۷۲
۷۲
۷۲
گزارش تصویری از آئین امضای قرارداد نصب و رانش ۳۲ دستگاه پمپ درون چاهی
در اوج تحریم‌های ظالمانه، گروه داکو با امید و همتی مضاعف در مسیر توسعه یکپارچه میدان آزادگان گام می‌دارد.
@dacogroup
در اوج تحریم‌های ظالمانه، گروه داکو با امید و همتی مضاعف در مسیر توسعه یکپارچه میدان آزادگان گام می‌دارد.
@dacogroup
۲۱
#کتابخانه_داکو | کتاب هفته
ازدیاد برداشت نفت با استفاده از نانوذرات، پلیمرها و سورفکتانت‌ها؛ مبانی، سازوکارها و کاربردهای میدانی
در صنعت نفت، افزایش ضریب بازیافت از مخازن موجود یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتقای بهره‌وری دارایی‌های بالادستی است. با کاهش فشار مخزن و افت تولید در طول عمر میدان، روش‌های متداول برداشت به‌تنهایی ممکن است پاسخ‌گوی اهداف توسعه نباشند. در چنین شرایطی، فناوری‌های نوین ازدیاد برداشت (EOR) با هدف بهبود جابه‌جایی نفت، افزایش کارایی تزریق و بازیابی بخشی از نفت باقی‌مانده در محیط متخلخل، اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.کتاب ازدیاد برداشت نفت با استفاده از نانوذرات، پلیمرها و سورفکتانت‌ها نوشته امیرحسین سعیدی دهقانی و محمدامین بهنام مطلق، منتشرشده در سال ۲۰۲۶ توسط انتشارات معتبر CRC Press، به بررسی علمی و مهندسی این فناوری‌ها می‌پردازد. اثر حاضر با پیوند دادن مبانی نظری، سازوکارهای فیزیکی و شیمیایی و مطالعات آزمایشگاهی و میدانی، تصویری تخصصی از ظرفیت‌ها و محدودیت‌های روش‌های نوین ازدیاد برداشت ارائه می‌کند.بخش نخست کتاب به مبانی و سازوکارهای ازدیاد برداشت اختصاص دارد و چارچوب لازم برای شناخت روش‌های پیشرفته بازیابی نفت را فراهم می‌سازد. سپس نقش فناوری نانو در بهبود عملکرد فرایندهای EOR بررسی می‌شود؛ حوزه‌ای که در آن ویژگی‌های سطحی ذرات، برهم‌کنش میان سیال و سنگ مخزن و تغییر شرایط ترشوندگی می‌توانند بر میزان جابه‌جایی نفت اثرگذار باشند.در ادامه، کتاب به کاربرد پلیمرها در ازدیاد برداشت می‌پردازد. تزریق پلیمر با افزایش گرانروی (viscosity) سیال تزریقی و بهبود نسبت تحرک، می‌تواند به توزیع مناسب‌تر سیال در مخزن و افزایش کارایی جاروب کمک کند. نویسندگان سپس به ترکیب نانوذرات و پلیمرها می‌پردازند و ظرفیت این سامانه‌ها را برای بهبود عملکرد فرایندهای بازیابی نفت بررسی می‌کنند.بخش دیگری از اثر به سورفکتانت‌ها اختصاص دارد؛ موادی که با کاهش کشش بین‌سطحی میان نفت و آب می‌توانند شرایط جابه‌جایی نفت محبوس در منافذ سنگ مخزن را بهبود دهند. در ادامه، ترکیب سورفکتانت و پلیمر و نیز سامانه‌های نانوسیال حاوی سورفکتانت بررسی می‌شوند؛ رویکردهایی که هدف آن‌ها بهره‌گیری از اثرات مکمل مواد شیمیایی برای ارتقای کارایی فرایند ازدیاد برداشت است.کتاب در دو فصل پایانی، پدیده‌های فشار جداکنندگی و گسیختگی موضعی رشته سیال در محیط متخلخل را بررسی می‌کند؛ پدیده‌هایی که در مقیاس منافذ می‌توانند بر رفتار چندفازی و جابه‌جایی نفت اثر بگذارند. این مباحث، در کنار بررسی مطالعات موردی، ملاحظات اقتصادی و آثار زیست‌محیطی، زمینه‌ای برای ارزیابی دقیق‌تر ظرفیت کاربرد فناوری‌های پیشرفته در شرایط متفاوت مخزنی فراهم می‌کنند.