آیا میدانستید خطر لخته شدن خون در دوران بارداری ۵ برابر و در روزهای اول پس از زایمان تا ۲۰ برابر حالت عادی است؟ ما برای مدیریت این خطر، از یک سیستم امتیازدهی (Scoring) دقیق استفاده میکنیم.
- *سابقه قبلی: سابقه لخته شدن خون (VTE) در گذشته (بهجز یک مورد مرتبط با جراحی)
- بیماریهای خاص: ترومبوفیلی پرخطر، لوپوس، سرطان، نارسایی قلبی
- عوامل فردی:
سن بالای ۳۵ سال چاقی (BMI بالای ۳۰) (BMI بالای ۴۰
سابقه ۳ زایمان یا بیشتر سیگار کشیدن
- عوامل مرتبط با بارداری:
بارداری دوقلو یا چندقلو بارداری با روشهای کمکباروری (IVF)
استفراغهای شدید (Hyperemesis) و دیهیدراتاسیون استراحت مطلق یا بیتحرکی (بیش از ۳ روز)
- امتیاز ۴ یا بالاتر: شروع فوری هپارین از همان لحظه.
- امتیاز ۳: شروع هپارین از هفته ۲۸ بارداری.
بلافاصله بعد از زایمان، ریسکها دوباره ارزیابی میشوند چون «جراحی» و «خونریزی» معادلات را عوض میکنند:
- عوامل جدید بعد از زایمان:
سزارین در حین زایمان (Emergency C-Section) سزارین انتخابی (Elective C-Section)
خونریزی شدید پس از زایمان (بالای ۱ لیتر) یا نیاز به انتقال خون عفونتهای پس از زایمان
پرهاکلامپسی یا مسمومیت حاملگی
**
- امتیاز ۲: حداقل ۷۲ ساعت ، تزریق هپارین (LMWH).- امتیاز ۳ یا بالاتر: حداقل ۱۰ روز تزریق هپارین.- نکته مهم: اگر مادری سابقه لخته شدن خون (VTE) داشته باشد، بدون توجه به امتیاز، باید ۶ هفته هپارین بزند.تزریق هپارین (مثل انوکساپارین یا نادروپارین) بعد از زایمان، به هیچ وجه «اختیاری» نیست. لختههای خون میتوانند بدون علامت در پاهای شما تشکیل شده و به سمت ریه حرکت کنند (آمبولی ریه) که یکی از علل اصلی مرگومیر مادری در دنیاست.#هپاربن#انوکساپارین#فراگمن#آملولی#دکتر فرحناز فرزانه
۴۱
۱۶:۰۲
بسیاری از آقایان تصور میکنند فریز اسپرم تنها برای موارد خاص یا بیماریهای شدید است، اما در واقع این اقدام یک «بیمه تکاملی» برای حفظ توانایی باروری در آینده است.
چه کسانی حتماً باید به فکر *منجمد کردن (فریز) اسپرم باشند:
برخی درمانها اثرات تخریبکنندهای بر سلولهای تولیدکننده اسپرم دارند:
- شیمیدرمانی: داروهای شیمیدرمانی برای درمان سرطانها میتوانند باعث کاهش شدید یا توقف تولید اسپرم شوند.
- رادیوتراپی (پرتودرمانی): تابشهای شدید در ناحیه لگن یا کمر، ریسک ناباروری را به شدت افزایش میدهند.
- وازکتومی (Vasectomy): افرادی که تصمیم به بستن مجاری اسپرم میگیرند اما احتمال میدهند در آینده نظرشان تغییر کند، باید حتماً قبل از جراحی، نمونه ذخیره کنند.
