خلاصه کلاس و کارگاه شعرخوانی
به نظرم اگر جناب سعدی، بجای ۷۰۰غزلِ هرکدام ناب، تنها همین یک غزل بالا را میسرود، در اثبات درستی نَحوِ زبان فارسی و جملات، تخیل لطیف شاعرانه و انتقال اوج احساس، رسالتش را انجام داده بود! با همین یک غزل!از کنار اشعار، ابیات، مصرعها و واژهها، آسان و سریع نگذریم! روشهای شعرخوانی که همیشه سر کلاسها و کارگاهها تاکید و تمرین کردهایم را در خارج از کلاس هم رعایت کنید: ۱. حتما شعر را با صدای بلند بخوانیم! حتما! (اصلا شعری که در دل خوانده شود، از حالت شعری خارج میشود؛ این اصل را در کارگاههای فن بیان مفصلا با هم کار کردهایم.) ۲. شعر را یک بار نخوانید! دهها بار، هر اندازه که ماهیچههای گوش و زبان، توامان با آن ریتم موسیقی و آوای واژگان خو بگیرند، بخوانید. ۳. تند نخوانید: بگذارید هر واژه حقش ادا شود؛ هیچ عجلهای نداریم! تک تک حروف یک واژه باید شنیده شوند. حروفِ کلمات را نَجَوید!۴. با لغتنامه اُخت شویم؛ لغتنامه (دهخدا، معین یا هر واژهنامه دیگری) باید کتاب بالینی ما فارسی زبانها باشد نه فقط موقع خواندن شعر؛ اما موقع خواندن شعر ضروری است. معنای واژگان را با تلفظ صحیح از روی واژهنامه یاد بگیریم.۵. وقتی حسابی شعر در ذهن و زبانمان دم کشید، حالمان را جا آوَرد و صفا کردیم، تازه وقت رسیدن به معنی است. (حالا تازه در مرحله دوم پرلز هستیم؛ خوانشِ صحیح تیک خورد.) ۶. تلاش کنیم خودمان شعر را معنا کنیم. دنبال معنای آماده شعر در اینترنت و هوش مصنوعی نباشیم که سمّ التذاذ ادبی است؛ معنا کردن شعر، هیچ تفاوتی با حل یک معادله ریاضی ندارد؛ از باب سختی این مثال را نمیزنم؛ به هیچوجه. از باب زیبایی و ورزشِ مغز میگویم؛ چرا که ریاضیات و هر علم دیگری، نخستین کارکردش زیبایی و قدرت حل مسأله است؛ مسأله شعر را حل کنیم تا بتوانیم اوج زیبایی اش را درک کنیم. (مرحله درک مطلب که در هر زبانی پس از شنیداری و خوانداری و پیش از نوشتاری، مهمترین مرحله فهم زبان است.) ضعف در این بخش و پرش از روی آن است که منجر به نمرات وحشتناک پایین پرلز دانشآموزان در آزمونهای جهانی میشود. گرچه که بعضاً ما بزرگترها و حتی ما معلمها، خودمان نه میتوانیم درست بخوانیم نه میتوانیم از خودمان معنا کنیم! (معلمی که کتابش پر است از معنای مو به موی اشعار را هیچوقت نفهمیدم!)۷. حالا تازه با فرض انجام صحیح مراحل ۱تا۶، نوبت پرداخت به دانش زبانی و دانش ادبی است: تازه وارد حل مسایل دستور زبان و آرایههای ادبی میشویم؛ هر پایه متناسب با آموختههای کتاب فارسیاش. (و بزرگترین ضعف کتابهای فارسی ما در تمام ۱۲سال و بزرگترین ضعف نظام آموزشی ما در آموزش زبان مادری، این است که هنوز مرحله ۱را هم رد نکرده دنبال فعل و تشبیهها و استعارههای اشعار میگردیم! وای خدا؛ من چرا انقدر چیزها رو نمیفهمم!)
پس؛ ۷مرحله مهم شعرخوانی را با هم مرور و ارزیابی میکنیم: سطح یک، خوانش:۱. خوانش چندباره با صدای بلند ۲.تمرکز بر تلفظ واژهها (لغتنامه) ۳. ادای احساس واژهها (لحن) ۴. گذاشتن زیر و زِبَر برای شعر سطح دو، معنا: ۵. تلاش برای معنا کردن شعر (صرفا با تکیه بر دایره واژگان خودمان و لغتنامه، تلاش برای جمله سازی و برگرداندن نظم به نثر ۶. پیدا کردن آرایههای ادبی و نکات دستوری (اگر دانشآموز یا معلم هستیم) ۷. حالا شعر دم کشیده؛ با نگاه تازهمان که برآمده از یک تلاشِ زبانی قابل ستایش است، دوباره آن را بخوانیم و نوش جان کنیم؛ گوارای روح و روان و جانمان ️
#شعرخوانی #فن_بیان #پرلز #دانش_آموزی #معلم #دبستان #متوسطه
اگر هنوز عضو کانال معلم فارسی نشدی، همین الان عضو شو! @Moalllemfarsi
به نظرم اگر جناب سعدی، بجای ۷۰۰غزلِ هرکدام ناب، تنها همین یک غزل بالا را میسرود، در اثبات درستی نَحوِ زبان فارسی و جملات، تخیل لطیف شاعرانه و انتقال اوج احساس، رسالتش را انجام داده بود! با همین یک غزل!
