حقوق زندانیان - مجله دین و قانون.pdf
۶۷۰.۴۴ کیلوبایت
حقوقِ زندانیان
مرحوم آیت الله محمّدعلی تسخیری
چکیده
علما بر مشروعیت و قانونی بودن «زندان» در اسلام اتفاق نظر دارند و زندان نمایانگر مجازاتی تعزیری و تأدیبی میباشد؛ به این معنا که باعث ادب شدن فرد مجرم گشته و او را از انجام دوباره جرم برحذر میدارد. زندان را نباید صدرنشین مجازاتهای تعزیری به حساب آورد؛ زیرا فشارها، مشکلات و آثار منفی بزرگی بر روی فرد زندانی و خانواده وی میگذارد؛ بلکه فراتر دارای آثار منفی بسیاری بر روی جامعه است. زندان یکی از ابزارهای بازدارنده متخلفان و مجرمان و کسانی است که به حقوق دیگران تجاوز کنند. این ابزار از خصوصیاتی همچون فشار و تنگ گرفتن عرصه بر زندانی برخوردار میباشد که این دو خصوصیت، بازتابی منفی بر روحیه فرد زندانی و سلامت و شخصیت اجتماعی وی دارند؛ همچنانکه این دو خصوصیت ـ یعنی فشار و تنگ گرفتن بر وی ـ آثار اقتصادی و اخلاقی بر حیات جامعه مسلمانان دارد. به همین دلیل موضوع زندان و احکام آن جایگاه ویژهای را در فقه اسلامی به خود اختصاص داده و باعث توجه و اهتمام ویژۀ فقهای همۀ مذاهب به این موضوع گردیده است. زندان به عنوان مجموعهای برای اصلاح و توانبخشی و درمان افراد مجرم راهاندازی گشته، نه به عنوان ابزار و مرکزی برای انتقامگیری از فرد جنایتکار و شکنجه کردن او تا سر حد مرگ؛ چراکه این امر (انتقامگیری و شکنجه زندانی) به طور کلی و جزئی در اسلام رد شده است و اسلام آن را قبول ندارد. این گفتار تلاشی است برای تبیین نظریات مذاهب اسلامی در این زمینه، در مقابل نظریات آشفتهای که اندیشه رسمی غرب مطرح میسازد.
کلیدواژهها:
سجن حبس حدود مجازات تعزیر
@criminalsciencesschool
مرحوم آیت الله محمّدعلی تسخیری
چکیده
علما بر مشروعیت و قانونی بودن «زندان» در اسلام اتفاق نظر دارند و زندان نمایانگر مجازاتی تعزیری و تأدیبی میباشد؛ به این معنا که باعث ادب شدن فرد مجرم گشته و او را از انجام دوباره جرم برحذر میدارد. زندان را نباید صدرنشین مجازاتهای تعزیری به حساب آورد؛ زیرا فشارها، مشکلات و آثار منفی بزرگی بر روی فرد زندانی و خانواده وی میگذارد؛ بلکه فراتر دارای آثار منفی بسیاری بر روی جامعه است. زندان یکی از ابزارهای بازدارنده متخلفان و مجرمان و کسانی است که به حقوق دیگران تجاوز کنند. این ابزار از خصوصیاتی همچون فشار و تنگ گرفتن عرصه بر زندانی برخوردار میباشد که این دو خصوصیت، بازتابی منفی بر روحیه فرد زندانی و سلامت و شخصیت اجتماعی وی دارند؛ همچنانکه این دو خصوصیت ـ یعنی فشار و تنگ گرفتن بر وی ـ آثار اقتصادی و اخلاقی بر حیات جامعه مسلمانان دارد. به همین دلیل موضوع زندان و احکام آن جایگاه ویژهای را در فقه اسلامی به خود اختصاص داده و باعث توجه و اهتمام ویژۀ فقهای همۀ مذاهب به این موضوع گردیده است. زندان به عنوان مجموعهای برای اصلاح و توانبخشی و درمان افراد مجرم راهاندازی گشته، نه به عنوان ابزار و مرکزی برای انتقامگیری از فرد جنایتکار و شکنجه کردن او تا سر حد مرگ؛ چراکه این امر (انتقامگیری و شکنجه زندانی) به طور کلی و جزئی در اسلام رد شده است و اسلام آن را قبول ندارد. این گفتار تلاشی است برای تبیین نظریات مذاهب اسلامی در این زمینه، در مقابل نظریات آشفتهای که اندیشه رسمی غرب مطرح میسازد.
