و مناسک نوپدید
undefinedسیدمحمدهادی گرامی
undefined«در لحظه‌های تحول، "چگونگی" بر "چیستی" پیشی می‌گیرد: مناسک بر ایدئولوژی».
[قسمت ۱ از ۲]
undefined بیش از چهل روز از حوادث تلخ دی ماه ۱۴۰۴ گذشته است و اکنون، بعد از غبار هیجانات نخستین، مجال «درنگ پدیده‌شناسانه» فراهم می‌شود. به عنوان پژوهشگری که دغدغه‌ اصلی‌اش نه «کنشگری سیاسی» بلکه «رصد امر فرهنگی» است، نمی‌توانم از کنار آنچه در این مدت بر زیست‌جهان ایرانی رفته، بی‌تفاوت عبور کنم. آنچه بیش از هر چیز نگرانم می‌کند، نه صرف نتیجه‌ی سیاسی این رخدادها، بلکه «فرایند» اجتماعی خشونت‌باری است که در حال تکوین است؛ فرایندی که آینده‌ی ایران را، فارغ از هر تغییری، با چالشی عمیق روبرو می‌سازد.
یک) از خستگی ایدئولوژیک تا دین‌ستیزی؛ دوری باطل: جامعه‌ی ما دهه‌هاست که از یک «خستگی تاریخی» رنج می‌برد؛ خستگی از سپهر عمومی ایدئولوژیک‌شده‌ای که دین را در خدمت سیاست به کار گرفت و نوعی «آسفیکسی فکری» (خفگی فکری) را بر حیات اجتماعی تحمیل کرد. این وضعیت، هم به ساحت قدسی دین آسیب زد و هم به دنیای عرفی مردم. نیاز طبیعی چنین جامعه‌ای، نه لزوماً نفی دین، بلکه حرکت به سوی یک فضای غیرایدئولوژیک به معنای دقیق و اصیل کلمه بود؛ فضایی روادار که در آن، ساحت عمومی از سیطره‌ی یک قرائت خاص از دین رها شود و هرکس بتواند در گوشه‌ی امن خود، جهان‌بینی و سبک زندگی‌اش را داشته باشد. این یک عطش تاریخی برای تنفس در هوایی تازه بود. اما متأسفانه، گفتمان غالبی که امروز در هیئت آلترناتیو در حال شکل‌گیری است، یک گفتمان غیرایدئولوژیک و روادار نیست.این جریان، خود یک ایدئولوژی جدید «دین‌ستیز» است که با همان منطق حذفی و تمامیت‌خواه، در پی پاکسازی سپهر عمومی از هرگونه نشانه‌ی مذهبی و فرهنگی «ناهمسو» است. این فضا، به همان اندازه طردکننده و ناروادار است و این برای آینده‌ی ایران، خطری بزرگ‌تر را صورت‌بندی می‌کند. ما در حال تجربه‌ی یک دور باطل و گذار از یک افراط به افراطی دیگر هستیم که در آن، «آزادی» قربانی اصلی است.
دو) ذبح قشر میانه؛ تراژدی نخبگان و مذهبیون منتقد: این دوقطبی کاذب و خشن «حکومتی/برانداز»، یک «قشر سوم» را بی‌رحمانه در میان دو سنگ آسیا له می‌کند: نخبگان آکادمیک، روشنفکران مستقل، و مهم‌تر از همه، آن بخش بزرگ و خاموش از جامعه‌ی مذهبی که منتقد جدی وضع موجود هستند اما با گفتمان دین‌ستیز نیز هیچ نسبتی برقرار نمی‌کنند. این «قشر سوم»، همان عقلانیت در تبعید و بدنه‌ی اصلی جامعه است که می‌توانست پل ارتباط و نیروی محرکه‌ی یک تحول عقلانی و مسالمت‌آمیز باشد.اما امروز این گروه از هر دو سو تحت فشار برچسب‌هاست: از یک سو، به «حکومتی بودن» و «ماله‌کشی» متهم می‌شود و از سوی دیگر، به «ضدانقلابی نامطمئن» و «وسط‌باز» بودن. اینان در یک انزوای تحمیلی، با اضطراب به آینده می‌نگرند و نگران امنیتی هستند که شاید در فردای یک تحول خشونت‌بار، از امروز هم کمتر باشد؛ ذبح این قشر میانی، در واقع ذبح آینده‌ی یک جامعه‌ی متکثر و روادار است.
سه) جنگ مناسک؛ وقتی «ماده» جای «معنا» را می‌گیرد: عمیق‌ترین لایه‌ی این تحول، که نیازمند تحلیلی دقیق‌تر است، «درگیری مناسکی» است. ما امروز صرفاً شاهد یک جنگ ایدئولوژیک نیستیم، بلکه در حال تماشای یک «جنگ مناسک مادی» هستیم. هر دو ایدئولوژی، برای خود مناسکی تعریف کرده‌اند که «عینیت» و «متریالیتی» دارد. این مناسک، دیگر صرفاً بازتاب یک ایدئولوژی نیستند، بلکه خودشان در حال تولید معنا و هویت‌اند:
• مناسک رسمی: که در رسانه‌های حکومتی و آیین‌های سنتی با سازوکارهای مشخص ترویج می‌شود.• مناسک نوپدید: که در جریان مقابل به شکلی خلاقانه (و گاه مخرب) خلق شده است؛ انگاره‌هایی چون «جاویدنام»، شیوه‌های خاص تدفین و سوگواری (همچون رقص بر مزار)، و واژگان جدیدی چون «خون‌شور» و «مزدور».
این «مادیت مناسک» از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد ما با یک تحول سطحی روبرو نیستیم. گویی دیگر خود ایدئولوژی و مبانی نظری اهمیت درجه‌ی دوم را دارد و آنچه در صحنه رخ می‌دهد، نبرد این «آیین‌های مادی» است. این مناسک، از طریق «عاملیت» خود، به جای آنکه از ایدئولوژی برآیند، خود در حال تولید یک ایدئولوژی جدید هستند. این پدیده، نشان می‌دهد که ما با یک تحول صرفاً سیاسی روبرو نیستیم، بلکه در حال تجربه‌ی یک «برساخت فرهنگی» جدید در لایه‌های عمیق جامعه هستیم که اثرات آن تا سال‌ها باقی خواهد ماند.
ادامهundefined
undefined https://t.me/Khanishha