-
محیطهای کاری خاص میتوانند کیفیت و تعداد اسپرم را کاهش دهند:
-
-
-
-
-
-
۶۳۱
۲۰:۰۹
روشهای تعیین جنسیت جنین؛ واقعیت علمی یا باورهای قدیمی؟
خیلی از زوجها دوست دارند قبل از بارداری جنسیت فرزندشان را انتخاب کنند و در این مسیر روشهای مختلفی مثل رژیم غذایی، زمان نزدیکی، پوزیشن نزدیکی، IUI و IVF مطرح میشود. اما همه این روشها از نظر علمی ارزش یکسانی ندارند.
۱- رژیم غذایی و مواد غذایی برای تعیین جنسیت
گاهی گفته میشود مصرف بعضی مواد غذایی مثل غذاهای پرنمک، شیر، لبنیات، موز یا مواد خاص دیگر میتواند احتمال دختر یا پسر شدن جنین را تغییر دهد.
اما مطالعات علمی نشان ندادهاند که مواد غذایی بتوانند جنسیت جنین را تعیین کنند.جنسیت جنین در لحظه لقاح و بر اساس نوع اسپرم تعیین میشود:
- اسپرم دارای کروموزوم X → جنین دختر (XX)- اسپرم دارای کروموزوم Y → جنین پسر (XY)
بنابراین رژیم غذایی نمیتواند اسپرم X یا Y را انتخاب کند و این روش قابل اعتماد نیست.
۲- پوزیشن نزدیکی و زمانبندی نزدیکی
روشهایی مانند:
- نزدیکی در زمان خاصی از سیکل- انتخاب پوزیشنهای خاص هنگام نزدیکی- نظریه شتلز (Shettles)
مطرح شدهاند، اما شواهد علمی قوی برای اثبات اثر آنها وجود ندارد.سرعت حرکت، طول عمر و قدرت اسپرمهای X و Y تفاوتی نیست که بتوان با پوزیشن یا زمان نزدیکی آن را کنترل کرد.
۳- انتخاب جنسیت با IUI
در IUI، اسپرم آمادهسازی شده داخل رحم تزریق میشود. روشهای مختلف آمادهسازی اسپرم مثل swim-up، گرادیان چگالی یا روشهای دیگر بیشتر برای انتخاب اسپرمهای متحرکتر و سالمتر هستند.
اما IUI بهتنهایی روش تعیین جنسیت نیست و دقت آن برای انتخاب دختر یا پسر قابل اعتماد نیست.
حتی روشهایی که برای جداسازی اسپرم X و Y بررسی شدهاند، مانند sperm sorting، محدودیت دارند و نتیجه آنها به اندازه IVF همراه با PGT دقیق نیست.
۴- انتخاب جنسیت با IVF و PGT
دقیقترین روش موجود، انجام IVF و بررسی ژنتیکی جنین قبل از انتقال (PGT) است.در این روش، جنینها از نظر کروموزومهای جنسی بررسی میشوند و سپس جنین با جنسیت مورد نظر (در صورت مجاز بودن از نظر قوانین و شرایط پزشکی) منتقل میشود.
نتیجهگیری
روشهایی مثل:
رژیم غذایی
خوردن مواد غذایی خاص
پوزیشن نزدیکی
زمانبندی نزدیکی
روشهای اثباتشده برای تعیین جنسیت نیستند.
روشهای آزمایشگاهی مانند IVF همراه با بررسی ژنتیکی جنین، دقیقترین روش علمی برای تعیین جنسیت هستند#IVF#IUI#PGT#دکتر فرحناز فررانه
خیلی از زوجها دوست دارند قبل از بارداری جنسیت فرزندشان را انتخاب کنند و در این مسیر روشهای مختلفی مثل رژیم غذایی، زمان نزدیکی، پوزیشن نزدیکی، IUI و IVF مطرح میشود. اما همه این روشها از نظر علمی ارزش یکسانی ندارند.
۱- رژیم غذایی و مواد غذایی برای تعیین جنسیت
گاهی گفته میشود مصرف بعضی مواد غذایی مثل غذاهای پرنمک، شیر، لبنیات، موز یا مواد خاص دیگر میتواند احتمال دختر یا پسر شدن جنین را تغییر دهد.
