بیماران عزیز دقت کنید که تمام داروهای (( اووابوست، اکتی-اید ، میو-اینوزیتول ، اکتی فول، اینوفولیک، اوواهلث، اووزیل ، اووزیل پلاس وIP6. وغیره)) همگی حاوی یک ماده مؤثره مشترک به نام «میو-اینوزیتول» هستند. مصرف همزمان ۲ یا ۳ نوع از اینها باعث (Overdose) و اختلالات گوارشی میشود وتجویز یک نوع دارو توسط همکاران برای بهبود کیفیت تخمک کافیست.نکته بسیار مهم درباره دوز مصرفی:️️️دوز بهینه و کافی از میو-اینوزیتول برای هر دو گروه بیماران، یعنی هم کسانی که PCOS اند و هم کسانی که Poor Responderیعتی ذخیره تخمدانی پایین دارند ،بین ۲ تا ۴ گرم در روز است یعنی ۱ الی ۲ قرص درروز . مصرف صحیح این مقدار (۲ تا ۴ گرم) برای رسیدن به نتیجه علمی کافی است و مصرف مقادیر بیشتر از این حد، هیچ اثر مثبت اضافهای ندارد و حتی ممکن است باعث مشکلات گوارشی شود#میواینوزیتول#اینوفولیک#اوزیل#اووابوست#دکتر فرحکاز فرزانه.۱۷۳۳۱
راهنمای جامع در مورد مصرف آمپولهای لاغری و برنامهریزی برای بارداری با توجه به اینکه این روزها استفاده از آمپولهای کاهش وزن مانند «اسپارتینا» و «رابیاور» بسیار رایج شده است، لازم دیدم نکته بسیار حیاتی و مهمی را در مورد خانمهایی که قصد بارداری دارند، با شما در میان بگذارم.
چرا باید بین مصرف این داروها و بارداری فاصله انداخت؟داروهای گروه GLP-1 (مانند اسپارتینا و رابیاور) اثرات بسیار مفیدی بر کاهش وزن و کنترل قند خون دارند، اما به دلیل ساختار مولکولی خاص، «نیمعمر» بالایی در بدن دارند. این یعنی دارو پس از تزریق، مدت زیادی در جریان خون و بافتهای بدن باقی میماند تا اثر خود را ایفا کند.از آنجایی که در دوران بارداری، اولویت اصلی ما ایجاد یک محیط کاملاً ایمن و پاک از هرگونه اثر دارویی برای رشد جنین است، هرگونه مواجهه جنین با این داروها در سه ماه اول بارداری توصیه نمیشود.️ قانون طلایی برای اقدام به بارداری:برای اطمینان کامل از خروج تمام ذرات دارویی از سیستم بدن توصیه میشود:حداقل ۲ ماه (۸ هفته) پس از آخرین تزریق آمپولهای اسپارتینا یا رابیاور، اقدام به بارداری کنید. چند نکته تکمیلی:۱. اگر در حال حاضر این داروها را مصرف میکنید و قصد بارداری دارید، لطفاً سریعاً با پزشک خود مشورت کرده و طبق پروتکل، مصرف را قطع کنید.۲. این بازه ۲ ماهه، یک استاندارد ایمنی است تا خیالتان از بابت سلامت جنین و روند رشد او در هفتههای اول کاملاً راحت باشد.۳. برای حفظ وزن ایدهآل در این دوران انتظار، توصیه میکنم روی رژیمهای غذایی پروتئینمحور و فعالیتهای بدنی سبک تمرکز کنید.#کاهش وزن#بارداری#ناهنجاری#دارو#دکتر فرحناز فرزانه
دانستنیهای حیاتی: مثلثِ طلاییِ سلامتِ زنان (پاپاسمیر، HPV و واکسن)لزوم انجام تست HPV درکنار پاپ اسمیر
بیایید خیلی ساده این دو را با هم مقایسه کنیم:
۱. تست پاپاسمیر (بررسیِ "تغییرات"):پاپاسمیر مثل یک «ذرهبین» است که به سلولهای دهانه رحم نگاه میکند. به ما میگوید: *«آیا همین الان سلولها تغییری کردهاند؟ آیا خطرِ پیشسرطانی در حال شکلگیری است؟» این تست، تغییرات را خیلی زود نشان میدهد تا قبل از هر اتفاقِ بدی، آن را درمان کنیم. ۲. تست HPV (بررسیِ "عاملِ خطر"):ویروس HPV یا پاپیلومای انسانی، متهمِ ردیف اول در تغییراتِ سلولی است. تست HPV به ما میگوید: «آیا ویروسِ پرخطر در بدن حضور دارد یا نه؟»
حتی اگر پاپاسمیرِ شما نرمال باشد، مثبت بودنِ تیپهای پرخطرِ HPV یک «زنگِ خطر» است که یعنی باید با دقتِ بیشتری تحت نظر پزشک باشید.