۱۶:۲۱

undefined۵۲undefinedاَمّا بعد از چهل روز؛ درنگی در نارواداری و مناسک نوپدید
undefinedسیدمحمدهادی گرامی
undefined«در لحظه‌های تحول، "چگونگی" بر "چیستی" پیشی می‌گیرد: مناسک بر ایدئولوژی».
[قسمت ۲ از ۲]
چهار) اقتضای نارواداری در بزنگاه‌های تحول قدرت: البته از منظر جامعه‌شناسی سیاسی، قابل درک است که درلحظات «تحول قدرت»، شکل‌گیری یک دوقطبی، امری ناگزیر و حتی از منظر تحلیلی، «توجیه‌پذیر» است. این تنها جایی است که شاید بتوان خشونت و نارواداری را به عنوان اقتضای تغییر فهمید. در آن لحظه‌ی خاص، جایی برای قشر میانه نیست و همه باید انتخاب کنند. اما پیش و پس از آن لحظه، این وضعیت نه تنها توجیه‌پذیر نیست، بلکه برای کالبد اجتماعی ایران، سمی مهلک است. نگرانی من این است که این «ذهنیت حذفی» و «ناروادار»، حتی پس از فروکش کردن هیجانات، به یک «فرهنگ سیاسی» ماندگار تبدیل شود و ما را از یک چاله به چاله‌ای عمیق‌تر بیندازد؛ چاله‌ای که در آن، دیگر نه تنها حکومت دینی، که هرگونه «دینداری» نیز برتابیده نمی‌شود.
undefinedما به یک نگاه سوم، یک نگاه بیرونی و پدیده‌شناسانه نیاز داریم که این وضعیت را «توصیف» کند و درباره‌ی خطرات آن برای «ایرانیت» هشدار دهد؛ پیش از آنکه دیر شود.
undefined https://t.me/Khanishha

۱۶:۲۱

#بازتاب_دیدگاه درباره یادداشت ا اَمّا بعد از چهل روز؛ درنگی در نارواداری و مناسک نوپدید
undefined جناب آقای دکتر #محمد_مهدی_سیار (استاد دانشگاه امام صادق (ع)):

