بازارسال شده از
*
جفت سرراهی (پرویا) چیست و چقدر باید نگران بود؟
بسیاری از مادران عزیز وقتی در برگه سونوگرافی خود با کلمات «جفت قدامی» یا «جفت پرویا» مواجه میشوند، دچار اضطراب میشوند. بیایید یک بار برای همیشه این مفاهیم را ساده کنیم:
جفت قدامی (Anterior)؛ کاملاً نرمال است!
اگر در سونوگرافی شما نوشته شده "جفت قدامی"، یعنی جفت در دیواره جلویی رحم قرار گرفته است. این یک محل کاملاً طبیعی برای جفت است و هیچ خطری برای مادر یا جنین ندارد. تنها تفاوتش این است که شاید حرکات جنین را کمی دیرتر یا ملایمتر حس کنید (چون جفت مثل یک ضربهگیر بین جنین و شکم شماست). پس اصلاً نگران نباشید!
جفت پرویا (سرراهی) چیست؟
جفت پرویا زمانی است که جفت در قسمت پایین رحم قرار میگیرد و دهانه رحم (خروجی نوزاد) را به طور کامل یا ناقص میپوشاند.
مراقبتهای حیاتی در جفت پرویا:
اگر پزشک برای شما تشخیص جفت سرراهی داده است، رعایت این نکات برای سلامتی الزامی است:
۱. استراحت نسبی: از فعالیتهای سنگین، ایستادنهای طولانی و بلند کردن اجسام (حتی یک سبد خرید ساده) خودداری کنید.
۲. ممنوعیت رابطه جنسی: در جفت پرویا، نزدیکی کردن میتواند باعث خونریزی شدید شود، لذا تا اطلاع ثانوی ممنوع است.
۳. پرهیز از معاینه داخلی: هرگز اجازه معاینه واژینال (توسط ماما یا پزشک در مراکز درمانی) را ندهید، مگر اینکه پزشک معالج شما مستقیماً دستور داده باشد.
۴. هوشیاری نسبت به خونریزی: هرگونه لکهبینی یا خونریزی (حتی بدون درد) را جدی بگیرید و فوراً به بیمارستان مراجعه کنید.
۵. سفر ممنوع:* سفر، مخصوصاً در مسافتهای طولانی که دسترسی به مراکز مجهز وجود ندارد، توصیه نمیشود.
️️️️️در بسیاری از موارد، با رشد رحم در سه ماهه دوم و سوم، جفت به سمت بالا کشیده شده و اصطلاحاً «مهاجرت» میکند و مشکل خودبهخود برطرف میشود.
اگر جفت پرویا تا اواخر بارداری باقی بماند، برای امنیت بیشتر شما و نوزاد، روش زایمان معمولاً «سزارین» خواهد بود.#جفت قدامی#جفت خلفی#جفت سرراهی #سزارین#دکتر فرحناز فرزانه
جفت سرراهی (پرویا) چیست و چقدر باید نگران بود؟بسیاری از مادران عزیز وقتی در برگه سونوگرافی خود با کلمات «جفت قدامی» یا «جفت پرویا» مواجه میشوند، دچار اضطراب میشوند. بیایید یک بار برای همیشه این مفاهیم را ساده کنیم:
جفت قدامی (Anterior)؛ کاملاً نرمال است!اگر در سونوگرافی شما نوشته شده "جفت قدامی"، یعنی جفت در دیواره جلویی رحم قرار گرفته است. این یک محل کاملاً طبیعی برای جفت است و هیچ خطری برای مادر یا جنین ندارد. تنها تفاوتش این است که شاید حرکات جنین را کمی دیرتر یا ملایمتر حس کنید (چون جفت مثل یک ضربهگیر بین جنین و شکم شماست). پس اصلاً نگران نباشید!
جفت پرویا (سرراهی) چیست؟جفت پرویا زمانی است که جفت در قسمت پایین رحم قرار میگیرد و دهانه رحم (خروجی نوزاد) را به طور کامل یا ناقص میپوشاند.
مراقبتهای حیاتی در جفت پرویا:اگر پزشک برای شما تشخیص جفت سرراهی داده است، رعایت این نکات برای سلامتی الزامی است:
۱. استراحت نسبی: از فعالیتهای سنگین، ایستادنهای طولانی و بلند کردن اجسام (حتی یک سبد خرید ساده) خودداری کنید.
۲. ممنوعیت رابطه جنسی: در جفت پرویا، نزدیکی کردن میتواند باعث خونریزی شدید شود، لذا تا اطلاع ثانوی ممنوع است.
۳. پرهیز از معاینه داخلی: هرگز اجازه معاینه واژینال (توسط ماما یا پزشک در مراکز درمانی) را ندهید، مگر اینکه پزشک معالج شما مستقیماً دستور داده باشد.
۴. هوشیاری نسبت به خونریزی: هرگونه لکهبینی یا خونریزی (حتی بدون درد) را جدی بگیرید و فوراً به بیمارستان مراجعه کنید.
۵. سفر ممنوع:* سفر، مخصوصاً در مسافتهای طولانی که دسترسی به مراکز مجهز وجود ندارد، توصیه نمیشود.
️️️️️در بسیاری از موارد، با رشد رحم در سه ماهه دوم و سوم، جفت به سمت بالا کشیده شده و اصطلاحاً «مهاجرت» میکند و مشکل خودبهخود برطرف میشود. اگر جفت پرویا تا اواخر بارداری باقی بماند، برای امنیت بیشتر شما و نوزاد، روش زایمان معمولاً «سزارین» خواهد بود.#جفت قدامی#جفت خلفی#جفت سرراهی #سزارین#دکتر فرحناز فرزانه
یکی از چالشهای ذهنی که بسیاری از زوجهای درمانجو با آن مواجه هستند، «کنسل شدن سیکل انتقال جنین» است. اگرچه این اتفاق دلهرهآور است، اما پزشک متخصص شما این تصمیم را تنها به نفع سلامت مادر و جنین و برای افزایش شانس موفقیت در سیکلهای آتی اتخاذ میکند.