از کنار اشعار، ابیات، مصرعها و واژهها، آسان و سریع نگذریم! روشهای شعرخوانی که همیشه سر کلاسها و کارگاهها تاکید و تمرین کردهایم را در خارج از کلاس هم رعایت کنید: ۱. حتما شعر را با صدای بلند بخوانیم! حتما! (اصلا شعری که در دل خوانده شود، از حالت شعری خارج میشود؛ این اصل را در کارگاههای فن بیان مفصلا با هم کار کردهایم.) ۲. شعر را یک بار نخوانید! دهها بار، هر اندازه که ماهیچههای گوش و زبان، توامان با آن ریتم موسیقی و آوای واژگان خو بگیرند، بخوانید. ۳. تند نخوانید: بگذارید هر واژه حقش ادا شود؛ هیچ عجلهای نداریم! تک تک حروف یک واژه باید شنیده شوند. حروفِ کلمات را نَجَوید!۴. با لغتنامه اُخت شویم؛ لغتنامه (دهخدا، معین یا هر واژهنامه دیگری) باید کتاب بالینی ما فارسی زبانها باشد نه فقط موقع خواندن شعر؛ اما موقع خواندن شعر ضروری است. معنای واژگان را با تلفظ صحیح از روی واژهنامه یاد بگیریم.۵. وقتی حسابی شعر در ذهن و زبانمان دم کشید، حالمان را جا آوَرد و صفا کردیم، تازه وقت رسیدن به معنی است. (حالا تازه در مرحله دوم پرلز هستیم؛ خوانشِ صحیح تیک خورد.) ۶. تلاش کنیم خودمان شعر را معنا کنیم. دنبال معنای آماده شعر در اینترنت و هوش مصنوعی نباشیم که سمّ التذاذ ادبی است؛ معنا کردن شعر، هیچ تفاوتی با حل یک معادله ریاضی ندارد؛ از باب سختی این مثال را نمیزنم؛ به هیچوجه. از باب زیبایی و ورزشِ مغز میگویم؛ چرا که ریاضیات و هر علم دیگری، نخستین کارکردش زیبایی و قدرت حل مسأله است؛ مسأله شعر را حل کنیم تا بتوانیم اوج زیبایی اش را درک کنیم. (مرحله درک مطلب که در هر زبانی پس از شنیداری و خوانداری و پیش از نوشتاری، مهمترین مرحله فهم زبان است.) ضعف در این بخش و پرش از روی آن است که منجر به نمرات وحشتناک پایین پرلز دانشآموزان در آزمونهای جهانی میشود. گرچه که بعضاً ما بزرگترها و حتی ما معلمها، خودمان نه میتوانیم درست بخوانیم نه میتوانیم از خودمان معنا کنیم! (معلمی که کتابش پر است از معنای مو به موی اشعار را هیچوقت نفهمیدم!)۷. حالا تازه با فرض انجام صحیح مراحل ۱تا۶، نوبت پرداخت به دانش زبانی و دانش ادبی است: تازه وارد حل مسایل دستور زبان و آرایههای ادبی میشویم؛ هر پایه متناسب با آموختههای کتاب فارسیاش. (و بزرگترین ضعف کتابهای فارسی ما در تمام ۱۲سال و بزرگترین ضعف نظام آموزشی ما در آموزش زبان مادری، این است که هنوز مرحله ۱را هم رد نکرده دنبال فعل و تشبیهها و استعارههای اشعار میگردیم! وای خدا؛ من چرا انقدر چیزها رو نمیفهمم!)پس؛ ۷مرحله مهم شعرخوانی را با هم مرور و ارزیابی میکنیم:
سطح یک، خوانش:۱. خوانش چندباره با صدای بلند ۲.تمرکز بر تلفظ واژهها (لغتنامه) ۳. ادای احساس واژهها (لحن) ۴. گذاشتن زیر و زِبَر برای شعر سطح دو، معنا: ۵. تلاش برای معنا کردن شعر (صرفا با تکیه بر دایره واژگان خودمان و لغتنامه، تلاش برای جمله سازی و برگرداندن نظم به نثر ۶. پیدا کردن آرایههای ادبی و نکات دستوری (اگر دانشآموز یا معلم هستیم) ۷. حالا شعر دم کشیده؛ با نگاه تازهمان که برآمده از یک تلاشِ زبانی قابل ستایش است، دوباره آن را بخوانیم و نوش جان کنیم؛ گوارای روح و روان و جانمان ️#شعرخوانی #فن_بیان #پرلز #دانش_آموزی #معلم #دبستان #متوسطه
اگر هنوز عضو کانال معلم فارسی نشدی، همین الان عضو شو! @Moalllemfarsi۱۲۴۳