"امتداد تئوریک پیام رضا پهلوی خطاب به «شیعیان باورمند»:«مذهب تشیع را از حکومت جمهوری اسلامی پس بگیرید!» ....
در آغاز و پایان متن‌تان تأکید کنید که صرفا در حال «پژوهش» و «توصیف» و «رصد امر فرهنگی» هستید، اما در میانه متن، رادیکال‌ترین تجویزها را شبیه امری بدیهی تحویل مخاطب دهید:«نیاز طبیعی چنین جامعه‌ای، نه لزوماً نفی دین، بلکه حرکت به سوی یک فضای غیرایدئولوژیک به معنای دقیق و اصیل کلمه بود؛ فضایی روادار که در آن، ساحت عمومی از سیطره‌ی یک قرائت خاص از دین رها شود و هرکس بتواند در گوشه‌ی امن خود، جهان‌بینی و سبک زندگی‌اش را داشته باشد. این یک عطش تاریخی برای تنفس در هوایی تازه بود.»
تمام متن هم ضرورت جداسازی دینداری از جمهوری اسلامی را مفروض میگیرد و دغدغه مقدسش حفظ دینداری در پسفردای تغییر نظام است. (همان دغدغه مقدس شاهزاده در آن پیام خطاب به شیعیان متدین!)."
undefined https://t.me/Khanishha

۱۳:۵۲

undefinedدر باب «سوء خوانش» و «اخلاق گفتگو»؛ پاسخی به یک نقدundefined
undefinedسیدمحمدهادی گرامی
undefined از سر اتفاق، نقدی بر یادداشت «اَمّا بعد از چهل روز... » به قلم یکی از اساتید محترم (جناب آقای محمد مهدی سیار) دیدم که به شکلی ناخواسته، خود بهترین مصداق و شاهد مدعای اصلی آن یادداشت بود. این نقد، بیش از آنکه مرا به بازاندیشی در محتوای تحلیلم وادارد، در درستی تشخیصم از «وضعیت موجود» مصمم‌تر کرد. همان‌طور که گفته شد، «آفتاب آمد دلیل آفتاب». لذا این پاسخ را نه از سر جدال، بلکه بهانه‌ای برای تعمیق یک بحث روش‌شناختی می‌نویسم.
۱. در باب مغالطه‌ی «توصیف» و «تجویز»؛ یک خطای ابتدایی: منتقد محترم، با استناد به بخشی از یادداشت، مرا به تناقض‌گویی متهم کرده‌اند که چرا در عین ادعای «توصیف»، به «تجویز» رادیکال پرداخته‌ام. این نقد، ناشی از یک سوءبرداشت بنیادین از مفاهیم «توصیف/تجویز» در سپهر علوم انسانی است.آنچه من از آن سخن می‌گویم، تفکیک میان «منظر الهیاتی» و «منظر پدیدارشناسانه» است. در منظر الهیاتی، «تجویز» به معنای صدور حکم بر اساس مبانی وحیانی و کلامی است. اما در منظر جامعه‌شناختی و پدیدارشناسانه، «توصیف» هرگز به معنای یک گزارش خنثی و بی‌هدف نیست. هر تحلیل‌گر اجتماعی، پس از «توصیف» یک پدیده (مثلاً توصیف یک بیماری اجتماعی)، به یک «جمع‌بندی» و «توصیه» می‌رسد. این یک امر بدیهی در پراکسیس علوم انسانی است.اینکه جامعه‌ی ما پس از دهه‌ها تجربه‌ی ایدئولوژی‌زدگی، به یک «عطش تاریخی» برای تنفس در فضایی غیرایدئولوژیک رسیده، یک «تجویز» الهیاتی نیست؛ یک «توصیف پدیدارشناسانه» از یک نیاز واقعی و ملموس جامعه است. توصیه به حرکت به سوی این فضا نیز، نه یک حکم فقهی و الهیاتی، بلکه یک «راه‌حل جامعه‌شناختی» برآمده از همان توصیف است. خلط این دو سطح از تحلیل، خطایی است که از یک استاد حوزه‌ی ارتباطات و علوم انسانی بعید به نظر می‌رسد.
۲. در باب «تله‌ی دوقطبی» و همسان‌سازی‌های تقلیل‌گرایانه: نگران‌کننده‌تر آنکه، منتقد محترم، دغدغه‌ی یادداشت مرا با پیام اخیر آقای رضا پهلوی همسان پنداشته‌اند. این دقیقاً همان «مکانیسم دوقطبی‌ساز» و «خشونت نمادین» است که در یادداشت، نسبت به آن هشدار داده بودم.این منطق معیوب می‌گوید هرکس که وضع موجود را نقد کند و از ضرورت یک فضای جدید سخن بگوید، لزوماً در زمین «جریان پهلوی» بازی می‌کند. این همان تفکری است که «قشر میانه» و «نخبگان مستقل» را ذبح می‌کند و آن‌ها را مجبور به انتخاب میان دو گزینه‌ی نامطلوب می‌کند.
undefined یادداشت من، دقیقاً فریادی علیه همین «تقلیل‌گرایی» بود. این یادداشت، تلاشی بود برای گشودن یک «فضای سوم»؛ فضای نخبگان مذهبی و غیرمذهبی منتقدی که نه دل در گروی وضع موجود دارند و نه به آلترناتیوهای دین‌ستیز و خشونت‌طلب دل بسته‌اند. اما گویی ذهنیت دوقطبی، قادر به فهم و هضم این «فضای سوم» نیست.
undefined https://t.me/Khanishha