اهمیت این کتاب برای متخصصان صنعت نفت در آن است که ازدیاد برداشت را صرفاً به‌عنوان انتخاب یک ماده شیمیایی یا اجرای یک عملیات تزریقی مطرح نمی‌کند، بلکه آن را مسئله‌ای چندبعدی در پیوند با خواص سنگ و سیال، سازوکارهای جابه‌جایی، شرایط عملیاتی و امکان‌پذیری اقتصادی بررسی می‌کند. چنین رویکردی می‌تواند برای مهندسان مخزن، متخصصان ازدیاد برداشت، پژوهشگران فناوری‌های نوین و کارشناسان برنامه‌ریزی توسعه میدان مفید باشد.برای صنعت بالادستی، به‌ویژه میدان‌هایی که افزایش بازیافت از ذخایر موجود در آن‌ها اهمیت راهبردی دارد، شناخت ظرفیت‌ها و محدودیت‌های این روش‌ها می‌تواند به ارزیابی گزینه‌های فنی و طراحی مطالعات تکمیلی کمک کند. البته انتخاب هر روش EOR مستلزم بررسی ویژگی‌های اختصاصی مخزن، سازگاری مواد، نتایج آزمایش‌های مربوط و ارزیابی اقتصادی و زیست‌محیطی است.پی‌نوشت:گرانروی یا ویسکوزیته، معیاری برای سنجش مقاومت یک سیال در برابر جاری‌شدن است. در روش تزریق پلیمر، موادی پلیمری به آب تزریقی اضافه می‌شوند تا گرانروی آن افزایش یابد. اهمین آن در این واقعیت نهفته است که اگر آب بسیار رقیق باشد، ممکن است به‌سرعت از مسیرهای پُرتراوای مخزن عبور کند و بخش زیادی از نفت را در نواحی دیگر باقی بگذارد. افزایش گرانروی آب تزریقی می‌تواند نسبت تحرک آب به نفت را بهبود دهد و به توزیع مناسب‌تر سیال تزریقی در مخزن کمک کند؛ در نتیجه، احتمال تماس آب با بخش بیشتری از نفت موجود افزایش می‌یابد.
مشخصات کتاب• نویسندگان: امیرحسین سعیدی دهقانی و محمد امین بهنام مطلق• ناشر: CRC Press / Taylor & Francis• ویرایش: اول 2026• تعداد صفحات: ۵۶۵ صفحه@dacogrouphttps://www.dacogroup.ir/fa/article/25
ازدیاد برداشت نفت با استفاده از نانوذرات، پلیمرها و سورفکتانت‌ها؛ مبانی، سازوکارها و کاربردهای میدانی
در صنعت نفت، افزایش ضریب بازیافت از مخازن موجود یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتقای بهره‌وری دارایی‌های بالادستی است. با کاهش فشار مخزن و افت تولید در طول عمر میدان، روش‌های متداول برداشت به‌تنهایی ممکن است پاسخ‌گوی اهداف توسعه نباشند. در چنین شرایطی، فناوری‌های نوین ازدیاد برداشت (EOR) با هدف بهبود جابه‌جایی نفت، افزایش کارایی تزریق و بازیابی بخشی از نفت باقی‌مانده در محیط متخلخل، اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.کتاب ازدیاد برداشت نفت با استفاده از نانوذرات، پلیمرها و سورفکتانت‌ها نوشته امیرحسین سعیدی دهقانی و محمدامین بهنام مطلق، منتشرشده در سال ۲۰۲۶ توسط انتشارات معتبر CRC Press، به بررسی علمی و مهندسی این فناوری‌ها می‌پردازد. اثر حاضر با پیوند دادن مبانی نظری، سازوکارهای فیزیکی و شیمیایی و مطالعات آزمایشگاهی و میدانی، تصویری تخصصی از ظرفیت‌ها و محدودیت‌های روش‌های نوین ازدیاد برداشت ارائه می‌کند.