به یاری خدا از روز اول ماه مبارک رمضان جلسات در مکتب قرآن (مروری بر منظومه تفسیری شهید بهشتی) سلسله جلسات سحرگاه ماه رمضان ۱۴۴۷ قمری (۱۴۰۴ شمسی) برگزار خواهد شد
مدرس: محمدحسن مرصعی زمان: هر روز، ۱۰ دقیقه پس از اذان صبح
لینک شرکت در کلاس آنلاین (اسکایروم)https://www.skyroom.online/ch/kashkool786/mhmorassaei
@kashkool786@mhmorassaei
مدرس: محمدحسن مرصعی زمان: هر روز، ۱۰ دقیقه پس از اذان صبحلینک شرکت در کلاس آنلاین (اسکایروم)https://www.skyroom.online/ch/kashkool786/mhmorassaei
@kashkool786@mhmorassaei
۱۶:۵۹
02-J02-جلسه دوم-در مکتب قرآن-رمضان۱۴۴۷-محمدحسن مرصعی.mp3
۰۱:۱۱:۰۳-۱۶.۲۷ مگابایت
فایل صوتی جلسه دومحجم فایل: ۱۷مگابایتمدت زمان: ۱ ساعت و ۱۲ دقیقهموضوع جلسه دوم: ظاهر و باطن قرآن از نگاه دکتر جعفر نکونام + معرفی دو رویکرد متفاوت به واژگان قرآن در دوران معاصر در مواجهه با متن قرآن + هشدار جدی نسبت به «تفسیر به رأی»اهم مفاهیم و سرتیترهای مطرحشده در این فایل جلسه به شرح زیر است:
۱. ظاهر و باطن قرآن از نگاه دکتر جعفر نکونام : «ظاهر» قرآن همان معنای زمانمند و ناظر به محدودیتهای عصر نزول است. در مقابل، «باطن» قرآن همان معنای کلی و فرازمانی است که با حذف خصوصیات ویژه زمانی و مکانی (الغای خصوصیت) به دست میآید و در هر عصر و مکانی قابل استفاده است. ۲. دو رویکرد متفاوت به واژگان قرآن در دوران معاصر در مواجهه با متن قرآن دو نگاه کلی معرفی میشود: رویکرد اول معتقد است کلمات قرآن کشسانی دارند و آبستن معانی متکثری (مانند برداشتهای اعجاز علمی و فیزیکی) در اعصار مختلف هستند. اما رویکرد دوم (که رویکرد شهید بهشتی به آن نزدیکتر است) تاکید دارد که واژگان را منحصراً باید بر اساس فهم عرب عصر نزول معنا کرد و نباید از کلمات استفادههای عجیب و فراعصری کرد. ۳. هشدار جدی نسبت به «تفسیر به رأی» و تحریف معانی شهید بهشتی به شدت با برخورد سلیقهای با قرآن و تبدیل آن به «مومی نرم» که هرکس به دلخواه خود به آن شکل دهد، مخالف است و این کار را موجب از بین رفتن اصالت قرآن میداند. در این جلسه دو مثال بارز از برداشتهای انحرافی بررسی شده است: یکی تفسیر کلمه «کِفاتاً» به "پرنده تیزپرواز" برای اثبات علمی حرکت زمین در قرآن (که در زبان عصر نزول چنین کاربردی نداشته است) و دیگری نقد برداشت شخصی به نام حبیبالله عاشوری است که کلمه «اقیموا الصلاة» را به جای برپاداشتن نماز، به معنای نامأنوس «آتش انقلاب را برپا کنید» تفسیر کرده بود.در مکتب قرآن (مروری بر منظومه تفسیری شهید بهشتی)سلسله جلسات سحرگاهی ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ مدرس: محمدحسن مرصعی#در_مکتب_قرآن #شهید_بهشتی #تفسیر_قرآن #ماه_رمضان #قرآن_پژوهی #محمدحسن_مرصعی@mhmorassaei
۱۰:۲۸
03-J03-جلسه سوم-در مکتب قرآن-رمضان۱۴۴۷-محمدحسن مرصعی.mp3
۴۴:۳۳-۱۰.۲۱ مگابایت
فایل صوتی جلسه سومحجم فایل: ۱۱ مگابایتمدت زمان: ۴۵ دقیقهموضوع جلسه: نقد برداشتهای فلسفی از قرآن در مکتب شهید بهشتی (بررسی آیه آفاق و انفس)
در این جلسه از مباحث «در مکتب قرآن»، پس از بررسی مثالهایی از برداشتهای انحرافی در حوزه علوم طبیعی (مانند واژه کفاتاً) و علوم اجتماعی (مانند اقیموا الصلاة)، به سراغ حوزه متافیزیک و کلام (فلسفه و عرفان) میرویم.
