بله | کانال منِ معلّم

۶ تیر

#نوشته : فقرِ رضایت
سال‌ها پیش مردی را می‌شناختم که از بسیاری از مردم ثروتمندتر بود.خانه داشت.ماشین داشت.زمین داشت.حساب بانکی‌اش از حقوق یک عمر کار کردن خیلی‌ها بیشتر بود.
اما هر بار که او را می‌دیدم، احساس می‌کردم چیزی را گم کرده است.نه پول.نه دارایی.
چیز دیگری.
هر جا می‌رفتیم، نگاهش زودتر از خودش می‌رسید.
اگر دوستی لباسی تازه پوشیده بود، می‌پرسید:«چند خریدی؟»
اگر کسی خانه‌ای خریده بود:«متری چند درآمد؟»
اگر کسی به سفر رفته بود:«هتلش چطور بود؟ اتاقش بزرگ بود؟»
اگر کسی ماشینی نو خریده بود:«نقد خریدی یا قسطی؟»
گاهی فکر می‌کردم او عاشق دانستن است.اما بعدها فهمیدم دانستن نبود.شمردن بود.
او زندگی نمی‌کرد.حساب می‌کرد.
همیشه در حال اندازه گرفتن بود.اندازه گرفتن آدم‌ها.اندازه گرفتن دارایی‌ها.اندازه گرفتن فاصله‌ها.
انگار مسابقه‌ای در جریان بود که فقط خودش از آن خبر داشت.
یک روز در سفر، کنار میز صبحانه نشسته بودیم.نان تازه بود.چای داغ بود.پنجره رو به دریا باز می‌شد.
اما او به جای دریا، به بشقاب میز کناری نگاه می‌کرد.بعد از چند دقیقه گفت:«فکر کنم سرویس رزرو اون‌ها بهتر از مال ما باشه.»
سرم را بلند کردم.مردی را دیدم که همه چیز داشت.جز آرامش.
آن روز ناگهان فهمیدم بعضی آدم‌ها فقیرند؛نه در جیب.در رضایت.
و فقر رضایت، عجیب‌ترین نوع فقر است.چون هر چه بیشتر داشته باشی، باز هم احساس کمبود می‌کنی.
چون مسئله نداشتن نیست.مسئله دیدن است.
سال‌ها گذشت.بارها به او فکر کردم.
و هر بار به این نتیجه رسیدم که شاید غم‌انگیزترین زندان دنیا، زندانی باشد که دیوارهایش را مقایسه ساخته باشد.
در آن زندان، هیچ چیز کافی نیست.هیچ موفقیتی کامل نیست.هیچ دارایی‌ای آرامش نمی‌آورد.و هیچ پنجره‌ای رو به منظره خودت باز نمی‌شود.چون تمام عمر، چشم به پنجره دیگران دوخته‌ای.
منابع الهام:این روایت از «نظریه مقایسه اجتماعی» لئون فستینگر الهام گرفته است. فستینگر نشان داد انسان‌ها ارزش و موفقیت خود را اغلب نه بر اساس واقعیت زندگی‌شان، بلکه از طریق مقایسه با دیگران ارزیابی می‌کنند.همچنین در روان‌شناسی مثبت‌گرا، پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که رضایت از زندگی بیش از آنکه به میزان دارایی وابسته باشد، به شیوه ادراک و تفسیر آن دارایی‌ها وابسته است. به همین دلیل، افزایش امکانات لزوماً به افزایش احساس خوشبختی منجر نمی‌شود.

از مجموعه «روایت‌های زیسته» علی قائم منتظرینقل تمام و یا بخشی از این روایت به شرط آنکه امانتِ واژه و منبع اثر پاس داشته شود، بلامانع و مزید امتنان نگارنده (علی قائم منتظری) خواهد بود.‌