بخش نخست کتاب به مبانی و سازوکارهای ازدیاد برداشت اختصاص دارد و چارچوب لازم برای شناخت روش‌های پیشرفته بازیابی نفت را فراهم می‌سازد. سپس نقش فناوری نانو در بهبود عملکرد فرایندهای EOR بررسی می‌شود؛ حوزه‌ای که در آن ویژگی‌های سطحی ذرات، برهم‌کنش میان سیال و سنگ مخزن و تغییر شرایط ترشوندگی می‌توانند بر میزان جابه‌جایی نفت اثرگذار باشند.در ادامه، کتاب به کاربرد پلیمرها در ازدیاد برداشت می‌پردازد. تزریق پلیمر با افزایش گرانروی (viscosity) سیال تزریقی و بهبود نسبت تحرک، می‌تواند به توزیع مناسب‌تر سیال در مخزن و افزایش کارایی جاروب کمک کند. نویسندگان سپس به ترکیب نانوذرات و پلیمرها می‌پردازند و ظرفیت این سامانه‌ها را برای بهبود عملکرد فرایندهای بازیابی نفت بررسی می‌کنند.بخش دیگری از اثر به سورفکتانت‌ها اختصاص دارد؛ موادی که با کاهش کشش بین‌سطحی میان نفت و آب می‌توانند شرایط جابه‌جایی نفت محبوس در منافذ سنگ مخزن را بهبود دهند. در ادامه، ترکیب سورفکتانت و پلیمر و نیز سامانه‌های نانوسیال حاوی سورفکتانت بررسی می‌شوند؛ رویکردهایی که هدف آن‌ها بهره‌گیری از اثرات مکمل مواد شیمیایی برای ارتقای کارایی فرایند ازدیاد برداشت است.کتاب در دو فصل پایانی، پدیده‌های فشار جداکنندگی و گسیختگی موضعی رشته سیال در محیط متخلخل را بررسی می‌کند؛ پدیده‌هایی که در مقیاس منافذ می‌توانند بر رفتار چندفازی و جابه‌جایی نفت اثر بگذارند. این مباحث، در کنار بررسی مطالعات موردی، ملاحظات اقتصادی و آثار زیست‌محیطی، زمینه‌ای برای ارزیابی دقیق‌تر ظرفیت کاربرد فناوری‌های پیشرفته در شرایط متفاوت مخزنی فراهم می‌کنند.اهمیت این کتاب برای متخصصان صنعت نفت در آن است که ازدیاد برداشت را صرفاً به‌عنوان انتخاب یک ماده شیمیایی یا اجرای یک عملیات تزریقی مطرح نمی‌کند، بلکه آن را مسئله‌ای چندبعدی در پیوند با خواص سنگ و سیال، سازوکارهای جابه‌جایی، شرایط عملیاتی و امکان‌پذیری اقتصادی بررسی می‌کند. چنین رویکردی می‌تواند برای مهندسان مخزن، متخصصان ازدیاد برداشت، پژوهشگران فناوری‌های نوین و کارشناسان برنامه‌ریزی توسعه میدان مفید باشد.برای صنعت بالادستی، به‌ویژه میدان‌هایی که افزایش بازیافت از ذخایر موجود در آن‌ها اهمیت راهبردی دارد، شناخت ظرفیت‌ها و محدودیت‌های این روش‌ها می‌تواند به ارزیابی گزینه‌های فنی و طراحی مطالعات تکمیلی کمک کند. البته انتخاب هر روش EOR مستلزم بررسی ویژگی‌های اختصاصی مخزن، سازگاری مواد، نتایج آزمایش‌های مربوط و ارزیابی اقتصادی و زیست‌محیطی است.پی‌نوشت:گرانروی یا ویسکوزیته، معیاری برای سنجش مقاومت یک سیال در برابر جاری‌شدن است. در روش تزریق پلیمر، موادی پلیمری به آب تزریقی اضافه می‌شوند تا گرانروی آن افزایش یابد. اهمین آن در این واقعیت نهفته است که اگر آب بسیار رقیق باشد، ممکن است به‌سرعت از مسیرهای پُرتراوای مخزن عبور کند و بخش زیادی از نفت را در نواحی دیگر باقی بگذارد. افزایش گرانروی آب تزریقی می‌تواند نسبت تحرک آب به نفت را بهبود دهد و به توزیع مناسب‌تر سیال تزریقی در مخزن کمک کند؛ در نتیجه، احتمال تماس آب با بخش بیشتری از نفت موجود افزایش می‌یابد.
