درباره جنگ چهارم
مهدی محمدی7 اردیبهشت 1405
اگر دوباره جنگی آغاز شود، جنگ چهارم خواهد بود نه فاز دوم از جنگ سوم. در این مرحله هدف امریکا خروج از وضعیت تحقیر و شکست، و هدف رژیم فرصت طلبی برای وارد کردن زخم های ماندگار خواهد بود. این جنگ بر اساس محاسبات منطقی آغاز نخواهد شد. محاسبات منطقی می گوید امریکا نباید بیش از این ضعف ارتش خود را آشکارسازی کند، باید راهی برای خروج از بحران بیابد و باید اسراییل را بابت برآوردهای نادرست تنبیه و با آن فاصله گذاری کند. اما در عمل داستان چیز دیگری است. جنگ احتمالا آغاز خواهد شد چون ترامپ از حیث روان شناختی نمی تواند شکست را بپذیرد، مرتبا اطلاعات نادرست دریافت می کند و این اطلاعات را چون خوشایند اوست می پذیرد. ترامپ درصدد پیروزی نیست، انتقام می خواهد. این جنگی مبتنی بر احساسات ترامپ است نه عقلانیت راهبردی و نظامی امریکا. جنگ اکنون در نوعی وضعیت بن بست است و از سمت امریکا عوامل غیرمنطقی آن را هدایت می کند نه محاسبات منطقی مبتنی بر طرح ریزی، راهبرد، وضعیت نیرویی و یا تناسب میان امکانات و اهداف. ترامپ می داند که همه فکر می کنند جنگ را باخته و می خواهد قضاوت ها را درباره خود تغییر بدهد. اینجاست که روان شناسی بر راهبرد مقدم می شود.از دید ایران این بار باید پیروزی کامل شود. کامل شدن پیروزی به معنای احیای بازدارندگی و ایجاد یک نظم جدید امنیتی است. بنابراین عملا خط قرمزی وجود نخواهد داشت. درک ایران از واقعیت جنگی این است که باید جنگ را از حیث زمانی و مکانی فراتر از برآورد دشمن ببرد. این روش جواب داده. مشکل اصلی راهبرد ترامپ این است که نمی تواند یک پایان بندی تعریف کند. حتی اگر رهبران ایران باز ترور شوند قطعا کسان دیگری جای آنها را خواهند گرفت. حتی اگر زیرساخت ایران ضربه بخورد، نهایتا بازسازی خواهد شد همچنان که زیر ساخت پتروشیمی همین حالا با سرعتی خیره کننده در حال بازسازی است. ترور رهبران یا ضربه به زیرساخت، یعنی حداکثر کاری که ترامپ می تواند بکند، باز هم از دید کسانی که معتقدند ترامپ گند زده وجنگ را باخته، او را تبدیل به فرد پیروز نمی کند. آنچه گفته خواهد شد این است که او شکست خورده و در حال انتقام گیری کور است. او بازنده تر خواهد شد. این جنگ می توانست یک نقطه تعادل داشته باشد و با آن ختم شود. آن نقطه تعادل می توانست درک این نکته از جانب امریکا باشد که نباید در مسئله ایران مانند کودکان نابالغ دنبال اسراییل راه بیفتد و اینکه رژیم در حال سوء استفاده از امریکاست. اما ترامپ در حال از دست دادن فرصت درک این نقطه تعادل است. وضعیت فعلی ایران را ریسک پذیرتر خواهد کرد. تاریخ جنگ ها می گوید اجتناب از غافلگیری تقریبا غیرممکن است اما آنچه سرنوشت جنگ را معین می کند نه ضربه روزهای اول بلکه روند جنگ در میان مدت و حفظ قدرت ریسک تا پایان آن است. این درسی است که ما از دو جنگ اول آموخته ایم. فهم این موضوع که آغاز جنگ به معنای پیروزی در جنگ نیست احتمالا از سطح فهم ترامپ بسیار بالاتر است. نگاه به تاریخچه جنگ ها نشان می دهد در واقع هیچ وقت رابطه معناداری بین آغاز کندگان جنگ ها و طرف های پیروز وجود نداشته است. همیشه محاسبات غلط نهایتا بر هیجانات اولیه غالب می شود. درس آخر را می توان از معمای زندانی در نظریه بازی ها گرفت. این معما نهایتا می گوید برخی تصمیمات در ابتدا چندان عقلانی به نظر نمی رسند ولی در ادامه جنگ معلوم می شود از خیلی تصمیمات دیگر بهترند. منطقه ای کردن جنگ توسط ایران یک نمونه واضح است. باز هم از این موارد هست. وقتش باید برسد. سوال بزرگ این است: در آغاز یا در آستانه جنگ چهارم کدام تصمیم های ظاهرا غیرعقلانی و ریسکی را باید گرفت که در ادامه نبرد معلوم خواهد شد از همه تصمیم ها عقلانی تر است؟ این سوال سختی است اما خوشبختانه جواب دارد. جنگ چهارم نباید با بن بست به پایان برسد.@mohammadi61