اما مطالعات علمی نشان ندادهاند که مواد غذایی بتوانند جنسیت جنین را تعیین کنند.جنسیت جنین در لحظه لقاح و بر اساس نوع اسپرم تعیین میشود:
- اسپرم دارای کروموزوم X → جنین دختر (XX)- اسپرم دارای کروموزوم Y → جنین پسر (XY)
بنابراین رژیم غذایی نمیتواند اسپرم X یا Y را انتخاب کند و این روش قابل اعتماد نیست.
۲- پوزیشن نزدیکی و زمانبندی نزدیکی
روشهایی مانند:
- نزدیکی در زمان خاصی از سیکل- انتخاب پوزیشنهای خاص هنگام نزدیکی- نظریه شتلز (Shettles)
مطرح شدهاند، اما شواهد علمی قوی برای اثبات اثر آنها وجود ندارد.سرعت حرکت، طول عمر و قدرت اسپرمهای X و Y تفاوتی نیست که بتوان با پوزیشن یا زمان نزدیکی آن را کنترل کرد.
۳- انتخاب جنسیت با IUI
در IUI، اسپرم آمادهسازی شده داخل رحم تزریق میشود. روشهای مختلف آمادهسازی اسپرم مثل swim-up، گرادیان چگالی یا روشهای دیگر بیشتر برای انتخاب اسپرمهای متحرکتر و سالمتر هستند.
اما IUI بهتنهایی روش تعیین جنسیت نیست و دقت آن برای انتخاب دختر یا پسر قابل اعتماد نیست.
حتی روشهایی که برای جداسازی اسپرم X و Y بررسی شدهاند، مانند sperm sorting، محدودیت دارند و نتیجه آنها به اندازه IVF همراه با PGT دقیق نیست.
۴- انتخاب جنسیت با IVF و PGT
دقیقترین روش موجود، انجام IVF و بررسی ژنتیکی جنین قبل از انتقال (PGT) است.در این روش، جنینها از نظر کروموزومهای جنسی بررسی میشوند و سپس جنین با جنسیت مورد نظر (در صورت مجاز بودن از نظر قوانین و شرایط پزشکی) منتقل میشود.
روشهایی مثل:
روشهای اثباتشده برای تعیین جنسیت نیستند.
روشهای آزمایشگاهی مانند IVF همراه با بررسی ژنتیکی جنین، دقیقترین روش علمی برای تعیین جنسیت هستند#IVF#IUI#PGT#دکتر فرحناز فررانه
۷۹۷
۱۷:۲۵
بسیاری از آقایان تصور میکنند فریز اسپرم تنها برای موارد خاص یا بیماریهای شدید است، اما در واقع این اقدام یک «بیمه تکاملی» برای حفظ توانایی باروری در آینده است.
چه کسانی حتماً باید به فکر *منجمد کردن (فریز) اسپرم باشند:
برخی درمانها اثرات تخریبکنندهای بر سلولهای تولیدکننده اسپرم دارند:
- شیمیدرمانی: داروهای شیمیدرمانی برای درمان سرطانها میتوانند باعث کاهش شدید یا توقف تولید اسپرم شوند.
- رادیوتراپی (پرتودرمانی): تابشهای شدید در ناحیه لگن یا کمر، ریسک ناباروری را به شدت افزایش میدهند.
- وازکتومی (Vasectomy): افرادی که تصمیم به بستن مجاری اسپرم میگیرند اما احتمال میدهند در آینده نظرشان تغییر کند، باید حتماً قبل از جراحی، نمونه ذخیره کنند.
-
محیطهای کاری خاص میتوانند کیفیت و تعداد اسپرم را کاهش دهند:
-
-
-
-
-
-
۵۸۰
۴:۱۳
بسیاری از زوجها دربارهی مقاربت در دوران پریود سؤال دارند و باورهای غلط زیادی در این باره وجود دارد. در این مطلب، واقعیتهای علمی را مرور میکنیم.