۱. نگاه فلاسفه و عرفا به آیه «آفاق و انفس» آیه ۵۳ سوره فصلت (سَنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ) همواره مورد توجه بزرگانی چون ابنسینا، خواجه نصیرالدین طوسی و ملاصدرا بوده است. این فلاسفه از این آیه برای اثبات ذات خداوند و ارجاع به «برهان صدیقین» استفاده کردهاند و ضمیر «انّه» در «انه الحق» را به خداوند ارجاع دادهاند. ۲. نقد ساختاری و تاریخی شهید بهشتی بر تفسیر فلاسفه شهید بهشتی با تکیه بر «فهم تاریخی» و «سیاق آیات»، این برداشت فلسفی را رد میکند. ایشان معتقد است سوره فصلت مکی است و مشرکان مکه در عصر نزول، اصل وجود خدا را قبول داشتند (عصر ماتریالیسم نبوده است)، بلکه مشکل آنها نپذیرفتن پیامبر و قرآن بود. ۳. معنای واقعی آیه در بستر عصر نزول با بررسی سیاق آیات، ضمیر «انّه» به «قرآن» برمیگردد نه خدا. معنای آیه این است که خداوند به زودی وعدههای خود را در بیرون مکه (آفاق) و درون مکه (انفس) محقق میکند تا به مشرکان ثابت شود که «قرآن حق است». بنابراین، این آیه هیچ ارتباطی به برهانهای اثبات وجود خدا ندارد. ۴. هشدار درباره «طاغوتپروری» و نقد بزرگان شهید بهشتی صراحتاً بیان میکند که در فهم قرآن نباید دچار «طاغوتپروری» شد؛ حتی اگر یک فیلسوف بزرگ یا عارف برجسته، حرفی را به حساب قرآن بگذارد که با الفاظ و بستر آیه همخوانی نداشته باشد، باید نقد شود. فلاسفه و عرفا نیز مانند دیگران در معرض خطر «تفسیر به رأی» هستند و نباید تسلیم نام و جایگاه آنها شد. ۵. قرآن مومی در دست ما نیست! در پایان تأکید میشود که نباید قرآن را مانند «مومی نرم» در نظر گرفت و آن را به دلخواه خود برای تأیید نظریات فلسفی، عرفانی یا حتی انقلابی شکل داد. ما به جای تحمیل برداشتهای تکبعدی خود به قرآن، باید تلاش کنیم با مطالعه دقیق تاریخ و بافت اجتماعی، مقصود اصلی و انسانساز آیات را درک کنیمدر مکتب قرآن (مروری بر منظومه تفسیری شهید بهشتی)سلسله جلسات سحرگاهی ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ مدرس: محمدحسن مرصعی#در_مکتب_قرآن #شهید_بهشتی #تفسیر_قرآن #ماه_رمضان #قرآن_پژوهی #محمدحسن_مرصعی@mhmorassaei
۹:۵۲
04- جلسه چهارم - درمکتب قرآن شهید بهشتی - محمدحسن مرصعی.mp3
۰۱:۱۰:۵۳-۱۶.۲۳ مگابایت
فایل صوتی جلسه چهارمحجم فایل: ۱۷ مگابایتمدت زمان: ۱ ساعت و ۱۱ دقیقهموضوع جلسه: بررسی تفسیر علامه طباطبایی از آیه آفاق و انفس و نگاه شهید بهشتی به اعجاز علمی قرآناهم مفاهیم و سرتیترهای مطرحشده در این فایل صوتی به شرح زیر است:
