مقالات شمس نوشتهیمحمدعلی موحد
این روز، فرصتی است برای یادبود و تجلیل از زندگی شمس تبریزی، عارف برجسته و راهنمای مولانا جلالالدین رومی. این تاریخ به عنوان یک نقطه عطف در تقویم فرهنگی ایران و جهان تصوف قلمداد میشود.
۲۳
۳:۵۰
تحلیلگران ترکیه معتقدند سیاست اخیر آنکارا در قبال ایران وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است؛ ترکیه از یکسو با پذیرش برخی فشارهای اقتصادی علیه تهران، از جمله توقف پروازهای ماهان، تلاش میکند هزینه تقابل با آمریکا را کاهش دهد و از سوی دیگر، حفظ روابط امنیتی و اقتصادی با ایران را ضروری میداند.
در تحلیلهای اخیر توسط صاحبنظران در ترکیه، ایران همچنان همسایهای مهم در معادلات امنیتی، انرژی و قفقاز محسوب میشود. بنابراین به نظر میرسد رویکرد جدید آنکارا نه «فاصلهگیری کامل از ایران»، بلکه موازنه میان فشار غرب و حفظ منافع ترکیه در رابطه با تهران است.
برای ایران، بخش مهم ماجرا این است که ترکیه میتواند همزمان با حفظ کانال ارتباطی با تهران، از تغییر موازنه منطقهای برای افزایش نقش خود در قفقاز، انرژی و ارتباط با غرب استفاده کند.
آنچه از مجموعه تحلیلهای کارشناسان ترکیهای به دست میآید، بیشتر «موازنهگری سختتر» است تا تغییر کامل سیاست ایران.
آنکارا ظاهراً دارد این چهار هدف را همزمان دنبال میکند:
۱. ندادن بهانه به آمریکا برای اعمال فشار بر ترکیه؛۲. حفظ رابطه امنیتی با تهران؛۳. جلوگیری از بیثباتی یا فروپاشی ایران؛۴. استفاده از تضعیف نسبی ایران برای افزایش وزن منطقهای ترکیه.
از منظر منافع ایران، اتفاقاً این مدل از سیاست ترکیه از یک تقابل آشکار، خطرناکتر و پیچیدهتر است؛ چون در ظاهر رابطه حفظ میشود، اما همزمان ترکیه میتواند در حوزه انرژی، قفقاز، سوریه، عراق و ارتباط با آمریکا و کشورهای خلیج فارس، موقعیت خود را نسبت به ایران تقویت کند.
۲۱
۴:۰۶
هالی مککی، تحلیلگر سیاست خارجی و خبرنگار حوزه جنگ، در یادداشتی در نشریه آمریکایی The Hill خواستار لغو کامل متمم ۹۰۷ قانون حمایت از آزادی شد؛ قانونی که از سال ۱۹۹۲ کمک مستقیم دولت آمریکا به باکو را محدود کرده است.
مککی استدلال میکند که تحولات سه دهه اخیر قفقاز، اهمیت باکو در امنیت انرژی و مسیر ترانزیتی «کریدور میانی» و همچنین رقابت واشنگتن با ایران و روسیه، شرایط منطقه را تغییر داده است.او معتقد است ادامه این محدودیت با منافع کنونی آمریکا سازگار نیست.
این در حالی است که اجرای متمم ۹۰۷ از سوی رؤسایجمهور آمریکا سالهاست بهصورت سالانه تعلیق میشود و در اوت ۲۰۲۵ نیز دونالد ترامپ تعلیق آن را تمدید کرد. با این حال، خود قانون همچنان لغو نشده است.
یک طرح برای لغو کامل این متمم نیز در کنگره مطرح شده، اما کارشناسان تأکید دارند که فرایند لغو قوانین در کنگره آمریکا میتواند طولانی باشد و نباید آن را تصمیم قطعی واشنگتن تلقی کرد.
اهمیت این خبر فقط در حذف یک محدودیت حقوقی علیه باکو نیست؛ استدلال مککی عملاً بر این پایه استوار است که واشنگتن میخواهد از ظرفیت جغرافیایی باکو برای انرژی، ترانزیت و مسیرهای جایگزین ایران بیشتر استفاده کند.