از نظر پزشکی، رابطه جنسی در دوران قاعدگی بهخودیخود ممنوع نیست و برای بسیاری از افراد بیخطر است. اما مانند هر رابطهای، رعایت نکات بهداشتی و ایمنی ضروری است.
۱- افزایش خطر انتقال عفونتهای جنسی (STI): خون قاعدگی میتواند محیط مناسبی برای انتقال ویروسها و باکتریها (مانند HIV، هپاتیت B و C) باشد. احتمال انتقال بیماری بین دو طرف بیشتر میشود.
۲- افزایش احتمال عفونت لگنی (PID): باز بودن دهانه رحم در این دوران، مسیر ورود میکروبها به رحم و لگن را آسانتر میکند.
۳- تشدید درد و گرفتگی: برای برخی افراد، تحریک رحم میتواند گرفتگیهای قاعدگی را شدیدتر کند.
۴- احتمال تشدید اندومتریوز (نظریهی مورد اختلاف): برخی پژوهشها معتقدند تحریک رحم ممکن است باعث برگشت خون قاعدگی به لگن شود، هرچند این موضوع قطعی نیست.
۵- خونریزی بیشتر و ناراحتی: تحریک میتواند خونریزی را موقتاً افزایش دهد.
۶- باور غلط بارداریناپذیری: این تصور که در دوران پریود حاملگی رخ نمیدهد، اشتباه است! اسپرم میتواند تا ۳ روز در لوله رحمی ، زنده بماند؛ بنابراین در سیکلهای کوتاه، احتمال بارداری ناخواسته وجود دارد.
• استفاده از کاندوم الزامی است* (هم برای پیشگیری از بارداری و هم عفونت)• رعایت بهداشت فردی قبل و بعد از رابطه• تخلیه مثانه پس از رابطه برای کاهش خطر عفونت ادراری• پرهیز از رابطه در صورت وجود زخم، عفونت فعال یا تب• احترام به رضایت و تمایل هر دو طرف؛ اگر یکی از طرفین راحت نیست، اصرار نکنید
۴۵۰
۲۲:۰۹
یکی از پرسشهای رایج زوجها این است که آیا در دوران بارداری میتوانند رابطه جنسی داشته باشند؟ پاسخ کوتاه: در بارداری سالم و طبیعی، بله اما با رعایت چند نکته مهم.






*آیا بیخطر است؟
در بارداریهای کمخطر و طبیعی، رابطه جنسی بیخطر است. جنین درون کیسه آمنیوتیک و مایع محافظ قرار دارد و دهانه رحم با پلاک مخاطی پوشیده شده است؛ بنابراین رابطه به جنین آسیبی نمیرساند و باعث سقط نمیشود.
باور غلط: برخی فکر میکنند رابطه باعث سقط میشود — این تصور درست نیست.
️
️
️ تغییرات در طول بارداری
سهماهه اول: تهوع، خستگی و تغییرات هورمونی ممکن است میل جنسی را کم کند. ترس از سقط هم رایج است.
️
️
️
️ سهماهه دوم: معمولاً بهترین دوره است؛ تهوع فروکش کرده، انرژی برگشته و افزایش جریان خون لگنی میتواند میل و لذت را بیشتر کند.
️
️
️
️
️ سهماهه سوم: بزرگ شدن شکم، کمردشدن نفس و ناراحتی باعث کاهش راحتی میشود. تغییر وضعیتها ضروری است.


کی نباید رابطه داشت؟ (موارد منع)
اگر پزشک شما یکی از این موارد را تشخیص داده باشد، باید کاملاً پرهیز کنید:
• خطر زایمان زودرس یا انقباضات پیش از موعد
• جفت سرراهی (پلاسنتا پرویا)
• پارگی یا نشت کیسه آب
• خونریزی واژینال بدون دلیل مشخص
• سابقه سقط مکرر
• دوقلو یا چندقلویی (در برخی موارد)
• باز بودن (نارسایی) دهانه رحم
• عفونت فعال دستگاه تناسلی
در این موارد حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
توصیههای ایمنی
۱- رضایت و راحتی دو طرف اصل اول است؛ هرگز تحت فشار نباشید.