چرا انجامِ همزمانِ این دو تست (Co-testing) مهم است؟علمِ روز دنیا میگوید برای خانمهای بالای ۳۰ سال، انجامِ همزمانِ این دو تست، دقیقترین راه برای اطمینان از سلامتی است.
- پاپاسمیر: میگوید سلولها «سالم» هستند.
- HPV:
میگوید «عاملِ ایجادِ بیماری» وجود ندارد.
- ترکیبِ این دو: یعنی خیالی آسوده برای ۳ تا ۵ سال آینده! یک توصیهِ مهمسرطان دهانه رحم یکی از معدود سرطانهایی است که اگر با غربالگریِ درست (پاپاسمیر و HPV) و به موقع تشخیص داده شود، تقریباً ۱۰۰٪ قابل پیشگیری و درمان است.
فراموش نکنید:* واکسیناسیون (مثل واکسن گارداسیل) در کنارِ این تستها، دژِ مستحکمی برای سلامتِ شما و دخترانِ عزیزتان میسازد.#پاپ اسمیر#HPV# co test#کولپوسکوپی#دکتر فرحناز فرزانه
۱۸
۲۳۱۱
️️️ کارنامه سلامت عروق: امتیازدهی ترومبوآمبولی در بارداری و پس از زایمان 🩺آیا میدانستید خطر لخته شدن خون در دوران بارداری ۵ برابر و در روزهای اول پس از زایمان تا ۲۰ برابر حالت عادی است؟ ما برای مدیریت این خطر، از یک سیستم امتیازدهی (Scoring) دقیق استفاده میکنیم.
۱. امتیازدهی در «دوران بارداری» (Antepartum)پزشک در اولین ویزیت و در صورت بستری شدن، امتیاز شما را محاسبه میکند:- *سابقه قبلی: سابقه لخته شدن خون (VTE) در گذشته (بهجز یک مورد مرتبط با جراحی)
- بیماریهای خاص: ترومبوفیلی پرخطر، لوپوس، سرطان، نارسایی قلبی
- عوامل فردی:
سن بالای ۳۵ سال چاقی (BMI بالای ۳۰) (BMI بالای ۴۰
سابقه ۳ زایمان یا بیشتر سیگار کشیدن
- عوامل مرتبط با بارداری:
بارداری دوقلو یا چندقلو بارداری با روشهای کمکباروری (IVF)
استفراغهای شدید (Hyperemesis) و دیهیدراتاسیون استراحت مطلق یا بیتحرکی (بیش از ۳ روز)
چه زمانی در بارداری هپارین لازم است؟- امتیاز ۴ یا بالاتر: شروع فوری هپارین از همان لحظه.
- امتیاز ۳: شروع هپارین از هفته ۲۸ بارداری.
۲. امتیازدهی «پس اززایمان» (Postpartum)بلافاصله بعد از زایمان، ریسکها دوباره ارزیابی میشوند چون «جراحی» و «خونریزی» معادلات را عوض میکنند:
- عوامل جدید بعد از زایمان:
سزارین در حین زایمان (Emergency C-Section) سزارین انتخابی (Elective C-Section)
خونریزی شدید پس از زایمان (بالای ۱ لیتر) یا نیاز به انتقال خون عفونتهای پس از زایمان
پرهاکلامپسی یا مسمومیت حاملگی
**
چه زمانی بعد از زایمان هپارین لازم است- امتیاز ۲: حداقل ۷۲ ساعت ، تزریق هپارین (LMWH).- امتیاز ۳ یا بالاتر: حداقل ۱۰ روز تزریق هپارین.- نکته مهم: اگر مادری سابقه لخته شدن خون (VTE) داشته باشد، بدون توجه به امتیاز، باید ۶ هفته هپارین بزند.تزریق هپارین (مثل انوکساپارین یا نادروپارین) بعد از زایمان، به هیچ وجه «اختیاری» نیست. لختههای خون میتوانند بدون علامت در پاهای شما تشکیل شده و به سمت ریه حرکت کنند (آمبولی ریه) که یکی از علل اصلی مرگومیر مادری در دنیاست.#هپاربن#انوکساپارین#فراگمن#آملولی#دکتر فرحناز فرزانه
️️️چه زمانی آقایان باید اسپرم خود را فریز کنند؟بسیاری از آقایان تصور میکنند فریز اسپرم تنها برای موارد خاص یا بیماریهای شدید است، اما در واقع این اقدام یک «بیمه تکاملی» برای حفظ توانایی باروری در آینده است.