۱۴:۰۱

140416_001 - Segment1(00_12_36.000-00_38_36.000).m4a

۲۶:۰۰-۱۵.۷۴ مگابایت
undefined چرا یک جامعه به «رئیس بیگانه» تن می‌دهد؟
تحلیلی شنیدنی از پدیده‌ی Stranger Chief در انسان‌شناسی سیاسی

undefined گفتاری از دکتر احمد پاکتچی
شاید در حالت عادی این‌طور به نظر برسد که هر ملتی ترجیح می‌دهد حاکم و مدیر جامعه‌اش از «جنس خودش» باشد. هیچ‌کس در شرایط طبیعی نمی‌پذیرد که یک بیگانه یا غریبه بر او ریاست کند؛ اما تاریخ و انسان‌شناسی سیاسی به ما نشان می‌دهد که همیشه این‌طور نیست!در این فایل صوتی بسیار مهم، پدیده‌ای به نام «رئیس بیگانه» (Stranger Chief) بررسی می‌شود: شرایطی که در آن، یک جامعه نه‌تنها در برابر ریاست یک غریبه مقاومت نمی‌کند، بلکه خودش خواهان و پذیرای آن می‌شود.
undefinedاما چه چیزی یک جامعه را به این نقطه می‌رساند؟پاسخ را باید در دو کلمه‌ی کلیدی جستجو کرد: «دودستگی حاد» و «نارواداری».زمانی که یک جامعه دچار شکاف‌های عمیق داخلی می‌شود و گروه‌های رقیب به چنان سطحی از خصومت می‌رسند که تحمل پیروزیِ گروه مقابل برایشان غیرممکن است (نبودِ رواداری دموکراتیک)، تعادل جامعه به هم می‌ریزد. در این بن‌بستِ فرساینده، گروه‌های درگیر ترجیح می‌دهند یک «فرد غریبه» یا «نیروی بیرونی» بیاید و بر همه مسلط شود، تا حداقل خیالشان راحت باشد که رقیب داخلی‌شان به برتری نرسیده است!در این ‌گفتار جذاب، با ذکر مثال‌های ملموس تاریخی می‌شنوید که چگونه:
undefinedرقابت خصمانه و بی‌انتهای قبایل «اوس» و «خزرج» در یثرب، آن‌ها را تشنه‌ی یک حاکم بیگانه کرده بود.undefinedچگونه تمدن باستانی «استون‌هنج» در انگلستان توسط فردی از قاره‌ی اروپا و به دلیل ناتوانی بومیان در اتحاد شکل گرفت.undefinedو چگونه چنگیزخان‌ها و آتیلاها سوار بر موج اختلافاتِ درونی جوامع، توانستند بر آن‌ها مسلط شوند.
undefined چرا شنیدن این صوت پیشنهاد می‌شود؟این فایل صرفاً یک روایت تاریخی نیست؛ بلکه یک آینه‌ی جامعه‌شناختی است که نشان می‌دهد چگونه فقدانِ مدارا، از بین رفتنِ ظرفیت‌های دموکراتیکِ درون‌گروهی و تعمیقِ شکاف‌های داخلی، می‌تواند استقلال یک جامعه را از درون تُهی کرده و مسیر را برای پذیرش و حتی طلبِ «اقتدارِ بیگانه» هموار کند.
undefined برای درک بهتر مکانیزم‌های قدرت و روان‌شناسیِ جوامعِ درگیرِ انشقاق، شنیدن این تحلیل عمیق را از دست ندهید.
undefined @khanishha

