اول مهر؛ برای تمرکز بیشتر واقعاً قرص یا قهوه لازم است؟با شروع مدرسه‌ها، خیلی از دانش‌آموزها برای تمرکز سراغ قهوه، انرژی‌درینک یا «قرص‌های تقویت حافظه» می‌روند؛ درحالی‌که مغز سالم معمولاً به هیچ‌کدام نیاز ندارد.
نسخه علمیِ تمرکز بهتر: خواب کافی؛ ۶–۱۲ ساله‌ها ۹–۱۲ ساعت و نوجوانان ۸–۱۰ ساعت صبحانه و تغذیه متعادل آب کافی؛ کم‌آبی می‌تواند خستگی و افت توجه ایجاد کند فعالیت بدنی منظم کنار گذاشتن موبایل هنگام مطالعه و قبل از خواباند خواب شبانه را مختل کند. انرژی‌درینک‌ها برای مطالعه در بازه‌های مشخص همراه با استراحت کوتاه قهوه؟ کافئین ممکن است موقتاً هوشیاری را بیشتر کند، اما جای خواب را نمی‌گیرد و می‌تو کودکان و نوجوانان توصیه نمی‌شوند. هیچ قرص یا مکملی برای افزایش تمرکزِ یک دانش‌آموز سالم، به‌طور روتین لازم نیست. بهترین نوشیدنی روزمره؟ آب؛ نه نوشیدنی‌های انرژی‌زا. دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
جدیدترین درمان سرطان پستان چیست؟امروز دیگر یک «درمان واحد» برای سرطان پستان نداریم؛ درمان بر اساس ER/PR، HER2 و ویژگی‌های مولکولی تومور انتخاب می‌شود.
🧬 در سرطان‌های هورمونی، علاوه بر هورمون‌درمانی و CDK4/6 inhibitors، داروهای جدیدی مثل imlunestrant برای برخی تومورهای دارای جهش ESR1 و درمان‌های هدفمند مسیر PIK3CA/AKT وارد میدان شده‌اند.
یکی از مهم‌ترین تحولات، ADCها هستند؛ داروهایی که آنتی‌بادی را به یک داروی ضدسرطان متصل می‌کنند تا محموله درمانی را هدفمندتر به سلول سرطانی برسانند. Trastuzumab deruxtecan اکنون حتی در برخی سرطان‌های HER2-low و HER2-ultralow کاربرد دارد و در HER2-positive پیشرفته نیز ترکیب آن با pertuzumab به خط اول رسیده است. 🩷 در سرطان پستان سه‌گانه‌منفی نیز ADCهایی مانند sacituzumab govitecan و datopotamab deruxtecan جایگاه درمانی گسترده‌تری پیدا کرده‌اند.
دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
🩸 همانژیوم کبد؛ آیا ممکن است سرطانی شود؟
خیلی‌ها بعد از سونوگرافی یا CT با دیدن عبارت «همانژیوم کبدی» نگران سرطان می‌شوند؛ اما خبر خوب این است:
همانژیوم شایع‌ترین تومور خوش‌خیم عروقی کبد است و سرطان محسوب نمی‌شود. همانژیوم معمولی به سرطان کبد تبدیل نمی‌شود و ارتباطی با افزایش خطر سرطان کبد ندارد.
اغلب همانژیوم‌ها اتفاقی پیدا می‌شوند، علامتی ندارند و اگر تصویر کاملاً تیپیک باشد، معمولاً نه درمان لازم دارند و نه پیگیری تصویربرداری مداوم.
اما اگر ظاهر ضایعه در سونوگرافی غیرمعمول باشد، بزرگ یا علامت‌دار باشد، یا فرد سابقه سرطان داشته باشد، ممکن است برای اطمینان MRI یا CT با کنتراست لازم شود؛ چون مسئله اصلی «تبدیل همانژیوم به سرطان» نیست، بلکه اطمینان از درست بودن تشخیص است.
پس با دیدن کلمه «توده کبدی» نترسید؛ هر توده‌ای سرطان نیست.
دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
خیلی‌ها بعد از سونوگرافی یا CT با دیدن عبارت «همانژیوم کبدی» نگران سرطان می‌شوند؛ اما خبر خوب این است:
همانژیوم شایع‌ترین تومور خوش‌خیم عروقی کبد است و سرطان محسوب نمی‌شود. همانژیوم معمولی به سرطان کبد تبدیل نمی‌شود و ارتباطی با افزایش خطر سرطان کبد ندارد. اغلب همانژیوم‌ها اتفاقی پیدا می‌شوند، علامتی ندارند و اگر تصویر کاملاً تیپیک باشد، معمولاً نه درمان لازم دارند و نه پیگیری تصویربرداری مداوم. اما اگر ظاهر ضایعه در سونوگرافی غیرمعمول باشد، بزرگ یا علامت‌دار باشد، یا فرد سابقه سرطان داشته باشد، ممکن است برای اطمینان MRI یا CT با کنتراست لازم شود؛ چون مسئله اصلی «تبدیل همانژیوم به سرطان» نیست، بلکه اطمینان از درست بودن تشخیص است. پس با دیدن کلمه «توده کبدی» نترسید؛ هر توده‌ای سرطان نیست. دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
🩸 اگر یک نفر در خانواده سرطان خون بگیرد، بقیه هم باید غربالگری شوند؟
خوشبختانه بیشتر سرطان‌های خون ارثی نیستند و ابتلای یک نفر به لوسمی، لنفوم یا میلوما به این معنی نیست که سایر اعضای خانواده هم بیمار خواهند شد.
🧬 اما استثناهایی وجود دارد. بعضی تغییرات ارثی مثل DDX41، RUNX1، CEBPA، GATA2 و ETV6 می‌توانند استعداد خانوادگی برای برخی بدخیمی‌های خونی ایجاد کنند.
چه زمانی باید بیشتر شک کنیم؟ وجود چند مورد سرطان خون/MDS در خانواده ابتلا در سن غیرمعمول و پایین🩸 سابقه خانوادگی کاهش بی‌دلیل پلاکت یا سایر سلول‌های خونواده» نیست؛ ابتدا مشاوره ژنتیک و بررسی فرد مبتلا انج🧬 پیدا شدن جهشی در بیمار که احتمال ارثی بودن دارد.
در این شرایط، قدم درست «غربالگری همه خانام می‌شود و اگر یک جهش ارثی بیماری‌زا تأیید شد، بستگان در معرض خطر می‌توانند به‌صورت هدفمند بررسی و در صورت لزوم پایش شوند.
دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
خوشبختانه بیشتر سرطان‌های خون ارثی نیستند و ابتلای یک نفر به لوسمی، لنفوم یا میلوما به این معنی نیست که سایر اعضای خانواده هم بیمار خواهند شد.
🧬 اما استثناهایی وجود دارد. بعضی تغییرات ارثی مثل DDX41، RUNX1، CEBPA، GATA2 و ETV6 می‌توانند استعداد خانوادگی برای برخی بدخیمی‌های خونی ایجاد کنند.
چه زمانی باید بیشتر شک کنیم؟ وجود چند مورد سرطان خون/MDS در خانواده ابتلا در سن غیرمعمول و پایین🩸 سابقه خانوادگی کاهش بی‌دلیل پلاکت یا سایر سلول‌های خونواده» نیست؛ ابتدا مشاوره ژنتیک و بررسی فرد مبتلا انج🧬 پیدا شدن جهشی در بیمار که احتمال ارثی بودن دارد. در این شرایط، قدم درست «غربالگری همه خانام می‌شود و اگر یک جهش ارثی بیماری‌زا تأیید شد، بستگان در معرض خطر می‌توانند به‌صورت هدفمند بررسی و در صورت لزوم پایش شوند.
دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
چاقی فقط مسئله وزن نیست؛ با سرطان هم ارتباط اثبات‌شده دارد!شواهد علمی نشان می‌دهد اضافه‌وزن و چاقی خطر ابتلا به حداقل ۱۳ نوع سرطان را افزایش می‌دهد.
مهم‌ترین آنها: سرطان پستان بعد از یائسگی🫘 کلیه آدنوکارسینو🩸 سرطان رحم (آندومتر)🟤 روده بزرگ و راست‌روده🟠 کبد و کیسه صفرا🟡 پانکراسم مری🟣 تخمدان و تیروئیدقی می‌توان مننژیوم🩸 مولتیپل میلوماو سرطان قسمت ابتدایی معده. چرا؟ بافت چربی فقط محل ذخیره انرژی نیست؛ چاد باعث التهاب مزمن، مقاومت به انسولین و تغییر هورمون‌هایی مثل استروژن شود و محیط مساعدتری برای رشد سلول‌های سرطانی ایجاد کند. البته چاقی به معنی «حتماً سرطان گرفتن» نیست؛ فقط احتمال ابتلا را افزایش می‌دهد. حفظ وزن سالم، فعالیت بدنی و جلوگیری از افزایش وزن در بزرگسالی، بخشی واقعی از پیشگیری از سرطان است. دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
🩸 نمونه‌برداری مغز استخوان؛ چرا انجام می‌شود؟ آیا دردناک است؟
خیلی از بیماران با شنیدن اسم «نمونه‌برداری مغز استخوان» نگران می‌شوند؛ اما این بررسی یکی از مهم‌ترین راه‌های تشخیص بیماری‌های خونی است.
