برگی از خاطرات بهمن کبیری پرویزیپنجم دی ماه سالروز زلزلۀ بم است. زلزلۀ بم فقط درگذشت غم¬انگیز هموطنان بمی ما نبود. زلزلۀ بم یکی از مهمترین میراث تاریخی ما را نیز نابود و خراب کرد. در پائیز سال یکهزار و سیصد و هشتاد و دوی هجری شمسی میزبان مسافری از کشور هلند بودم که مایل بود با جلوه های تاریخی سرزمین من آشنا گردد. در این سفر به شهرهای کرمان، بم، ماهان و بندر عباس سفر کردیم و از همراهی دوست کرمانی خود استفاده کردم. در سفر ما به شهر بم موفق به بازدید از ارگ تاریخی بم شدیم. در این سفر ابتدا از خیابان اصلی شهر عبور کردیم و در دو طرف خیابان مغازه¬هائی دیدیم که منازل صاحبان مغازه در پشت مغازه ها بود. در انتهای خیابان یک پیچ به راست و بعد یک پیچ به چپ بود و بعد به درب اصلی ارگ حکومتی میرسیدیم. بعد پیچ اول و نرسیده به ارگ خیابان مسقف بود و پنجرۀ منازل به خیابان باز میشد. دوست کرمانی من می گفت اگر سواری وارد شهر میشد در اینجا باید از اسب پیاده میشد و در نتیجه با باز شدن هر پنجره به پرسش اهل خانه پاسخ میداد. او این بخش از خیابان را گلوگاه میدانست. بعد از ورود به ارگ حکومتی وارد خیابان اصلی شدیم و من با اعماق تاریخ برگشتم. گوئی کتاب خواجۀ تاجدار را می¬دیدم. تو گوئی سربازان قاجار در آن لحظه به دنبال لطفعلی خان زند بودند و او را در بالای سقف طویله گیر انداختند و محاصره کردند. ارگ بم بر بلندای تپه بود. از عجایب ارگ بم میدان مشق آن بود. دو سنگ خارا در دو طرف میدان بزرگی بود که اگر جلوی یک سنگ می ایستادی و به آرامی نجوی میکردی در طرف دیگر و در برابر سنگ دیگر صدای نجوا به خوبی شنیده میشد. میدان به شکل بیضی بود و دو دو سنگ بزرگ بر روی نقاط کانونی بیضی قرار داشتند. مک همه چیز وفق کتاب بود و من تا نوک برج دیدبانی رفتم. به آن بالا که رسیدم به واقع تمام دشت زیر پای من بود. همایون میگفت جنس دیوارها از شیر شتر، کاه گل و تخم مرغ بود. بعد از مدتی که مسافر هلندی خبر زلزله را خواند طی ایمیلی برای من از خرابی ارگ بم ابراز تأسف کرد و ابراز خشنودی و خرسندی نمود که از این بنای تاریخی و میراث کهن بازدید کرده است.
۱