۱. مرور روش تفسیری شهید بهشتی و نقد مسئله «لایههای معنایی» در ابتدای جلسه، روش شهید بهشتی مبنی بر تقدم «فهم تاریخی» (قرار گرفتن در عصر نزول) و سپس «گسترش فراتاریخی» آیات مرور میشود. همچنین تاکید میشود که شهید بهشتی با رویکرد جدا کردن آیات از سیاق و بافتار تاریخی برای نسبت دادن معانی چندگانه و متضاد به عنوان «لایههای معنایی» به یک واژه موافق نبودند. ۲. بررسی سه دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر آیه «آفاق و انفس» بخش عمده جلسه به بررسی تفسیر المیزان از آیه ۵۳ سوره فصلت اختصاص دارد. علامه طباطبایی سه احتمال را مطرح میکنند: یک) تحقق وعدههای قرآن در پیروزیهای مسلمانان (مثل فتح مکه و کشته شدن سران قریش در بدر). دو) غلبه جهانی دین اسلام بر سایر ادیان. سه) مشاهدات انسان در لحظه احتضار و مرگ که تمام اوهام و ادعاهای دنیوی باطل شده و تنها خدا باقی میماند. ۳. تقابل نگاه تاریخی با نگاه فراسیاقی در فهم آیات در تفسیر سوم علامه طباطبایی (لحظه مرگ)، ضمیر «انّه» در آیه به خداوند برمیگردد، در حالی که در سیاق آیات قبل، این ضمیر به «قرآن» اشاره داشت. در این جلسه با اشاره به مقالاتی از پژوهشگران (مانند دکتر نکونام و دکتر امینایی)، نشان داده میشود که رویکرد «تفسیر تاریخی» چگونه با تکیه بر سیاق آیات، برداشتهای کلامی و فراسیاقی را نقد کرده و مقصود آیه را صرفاً حقانیت قرآن میداند. ۴. آیا قرآن کتاب علوم تجربی و فیزیک است؟ در پاسخ به سوالی درباره نگاه شهید بهشتی به اعجاز علمی قرآن، بیان میشود که ایشان قرآن را کتاب «تاریخ طبیعی و طبیعتشناسی» نمیدانستند و معتقد بودند اگر قرآن معمای طبیعت را حل کرده بود، مسلمانان قرنها پیش باید به اکتشافات علمی میرسیدند. از نگاه شهید بهشتی، رسالت قرآن کشف اسرار طبیعت نیست، بلکه قرآن کتاب هدایت، انسانسازی و جامعهسازی است و عبارت «تبیاناً لکل شیء» نیز تنها ناظر به امور مرتبط با هدایت است. ۵. قاطعیت شهید بهشتی در نقد انحرافات خودیها در بخشی از جلسه تاکید میشود که شهید بهشتی در برابر انحرافات فکری و تفسیر به رأی، حتی اگر از سوی افراد خودی (مانند تفسیر حبیبالله عاشوری از واژه صلاة) مطرح میشد، بسیار قاطع بودهاند. ایشان هرگز برخورد غیرنقادانه و تسامحآمیز (آنچه امروزه گاهی به رویکرد "صورتی" تعبیر میشود) در برابر تحریف مفاهیم قرآنی نداشتند.در مکتب قرآن (مروری بر منظومه تفسیری شهید بهشتی)سلسله جلسات سحرگاهی ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷ مدرس: محمدحسن مرصعی#در_مکتب_قرآن #شهید_بهشتی #تفسیر_قرآن #ماه_رمضان #قرآن_پژوهی #محمدحسن_مرصعی@mhmorassaei
۱۹:۱۹