سیگار باعث بدتر شدن دیابت می شود. در مجموع سیگاری های مبتلا به دیابت در مقایسه با افراد دیابتی غیر سیگاری بیشتر در معرض خطر هستند و احتمال مرگ و میر در گروه سیگاری ها بیشتر از غیر سیگاری ها می باشد در مطالعات بالینی این نکته ثابت شده است که بیماران مبتلا به دیابتی که سیگار استعمال می کنند در مقایسه با دیابتی های غیر سیگاری: سطح قند خون بالاتری دارند بیشتر در معرض کوری هستند آسیب های عصبی مثل اختلالات حسی و حرکتی در اندامها بیشتر دارند نارسایی کلیه و بیماری های قلبی در افراد دیابتی سیگاری بیشتر است همه اینها ناشی از نیکوتین موجود در دود سیگار است.️همچنین مصرف سیگار باعث افزایش خطر دیابت نوع 2 می شوددیابت نوع یک چیست؟دیابت نوع یک بیماری مزمنی است که وقتی پانکراس یا همان لوزالمعده میزان کمی انسولین ترشح می کند رخ می دهد. هرچند دیابت نوع یک اغلب در کودکی و نوجوانی رخ می دهد، اما امکان ابتلا بزرگسالان نیز به این بیماری وجود دارد.
علائم و نشانه های دیابت نوع یک:گرسنگی شدید و افزایش اشتهاتشنگی شدید خشکی دهان و ادرار پی در پیبی حسی یا سوزن سوزن شدن در پاکاهش وزن غیرعادی خستگی و بی حالیمشکلات پوستی از قبیل خشکی پوست، عفونت پوستتاری دیداز دست دادن هوشیاری
دیابت نوع دو چیست؟در دیابت نوع دو بدن قادر به استفاده و ذخیره گلوگز نمی باشد و گلوکز به جای تبدیل به انرژی به جریان خون باز گشته و سبب ایجاد علایم مختلف می گردد.دیابت نوع دو که با عنوان یا دیابت بزرگسالی یا غیر وابسته به انسولین شناخته می شود به علت ناتوانی سلول ها در استفاده ی بهینه از انسولین تولیدی رخ می دهد. حالتی که به ان مقاومت در برابر انسولین گفته می شود.
علائم دیابت نوع دونشانه های دیابت نوع دوم در بدن تقریبا مشابه علائم دیابت نوع اول است که اصلی ترین آنها شامل:بی حسی یا سوزش دست و پاتشنگی و پرنوشیخستگی زیاد غیر قابل توجیهپُرادراریعفونت مکرر لثه، پوست و مثانهتاری دیدزودرنجی و تحریک پذیریعدم بهبودی زخم ها
متاسفانه دیابت بیماری مزمنی است و به آرامی پیش می رود .اما باید بدانید در بعضی موارد دیابت نوع دو هیچ علامتی ندارد. در این گونه موارد افراد مبتلا ماه ها یا حتی سال ها بدون این که از بیماری خود مطلع باشند به زندگی ادامه می دهد.بایدها و نبایدهای تغذیه افراد مبتلا به دیابتبرای داشتن جسمی سالم تغذیه امر بسیار مهمی محسوب می شود. مهمترین نگرانی در کنترل دیابت کنترل میزان قند خون فرد در محدودۀ طبیعی است، به این منظور فرد دیابتی باید از خوردن برخی از غذاها پرهیز و برخی دیگر را که برای کنترل دیابت مفید هستند، مصرف کند . افراد مبتلا به دیابت باید تلاش کنند که در محدودۀ وزن سلامت باقی بمانند و رژیمی را تبعیت کنند که موارد زیر در آن رعایت شده باشد .1. کم چرب2. کم قند3. کم نمک4. حداقل ۴ وعده میوه و سبزی تازه غذاهایی که حاوی کربوهیدرات های نشاسته ای است در آن زیاد باشد نظیر نان وبرنج در حد متعادل مصرف فرمایید . بطور کلی غذایی وجود ندارد که دیابتی ها کلاً از خوردن آن منع شده باشند .افراد مبتلا به دیابت باید سعی کنند که از غذاهایی که دارای مقدار زیادی قند و چربی هستند، به مقدار کم مصرف کنند. بنابراین اگربه دیابت مبتلا هستید شما می توانید یک بار در ماه به خودتان اجازۀ خوردن کیک یا بیسکویت را بدهید .️ خوردن چه غذاهایی برای افراد دیابتی مفید است ؟ بیماران دیابتی باید مقادیر زیادی میوه و سبزیجات حاوی فیبر زیاد مصرف کنند. مصرف این نوع غذاها نیاز به انسولین را در بدن کاهش می دهد و دلیلش اینست که این غذاها قند را بتدریج به سلولهای بدن تحویل می دهند. رژیم های حاوی فیبر بالا دارای مقدار کروم بالاتری هستند که این مادۀ معدنی برای درمان دیابت بسیار مفید است. بهمین علت مصرف سبزیجات، پیاز، سیر، زنجبیل، تربچۀ قرمز، اسفناج، کلم برگ، خیار، هویج، گوجه فرنگی، کلم و کدوی سبز برای درمان دیابت بسیار مفید هستند . ماش و لوبیای قرمز تازه مواردی هستند که خوردن آنها به بیماران دیابتی توصیه می شود . دانه های شنبلیله که در آب خیس خورده باشد برای بیماران دیابتی مناسب است در مورد میوه ها توصیه می شود تمشک، انجیر،کیوی، سیب، مرکبات وآب انار استفاده کنید،️ چند توصیه مهم1. اگر میل به شیرینی داشتید به جای شکر ازخرما یا عسل ( به مقدار خیلی کم) استفاده کنید . 2. از برنج قهوه ای به جای برنج سفید استفاده کنید چنانچه از دانه های جوانه زده استفاده می کنید مجاز بخوردن مقدار کمی از آن هستید .3. روغنهایی نظیر روغن زیتون و روغن بادام زمینی برای افراد دیابتی مفید است، اما باز هم به مقدار مجاز توصیه شده آن توجه کنید .4. مقدار زیادی آب بنوشید (روزانه 8 تا 10 لیوان) .5. یک بار در هفته ماهی یا غذاهای دریای برای تأمین اسیدهای چرب امگا 3 مصرف کنید .5. ادویه هایی نظیر فلفل سیاه، فلفل تند قرمز، خردل و مواد گیاهی و ادویۀ خوراکی را در غذاهایتان استفاده کنید .6. سبزیجات خام را به مقدار زیاد مصرف کنید،زیرا مصرف سبزیجات پخته موجب افزایش سریع قندخون می شود .7. لبنیات بدون چربی نظیر شیر بدون چربی، ماست و پنیر بدون چربی و ماست ساده مصرف کنید .️ چه نوع غذاهایی را نباید افراد دیابتی مصرف کنند ؟1. افراد دیابتی باید کلاً از غذاهای فرآوری شده، شکر سفید، آرد سفید، غذاهایی که محتوی تغذیه ای پائینی دارند( مثل پفک و...) صرفنظر کنند. از خوردن شیرینجات،گلوگز، قندمیوه، کیک، بستنی، شکلات، نوشابه های غیر الکلی ،خامه و غذاهای سرخ شده بپرهیزند .2. از خوردن هر غذایی که ماده نگهدارنده یا نمک زیاد دارد،بپرهیزند .3. از مصرف سیگار و نوشیدنی الکلی بپرهیزند .4. از خوردن بستنی ،شکلات و سایر موادی که بروی آنها نوشته شده است بدون شکر بپرهیزند .5. غذاهایی که از آردسفید، آرد جو،آرد ذرت، برنج سفید تهیه شده اند و از نان ،شیرینی،کیک، بیسکویت و پای میوه جات بپرهیزند .6. مصرف زیاد سبزیجات نشاسته ای نظیر سیب زمینی، چغندر، هویج و نخود و لوبیا نیز توصیه نمی شود .7 . از محصولات لبنی تغلیظ شده نظیر ماست چکیده ،کمتر استفاده شود8. میوه هایی نظیر موز، انبه، انگور، توت فرنگی به دلیل بالا بودن قند میوه با محدودیت مصرف شود .9. از خوردن غذاهای بسته بندی شده نظیر فست فودها، چیپس، غذاهای آماده طبخ ،غذاهای اسنک بپرهیزند .10. خوردن آب میوه ها به دلیل داشتن مقدار زیادتری کربوهیدرات و همچنین نداشتن فیبر (نسبت به میوه های تازه ) توصیه نمی شود .️راهنمای ورزش کردن در افراد دیابتی:تست قند خون قبل و بعد از ورزش، به تعیین نوع برنامه ورزشی شخص دیابتی بسیار كمك می كند.