چه زمانی لازم می‌شود؟ کم‌خونی، کاهش پلاکت یا گلبول سفید با علت نامشخص شک به لوسمی، میلوما یا بیماری‌های مغز استخوان بررسی بعضی موارد افزایش غیرطبیعی سلول‌های خونبنابراین این کار ارتباطی با آسیب نخاع یا ارزیابی پاسخ به درمان در برخی بیماری‌ها
🦴 نمونه معمولاً از استخوان لگن گرفته می‌شود، نه نخاع! فلج‌شدن ندارد.
با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. ممکن است هنگام کشیدن نمونه، درد یا فشار کوتاهی احساس شود.
معمولاً زمان زیادی نمی‌برد و اغلب بیماران همان روز به خانه برمی‌گردند.
هر کم‌خونی یا کاهش پلاکتی نیاز به نمونه‌برداری ندارد؛ تصمیم به انجام آن بر اساس شرح‌حال، آزمایش‌ها و معاینه است.
نمونه‌برداری مغز استخوان به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست!
دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
خیلی از بیماران با شنیدن اسم «نمونه‌برداری مغز استخوان» نگران می‌شوند؛ اما این بررسی یکی از مهم‌ترین راه‌های تشخیص بیماری‌های خونی است.
چه زمانی لازم می‌شود؟ کم‌خونی، کاهش پلاکت یا گلبول سفید با علت نامشخص شک به لوسمی، میلوما یا بیماری‌های مغز استخوان بررسی بعضی موارد افزایش غیرطبیعی سلول‌های خونبنابراین این کار ارتباطی با آسیب نخاع یا ارزیابی پاسخ به درمان در برخی بیماری‌ها🦴 نمونه معمولاً از استخوان لگن گرفته می‌شود، نه نخاع! فلج‌شدن ندارد.
با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. ممکن است هنگام کشیدن نمونه، درد یا فشار کوتاهی احساس شود. معمولاً زمان زیادی نمی‌برد و اغلب بیماران همان روز به خانه برمی‌گردند. هر کم‌خونی یا کاهش پلاکتی نیاز به نمونه‌برداری ندارد؛ تصمیم به انجام آن بر اساس شرح‌حال، آزمایش‌ها و معاینه است. نمونه‌برداری مغز استخوان به معنی ابتلای قطعی به سرطان نیست! دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
🦴 چرا آمپول G-CSF باعث استخوان‌درد می‌شود؟ چطور دردش را کم کنیم؟آمپول‌هایی مثل فیلگراستیم و پگ‌فیلگراستیم برای افزایش تولید نوتروفیل‌ها و کاهش خطر نوتروپنی ناشی از شیمی‌درمانی تجویز می‌شوند.
یکی از عوارض شایع آنها درد استخوان، به‌خصوص در کمر، لگن، پاها و گاهی قفسه سینه است. چطور درد را کمتر کنیم؟ استامینوفن با تأیید پزشک؛ البته ابتدا باید تب بررسی شود. پیاده‌روی سبک، استراحت و کمپرس گرم ممکن است کمک‌کننده باشند. در دردهای شدیدتر، پزشک ممکن است مسکن مناسب تجویز کند. لوراتادین چطور؟ بعضی مطالعات احتمال کاهش درد را مطرح کرده‌اند، اما نتایج قطعی نیست و مصرف روتین آن برای همه توصیه نمی‌شود. ایبوپروفن و ناپروکسن، به‌ویژه در بیماران دارای پلاکت پایین یا مشکلات کلیوی، نباید خودسرانه مصرف شوند. تب ۳۸ درجه یا بالاتر، تنگی نفس یا درد شدید و مداوم شکم، به‌خصوص سمت چپ، نیازمند بررسی فوری است. آمپول را به‌دلیل درد، خودسرانه قطع نکنید. دکتر احمد نریمانی فوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید
@DrAhmadNarimani
EUS در سرطان معده؛ چرا سونوگرافی از داخل معده انجام می‌دهیم؟وقتی سرطان معده تشخیص داده می‌شود، فقط دانستن نوع سرطان کافی نیست؛ باید مشخص کنیم تومور چقدر در دیواره معده نفوذ کرده و آیا غدد لنفاوی اطراف مشکوک هستند یا نه. اینجاست که EUS یا سونوگرافی آندوسکوپیک اهمیت پیدا می‌کند. بررسی T: تعیین عمق نفوذ تومور در لایه‌های دیواره معده؛ به‌ویژه برای تشخیص سرطان‌های زودرس و انتخاب درمان آندوسکوپیک یا جراحی. بررسی N: ارزیابی غدد لنفاوی اطراف معده و در موارد منتخب، نمونه‌برداری با سوزن. اما EUS به‌تنهایی برای تعیین مرحله سرطان کافی نیست! برای بررسی انتشار دوردست، CT و در موارد مناسب لاپاروسکوپی مرحله‌بندی نیز اهمیت دارند. آیا همه بیماران سرطان معده به EUS نیاز دارند؟ خیر! ارزش این روش زمانی بیشتر است که نتیجه آن تصمیم درمانی را تغییر دهد؛ به‌ویژه در موارد مشکوک به بیماری زودرس. دکتر احمد نریمانی فوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید @DrAhmadNarimani
🧬 ایمونوتراپی در سرطان پانکراس؛ امید تازه یا درمانی برای همه؟
سرطان پانکراس از سرطان‌هایی است که معمولاً پاسخ محدودی به ایمونوتراپی می‌دهد؛ اما برای گروه کوچکی از بیماران، این درمان می‌تواند بسیار ارزشمند باشد.
