چهار نشونه یک خانم که دچار فرسایش روانی شده اما وانمود میکنه حالش خوبه!حس مى كنه هر كارى بكنه، كافى نيستموفقيت ها كوچیک ديده میشن، نقص هاش بزرگ ، افت احساس كفايت يه وقتایی تند و عصبانى ميشه، بعدش از خودش بدش مياديه جواب كوتاه، يكمى داد، يه اخم، بعدش هزار تا «من چرا اينطورى شدم؟».چیزایی كه يه روزى واسش ذوق مى كرد، الان بی اثر شدهنه ناراحته، نه خوشحال. فقط بى حسه ، بى حسى هيجانى وقتى مغز براى دوام آوردن، احساس رو كم میكنه.وقتى میپرسن «چیشده؟» واقعاً نمیدونه چی بگهنه چون چیزی نشده؛ چون انقدر جمع شده كه ديگه اسم نداره. استرس مزمن، آدمو از احساسات خودش دور مى كنه.@Salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveranگاهی اتفاق امروز فقط ۱۰ درصد ماجراست و ۹۰ درصد شدت احساس از گذشته میآید. مثلاً همسرت جواب پیام را دیر داده، اما شدت خشم یا اضطرابت شبیه کودکیای است که نادیده گرفته شده، طرد شده یا مدام منتظر توجه بوده است. در آن لحظه سعی نکن احساس را خاموش کنی. فقط از خودت بپرس:«اگر این احساس زبان داشت، مرا یاد چه موقعیت آشنایی میانداخت؟»
این سؤال مغز را از حالت «واکنش» به حالت «مشاهده» میبرد و فاصلهای بین تو و هیجانت ایجاد میکند.یا یک تکنیک کمتر شناختهشده: قبل از هر واکنشی، زمان را تخمین بزن.از خودت بپرس:«اگر همین الان پیام ندهم، جواب ندهم یا تصمیم نگیرم، یک ساعت دیگر چه اتفاقی میافتد؟»بیشتر واکنشهای ناشی از زخمهای قدیمی حس فوریت دارند؛ انگار باید همین لحظه کاری انجام دهی. اما خطرهای واقعی معمولاً با چند دقیقه یا چند ساعت تأخیر از بین نمیروند.این نکته را هم میتوانی به انتهای متن اضافه کنی:«یکی از نشانههای اینکه با یک زخم قدیمی روبهرو هستی این است که شدت احساست از شدت اتفاق بیشتر است. وقتی واکنشت خیلی بزرگتر از موقعیت به نظر میرسد، شاید زمان آن رسیده باشد که به گذشته نگاه کنی، نه فقط به اتفاقی که امروز افتاده است.@Salamate_Ravane_Fateimah@HamdeliyeMoshaveranچرا وقتی میفهمیم اشتباه کردهایم، باز هم روی آن پافشاری میکنیم؟_احتمالاً برایتان پیش آمده که سهامی را خریدهاید که مدام در حال سقوط است، یا کسبوکاری راه انداختهاید که فقط ضرر میدهد، اما بهجای توقف و بیرون کشیدن سرمایه، مدام پول و زمان بیشتری به آن تزریق میکنید تا ثابت کنید تصمیم اولیهتان درست بوده است.
نام این رفتار پرهزینه «تمایل به ثبات قدم» است. وقتی ما تصمیمی میگیریم یا پولی خرج میکنیم، مغز ما برای حفظ یکپارچگی خود، در برابر هرگونه اطلاعات جدیدی که نشان دهد اشتباه کردهایم، گارد میگیرد. تغییر دادن عقیده دردناک است، بنابراین مغز ترجیح میدهد واقعیت را تحریف کند تا اینکه بپذیرد شکست خورده است.
خطر این تله این است که هرچه تعهد زمانی، مالی یا احساسیِ ما به یک مسیر غلط بیشتر میشود، بیرون آمدن از آن سختتر میشود. ما در شغلهای بیرونق یا سرمایهگذاریهای سوخته میمانیم، صرفاً چون «تا اینجای کار هزینه کردهایم».