۸:۱۶

تأملی بر پدیده «رئیس بیگانه»؛ پاسخی به سه نقد درباره گفتار دکتر پاکتچی
مقدمه

بخش ۱ از ۲

چندی پیش، برشی صوتی از تدریس استاد ارجمند، جناب دکتر احمد پاکتچی، با موضوع پدیده «رئیس بیگانه» (Stranger Chief) و ریشه‌های انسان‌شناختی آن (دودستگی حاد و نارواداری) در کانال «خوانش‌ها» منتشر شد. این گفتار که به بررسی تمایل برخی جوامع به پذیرش حاکم غریبه می‌پردازد، با استقبال و البته واکنش‌های علمی و انتقادی ارزشمندی از سوی برخی اساتید و پژوهشگران مواجه شد. سرکار خانم زبرجدی، سه نقد از سوی سه تن از اساتید را به دست ما رساندند.
آنچه در ادامه می‌خوانید، طرح این سه نقد و پاسخ‌ها و توضیحاتی است که در راستای روشن‌تر شدن ابعاد این بحث انسان‌شناختی و رفع برخی سوءبرداشت‌ها تنظیم شده است.

نقد اول: نادیده گرفتن مفاهیم مدرن (دولت-ملت) و تقلیل‌گرایی خلاصه نقد : ناقد محترم اول معتقدند که دکتر پاکتچی در تبیین تمایل به اقتدار بیگانه در جامعه امروز موفق نیست؛ زیرا مفاهیمی چون «دولت» و «ملت» را که از لوازم ضروری بحث درباره جوامع امروزی است، لحاظ نکرده و همچنین تقلیل دادن این موضوع صرفاً به دو عامل (نارواداری و دودستگی)، ساده‌انگارانه به نظر می‌رسد. پاسخ و تبیین :به نظر می‌رسد در اینجا یک سوءبرداشت بنیادین نسبت به «مقام و بستر بحث» شکل گرفته است. صوت منتشر شده، یک تحلیل سیاسی روز درباره وضعیت فعلی کشور یا نظریه‌پردازی درباره جوامع پیچیده مدرن نیست. این گفتار، مربوط به سال‌ها پیش و بخشی از سلسله درس‌های «کاربرد انسان‌شناسی در مطالعات اسلامی و قرآن» است.هدف دکتر پاکتچی در این درس، تبیین ساختار «دولت-ملت» (Nation-State) مدرن نیست، بلکه ایشان در حال توضیح یک «قاعده استثنایی و الگوی نظری در انسان‌شناسی» برای اجتماعات (Communities) است. پدیده رئیس بیگانه محدود به سطح کلان نیست؛ گاهی در یک روستا، یک اداره، یک حزب یا یک محیط کارِ کوچک نیز مشاهده می‌شود که اعضا به دلیل شدت اختلافات داخلی، ترجیح می‌دهند یک فرد کاملاً بیرون از آن جمع (Stranger) بر آن‌ها ریاست کند. بنابراین، نقد بر مبنای انتظارِ تحلیل جامع مفاهیم مدرنیته و دولت-ملت، در این جایگاه نابهنجار و خارج از موضوع (Out of context) درس است.

نقد دوم: اختصاص پدیده به جوامع غیرمدنی و قومیتی خلاصه نقد : ناقد دوم ضمن شنیدن و تأمل در صوت، بیان کرده‌اند که با توجه به مثال‌های قومیتی، مسئله «رئیس بیگانه» برای جامعه ایرانی صادق نیست و اساساً در فضاهای قومیتی و غیرمدنی کاربرد دارد. ایشان ریشه روی آوردن به رئیس بیگانه را امری تاریخی و عمیق‌تر از سطح مطرح شده می‌دانند که فارغ از مسئله جامعه مدنی است. پاسخ و تبیین :این بیان، در واقع بیشتر یک «توضیح و تکمیل» است تا یک نقد بنیادین؛ و اتفاقاً نکته‌ای بسیار دقیق، قابل تأمل و پذیرفتنی است. بنده نیز با این گزاره موافقم که مصداق بارز و اصلی این تئوری، بیشتر در جوامع غیرمدنی، قبیله‌ای و اجتماعات کوچک‌تر (کامیونیتی‌ها) یافت می‌شود.این قاعده، دقیقاً برآمده از سنت «انسان‌شناسی سیاسی و قومی-فرهنگی» است که تمرکز اصلی آن بر مطالعه قبایل و اجتماعات کوچک است. پس این نقد در تضاد با صحبت‌های دکتر پاکتچی نیست، بلکه مشخص‌کننده دامنه و بُردِ این نظریه انسان شناختی است.

