پرده چهارم: سرمایه داری رانتی و بروکراتهای خسته از توسعه ایراندر میانه این کشمکشهای بی پایان، به صورت کاملا آرام و هدفمند مساله تاسف بار دیگری در جریان بود.تاسف عمیق دیگر از عملکرد آقای پزشکیان و عارف، بی توجهی، بی اطلاعی و بازی خوردنشان از میراث نامبارکی بود که دولت شهید رییسی با مدیریت آقای مخبر به یادگار گذارده بود.
درست در روز تشییع پیکر رییس جمهور شهید در تهران بود که سرپرست نهاد ریاست جمهوری در حکمی محمد جلالمآب را به سمت دبیری شورای توسعه سواحل مکران منصوب می نماید.محمد جلالمآب اما کیست؟!جدای از روابط نزدیک با سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی که در آخرین احکام صادره از ایشان، جلالمآب را به سمت رییس ستاد بازسازی عتبات عالیات منصوب می نمایند، وی رییس هیات مدیره شرکت معدنی گهر زمین از بزرگترین شرکت های معدنی ایران در استان کرمان و رییس هیات مدیره شرکت مدیریت و توسعه سرزمین مکران است.شرکت مدیریت و توسعه سرزمین مکران کنسرسیومی متشکل از ۴ شرکت بزرگ معدنی و فولادی کشور (گل گهر، گوهر زمین، چادرملو و مبارکه) است که در سال ۱۴۰۰ پس از چند تجربه همکاری مشترک موفق و ناموفق در مکران توسط این شرکتها شکل گرفت.تجربه هایی همچون خط انتقال آب خلیج فارس به فلات مرکزی (واسکو)، احداث فولاد سترگ مکران و خط انتقال آب دریای عمان به شرق کشور (ایمواسکو) از جمله این تجربیات اجرا شده، شکست خورده یا در حال اجرا بودند.کنسرسیوم این بار با مدیرعاملی آقای میرعلی یاری (مدیرعامل سابق واسکو) و محوریت رییس هیات مدیره (محمد جلالمآب) شرکتی برای حضور در تمامی عرصه های توسعه مکران تاسیس نمود که در بدو امر کاری بسیار پسندیده و قابل تقدیر مینمود.نفس اهتمام، تاکید، پیگیری و حضور موثرین بخش خصوصی در توسعه نه تنها خوب که واجب است و باید دولت بتواند تسهیلگر حضور سرمایه گذاران داخلی و خارجی متعدد جهت توسعه در منطقه مکران و مناطق دیگر ایران باشد. تامین سرمایه و جریان مالی پویا جهت سرمایه گذاری شاهرگ توسعه در ایران و هر نقطه دیگر از جهان است. (ذکر این بدیهیات در جریان مسموم رسانهای توسعهای در کشور که ترس از سرمایه گذاری را نضج میدهد، لازم و ضروری است!)
مشکل اما از آنجایی شروع میشود که دولت به عنوان مصداق عاملیت جریان قدرت و حاکمیت در جایگاه یک کلیت علیل تنزل یافته و بدون چشم و دست و گوش و پا صرفا منتظر تعیین تکلیف دیگران از جمله بخش خصوصی جهت توسعه میماند. (سکه ای که روی دیگرش را در سیاست خارجی مکران به کرات می توان پیگیری نمود).این همان نمطی است که کج راهه انحراف را به ظرافت می بافد و می بافد!خستگی حکمران/سیاستگذار/کارشناس/بروکرات سازمان اداره و.... از توسعه ایران و کلافگی از سازمان اداره مکران در تنگنای تحریم و ضیق مالی و البته ضیق عقل و ایده و ابتکار، باعث می شود دولت روز به روز صورتی علیلتر به خود بگیرد و ناتوان تر از همیشه دست نیاز به سمت طراحی های خودبنیاد بخش خصوصی دراز کند. طراحی هایی که شاید راهگذری بگشاید اما آسیبهای فراوانش مصادیق متعدد در تاریخ توسعه ایران داشته است.دولتی که باید به واقع حمکرانی و تنظیمگری حکمرانی را در دست بگیرد و خود در مقام تنظیم برنامه برای جذب بخش خصوصی قرار بگیرد، حتی برنامهریزی و مدیریتش را هم به دست بخش خصوصی می سپارد!!
صحنه را دوباره با هم نگاه کنیم:پس از هشت ماه تعطیلی کامل دبیرخانه شورای توسعه مکران (بازه آبان ۱۴۰۲ تا خرداد ۱۴۰۳)، که از پسای یک سال کشمکش حسین دهقان و دولت سیزدهم سربرافراشته بود، محمد مخبر در حکمی محمد جلالمآب را به سمت دبیر شورای توسعه مکران منصوب مینماید.نفس این عمل به صورت عیان مصداق «تعارض منافع» و خلاف عقل سلیم است. علاقه آقای مخبر به مدیریت شرکتی کشور تا همین دو هفته پیش در دولت آقای پزشکیان با وفاداری ادامه مییابد. مساله ای که اکنون تبدیل به جای پایی محکم برای ایجاد یک رابطه ویژه برای انتفاع ویژه بین این شرکت و نهاد حاکمیت شده است.
حضور سرمایه گذاران در مکران البته منحصر در شرکت فوق الذکر نبوده است. شرکت های معظم و بزرگ خصوصی و شبه خصوصی فعالیت های کوچک و بزرگی را در مکران رقم زده اند که بسیار جای تقدیر دارد.گروه باختر با یک واحد بزرگ پتروپالایشگاهی در جاسک و دو واحد پتروشیمی در چابهار، همچنین یک واحد معظم کشت و صنعت در نزدیکی کنارک یکی از فعال ترین، با سابقه ترین و ایضا تمیزترین فعالیتهای خصوصی مکران را رقم زده است.هواپیمایی ماهان با دو رویکرد کشاورزی و گردشگری در پهنههای مختلفی همچون دشتیاری، گوردیم و جگین در حال فعالیت است.شستان نیروهای مسلح در چابهار و جاسک، گروه اقتصادی مفید ستاد اجرایی در جاسک و دیگرانی که شاید ذکر نام آنها ضروری نباشد در حال فعالیت کمابیش در منطقه هستند که اتفاقا شرح تلاش آنها یادداشت بلندی خواهد بود.
@MakoIran_ir۵:۲۳