۲- در صورت داشتن رابطه با شریک غیرثابت یا شک به عفونت، استفاده از کاندوم الزامی است (برای پیشگیری از عفونتهای جنسی که در بارداری خطرناکاند).
۳- انتخاب وضعیتهای راحت: پس از سهماهه اول، از دراز کشیدن به پشت (به مدت طولانی) خودداری کنید، چون رحم بزرگ میتواند به ورید بزرگ شکم فشار بیاورد و باعث سرگیجه شود. وضعیتهای روی پهلو، زن روی بالا یا چهارپایهای بهتر هستند.
۴- ملایمت و آرامش*: از حرکات شدید و عمیق خودداری کنید.- پرهیز از باد دادن به داخل واژن (فشار هوا) که میتواند خطرناک باشد.۶- در صورت درد، خونریزی یا انقباض پس از رابطه، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

علائم هشدار — فوراً به پزشک بروید
خونریزی واژینال
درد شدید شکم یا انقباضات منظم
نشت مایع از واژن
کاهش حرکت جنین
تب یا ترشح بدبو#بارداری#مقاربت#دکتر فرحناز فرزانه
در بارداریهای کمخطر و طبیعی، رابطه جنسی بیخطر است. جنین درون کیسه آمنیوتیک و مایع محافظ قرار دارد و دهانه رحم با پلاک مخاطی پوشیده شده است؛ بنابراین رابطه به جنین آسیبی نمیرساند و باعث سقط نمیشود.
سهماهه اول: تهوع، خستگی و تغییرات هورمونی ممکن است میل جنسی را کم کند. ترس از سقط هم رایج است.
اگر پزشک شما یکی از این موارد را تشخیص داده باشد، باید کاملاً پرهیز کنید:
• خطر زایمان زودرس یا انقباضات پیش از موعد
• جفت سرراهی (پلاسنتا پرویا)
• پارگی یا نشت کیسه آب
• خونریزی واژینال بدون دلیل مشخص
• سابقه سقط مکرر
• دوقلو یا چندقلویی (در برخی موارد)
• باز بودن (نارسایی) دهانه رحم
• عفونت فعال دستگاه تناسلی
۱- رضایت و راحتی دو طرف اصل اول است؛ هرگز تحت فشار نباشید.
۲- در صورت داشتن رابطه با شریک غیرثابت یا شک به عفونت، استفاده از کاندوم الزامی است (برای پیشگیری از عفونتهای جنسی که در بارداری خطرناکاند).
۳- انتخاب وضعیتهای راحت: پس از سهماهه اول، از دراز کشیدن به پشت (به مدت طولانی) خودداری کنید، چون رحم بزرگ میتواند به ورید بزرگ شکم فشار بیاورد و باعث سرگیجه شود. وضعیتهای روی پهلو، زن روی بالا یا چهارپایهای بهتر هستند.
۴- ملایمت و آرامش*: از حرکات شدید و عمیق خودداری کنید.- پرهیز از باد دادن به داخل واژن (فشار هوا) که میتواند خطرناک باشد.۶- در صورت درد، خونریزی یا انقباض پس از رابطه، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
۵۲۰
۱۴:۴۱
۵۵۵
۱۳:۴۵
- پس از جراحیهای گسترده تخمدان:* برای بهبود خونرسانی به بافتهای باقیمانده.
کنترااندیکاسیون PRPعفونت فعال لگن وسابقه سرطان وابسته به هورمون#PRP#تخمدان#ذخیره تخمدان#IVF#دکتر فرحناز فرزانه
۵۱۳
۱۸:۱۷