نقد سوم: خطای تعمیم، وضعیت شیخ‌نشین‌های عرب و متغیرهای ژئوپلیتیک خلاصه نقد : ناقد سوم ضمن ابراز ارادت به جایگاه علمی دکتر پاکتچی، بر اساس «متن مکتوبِ معرفی صوت» نقدهایی وارد کرده‌اند:۱. پرسیده‌اند در شیخ‌نشین‌های خلیج فارس چقدر رواداری و دموکراسی هست که این‌قدر سر به زیر و آرام‌اند؟۲. نقش محاصره‌های نظامی، امنیتی، شناختی و اقتصادی بلوک غرب و صهیونیسم در بحران‌های داخلی ایران در این تحلیل کجاست؟ پاسخ و تبیین :در پاسخ به این نقد باید به سه ایراد روش‌شناختی و منطقی اشاره کرد:نخست؛ نقد بر اساس خلاصه، نه منبع اصلی : به نظر می‌رسد ناقد محترم اصلاً صوت را گوش نداده و صرفاً بر اساس چند خط متنِ معرفی (Caption) کانال اقدام به داوری کرده‌اند. برای نقد یک اندیشمند، ضروری است که مستقیماً به سخنان او استناد شود، نه به برداشت و خلاصه‌نویسیِ ادمین یک کانال.
ادامهundefined
undefined @khanishha

۱۸:۳۰

تأملی بر پدیده «رئیس بیگانه»؛ پاسخی به سه نقد درباره گفتار دکتر پاکتچی
مقدمه

بخش ۲ از ۲

دوم؛ مغالطه در فهم رابطه علّی : ناقد محترم دچار یک خطای منطقی شده‌اند. ادعای گوینده این نیست که: «هرجا عدم رواداری و فضای غیردموکراتیک هست، حتماً تمایل به رئیس بیگانه هم وجود دارد». بلکه مسیر استدلال یک‌طرفه است: «هرجا پدیده تمایل به رئیس بیگانه را دیدیم، می‌توانیم ریشه آن را در فقدان رواداری و دودستگی حاد جستجو کنیم». اینکه شیخ‌نشین‌های خلیج فارس آرام‌اند (ظاهر ماجرا)، ناقض این قاعده نیست. (هرچند روحیه غرب‌پذیری و اتکای مطلق آن‌ها به قدرت‌های فرامنطقه‌ای، مدرن از گرایش به اقتدار بیگانه باشد).سوم؛ خروج از چارچوب بحث : انتظار اینکه یک استاد در یک درس‌گفتار کوتاه انسان‌شناسی درباره مناسبات قبایل تاریخی، بیاید و تمام مشکلات جهان اسلام، امپریالیسم، ناتو، صهیونیسم و بحران‌های شناختی خاورمیانه را تحلیل کند، انتظاری کاملاً نامرتبط با موضوع است. تحلیل ژئوپلیتیک با تحلیل انسان‌شناختیِ یک پدیده خُرد، دو فاز کاملاً متفاوت دارند.
جمع‌بندیطرح این نظریات و نقدهای پس از آن، نشان‌دهنده پویایی فضای علمی است. با این حال، برای داشتن دیالوگی سازنده، درک بستر سخن، پرهیز از تعمیم‌های نابجا و مراجعه به منبع اصلی (صوت به جای متن خلاصه) ضروری است. نظریه «رئیس بیگانه» یک عینک انسان‌شناختی برای فهم رفتار بخش‌هایی از جوامع متلاطم است، نه یک کلان‌نظریه همه‌جانبه برای تحلیل تمام پیچیدگی‌های سیاست بین‌الملل.
undefined @khanishha

۱۸:۳۱

thumbnail
نوروز امسال را با امیدی آرام اما استوار آغاز می‌کنیم؛ امیدی که از دل روزهای دشوار گذشته برمی‌خیزد و ما را به ساختن فردایی روشن‌تر فرامی‌خواند. آرزو می‌کنم سال جدید برای شما و ایران، سال گشایش، آرامش و بالندگی باشد؛ سالی که در آن خرد، همدلی و امید راه را روشن کند. نوروزتان خجسته.سیدمحمدهادی گرامی🪻🪻🪻
undefined @khanishha

۱۴:۴۴