مشخصات کتاب• نویسندگان: امیرحسین سعیدی دهقانی و محمد امین بهنام مطلق• ناشر: CRC Press / Taylor & Francis• ویرایش: اول 2026• تعداد صفحات: ۵۶۵ صفحه@dacogroup
https://www.dacogroup.ir/fa/article/25۳
۲
نخستین پروژه رانش و نصب پمپ‌های درون‌چاهی در میدان آزادگان به ثمر نشست/رکورد زمانی رانش پمپ در میدان مشترک نفتی آزادگان شکسته شد/۱۸۰۰ بشکه نفت به ظرفیت روزانه تولید افزوده شد.
در ادامه اجرای برنامه‌های توسعه‌ای شرکت توسعه نفت و گاز دشت آزادگان اروند (داکو)، نخستین پروژه رانش و نصب پمپ‌های درون‌چاهی (ESP) در میدان مشترک آزادگان، با تولید روزانه ۱۸۰۰ بشکه نفت، با موفقیت وارد مرحله اجرایی شد.
به گزارش روابط عمومی شرکت توسعه نفت و گاز دشت آزادگان اروند (داکو)، عملیات رانش و نصب نخستین پمپ درون‌چاهی (ESP) در چاه شماره ۱۵۶ پد ۵۴ میدان مشترک آزادگان، با موفقیت انجام شد و این چاه پس از تکمیل عملیات نصب و راه‌اندازی تجهیزات مورد نیاز، به مدار تولید پیوست.
ورود نخستین چاه این پروژه به مدار تولید، که اجرای آن در مدتی کوتاه و بی‌سابقه ۲۰ روزه، رکورد زمانی رانش پمپ در میدان مشترک نفتی آزادگان را شکست، یکی از نقاط عطف اجرایی برنامه توسعه یکپارچه میدان آزادگان به شمار می‌رود و در چارچوب اهداف عملیاتی داکو برای افزایش تولید نفت و تسریع در بهره‌برداری از ظرفیت‌های میدان محقق شده است.
اجرای این عملیات که در چارچوب هدف گذاری تولید اولیه (FTP) برنامه‌ریزی شده است، با هدف بهبود شرایط جریان‌دهی و ارتقای عملکرد تولیدی چاه‌ها، از جمله ازدیاد برداشت و افزایش بهره‌وری دنبال می‌شود.
تولید چاه مذکور در حالی حدود یک سال متوقف شده بود که نرخ تولید اولیه این چاه، بر اساس برآوردهای انجام‌شده، روزانه ۱۸۰۰ بشکه نفت پیش‌بینی شده است.
موفقیت در راه‌اندازی نخستین چاه در این میدان استراتژیک، ضمن ثبت یک دستاورد ملی در برنامه توسعه یکپارچه میدان مشترک آزادگان، زمینه پی شبرد مراحل بعدی عملیات نصب و راه‌اندازی پمپ‌های درون‌چاهی را فراهم می‌کند؛ مسیری که در ارتقای ظرفیت بهره‌برداری از منابع هیدروکربوری و صیانت از منافع ملی در این میدان مشترک نقش بسزایی دارد.
@dacogrouphttps://www.dacogroup.ir/fa/news/55
در ادامه اجرای برنامه‌های توسعه‌ای شرکت توسعه نفت و گاز دشت آزادگان اروند (داکو)، نخستین پروژه رانش و نصب پمپ‌های درون‌چاهی (ESP) در میدان مشترک آزادگان، با تولید روزانه ۱۸۰۰ بشکه نفت، با موفقیت وارد مرحله اجرایی شد.
به گزارش روابط عمومی شرکت توسعه نفت و گاز دشت آزادگان اروند (داکو)، عملیات رانش و نصب نخستین پمپ درون‌چاهی (ESP) در چاه شماره ۱۵۶ پد ۵۴ میدان مشترک آزادگان، با موفقیت انجام شد و این چاه پس از تکمیل عملیات نصب و راه‌اندازی تجهیزات مورد نیاز، به مدار تولید پیوست.
ورود نخستین چاه این پروژه به مدار تولید، که اجرای آن در مدتی کوتاه و بی‌سابقه ۲۰ روزه، رکورد زمانی رانش پمپ در میدان مشترک نفتی آزادگان را شکست، یکی از نقاط عطف اجرایی برنامه توسعه یکپارچه میدان آزادگان به شمار می‌رود و در چارچوب اهداف عملیاتی داکو برای افزایش تولید نفت و تسریع در بهره‌برداری از ظرفیت‌های میدان محقق شده است.