کلیدواژهها:
سجن حبس حدود مجازات تعزیر
@criminalsciencesschool
۷۴
۱۶:۴۵
الزامات تقنینی و نقش مجلس در تعقیب جنایات جنگی اسرائیل علیه ایران.pdf
۷۵۹.۹۴ کیلوبایت
الزامات تقنینی و نقش مجلس در تعقیب جنایات جنگی اسرائیل علیه ایران
دکتر محمّدهادی ذاکرحسین
چکیده
مقاله حاضر به واکاوی انتقادیِ ظرفیتها، چالشها و تکالیف نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با مخاصمات مسلحانه نوین میپردازد. در دوران معاصر، همزمان با پایانیافتن مخاصمات نظامی، کارزاری پیچیدهتر تحت عنوان «جنگ حقوقی» آغاز میشود که هدف آن بهرهگیری حداکثری از تأسیسات حقوق بینالملل کیفری جهت تحقق دو کارکرد بنیادینِ «روایتی - بیانی» (مشروعیتزدایی از متخاصم و مشروعیتبخشی به دفاع) و «دادخواهی» (تأمین حق بر حقیقت، عدالت و جبران خسارت برای بزهدیدگان) است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین چراییِ انفعال تاریخی و معاصرِ دستگاه دیپلماسی حقوقی و نهادهای حاکمیتی ایران در پیگیری حقوقی جنایات بینالمللی، و به طور خاص، ارزیابی خلأهای تقنینی و ضعفهای نظارتی قوه مقننه در این عرصه است. مقاله با اتخاذ روشی توصیفی - تحلیلی و رویکردی آسیبشناسانه، نشان میدهد که رژیم صهیونیستی با بهرهگیری از دکترینهای حقوقی نظیر «دفاع مشروع پیشدستانه» و تقلیل تلفات غیرنظامی به «خسارات جنبی» در چارچوب اصول «تناسب» و «احتیاط»، به سفیدشویی جنایات خود میپردازد؛ حالآنکه نظام حقوقی ایران، به دلیل فقدان کنشگریِ مستند و قاعدهمند، در تثبیت روایت ماهیت جنایتکارانه این اعمال در مراجع بینالمللی ناکام مانده است. این پژوهش با رجوع به تجارب تاریخی نظیر ناکارآمدی در پیگیری غرامت جنگ تحمیلی هشتساله، مصالحه در پرونده انهدام هواپیمای ایرباس و انفعال در قبال جنایات رژیم بعث، استدلال میکند که استمرار این روند، منجر به شمول مرور زمان و نادیده انگاشتهشدن قربانیان ایرانی در نظام عدالت کیفری بینالمللی خواهد شد. از این رو، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش بنیادین است که قوه مقننه، به عنوان ریلگذار اصلی سیاستهای کلان حقوقی، چه الزاماتی را جهت خروج از این انفعال تقنینی و دیپلماتیک و توانمندسازی محاکم داخلی و مراجع بینالمللی باید به کار بندد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که مسئولیت مجلس شورای اسلامی در این ناکارآمدی در دو بعد «فقدان نظارت» و «خلأ تقنینی» قابل تبیین است. در بعد نظارتی، علیرغم وجود مصوبات پیشرویی نظیر «قانون الزام دولت به حمایت همهجانبه از مردم مظلوم فلسطین» (مشتمل بر تکلیف ارجاع پرونده به دیوان کیفری بینالمللی) و «قانون مقابله با اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی»، مجلس در مطالبهگری از قوه مجریه و دادستان کل کشور برای اجرای این قوانین تعلل ورزیده است. در بعد تقنینی، استناد صرف به صلاحیت جهانی مندرج در ماده ۹ قانون مجازات اسلامی، به دلیل فقدان جرمانگاریِ ماهویِ جنایات جنگی، نسلکشی و جنایات علیه بشریت در قوانین داخلی، بهمثابه سلاحی فاقد مهمات عمل کرده و امکان صدور آرای قضایی متقن را سلب نموده است. در راستای برونرفت از این انسداد، پژوهش حاضر راهبردهایی دوگانه را در سطوح ملی و بینالمللی پیشنهاد میدهد. در عرصه ملی، تأسیس فوری یک «دادگاه ویژه جنایات جنگی» با صلاحیت اختصاصیِ ناظر بر مخاصمه دشمن صهیونیستی - آمریکایی پیشنهاد میگردد تا با عبور از رویکردهای صرفاً برآورد خسارت، به مستندسازی حقوقیِ محکمهپسند منطبق با استانداردهای بینالمللی بپردازد. در عرصه بینالمللی، مقاله پیشنهاد جسورانه «پذیرش موردی صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی» (بر اساس ماده ۱۲ بند ۳ اساسنامه رم) را مطرح میسازد. نویسنده با ردّ استدلالهای بازدارنده رایج، به طور مستدل اثبات میکند که اقامه دعوا در دیوان، ماهیتاً یک کنش حقوقی است که لزوماً به معنای بهرسمیتشناختن سیاسی رژیم صهیونیستی تلقی نمیشود (با استناد به رویه دیوان در پروندههای اتحادیه عرب و فلسطین)؛ همچنین، محدودسازی صلاحیت دیوان از حیث زمانی و سرزمینی، مانع از تسری صلاحیت آن به اقدامات پدافندی ایران و نقض قاعده مصونیت سران خواهد شد. در نهایت، مقاله نتیجهگیری میکند که استقرار یک «دیپلماسی عدالتخواهانه» مستلزم آن است که مجلس با وضع قوانین الزامآور جدید، نهتنها بستر مداخله مؤثر ایران در پروندههای جاری دیوان بینالمللی دادگستری (نظیر دعوای آفریقای جنوبی و نیکاراگوئه) را فراهم آورد، بلکه با تولید ادبیات حقوقیِ بومی و ترجمان آن به استانداردهای بینالمللی، ظرفیتهای مغفول نظام حقوقی در حمایت از قربانیان و مقابله با عدم مجازات را احیا نماید.