چه کسانی حتماً باید به فکر *منجمد کردن (فریز) اسپرم باشند:
۱. پیش از درمانهای تهاجمی پزشکی (Medical Treatment):برخی درمانها اثرات تخریبکنندهای بر سلولهای تولیدکننده اسپرم دارند:
- شیمیدرمانی: داروهای شیمیدرمانی برای درمان سرطانها میتوانند باعث کاهش شدید یا توقف تولید اسپرم شوند.
- رادیوتراپی (پرتودرمانی): تابشهای شدید در ناحیه لگن یا کمر، ریسک ناباروری را به شدت افزایش میدهند.
۲. پیش از جراحیهای خاص:- وازکتومی (Vasectomy): افرادی که تصمیم به بستن مجاری اسپرم میگیرند اما احتمال میدهند در آینده نظرشان تغییر کند، باید حتماً قبل از جراحی، نمونه ذخیره کنند.
-
جراحیهای ناحیه تناسلی: مثلا در ترانس سکسوال ها۳. در مشاغل پرخطر (Occupational Hazards):محیطهای کاری خاص میتوانند کیفیت و تعداد اسپرم را کاهش دهند:
-
رادیولوژیستها و تکنسینهای تصویربرداری: مواجهه مداوم با اشعه.-
کارکنان پتروشیمی و صنایع شیمیایی: مواجهه با بنزن، تینر و حلالهای سمی.-
مشاغل با دمای بالا: نانوها، آشپزهای صنعتی و کارکنان ریختهگری (گرما دشمن شماره یک اسپرم است).-
کار در معادن و جوشکاری: مواجهه با فلزات سنگین مانند سرب و جیوه.۴. شرایط پزشکی و بیماریها:-
بیماریهای زمینهای: افرادی که در معرض #بیماریهایی هستند که تولید اسپرم را مختل میکند.-
استفاده از برخی داروهای خاص:* داروهایی که روی سیستم hormonal اثر میگذارند.ودر TESE#اسپرم#فریز#ویتریفیکیشن#دوتر فرحناز فرزانه۱۳
روشهای تعیین جنسیت جنین؛ واقعیت علمی یا باورهای قدیمی؟
خیلی از زوجها دوست دارند قبل از بارداری جنسیت فرزندشان را انتخاب کنند و در این مسیر روشهای مختلفی مثل رژیم غذایی، زمان نزدیکی، پوزیشن نزدیکی، IUI و IVF مطرح میشود. اما همه این روشها از نظر علمی ارزش یکسانی ندارند.
۱- رژیم غذایی و مواد غذایی برای تعیین جنسیت
گاهی گفته میشود مصرف بعضی مواد غذایی مثل غذاهای پرنمک، شیر، لبنیات، موز یا مواد خاص دیگر میتواند احتمال دختر یا پسر شدن جنین را تغییر دهد.
اما مطالعات علمی نشان ندادهاند که مواد غذایی بتوانند جنسیت جنین را تعیین کنند.جنسیت جنین در لحظه لقاح و بر اساس نوع اسپرم تعیین میشود:
- اسپرم دارای کروموزوم X → جنین دختر (XX)- اسپرم دارای کروموزوم Y → جنین پسر (XY)
بنابراین رژیم غذایی نمیتواند اسپرم X یا Y را انتخاب کند و این روش قابل اعتماد نیست.
۲- پوزیشن نزدیکی و زمانبندی نزدیکی
روشهایی مانند:
- نزدیکی در زمان خاصی از سیکل- انتخاب پوزیشنهای خاص هنگام نزدیکی- نظریه شتلز (Shettles)
مطرح شدهاند، اما شواهد علمی قوی برای اثبات اثر آنها وجود ندارد.سرعت حرکت، طول عمر و قدرت اسپرمهای X و Y تفاوتی نیست که بتوان با پوزیشن یا زمان نزدیکی آن را کنترل کرد.
۳- انتخاب جنسیت با IUI
در IUI، اسپرم آمادهسازی شده داخل رحم تزریق میشود. روشهای مختلف آمادهسازی اسپرم مثل swim-up، گرادیان چگالی یا روشهای دیگر بیشتر برای انتخاب اسپرمهای متحرکتر و سالمتر هستند.