اجرای این عملیات که در چارچوب هدف گذاری تولید اولیه (FTP) برنامه‌ریزی شده است، با هدف بهبود شرایط جریان‌دهی و ارتقای عملکرد تولیدی چاه‌ها، از جمله ازدیاد برداشت و افزایش بهره‌وری دنبال می‌شود.
تولید چاه مذکور در حالی حدود یک سال متوقف شده بود که نرخ تولید اولیه این چاه، بر اساس برآوردهای انجام‌شده، روزانه ۱۸۰۰ بشکه نفت پیش‌بینی شده است.
موفقیت در راه‌اندازی نخستین چاه در این میدان استراتژیک، ضمن ثبت یک دستاورد ملی در برنامه توسعه یکپارچه میدان مشترک آزادگان، زمینه پی شبرد مراحل بعدی عملیات نصب و راه‌اندازی پمپ‌های درون‌چاهی را فراهم می‌کند؛ مسیری که در ارتقای ظرفیت بهره‌برداری از منابع هیدروکربوری و صیانت از منافع ملی در این میدان مشترک نقش بسزایی دارد.
@dacogroup
https://www.dacogroup.ir/fa/news/55۸۴۱
۲
دو چیز حاصل عمر است نام نیک و ثوابو از این دو درگذری کل من علیها فان
جناب آقای مهندس حاج محمد نریمسازادمعاون محترم مدیرعامل
سلام علیکم بماصبرتمخبر غم انگیز رحلت خواهر گرامیتان، بار دیگر، کام‌ها را تلخ و دل‌ها را اندوهگین ساخت.درود و رحمت رضوان حق بر او باد که مادر شهید مفقودالاثر بودند.روحشان همچون مرغی بهشتی در جَنَات تجرِی مِن تحتِهَا الأَنهار، رها از تعلقات تن، سبکروح و سپیدجامه.
روابط عمومی داکو
@dacogroup
جناب آقای مهندس حاج محمد نریمسازادمعاون محترم مدیرعامل
سلام علیکم بماصبرتمخبر غم انگیز رحلت خواهر گرامیتان، بار دیگر، کام‌ها را تلخ و دل‌ها را اندوهگین ساخت.درود و رحمت رضوان حق بر او باد که مادر شهید مفقودالاثر بودند.روحشان همچون مرغی بهشتی در جَنَات تجرِی مِن تحتِهَا الأَنهار، رها از تعلقات تن، سبکروح و سپیدجامه.
روابط عمومی داکو
@dacogroup
۹
#کتابخانه_داکو | کتاب هفته
زیست‌پالایی خاک و رسوبات آلوده به نفت
کتاب «زیست‌پالایی خاک و رسوبات آلوده به نفت» با گردآوری ۱۹ فصل تخصصی، به بررسی روش‌های زیستی برای مدیریت و پاک‌سازی محیط‌های آلوده به هیدروکربن‌های نفتی می‌پردازد. این اثر از شناخت پیامدهای آلودگی و سازوکارهای تخریب زیستی آغاز می‌کند و سپس روش‌های مختلف زیست‌پالایی، محدودیت‌های اجرایی و نمونه‌های مطالعاتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.در فصل‌های ابتدایی، ارتباط آلودگی، تخریب اکوسیستم و آسیب‌پذیری انسان بررسی می‌شود و سپس ویژگی‌های آلودگی نفتی در خاک و رسوبات مورد توجه قرار می‌گیرد. در ادامه، روش‌های اصلی زیست‌پالایی این محیط‌ها معرفی می‌شوند. یکی از موضوعات جالب این بخش، بررسی آب‌گریزی خاک و مواد آلوده و ضرورت اصلاح این ویژگی برای بهبود عملکرد فرایندهای پاک‌سازی است؛ مسئله‌ای که می‌تواند بر تماس میان آلاینده‌ها، میکروارگانیسم‌ها و مواد مغذی موردنیاز برای تجزیه زیستی اثر بگذارد.بخش دیگری از کتاب به سازوکارهای تجزیه میکروبی هیدروکربن‌های نفتی اختصاص دارد. در این مباحث، نقش میکروارگانیسم‌ها در تجزیه ترکیبات نفتی، عوامل مؤثر بر فعالیت زیستی، محدودیت‌های فرایند و نمونه‌های مطالعاتی تشریح می‌شود. همچنین قارچ‌پالایی (Mycoremediation) به‌عنوان یکی از روش‌های زیستی بررسی می‌شود؛ روشی که از توانایی قارچ‌ها و آنزیم‌های تولیدشده توسط آن‌ها برای تجزیه یا تغییر ساختار برخی آلاینده‌های نفتی بهره می‌گیرد.