راهحل بیرحمانه اما نجاتبخش است: گذشته را فراموش کنید. پولی که از دست رفته یا زمانی که تلف شده، دیگر برنمیگردد. در لحظهی تصمیمگیری فقط از خود بپرسید: «اگر از قبل در این مسیر نبودم و هیچ پولی خرج نکرده بودم، آیا امروز با اطلاعات فعلی، باز هم همین مسیر را انتخاب میکردم؟» اگر جواب منفی است، همین امروز متوقفش کنید .@Salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveranآدمی که مدام دنبال تأیید دیگرانه در واقع یک جمله ی ناگفته توی ذهنش دارن !لطفاً به من بگید من ارزشمندم. چون خودم هنوز نتونستم اینو باور کنموقتی ارزش خودت رو از نگاه دیگران میگیری زندگی تبدیل میشه به یک امتحان بی پایانهر جمعی میشه هیئت داوران هر نظر میشه نمره و هر سکوتی میشه یک رد شدن.آدمی که خودش رو باور نکرده مجبوره مدام از بقیه وام ارزش بگیرهاما مشکل اینجاست وام ارزش بهره ی سنگینی دارهچون هر بار که تأیید نمی گیری یک تکه از عزت نفست هم باهاش میرهواقعیت اینه که عزت نفس با تشویق دیگران ساخته نمیشود.با یک مهارت ساخته میشود توانایی دیدن ارزش خودت حتی وقتی هیچ کس برایت دست نمیزند.@Salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveranچرا بعضی آدما موقع تنش ها زود خودشون رو جمع و جور میکنن ولی بعضی آدمها برعکسن و تا مدت زیادی حالشون بد می مونه؟وقتی که در طول دوره رشدمون ناراحت میشدیم و از نظر هیجانی بهم میریختیم، اگر والدینی داشتیم که مارو از نظر هیجانی حمایت میکردن و به احساساتمون ارزش میدادن، سیستم عصبی ما تاب آوریش در برابر رخدادهای تنش زا بالا میره!وقتی در بزرگسالی با حالات بد روبرو میشیم، سیستم عصبی ما دیگه خوب بلده زود خودش رو به حالت آرامش برگردونه و وضعیت مارو استیبل کنه!ولی اگر در مواقع ناراحتی و تنش والدین حمایت کننده ای نداشتیم و بدتر احساساتمون رو بی ارزش میکردن، سیستم عصبی ما در بزرگسالی دیگه به سختی میتونه خودشو رو در مواقع تنش زا به حالت آرامش برگردونه!چون اون زمان از طریق حمایت و محبت والدین، سیستم عصبی ما تنظیم میشده، و وقتی برعکسش اتفاق بیفته، دچار ناتنظیمی سیستم عصبی میشیم و برای یک واقعه ناراحت کننده، زمان زیادی طول میکشه که به حالت نرمال و آرامش برگردیم و تاب آوریمون کم میشه و کمتر میتونیم خودمون رو آروم بکنیم @Salamate_Ravane_Fatimah@zHamdeliyeMoshaveranتأییدطلبی ذهن (Confirmation Bias)ذهن ما معمولاً فقط شواهدی را میبیند که باورهای قبلیمان را تأیید کند و اطلاعات مخالف را نادیده میگیرد.چون هرکدام از ما دنیا را از زاویه دید خودمان تجربه میکنیم، ناخودآگاه فکر میکنیم در مرکز توجه دیگران هم هستیم. روانشناسان به این گرایش «خودمحوری شناختی» (Egocentrism) میگویند؛ یعنی مغز بهسختی میتواند از زاویه دید دیگران به ماجرا نگاه کند.در نتیجه، میزان توجه دیگران به ظاهر، رفتار یا اشتباهاتمان را بیش از حد برآورد میکنیم؛ در حالی که واقعیت این است که بیشتر آدمها آنقدر درگیر فکرها، نگرانیها و مسائل زندگی خودشان هستند که معمولاً کمتر از آنچه تصور میکنیم متوجه ما میشوند یا اتفاقات مربوط به ما را به خاطر میسپارند.@salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveranتمرین های درمانی واقعی برای غلبه بر کمالگرایییک پیام را بدون ده بار بازخوانی بفرست.لازم نیست همه لباسها کاملاً تاخورده و بینقص باشند.مغز یاد میگیرد که «ناقص بودن» همیشه فاجعه ایجاد نمیکند.هزینههای کمالگرایی را بنویس، نه فقط فوایدش.اغلب فقط فکر میکنیم کمالگرایی باعث پیشرفت شده است.بنویس:
چند فرصت را از دست دادم؟چقدر انرژی ذهنی مصرف شد؟چند رابطه آسیب دید؟ گاهی متوجه میشوی بهای آن بیشتر از سودش بوده است.معیار موفقیت را از کیفیت به «تعداد دفعات انجام» تغییر بده.مثلاً به جای اینکه بگویی:«باید بهترین ورزش را انجام دهم.»بگو:«این هفته چهار بار ورزش میکنم؛ حتی اگر هر بار فقط ۱۵ دقیقه باشد.»تداوم، دشمن کمالگرایی است.از خودت بپرس: «اگر دوستم این کار را کرده بود، همینقدر سخت قضاوتش میکردم؟»کمالگراها معمولاً برای خودشان قوانینی دارند که برای دیگران ندارند.@Salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveran
هرچه عزت نفس (Self-esteem) و خودمختاری (Autonomy) افراد بیشتر بر منابع درونی استوار باشد، وابستگی آنها به تأیید بیرونی کاهش مییابد. این به معنای بیتفاوتی نسبت به نظر دیگران نیست، بلکه یعنی ارزشمندی فرد صرفاً به تحسین یا پذیرش دیگران وابسته نیست.سه نیاز روانشناختی اساسی شامل خودمختاری، شایستگی و ارتباط، پایههای سلامت روان هستند. زمانی که این نیازها از درون و در روابط سالم ارضا شوند، فرد کمتر برای احساس ارزشمندی به تأیید دیگران وابسته خواهد بود.افرادی که ارزش خود را به موفقیت، ظاهر، محبوبیت یا تأیید دیگران گره میزنند، اضطراب، استرس و نوسانات هیجانی بیشتری را تجربه میکنند. در مقابل، عزت نفس پایدار با سلامت روان و تابآوری بیشتر همراه است.مقایسه مداوم خود با دیگران—بهویژه در شبکههای اجتماعی—میتواند رضایت از زندگی و احساس کفایت را کاهش دهد. البته مقایسه همیشه مضر نیست؛ اگر برای یادگیری و رشد باشد، میتواند سازنده باشد.از نظر کاربردی، بلوغ روانی چه نشانههایی دارد؟پیش از تصمیمگیری از خود میپرسید: «این کار با ارزشهای من همخوان است؟» نه اینکه «دیگران درباره من چه فکری میکنند؟»موفقیت را فرصتی برای رشد میبینید، نه مدرکی برای اثبات ارزشمندی خود. از بازخورد استقبال میکنید، اما هویت خود را بر اساس تعریف یا انتقاد دیگران نمیسازید.اشتباه کردن را بخشی از یادگیری میدانید، نه نشانه بیارزشی.روابطی را انتخاب میکنید که در آن بتوانید خودِ واقعیتان باشید، نه نسخهای که فقط دیگران بپسندند.کاهش نیاز به تأیید دیگران به معنای نادیده گرفتن نظر دیگران نیست. انسان موجودی اجتماعی است و همه ما تا حدی به پذیرش و تعلق نیاز داریم. هدف سلامت روان، تعادل است: استفاده از بازخورد دیگران بدون اینکه ارزش شخصی خود را کاملاً به آن وابسته کنیم.منابع علمیSelf-Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness — Edward L. Deci & Richard M. Ryan.The Psychology of Self-Esteem — Nathaniel Branden.Jennifer Crocker & Wolfe, C. T. (2001). Contingencies of Self-Worth. Psychological Review.Leon Festinger (1954). A Theory of Social Comp
@Salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveran
بلوغ روانى از جايى شروع مى شه كه بتونى همزمان چند حقيقت رو بيذيرى.ممكنه كسى رو عميقاً دوست داشته باشى، اما بعضى رفتارهاش آزارت بده.ممكنه حق با تو باشه،اما نحوه ى بيان حقت به ديگرى آسيب بزنه.و كَاهى پايان يك رابطه، به معنى بد بودن هيج كدوم از دو نفر نيست.ذهنِ بالغ، دنيا رو فقط سياه يا سفيد نمى بينه...
اين مدل فكر كردن يه خطاى شناختيه به اسم تفكر سياه وسفيدذهن وقتى درگير احساسات شديد مى شه، براى اينكه خودش رو راحت كنه، همه چيز رو ساده مى كنه؛ در حالى كه واقعيت معمولاً پيچيده تر از اين حرف هاست.براى همين توى بلوغ روانى ياد مى گيريم كه:ممكنه همزمان چند چیز درست باشه. ممكنه كسى رو دوست داشته باشى، اما از بعضى رفتارهاش ناراحت بشى.اين يعنى ذهن بالغ ياد گرفته دنيا رو با جزئيات ببينه، نه با برچسب هاى ساده.شايد آرامش واقعى از همينجا شروع مى شه... جايى كه ديكَه مجبور نيستى همه چیز رو فقط «درست يا غلط»ببينى.وقتى ذهنت رفت سمت «همه يا هيچ»، يه لحظه مكث كن و از خودت بپرس: «آيا مى تونه هر دو تا همزمان درست باشه؟»همين يك سؤال ساده،كم كم ذهنت رو از سياهوسفيد ديدن دور مى كنه.@salamate_Ravane_Fatimah@HamdeliyeMoshaveran