کلیدواژهها:
جنایات جنگی دیپلماسی حقوقی دیوان کیفری بینالمللی (ICC) مجلس شورای اسلامی صلاحیت جهانی خلأ تقنینی جنگ حقوقی
@criminalsciencesschool
دکتر محمّدهادی ذاکرحسین
چکیده
مقاله حاضر به واکاوی انتقادیِ ظرفیتها، چالشها و تکالیف نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با مخاصمات مسلحانه نوین میپردازد. در دوران معاصر، همزمان با پایانیافتن مخاصمات نظامی، کارزاری پیچیدهتر تحت عنوان «جنگ حقوقی» آغاز میشود که هدف آن بهرهگیری حداکثری از تأسیسات حقوق بینالملل کیفری جهت تحقق دو کارکرد بنیادینِ «روایتی - بیانی» (مشروعیتزدایی از متخاصم و مشروعیتبخشی به دفاع) و «دادخواهی» (تأمین حق بر حقیقت، عدالت و جبران خسارت برای بزهدیدگان) است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین چراییِ انفعال تاریخی و معاصرِ دستگاه دیپلماسی حقوقی و نهادهای حاکمیتی ایران در پیگیری حقوقی جنایات بینالمللی، و به طور خاص، ارزیابی خلأهای تقنینی و ضعفهای نظارتی قوه مقننه در این عرصه است. مقاله با اتخاذ روشی توصیفی - تحلیلی و رویکردی آسیبشناسانه، نشان میدهد که رژیم صهیونیستی با بهرهگیری از دکترینهای حقوقی نظیر «دفاع مشروع پیشدستانه» و تقلیل تلفات غیرنظامی به «خسارات جنبی» در چارچوب اصول «تناسب» و «احتیاط»، به سفیدشویی جنایات خود میپردازد؛ حالآنکه نظام حقوقی ایران، به دلیل فقدان کنشگریِ مستند و قاعدهمند، در تثبیت روایت ماهیت جنایتکارانه این اعمال در مراجع بینالمللی ناکام مانده است. این پژوهش با رجوع به تجارب تاریخی نظیر ناکارآمدی در پیگیری غرامت جنگ تحمیلی هشتساله، مصالحه در پرونده انهدام هواپیمای ایرباس و انفعال در قبال جنایات رژیم بعث، استدلال میکند که استمرار این روند، منجر به شمول مرور زمان و نادیده انگاشتهشدن قربانیان ایرانی در نظام عدالت کیفری بینالمللی خواهد شد. از این رو، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش بنیادین است که قوه مقننه، به عنوان ریلگذار اصلی سیاستهای کلان حقوقی، چه الزاماتی را جهت خروج از این انفعال تقنینی و دیپلماتیک و توانمندسازی محاکم داخلی و مراجع بینالمللی باید به کار بندد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که مسئولیت مجلس شورای اسلامی در این ناکارآمدی در دو بعد «فقدان نظارت» و «خلأ تقنینی» قابل تبیین است. در بعد نظارتی، علیرغم وجود مصوبات پیشرویی نظیر «قانون الزام دولت به حمایت همهجانبه از مردم مظلوم فلسطین» (مشتمل بر تکلیف ارجاع پرونده به دیوان کیفری بینالمللی) و «قانون مقابله با اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی»، مجلس