کتاب سپس به روش‌های پایدار زیست‌پالایی و کاربرد گیاهان در پاک‌سازی خاک‌های آلوده می‌پردازد. در فصل مربوط به گیاه‌پالایی (Phytoremediation)، ظرفیت رشد گیاهان در خاک‌های آلوده و امکان استفاده از آن‌ها برای کاهش آلودگی بررسی شده است. موضوع زیست‌تحریک (Biostimulation) با استفاده از اصلاح‌کننده‌های آلی نیز از دیگر مباحث مهم این بخش است. در این روش، با افزودن مواد آلی و فراهم کردن شرایط مناسب، فعالیت میکروارگانیسم‌های بومیِ تجزیه‌کننده ترکیبات نفتی تقویت می‌شود.از دیگر فناوری‌های مطرح‌شده در کتاب، زیست‌پالایی تقویت‌شده با روش الکتروکینتیک (Electrokinetic-Enhanced Bioremediation) است که با بهره‌گیری از میدان الکتریکی، به بهبود انتقال مواد و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای فرایندهای زیستی در خاک و رسوبات کمک می‌کند. همچنین کمپوست‌سازی مشترک (Co-composting) و نقش مواد حجیم‌کننده در این فرایند بررسی شده‌اند. در این روش، مواد آلی و اصلاح‌کننده‌ها در کنار خاک آلوده به کار گرفته می‌شوند تا شرایط مناسب‌تری برای فعالیت میکروبی و تجزیه آلاینده‌ها فراهم شود.وجه کاربردی کتاب در فصل‌های مطالعات موردی آن برجسته‌تر می‌شود. یک فصل به بررسی آلودگی نفتی خاک در جنوب‌غرب استان خوزستان اختصاص دارد و فصل بعد، پیامدهای زیست‌محیطی آلودگی نفتی در جنوب ایران را بررسی می‌کند. این دو فصل، در کنار مباحث مربوط به نقش کرم‌های خاکی در پاک‌سازی خاک آلوده، ابعاد بوم‌شناختی و منطقه‌ای مسئله را روشن‌تر می‌کنند.یکی از فصل‌های مهم کتاب به خطرات آلودگی خاک ناشی از عملیات اکتشاف و حفاری نفت در خشکی و روش‌های احتمالی زیست‌پالایی آن اختصاص دارد. این فصل با توجه به ارتباط مستقیم موضوع با فعالیت‌های حفاری، از بخش‌های کاربردی اثر برای متخصصان صنعت نفت به شمار می‌رود. در فصل‌های پایانی نیز روش‌های نوین پاک‌سازی خاک و رسوبات، تجربه زیست‌پالایی خاک‌های قطب جنوب آلوده به هیدروکربن‌های ناشی از نشت سوخت دیزل و نقش کودهای زیستی در کشاورزی پایدار و اصلاح خاک بررسی می‌شوند.مشخصات کتاب• ویراستاران: Amir Parnian، Majeti Narasimha Vara Prasad، James N. Furze و Nematollah Jaafarzadeh Haghighi Fard• ناشر: Springer• سال انتشار: ۲۰۲۶• ویرایش: نخست• تعداد صفحات: ۳۹۳ صفحه@dacogroup
زیست‌پالایی خاک و رسوبات آلوده به نفت
کتاب «زیست‌پالایی خاک و رسوبات آلوده به نفت» با گردآوری ۱۹ فصل تخصصی، به بررسی روش‌های زیستی برای مدیریت و پاک‌سازی محیط‌های آلوده به هیدروکربن‌های نفتی می‌پردازد. این اثر از شناخت پیامدهای آلودگی و سازوکارهای تخریب زیستی آغاز می‌کند و سپس روش‌های مختلف زیست‌پالایی، محدودیت‌های اجرایی و نمونه‌های مطالعاتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.