مهدی محمدی7 اردیبهشت 1405
اگر دوباره جنگی آغاز شود، جنگ چهارم خواهد بود نه فاز دوم از جنگ سوم. در این مرحله هدف امریکا خروج از وضعیت تحقیر و شکست، و هدف رژیم فرصت طلبی برای وارد کردن زخم های ماندگار خواهد بود. این جنگ بر اساس محاسبات منطقی آغاز نخواهد شد. محاسبات منطقی می گوید امریکا نباید بیش از این ضعف ارتش خود را آشکارسازی کند، باید راهی برای خروج از بحران بیابد و باید اسراییل را بابت برآوردهای نادرست تنبیه و با آن فاصله گذاری کند. اما در عمل داستان چیز دیگری است. جنگ احتمالا آغاز خواهد شد چون ترامپ از حیث روان شناختی نمی تواند شکست را بپذیرد، مرتبا اطلاعات نادرست دریافت می کند و این اطلاعات را چون خوشایند اوست می پذیرد. ترامپ درصدد پیروزی نیست، انتقام می خواهد. این جنگی مبتنی بر احساسات ترامپ است نه عقلانیت راهبردی و نظامی امریکا. جنگ اکنون در نوعی وضعیت بن بست است و از سمت امریکا عوامل غیرمنطقی آن را هدایت می کند نه محاسبات منطقی مبتنی بر طرح ریزی، راهبرد، وضعیت نیرویی و یا تناسب میان امکانات و اهداف. ترامپ می داند که همه فکر می کنند جنگ را باخته و می خواهد قضاوت ها را درباره خود تغییر بدهد. اینجاست که روان شناسی بر راهبرد مقدم می شود.از دید ایران این بار باید پیروزی کامل شود. کامل شدن پیروزی به معنای احیای بازدارندگی و ایجاد یک نظم جدید امنیتی است. بنابراین عملا خط قرمزی وجود نخواهد داشت. درک ایران از واقعیت جنگی این است که باید جنگ را از حیث زمانی و مکانی فراتر از برآورد دشمن ببرد. این روش جواب داده. مشکل اصلی راهبرد ترامپ این است که نمی تواند یک پایان بندی تعریف کند. حتی اگر رهبران ایران باز ترور شوند قطعا کسان دیگری جای آنها را خواهند گرفت. حتی اگر زیرساخت ایران ضربه بخورد، نهایتا بازسازی خواهد شد همچنان که زیر ساخت پتروشیمی همین حالا با سرعتی خیره کننده در حال بازسازی است. ترور رهبران یا ضربه به زیرساخت، یعنی حداکثر کاری که ترامپ می تواند بکند، باز هم از دید کسانی که معتقدند ترامپ گند زده وجنگ را باخته، او را تبدیل به فرد پیروز نمی کند. آنچه گفته خواهد شد این است که او شکست خورده و در حال انتقام گیری کور است. او بازنده تر خواهد شد. این جنگ می توانست یک نقطه تعادل داشته باشد و با آن ختم شود. آن نقطه تعادل می توانست درک این نکته از جانب امریکا باشد که نباید در مسئله ایران مانند کودکان نابالغ دنبال اسراییل راه بیفتد و اینکه رژیم در حال سوء استفاده از امریکاست. اما ترامپ در حال از دست دادن فرصت درک این نقطه تعادل است. وضعیت فعلی ایران را ریسک پذیرتر خواهد کرد. تاریخ جنگ ها می گوید اجتناب از غافلگیری تقریبا غیرممکن است اما آنچه سرنوشت جنگ را معین می کند نه ضربه روزهای اول بلکه روند جنگ در میان مدت و حفظ قدرت ریسک تا پایان آن است. این درسی است که ما از دو جنگ اول آموخته ایم. فهم این موضوع که آغاز جنگ به معنای پیروزی در جنگ نیست احتمالا از سطح فهم ترامپ بسیار بالاتر است. نگاه به تاریخچه جنگ ها نشان می دهد در واقع هیچ وقت رابطه معناداری بین آغاز کندگان جنگ ها و طرف های پیروز وجود نداشته است. همیشه محاسبات غلط نهایتا بر هیجانات اولیه غالب می شود. درس آخر را می توان از معمای زندانی در نظریه بازی ها گرفت. این معما نهایتا می گوید برخی تصمیمات در ابتدا چندان عقلانی به نظر نمی رسند ولی در ادامه جنگ معلوم می شود از خیلی تصمیمات دیگر بهترند. منطقه ای کردن جنگ توسط ایران یک نمونه واضح است. باز هم از این موارد هست. وقتش باید برسد. سوال بزرگ این است: در آغاز یا در آستانه جنگ چهارم کدام تصمیم های ظاهرا غیرعقلانی و ریسکی را باید گرفت که در ادامه نبرد معلوم خواهد شد از همه تصمیم ها عقلانی تر است؟ این سوال سختی است اما خوشبختانه جواب دارد. جنگ چهارم نباید با بن بست به پایان برسد.@mohammadi61
۱۴:۲۶