در مطالبهگری از قوه مجریه و دادستان کل کشور برای اجرای این قوانین تعلل ورزیده است. در بعد تقنینی، استناد صرف به صلاحیت جهانی مندرج در ماده ۹ قانون مجازات اسلامی، به دلیل فقدان جرمانگاریِ ماهویِ جنایات جنگی، نسلکشی و جنایات علیه بشریت در قوانین داخلی، بهمثابه سلاحی فاقد مهمات عمل کرده و امکان صدور آرای قضایی متقن را سلب نموده است. در راستای برونرفت از این انسداد، پژوهش حاضر راهبردهایی دوگانه را در سطوح ملی و بینالمللی پیشنهاد میدهد. در عرصه ملی، تأسیس فوری یک «دادگاه ویژه جنایات جنگی» با صلاحیت اختصاصیِ ناظر بر مخاصمه دشمن صهیونیستی - آمریکایی پیشنهاد میگردد تا با عبور از رویکردهای صرفاً برآورد خسارت، به مستندسازی حقوقیِ محکمهپسند منطبق با استانداردهای بینالمللی بپردازد. در عرصه بینالمللی، مقاله پیشنهاد جسورانه «پذیرش موردی صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی» (بر اساس ماده ۱۲ بند ۳ اساسنامه رم) را مطرح میسازد. نویسنده با ردّ استدلالهای بازدارنده رایج، به طور مستدل اثبات میکند که اقامه دعوا در دیوان، ماهیتاً یک کنش حقوقی است که لزوماً به معنای بهرسمیتشناختن سیاسی رژیم صهیونیستی تلقی نمیشود (با استناد به رویه دیوان در پروندههای اتحادیه عرب و فلسطین)؛ همچنین، محدودسازی صلاحیت دیوان از حیث زمانی و سرزمینی، مانع از تسری صلاحیت آن به اقدامات پدافندی ایران و نقض قاعده مصونیت سران خواهد شد. در نهایت، مقاله نتیجهگیری میکند که استقرار یک «دیپلماسی عدالتخواهانه» مستلزم آن است که مجلس با وضع قوانین الزامآور جدید، نهتنها بستر مداخله مؤثر ایران در پروندههای جاری دیوان بینالمللی دادگستری (نظیر دعوای آفریقای جنوبی و نیکاراگوئه) را فراهم آورد، بلکه با تولید ادبیات حقوقیِ بومی و ترجمان آن به استانداردهای بینالمللی، ظرفیتهای مغفول نظام حقوقی در حمایت از قربانیان و مقابله با عدم مجازات را احیا نماید.
کلیدواژهها:
جنایات جنگی دیپلماسی حقوقی دیوان کیفری بینالمللی (ICC) مجلس شورای اسلامی صلاحیت جهانی خلأ تقنینی جنگ حقوقی
@criminalsciencesschool
۷۳
۱۶:۵۰
مدرسه علوم جنایی
الزامات تقنینی و نقش مجلس در تعقیب جنایات جنگی اسرائیل علیه ایران.pdf
استاد بزرگوار، دکتر ذاکرحسین، نعمتِ بزرگی است که خدای متعال به ما عطا فرموده تا «حقوقِ بین المللیِ کیفریِ ایران» را تقویّت و غنی سازی نمایند. ایشان به جای گرایش به ترجمه، شروع به نگارش آثار ارزشمندی در این حوزه کرده اند. مقالاتِ ایشان نیز بسیار مفید و آموزنده و غنی و منطبق با نیازهای ایران هستند.
