بازارسال شده از باشگاه علوم آزمایشگاهی پزشکی ایران
جلسه هشتم_ پارت ۵مشخص بودن فرد ذیصلاح برای ارائه اطلاعات و مشاوره
در ادامه این بند از استاندارد تأکید شده است که ارائه اطلاعات و خدمات مشاورهای در آزمایشگاه باید توسط افراد مشخص و دارای صلاحیت علمی و حرفهای انجام شود. یعنی هر فردی در آزمایشگاه مجاز نیست درباره نتایج آزمایشها، تفسیر آنها یا مسائل تخصصی مربوط به آزمایشها به پزشک یا بیمار مشاوره بدهد. آزمایشگاه باید به طور مشخص تعیین کند چه افرادی مسئول ارائه این اطلاعات و مشاورهها هستند و این افراد باید دانش، تجربه و صلاحیت حرفهای لازم را داشته باشند.
منظور از فرد ذیصلاح معمولاً متخصص علوم آزمایشگاهی، پزشک پاتولوژیست، دکترای تخصصی علوم آزمایشگاهی یا سایر افراد علمی مسئول در آزمایشگاه است که آموزش و دانش کافی درباره روشهای آزمایش، تفسیر نتایج، محدودیتهای آزمایشها و عوامل مؤثر بر نتایج را دارند. این افراد باید بتوانند در صورت نیاز به پزشک یا استفادهکنندگان خدمات آزمایشگاه توضیح علمی و دقیق ارائه دهند.
اهمیت این موضوع در این است که اگر اطلاعات تخصصی توسط افراد فاقد صلاحیت ارائه شود، ممکن است باعث سوءبرداشت از نتایج آزمایش، نگرانی بیمورد بیمار یا حتی تصمیمگیری درمانی نادرست شود. بنابراین آزمایشگاه باید مشخص کند که چه کسی مسئول پاسخگویی علمی به سؤالات پزشکان و بیماران است و سایر کارکنان باید در صورت طرح سؤالات تخصصی، موضوع را به فرد ذیصلاح ارجاع دهند.
برای مثال ممکن است بیماری پس از دریافت جواب آزمایش درباره علت بالا بودن یک شاخص آزمایشگاهی سؤال کند. در چنین شرایطی پذیرش یا نمونهگیر که مسئول کارهای اجرایی هستند نباید وارد تفسیر تخصصی نتیجه شوند و باید بیمار را به مسئول فنی یا فرد علمی واجد صلاحیت در آزمایشگاه ارجاع دهند تا توضیح دقیق و علمی ارائه شود.
در مثالی دیگر ممکن است پزشک معالج درباره انتخاب یک آزمایش تکمیلی یا درباره تفسیر نتیجه غیرعادی یک آزمایش با آزمایشگاه تماس بگیرد. در این شرایط پاسخگویی باید توسط فردی انجام شود که دانش تخصصی در این زمینه دارد، مانند مسئول فنی یا متخصص آزمایشگاه، تا اطلاعات ارائه شده دقیق و قابل اعتماد باشد.
همچنین در برخی موارد ارائه مشاوره آزمایشگاهی ممکن است بر اساس قوانین و مقررات کشور نیازمند صلاحیت یا مجوز خاص باشد. در چنین شرایطی آزمایشگاه باید مطابق قوانین و ضوابط مربوطه عمل کند و فقط افرادی که طبق مقررات اجازه ارائه چنین خدماتی را دارند این مسئولیت را بر عهده بگیرند.
در مجموع این بخش از استاندارد تأکید میکند که خدمات مشاورهای آزمایشگاه باید به صورت نظاممند و توسط افراد دارای صلاحیت علمی و حرفهای انجام شود. مشخص بودن فرد مسئول برای ارائه اطلاعات و رعایت قوانین و مقررات مربوط به صلاحیت حرفهای، باعث افزایش اعتماد به نتایج آزمایشگاهی و ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاه میشود.