در كل به ازای هر یك ساعت ورزش، خوردن 15گرم كربوهیدرات اضافه تر قبل یا بعد از ورزش، احتیاج می شود. برای ورزش های شدیدتر، 30 گرم كربوهیدرات در هر یك ساعت ممكن است نیاز شود. ورزش با شدت متوسط و مدت كمتر از 30 دقیقه ندرتاً احتیاج به مصرف كربوهیدرات یا انسولین اضافه تر دارد، ولی با این وجود اگر قند خون كمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر باشد، مصرف یك وعده غذای كوچك و كم حجم لازم می شود.اغلب برای جلوگیری از هیپوگلیسمی ، باید دوز انسولین را مطابقت داد و این تطابق بیشتر در مورد ورزشی كه 60-45 دقیقه طول می كشد، اهمیت پیدا می كند. در بیشتر افراد دیابتی، كاهش متوسط (تقریباً 20-10 درصد) دوزانسولین تزریقی، برای جلوگیری از هیپوگلیسمی كافی است. برای ورزش های طولانی تر و شدیدتر كاهش بیشتری در كل دوزانسولین روزانه ممكن است نیاز شود.بطور كلی كاهش انسولین بر حسب شدت ورزش به ترتیب زیر است:- 10 درصد برای ورزش یا فعالیت سبك- 20 درصد برای ورزش یا فعالیت متوسط- 40-30 درصد برای ورزش یا فعالیت شدیدو بر حسب مدت ورزش، كاهش دوزانسولین كوتاه اثر به ترتیب زیر است:- 30 درصد كاهش برای ورزش كمتر از یك ساعت- 40 درصد كاهش برای ورزش 2-1 ساعته- 50 درصد كاهش برای ورزش 3 ساعته و بیشترقبل از انجام ورزش، گرم كردن لازم است تا ماهیچه برای فعالیت هوازی آمادگی پیدا كند. بطور ایده آل، در یك ورزش 40-30 دقیقه ای، قسمت هوازی ورزش تقریباً 20 دقیقه باید ادامه یابد.باید دانست كه حتی 3 بار ورزش 10 دقیقه ای در طول روز به جای یك بار ورزش 30 دقیقهای، هم می تواند همان اثرات مفید را داشته باشد.
کاهش افراطی قند خون:این حالت در اثر کاهش شدید قند خون بروز می کند ، در بین افراد دیابتی که از داروهای پایین آورنده قند خون استفاده می کنند امری نسبتا شایع است.میزان نرمال قند خون باید بین ۷۰ تا ۱۰۰ باشد. کاهش افراطی قند خون به درجات مختلف تقسیم می شود ۱- خفیف : قند خون کمتر از ۷۰ ۲- شدید : قند خون کمتر از ۶۰۳- خیلی شدید : قند خون کمتر از ۴۰ علل کاهش افراطی قند خون: تزریق زیاد تر از حد لازم انسولین فعالیت بدنی خیلی افراطی گرسنگی افراطی الکل علائم افت قند شبانه :۱-کابوسهایی شبانه ۲-عرق کردن در خواب و نمناک بودن رختخواب۳- احساس خستگی و سر درد موقع بیدار شدن اگر علائم فوق را دارید بهتر است قند خونتون را ۲ تا ۳ بار در شب کنترل کنید و سعی کنید غذا و داروهای مصرفی را تنظیم کنید. علائم عمومی کاهش افراطی قند خون: بیقراری لرزش گرسنگی شدیدعلائم کمتر شایع: اضطراب، بیقراری، احساس غم و اندوه، تاری دید، عدم تمرکز، تعریق و سیخ شدن موهای بدندرمان کاهش افراطی قند خون:۱- اندازه گیری قند خون: اگر افت قند شدید دارید ولی هوشیار هستید، فورا مواد قندی سریع الجذب استفاده کنید (مصرف شکلات به دلیل همراه داشتن چربی مناسب نیست).۲-یکی از ترکیبات قندی مثل چند حبه قند، نصف لیوان آب میوه یا یک قاشق غذاخوری عسل یا شکر را مصرف کنید و ۱۵ دقیقه صبر کنید و قند را مجددا کنترل کنید ،اگر افزایش نیافت مرحله ۲ را تکرار کنید.
۳-اگر به علائم افت قند کم توجهی شود وارد مراحل افت قند شدید می شود و ممکن است بیهوش شوید، در این حالت فرد دیگری باید به شما کمک نماید . در این صورت مصرف مواد خوراکی مجاز نیست و قند خون باید به سرعت بالا بیاید، در این وضعیت مطمئن ترین روش تزریق قند از طریق سرم هست.
در صورت بیهوشی یا افت قند خون خیلی شدید (کم تر از ۴۰) باید از اورژانس ۱۱۵ کمک بخواهید. نکته مهم : برای پیشگیری از افت قند مصرف میان وعده ها بسیار مهم است.