چه کسانی ممکن است سود ببرند؟
بیمارانی که تومورشان MSI-H یا dMMR باشد، ممکن است از داروهایی مانند پمبرولیزوماب بهره‌مند شوند.
در برخی بیماران با TMB بالا نیز ایمونوتراپی می‌تواند مطرح باشد.
چرا برای همه مؤثر نیست؟
بیشتر تومورهای پانکراس محیطی دارند که ورود و فعالیت سلول‌های ایمنی را دشوار می‌کند؛ به همین دلیل داروهای ایمونوتراپی رایج برای اغلب بیماران اثربخشی محدودی دارند.
در حال حاضر، شیمی‌درمانی همچنان پایه اصلی درمان دارویی بسیاری از بیماران است.
🧪 پژوهش درباره واکسن‌های سرطان، درمان‌های سلولی و ترکیب ایمونوتراپی با سایر درمان‌ها ادامه دارد.
پیام مهم: پیش از انتخاب درمان، بررسی نشانگرهای مولکولی تومور اهمیت زیادی دارد.
دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
سرطان پانکراس از سرطان‌هایی است که معمولاً پاسخ محدودی به ایمونوتراپی می‌دهد؛ اما برای گروه کوچکی از بیماران، این درمان می‌تواند بسیار ارزشمند باشد.
چه کسانی ممکن است سود ببرند؟ بیمارانی که تومورشان MSI-H یا dMMR باشد، ممکن است از داروهایی مانند پمبرولیزوماب بهره‌مند شوند. در برخی بیماران با TMB بالا نیز ایمونوتراپی می‌تواند مطرح باشد. چرا برای همه مؤثر نیست؟بیشتر تومورهای پانکراس محیطی دارند که ورود و فعالیت سلول‌های ایمنی را دشوار می‌کند؛ به همین دلیل داروهای ایمونوتراپی رایج برای اغلب بیماران اثربخشی محدودی دارند.
در حال حاضر، شیمی‌درمانی همچنان پایه اصلی درمان دارویی بسیاری از بیماران است.🧪 پژوهش درباره واکسن‌های سرطان، درمان‌های سلولی و ترکیب ایمونوتراپی با سایر درمان‌ها ادامه دارد.
پیام مهم: پیش از انتخاب درمان، بررسی نشانگرهای مولکولی تومور اهمیت زیادی دارد. دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani
واکسن آنفلوانزا برای بیماران سرطانی؛ بزنیم یا نه؟ بله! واکسن آنفلوانزا برای بیشتر بیماران مبتلا به سرطان توصیه می‌شود؛ حتی در دوران درمان.🩸 چه سرطان‌هایی؟ هم سرطان‌های جامد مثل پستان، ریه، روده و معده و هم سرطان‌های خون مثل لوسمی، لنفوم و میلوما.
چه نوع واکسنی؟ واکسن تزریقی غیرفعال (غیرزنده). واکسن زنده به شکل اسپری بینی برای بیماران دچار نقص ایمنی مناسب نیست. چه زمانی؟ ترجیحاً پیش از شروع فصل آنفلوانزا و در صورت امکان، حداقل ۲ هفته قبل از شیمی‌درمانی. حین شیمی‌درمانی؟ بله؛ معمولاً می‌توان تزریق کرد، ولی زمان‌بندی بهتر است با توجه به سیکل درمان تنظیم شود. حین پرتودرمانی؟ بله؛ معمولاً مانعی ندارد.🧬 حین ایمونوتراپی؟ بله؛ درمان با داروهایی مانند پمبرولیزوماب به‌تنهایی مانع تزریق نیست.
بیماران دریافت‌کننده ریتوکسیماب، درمان‌های ضدسلول B یا پیوند مغز استخوان به زمان‌بندی ویژه نیاز دارند. واکسن آنفلوانزا باعث ابتلا به آنفلوانزا نمی‌شود. دکتر احمد نریمانیفوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی ویزیت آنلاین: https://boghrat.com/dr/ahmad-narimaniبا ما همراه باشید@DrAhmadNarimani