۳۱
۴:۴۵
فـهلویات آذربایجان
شاعران عراق و آذربایجان بدان جهت فهلوی میسرودند که فهلوی از قدیم زبان ادبی این منطقه بود. امّا اختلافات در فهلویّات آذربایجان و فهلویّات عراق بدان دلیل است که زبان آذربایجان چیزی دیگر بود و در فهلویّات گویندگان آذربایجانی تأثیرات زبان مادری ایشان، یعنی آذری، نمایان میشد. ما به دلیل وجود همین اختلافات، فهلویّات این مناطق را «فهلویّات عراقی» و «فهلویّات آذربایجانی» میخوانیم. در کتاب حاضر جز از تفاوت آذری و فهلوی، نشان دادهایم که زبان قدیم اصفهان و ری هم دیگر از فهلوی بوده و اگر نقل و سرایش فهلویّات در این شهرها هم رواج داشته به واسطهٔ همان سنّتی است که به آذربایجان هم رسیده بوده است. فهلوی را باید در اصل زبان همدان و زنگان و قزوین دانست که در روند تکوین خویش و تبدیل شدن به زبان ادبی با زبان این مناطق نیز اندک اختلافاتی پیدا کرد. امّا در باب منشأ زبان فهلوی در ازمنهٔ قدیمتر گمان ما بر این است که فهلوی و پهلوانی هرچند دو زبان نزدیک به هم بودهاند، امّا به واسطهٔ ممیّزههای روشنی که ما آنها را در جای خویش برمیشمریم، آن دو را باید دو زبان مختلف دانست؛ اگرچه نباید از این نکته غافل بود که فهلوی به دلیل سالهای دراز حکمرانی اشکانیان بر فهله و به تختگاهی گرفتن این سامان لابد از پهلوانی تأثیراتی گرفته بوده است.
[دفتر فهلوی: تحقیقی در باب زبانهای کهن فهله و آذربایجان به انضمام فهلویّات سفینۀ تبریز، میثم محمّدی، تهران، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۴، ص ۲۵]
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی
@Azarihaa
شاعران عراق و آذربایجان بدان جهت فهلوی میسرودند که فهلوی از قدیم زبان ادبی این منطقه بود. امّا اختلافات در فهلویّات آذربایجان و فهلویّات عراق بدان دلیل است که زبان آذربایجان چیزی دیگر بود و در فهلویّات گویندگان آذربایجانی تأثیرات زبان مادری ایشان، یعنی آذری، نمایان میشد. ما به دلیل وجود همین اختلافات، فهلویّات این مناطق را «فهلویّات عراقی» و «فهلویّات آذربایجانی» میخوانیم. در کتاب حاضر جز از تفاوت آذری و فهلوی، نشان دادهایم که زبان قدیم اصفهان و ری هم دیگر از فهلوی بوده و اگر نقل و سرایش فهلویّات در این شهرها هم رواج داشته به واسطهٔ همان سنّتی است که به آذربایجان هم رسیده بوده است. فهلوی را باید در اصل زبان همدان و زنگان و قزوین دانست که در روند تکوین خویش و تبدیل شدن به زبان ادبی با زبان این مناطق نیز اندک اختلافاتی پیدا کرد. امّا در باب منشأ زبان فهلوی در ازمنهٔ قدیمتر گمان ما بر این است که فهلوی و پهلوانی هرچند دو زبان نزدیک به هم بودهاند، امّا به واسطهٔ ممیّزههای روشنی که ما آنها را در جای خویش برمیشمریم، آن دو را باید دو زبان مختلف دانست؛ اگرچه نباید از این نکته غافل بود که فهلوی به دلیل سالهای دراز حکمرانی اشکانیان بر فهله و به تختگاهی گرفتن این سامان لابد از پهلوانی تأثیراتی گرفته بوده است.
[دفتر فهلوی: تحقیقی در باب زبانهای کهن فهله و آذربایجان به انضمام فهلویّات سفینۀ تبریز، میثم محمّدی، تهران، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۴، ص ۲۵]
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی
۱۵
۴:۰۷
حاتمی، فرماندار خداآفرین با اشاره به شنیده شدن صدای چند انفجار پیاپی در نوار مرزی این شهرستان، که موجب پیگیری موضوع از سوی مسئولان و نیروهای مستقر در منطقه شد، اظهار کرد:
بررسیهای میدانی انجامشده نشان میدهد صداهای انفجار ناشی از عملیات باکوییها برای پاکسازی و انفجار مینهای برجامانده بوده است.وی افزود: محل اجرای این عملیات در مجاورت خط مرزی قرار دارد و به همین دلیل صدای انفجارها در برخی نقاط مسکونی شهرستان خداآفرین نیز شنیده شده است.
