#سند
تلاش انگلیس برای استعمار جزایر خلیجفارس
بریتانیا در سال ۱۷۶۳ تا ۱۹۷۱ (برابر با ۱۱۴۲ تا ۱۳۵۰ شمسی) مناطق وسیعی از جنوب خلیج فارس را که همیشه بخشی از سرزمین ایران بود، اشغال کرد و حتی تشکیلات اداری اختصاصی برای آن دایر کرد؛ اما از زمانیکه استعمار انگلیس به دلیل مشکلات خود ناگزیر به ترک خلیجفارس شد، سعی به جعل دولتهایی کرد تا منافع خود در این منطقه را از دست ندهد.
چون این جزایر تا پیش از تصرف بریتانیا بخشی از خاک ایران بودند و در عمل متعلق به هیچ یک از دولتهای جدید التأسیس نبودند. استمرار بلاتکلیفی این جزایر منجر به الحاق طبیعی آنها به خاک ایران میگشت.
برای شناخت فرایند اشغال جزایر ایرانی توسط انگلیس، اسناد موجود در آرشیو کتابخانه ملی امارات متحده عربی اهمیت زیادی دارند؛ از جمله آنها اسنادی است که اشغال جزایری از خلیج فارس همچون آریانا، ارزنه و زرکوه توسط شرکتهای نفتی در تابستان ۱۳۴۰ را روایت میکند و از نگرانی آنها درباره چگونگی استخراج نفت از «هر یک از جزایر مورد مناقشه» خبر میدهد.
این مکاتبات مربوط به دوره زمانی تلاش انگلیس برای تثبیت منافعش در هنگام ترک منطقه است؛ اما مهمترین نکته این اسناد، تردیدها درباره تعلق سرزمینی این جزایر است که نشان میدهد به تعبیر قید شده در مکاتبات اداری انگلستان، هنوز «اعلیحضرت» درباره این جزایر تصمیم نگرفته است.
فارغ از چنین اسنادی و همه نقشههای کهن، نامهایی همچون زرکوه و آریانا به تنهایی نیز خبر از سابقه طولانی تعلق آنها به ایران دارد. اما برخی اسناد نشان میدهد در مذاکرات دولت وقت ایران با انگلیس درباره جزایر مختلف، درباره این جزایر سکوت شده است و در سایه این سکوت، دولتهای امارات متحده عربی، قطر و ... با اعمال نفوذ انگلیس آنها را متعلق به خود قلمداد کردهاند.
۵ برگ از این اسناد مهم و تاریخی که بخشی از حکایت مالکیت ایران بر آن جزایر خلیج فارس است را میتوانید اینجا ببینید.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام | بله | ایتا | اینستاگرام
@psri_ir
۱۲:۴۵