در فصل‌های ابتدایی، ارتباط آلودگی، تخریب اکوسیستم و آسیب‌پذیری انسان بررسی می‌شود و سپس ویژگی‌های آلودگی نفتی در خاک و رسوبات مورد توجه قرار می‌گیرد. در ادامه، روش‌های اصلی زیست‌پالایی این محیط‌ها معرفی می‌شوند. یکی از موضوعات جالب این بخش، بررسی آب‌گریزی خاک و مواد آلوده و ضرورت اصلاح این ویژگی برای بهبود عملکرد فرایندهای پاک‌سازی است؛ مسئله‌ای که می‌تواند بر تماس میان آلاینده‌ها، میکروارگانیسم‌ها و مواد مغذی موردنیاز برای تجزیه زیستی اثر بگذارد.بخش دیگری از کتاب به سازوکارهای تجزیه میکروبی هیدروکربن‌های نفتی اختصاص دارد. در این مباحث، نقش میکروارگانیسم‌ها در تجزیه ترکیبات نفتی، عوامل مؤثر بر فعالیت زیستی، محدودیت‌های فرایند و نمونه‌های مطالعاتی تشریح می‌شود. همچنین قارچ‌پالایی (Mycoremediation) به‌عنوان یکی از روش‌های زیستی بررسی می‌شود؛ روشی که از توانایی قارچ‌ها و آنزیم‌های تولیدشده توسط آن‌ها برای تجزیه یا تغییر ساختار برخی آلاینده‌های نفتی بهره می‌گیرد.کتاب سپس به روش‌های پایدار زیست‌پالایی و کاربرد گیاهان در پاک‌سازی خاک‌های آلوده می‌پردازد. در فصل مربوط به گیاه‌پالایی (Phytoremediation)، ظرفیت رشد گیاهان در خاک‌های آلوده و امکان استفاده از آن‌ها برای کاهش آلودگی بررسی شده است. موضوع زیست‌تحریک (Biostimulation) با استفاده از اصلاح‌کننده‌های آلی نیز از دیگر مباحث مهم این بخش است. در این روش، با افزودن مواد آلی و فراهم کردن شرایط مناسب، فعالیت میکروارگانیسم‌های بومیِ تجزیه‌کننده ترکیبات نفتی تقویت می‌شود.از دیگر فناوری‌های مطرح‌شده در کتاب، زیست‌پالایی تقویت‌شده با روش الکتروکینتیک (Electrokinetic-Enhanced Bioremediation) است که با بهره‌گیری از میدان الکتریکی، به بهبود انتقال مواد و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای فرایندهای زیستی در خاک و رسوبات کمک می‌کند. همچنین کمپوست‌سازی مشترک (Co-composting) و نقش مواد حجیم‌کننده در این فرایند بررسی شده‌اند. در این روش، مواد آلی و اصلاح‌کننده‌ها در کنار خاک آلوده به کار گرفته می‌شوند تا شرایط مناسب‌تری برای فعالیت میکروبی و تجزیه آلاینده‌ها فراهم شود.وجه کاربردی کتاب در فصل‌های مطالعات موردی آن برجسته‌تر می‌شود. یک فصل به بررسی آلودگی نفتی خاک در جنوب‌غرب استان خوزستان اختصاص دارد و فصل بعد، پیامدهای زیست‌محیطی آلودگی نفتی در جنوب ایران را بررسی می‌کند. این دو فصل، در کنار مباحث مربوط به نقش کرم‌های خاکی در پاک‌سازی خاک آلوده، ابعاد بوم‌شناختی و منطقه‌ای مسئله را روشن‌تر می‌کنند.یکی از فصل‌های مهم کتاب به خطرات آلودگی خاک ناشی از عملیات اکتشاف و حفاری نفت در خشکی و روش‌های احتمالی زیست‌پالایی آن اختصاص دارد. این فصل با توجه به ارتباط مستقیم موضوع با فعالیت‌های حفاری، از بخش‌های کاربردی اثر برای متخصصان صنعت نفت به شمار می‌رود. در فصل‌های پایانی نیز روش‌های نوین پاک‌سازی خاک و رسوبات، تجربه زیست‌پالایی خاک‌های قطب جنوب آلوده به هیدروکربن‌های ناشی از نشت سوخت دیزل و نقش کودهای زیستی در کشاورزی پایدار و اصلاح خاک بررسی می‌شوند.مشخصات کتاب• ویراستاران: Amir Parnian، Majeti Narasimha Vara Prasad، James N. Furze و Nematollah Jaafarzadeh Haghighi Fard• ناشر: Springer• سال انتشار: ۲۰۲۶• ویرایش: نخست• تعداد صفحات: ۳۹۳ صفحه@dacogroup
۴