فرماندار خداآفرین تأکید کرد: این عملیات در باکو انجام میشود و هیچگونه خطری متوجه اراضی جمهوری اسلامی ایران و مرزنشینان منطقه نیست.
حاتمی با اشاره به رصد مستمر نوار مرزی گفت:
نیروهای مرزبانی، یگانهای مسلح و نیروهای اطلاعاتی با اشراف کامل، وضعیت منطقه را بهصورت شبانهروزی پایش میکنند و امنیت مرزها برقرار است.
وی از مرزنشینان خواست با حفظ آرامش، اخبار مربوط به وضعیت منطقه را از منابع رسمی دنبال کنند و به شایعات و گمانهزنیهای منتشرشده در فضای مجازی توجه نکنند.
فرماندار خداآفرین همچنین بر تداوم شرایط عادی زندگی در روستاهای مرزی شهرستان تأکید کرد.
۳۹
۴:۱۳
ترکیه با دولت عراق بر سر خروج تدریجی نیروهایش از پایگاه بعشیقه ـ زلیکان در شمال عراق به توافق رسیده است. بر اساس توافق اردوغان و علی الزیدی، کنترل این پایگاه بهتدریج به دولت فدرال عراق واگذار خواهد.
بعشیقه از سال ۲۰۱۵ محل استقرار نیروهای ترکیه بوده و حضور آنها طی سالهای گذشته یکی از مهمترین اختلافات امنیتی بغداد و آنکارا محسوب میشد. بغداد این حضور را از منظر حاکمیت ملی مسئلهساز میدانست، در حالی که آنکارا حضور خود را با تهدید داعش و فعالیت پ.ک.ک در شمال عراق توجیه میکرد.
در مقابلِ خروج تدریجی نیروهای ترکیه، بغداد متعهد شده حاکمیت دولت مرکزی در سنجار را تقویت و فعالیت گروههای مسلح خارجی ممنوعه را متوقف کند. مسئله خلع سلاح یا ادغام نیروهای مسلح محلی سنجار نیز بخشی از این روند است.
اما این توافق به معنای خروج کامل نظامی ترکیه از عراق نیست. آنکارا همچنان به دنبال گسترش همکاریهای امنیتی، اقتصادی و دفاعی با بغداد و پیشبرد پروژه جاده توسعه است. به این ترتیب، بعشیقه میتواند نمادی از تغییر شکل حضور ترکیه در عراق باشد: کاهش حضور نظامی مستقیم و افزایش نفوذ از مسیر همکاری امنیتی، اقتصادی و ترانزیتی.
جاده توسعه و اتصال عراق به ترکیه و اروپا، در کنار کاهش حضور نظامی ترکیه، نشان میدهد که موضوع بعشیقه را باید در چارچوب بزرگتر رقابت بر سر معماری امنیتی و شبکههای ترانزیتی منطقه دید، نه صرفاً یک عقبنشینی نظامی.
۱۰۴
۴:۲۵
۹۶
۹:۴۴
علی زیدی، نخستوزیر عراق، میگوید که حشد شعبی به عنوان بخشی از ساختار امنیتی این کشور، تحت فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق قرار خواهد گرفت.
زیدی این موضوع را در بیانیهای به مناسبت «پایان ماموریت نیروهای ائتلاف و تحقق حاکمیت کامل عراق» اعلام کرد و از همه کسانی که در کنار نیروهای مسلح عراق با پیکارجویان داعش جنگیدند، تشکر کرد.
او با اشاره به پایان مهلت تعیینشده برای «خلع سلاح کامل تمام گروههای مسلح غیرعراقی حاضر در خاک عراق» تأکید کرد که تصمیمگیری درباره جنگ و صلح بر عهده دولت عراق است و هرگونه اقدام نظامی مغایر با این تصمیم «ممنوع» است.
نخستوزیر عراق همچنین گفت که قانون «نیروهای بسیج مردمی» یا حشد شعبی را اجرا خواهد کرد و جایگاه این نیرو را در ساختار امنیتی کشور، به عنوان بخشی جداییناپذیر و تحت فرماندهی کل نیروهای مسلح، رسمیت خواهد بخشید.
۶
۱۸:۱۷
اجرای مقررات سکولار در مدارس باکو ، مانع ورود دختران محجبه به کلاس درس و بازگشت غم بار آنها شد.
مصوبه جدید در باکو سبب شده مدیران مدارس از حضور دختران محجبه که لباسشان خلاف اصول سکولاریسم است جلوگیری کنند.
۶
۱۸:۱۷