اما IUI بهتنهایی روش تعیین جنسیت نیست و دقت آن برای انتخاب دختر یا پسر قابل اعتماد نیست.
حتی روشهایی که برای جداسازی اسپرم X و Y بررسی شدهاند، مانند sperm sorting، محدودیت دارند و نتیجه آنها به اندازه IVF همراه با PGT دقیق نیست.
۴- انتخاب جنسیت با IVF و PGT
دقیقترین روش موجود، انجام IVF و بررسی ژنتیکی جنین قبل از انتقال (PGT) است.در این روش، جنینها از نظر کروموزومهای جنسی بررسی میشوند و سپس جنین با جنسیت مورد نظر (در صورت مجاز بودن از نظر قوانین و شرایط پزشکی) منتقل میشود.
نتیجهگیری
روشهایی مثل: رژیم غذایی خوردن مواد غذایی خاص پوزیشن نزدیکی زمانبندی نزدیکی
روشهای اثباتشده برای تعیین جنسیت نیستند.
روشهای آزمایشگاهی مانند IVF همراه با بررسی ژنتیکی جنین، دقیقترین روش علمی برای تعیین جنسیت هستند#IVF#IUI#PGT#دکتر فرحناز فررانه
خیلی از زوجها دوست دارند قبل از بارداری جنسیت فرزندشان را انتخاب کنند و در این مسیر روشهای مختلفی مثل رژیم غذایی، زمان نزدیکی، پوزیشن نزدیکی، IUI و IVF مطرح میشود. اما همه این روشها از نظر علمی ارزش یکسانی ندارند.
۱- رژیم غذایی و مواد غذایی برای تعیین جنسیت
گاهی گفته میشود مصرف بعضی مواد غذایی مثل غذاهای پرنمک، شیر، لبنیات، موز یا مواد خاص دیگر میتواند احتمال دختر یا پسر شدن جنین را تغییر دهد.
اما مطالعات علمی نشان ندادهاند که مواد غذایی بتوانند جنسیت جنین را تعیین کنند.جنسیت جنین در لحظه لقاح و بر اساس نوع اسپرم تعیین میشود:
- اسپرم دارای کروموزوم X → جنین دختر (XX)- اسپرم دارای کروموزوم Y → جنین پسر (XY)
بنابراین رژیم غذایی نمیتواند اسپرم X یا Y را انتخاب کند و این روش قابل اعتماد نیست.
۲- پوزیشن نزدیکی و زمانبندی نزدیکی
روشهایی مانند:
- نزدیکی در زمان خاصی از سیکل- انتخاب پوزیشنهای خاص هنگام نزدیکی- نظریه شتلز (Shettles)
مطرح شدهاند، اما شواهد علمی قوی برای اثبات اثر آنها وجود ندارد.سرعت حرکت، طول عمر و قدرت اسپرمهای X و Y تفاوتی نیست که بتوان با پوزیشن یا زمان نزدیکی آن را کنترل کرد.
۳- انتخاب جنسیت با IUI
در IUI، اسپرم آمادهسازی شده داخل رحم تزریق میشود. روشهای مختلف آمادهسازی اسپرم مثل swim-up، گرادیان چگالی یا روشهای دیگر بیشتر برای انتخاب اسپرمهای متحرکتر و سالمتر هستند.
اما IUI بهتنهایی روش تعیین جنسیت نیست و دقت آن برای انتخاب دختر یا پسر قابل اعتماد نیست.
حتی روشهایی که برای جداسازی اسپرم X و Y بررسی شدهاند، مانند sperm sorting، محدودیت دارند و نتیجه آنها به اندازه IVF همراه با PGT دقیق نیست.
۴- انتخاب جنسیت با IVF و PGT
دقیقترین روش موجود، انجام IVF و بررسی ژنتیکی جنین قبل از انتقال (PGT) است.در این روش، جنینها از نظر کروموزومهای جنسی بررسی میشوند و سپس جنین با جنسیت مورد نظر (در صورت مجاز بودن از نظر قوانین و شرایط پزشکی) منتقل میشود.
نتیجهگیریروشهایی مثل:
رژیم غذایی خوردن مواد غذایی خاص پوزیشن نزدیکی زمانبندی نزدیکیروشهای اثباتشده برای تعیین جنسیت نیستند.
روشهای آزمایشگاهی مانند IVF همراه با بررسی ژنتیکی جنین، دقیقترین روش علمی برای تعیین جنسیت هستند#IVF#IUI#PGT#دکتر فرحناز فررانه
۱۸۳