مدرس:بهاره اکبری بیرگانی
ممیز و مشاور استقرار سیستم مدیریت کیفیت در آزمایشگاه#مدیریتکیفیت#جلسههشتمپارت۵
در ادامه این بند از استاندارد تأکید شده است که ارائه اطلاعات و خدمات مشاورهای در آزمایشگاه باید توسط افراد مشخص و دارای صلاحیت علمی و حرفهای انجام شود. یعنی هر فردی در آزمایشگاه مجاز نیست درباره نتایج آزمایشها، تفسیر آنها یا مسائل تخصصی مربوط به آزمایشها به پزشک یا بیمار مشاوره بدهد. آزمایشگاه باید به طور مشخص تعیین کند چه افرادی مسئول ارائه این اطلاعات و مشاورهها هستند و این افراد باید دانش، تجربه و صلاحیت حرفهای لازم را داشته باشند.
منظور از فرد ذیصلاح معمولاً متخصص علوم آزمایشگاهی، پزشک پاتولوژیست، دکترای تخصصی علوم آزمایشگاهی یا سایر افراد علمی مسئول در آزمایشگاه است که آموزش و دانش کافی درباره روشهای آزمایش، تفسیر نتایج، محدودیتهای آزمایشها و عوامل مؤثر بر نتایج را دارند. این افراد باید بتوانند در صورت نیاز به پزشک یا استفادهکنندگان خدمات آزمایشگاه توضیح علمی و دقیق ارائه دهند.
اهمیت این موضوع در این است که اگر اطلاعات تخصصی توسط افراد فاقد صلاحیت ارائه شود، ممکن است باعث سوءبرداشت از نتایج آزمایش، نگرانی بیمورد بیمار یا حتی تصمیمگیری درمانی نادرست شود. بنابراین آزمایشگاه باید مشخص کند که چه کسی مسئول پاسخگویی علمی به سؤالات پزشکان و بیماران است و سایر کارکنان باید در صورت طرح سؤالات تخصصی، موضوع را به فرد ذیصلاح ارجاع دهند.
برای مثال ممکن است بیماری پس از دریافت جواب آزمایش درباره علت بالا بودن یک شاخص آزمایشگاهی سؤال کند. در چنین شرایطی پذیرش یا نمونهگیر که مسئول کارهای اجرایی هستند نباید وارد تفسیر تخصصی نتیجه شوند و باید بیمار را به مسئول فنی یا فرد علمی واجد صلاحیت در آزمایشگاه ارجاع دهند تا توضیح دقیق و علمی ارائه شود.
در مثالی دیگر ممکن است پزشک معالج درباره انتخاب یک آزمایش تکمیلی یا درباره تفسیر نتیجه غیرعادی یک آزمایش با آزمایشگاه تماس بگیرد. در این شرایط پاسخگویی باید توسط فردی انجام شود که دانش تخصصی در این زمینه دارد، مانند مسئول فنی یا متخصص آزمایشگاه، تا اطلاعات ارائه شده دقیق و قابل اعتماد باشد.
همچنین در برخی موارد ارائه مشاوره آزمایشگاهی ممکن است بر اساس قوانین و مقررات کشور نیازمند صلاحیت یا مجوز خاص باشد. در چنین شرایطی آزمایشگاه باید مطابق قوانین و ضوابط مربوطه عمل کند و فقط افرادی که طبق مقررات اجازه ارائه چنین خدماتی را دارند این مسئولیت را بر عهده بگیرند.
در مجموع این بخش از استاندارد تأکید میکند که خدمات مشاورهای آزمایشگاه باید به صورت نظاممند و توسط افراد دارای صلاحیت علمی و حرفهای انجام شود. مشخص بودن فرد مسئول برای ارائه اطلاعات و رعایت قوانین و مقررات مربوط به صلاحیت حرفهای، باعث افزایش اعتماد به نتایج آزمایشگاهی و ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاه میشود.
مدرس:بهاره اکبری بیرگانیممیز و مشاور استقرار سیستم مدیریت کیفیت در آزمایشگاه#مدیریتکیفیت#جلسههشتمپارت۵