۷۳
۱۶:۵۳
مدرسه علوم جنایی
الزامات تقنینی و نقش مجلس در تعقیب جنایات جنگی اسرائیل علیه ایران.pdf
این پیشنهاد استاد بزرگوار که ایران، این قضایا را به دادگاه بین المللی کیفری ارجاع دهد تا دادگاه نیز به صورت «موردی» اقدام به رسیدگی کند، ممکن است همانند چاقوی دو لبه عمل کند و شماری از مقامات ایران نیز به دلیل برخی اتهامات بین المللی (برخی از حملات ایران به اسرائیل، به ویژه پرتاب بمب های خوشه ای به سرزمین های اشغالی، منطبق با اسناد حقوق بشردوستانه نیستند و ممکن است جنایات جنگی توصیف شوند) تحت تعقیب قرار گیرند. در این صورت، اسرائیل در پناه امریکا و حتی انگلیس و فرانسه و آلمان و ایتالیا و.... راحت خواهد توانست از گزندِ این دادگاه در امان بماند، امّا ایران در وضعیت بدتری قرار خواهد گرفت و حتی ممکن است عالی ترین مقام نظام نیز به دلیل داشتنِ سمتِ فرماندهی کل نیروهای مسلّح، متّهم به ارتکاب جنایات جنگی شوند. این دادگاه ثابت کرده است که دارای شمشیری است که یک لبة آن بسیار تیز است و یک لبة آن بسیار کند؛ لبة تیز برای کشورهای جهان سوم است و لبة کند برای کشورهای غربی و زورگو و قدرتمند. لذا، مسئله و نگرانیِ ایران این نیست که با این اقدام، عملاً و به صورتِ ضمنی اقدام به شناسایی اسرائیل به عنوان یک کشور مستقل و دولت می کند، بلکه نگرانیِ ایران از جهاتِ دیگری است. ایران نمی خواهد دستِ خود را در برابرِ جنایات بی رحمانة اسرائیل و حمله این رژیم تروریستی به اشخاص و اهداف غیرنظامیِ ایران ببندد تا در صورت حملة اسرائیل، حملاتِ متقابلِ سنگینی انجام دهد. قدرت تخریبی برخی از موشک های ایرانی به حدّی رسیده است که حتّی در صورت هدف گیری اماکن و اهداف نظامیِ اسرائیل نیز قادرند به اهدافِ غیرنظامیِ پیرامونی آسیب رسانند. وانگهی، ایران می داند که تا زمانی که امریکا حامی و پشت و پناه اسرائیل است، دادگاه بین المللی کیفری نیز در عمل نخواهد توانست کاری کند. مگر در غزه و لبنان توانست کاری بکند که در مورد ایران کاری کند؟!
۷۱
۱۷:۲۵
معرفی مجلاتِ حقوقی:
فصلنامة دین و قانون
صاحب امتیاز:
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی
برای چاپ و انتشار مقالاتِ حوزة سیاست گذاری حقوقی، حکمرانیِ حقوقی، حکمرانی قضایی، سیاستگذاریِ جنایی، جرم شناسیِ حقوقی، قانونگذاریِ کیفری، حکمرانیِ کیفری و... ، به ویژه مقالاتِ دارای سرشتِ دینی و اسلامی، بسیار مناسب است.
@criminalsciencesschool
فصلنامة دین و قانون
صاحب امتیاز:
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی
@criminalsciencesschool
۷۴
۱۷:۳۹
نویسندة محترم، آقای سید محسن نقوی ، که آن زمان مستشار دادگاه استان بودند، به نکتهی مهمی اشاره فرمودند و آن هم این است که وقتی صحبت از اصلاح و درمان و بازپروری به میان آمد، صرف دانش و تخصص و تجربه کافی نیست، بلکه عشق و محبت نیز به همراه آن لازم است. کسی که عشق و محبت به انسان ندارد نباید وارد قلمرو بازپروری شود. بازپرور باید عاشق باشد: عاشق رشد و شکوفایی و تربیت و هدایت نوع بشر در مسیر خیر و سعادت و زندگی خوب. سرشتِ وظایفِ یک «بازپرور» به گونه ای است که نیازمند صبر و حوصله و مدارا و شکیبایی و خونِ دل خوردن است. رنجِ زیادی لازم دارد. و تنها کسانی از عهدة این وظیفة سنگین برمی آیند که شخصیتِ خودشان نیز به گونه ای باشد که متناسب با چنین شغلِ مهم و سنگینی باشد.
@criminalsciencesschool
@criminalsciencesschool
۴۷
۱۹:۴۹
@criminalsciencesschool
۳۵
۲۰:۱۲
چاره اساسی برای زندانیان.pdf
۲۳۲.۹۳ کیلوبایت
چارة اساسی برای زندانیان
سیّد محسن نقوی (مستشارِ دادگاه استان)
مباحث و مطالبِ این مقاله، در زمانِ خود، ایدة نیک و پیشرفته ای بوده است.
@criminalsciencesschool
سیّد محسن نقوی (مستشارِ دادگاه استان)
مباحث و مطالبِ این مقاله، در زمانِ خود، ایدة نیک و پیشرفته ای بوده است.
@criminalsciencesschool
۲۸
۲۰:۳۳
تبیین استراتژی عقب نشینی یا تجدید دامنه مداخله حقوق جزا و جایگاه آن در ایران.pdf
۴۵۰.۸۲ کیلوبایت
تبیین استراتژی عقب نشینی یا تجدید دامنه مداخله حقوق جزا و جایگاه آن در ایران
دکتر مهرداد رایجیان اصلی
@criminalsciencesschool
دکتر مهرداد رایجیان اصلی
@criminalsciencesschool
۶
۲۱:۴۴