دلایل اصلی کنسل شدن انتقال جنین عبارتند از:
۱.️عدم رشد مناسب اندومتر (ضخامت یا ضخامت نامناسب):**اندومتر باید ضخامت کافی (معمولاً بیش از ۷-۸ میلیمتر) و الگوی سهخطی (در روشهای طبیعی یا شبهطبیعی) داشته باشد. اگر اندومتر نازک باشد یا خونرسانی آن ضعیف باشد، احتمال لانهگزینی کاهش مییابد.
۲.️تغییرات ناگهانی هورمونی یا فولیکولهای غیرطبیعی:**در روشهای طبیعی، اگر فولیکول تخمدان به اندازه لازم رشد نکند یا جسم زرده تشکیلشده عملکرد کافی نداشته باشد، سطح هورمونها (استروژن و پروژسترون) برای حمایت از بارداری مناسب نخواهد بود.
۳.️پولیپ یا فیبرومهای داخل حفره رحم:**اگر در سونوگرافی یا هیستروسکوپی، ضایعاتی مانند پولیپ، فیبرومهای سابموکوز یا چسبندگیها (Asherman) مشاهده شود که فضای رحم را اشغال کرده یا خونرسانی را مختل میکنند، انتقال جنین تا زمان رفع این مشکل به تعویق میافتد.
۴.️عفونتهای رحمی (اندومتریت):**عفونتهای خفیف یا پنهان (حتی بدون علامت) میتوانند محیط رحم را برای جنین نامناسب کنند. در این موارد پس از درمان آنتیبیوتیکی، سیکل دوباره شروع میشود.
۵.️عدم هماهنگی زمانبندی (در روشهای طبیعی):**اگر تخمکگذاری با برنامهریزی پزشک همزمان نشود یا هورمونها در زمان نادرست ترشح شوند، امکان تنظیم زمان دقیق انتقال جنین وجود نخواهد داشت.
۶.️️️عوامل سیستمیک و سلامتی مادر:**سندرم تحریک بیشازحد تخمدان (OHSS)، تب، عفونتهای حاد، یا نوسانات شدید فشار خون و قند خون وعملکرد تیرویید نیز از دلایل کنسلی موقت هستند. نکته مهم: کنسل شدن سیکل به معنای شکست درمان نیست؛ بلکه یک «توقف استراتژیک» برای تضمین بهترین شرایط در سیکل بعدی است.#انتقال جنین# کلیواژ#بلاستوسیست#دکتر فرحناز فرزانه
دلایل اصلی کنسل شدن انتقال جنین عبارتند از:
۱.
️عدم رشد مناسب اندومتر (ضخامت یا ضخامت نامناسب):**اندومتر باید ضخامت کافی (معمولاً بیش از ۷-۸ میلیمتر) و الگوی سهخطی (در روشهای طبیعی یا شبهطبیعی) داشته باشد. اگر اندومتر نازک باشد یا خونرسانی آن ضعیف باشد، احتمال لانهگزینی کاهش مییابد.۲.
️تغییرات ناگهانی هورمونی یا فولیکولهای غیرطبیعی:**در روشهای طبیعی، اگر فولیکول تخمدان به اندازه لازم رشد نکند یا جسم زرده تشکیلشده عملکرد کافی نداشته باشد، سطح هورمونها (استروژن و پروژسترون) برای حمایت از بارداری مناسب نخواهد بود.۳.
️پولیپ یا فیبرومهای داخل حفره رحم:**اگر در سونوگرافی یا هیستروسکوپی، ضایعاتی مانند پولیپ، فیبرومهای سابموکوز یا چسبندگیها (Asherman) مشاهده شود که فضای رحم را اشغال کرده یا خونرسانی را مختل میکنند، انتقال جنین تا زمان رفع این مشکل به تعویق میافتد.۴.
️عفونتهای رحمی (اندومتریت):**عفونتهای خفیف یا پنهان (حتی بدون علامت) میتوانند محیط رحم را برای جنین نامناسب کنند. در این موارد پس از درمان آنتیبیوتیکی، سیکل دوباره شروع میشود.۵.
️عدم هماهنگی زمانبندی (در روشهای طبیعی):**اگر تخمکگذاری با برنامهریزی پزشک همزمان نشود یا هورمونها در زمان نادرست ترشح شوند، امکان تنظیم زمان دقیق انتقال جنین وجود نخواهد داشت.۶.
️️️عوامل سیستمیک و سلامتی مادر:**سندرم تحریک بیشازحد تخمدان (OHSS)، تب، عفونتهای حاد، یا نوسانات شدید فشار خون و قند خون وعملکرد تیرویید نیز از دلایل کنسلی موقت هستند. نکته مهم: کنسل شدن سیکل به معنای شکست درمان نیست؛ بلکه یک «توقف استراتژیک» برای تضمین بهترین شرایط در سیکل بعدی است.#انتقال جنین# کلیواژ#بلاستوسیست#دکتر فرحناز فرزانه۹۷
️️️ کارنامه سلامت عروق: امتیازدهی ترومبوآمبولی در بارداری و پس از زایمان 🩺آیا میدانستید خطر لخته شدن خون در دوران بارداری ۵ برابر و در روزهای اول پس از زایمان تا ۲۰ برابر حالت عادی است؟ ما برای مدیریت این خطر، از یک سیستم امتیازدهی (Scoring) دقیق استفاده میکنیم.
۱. امتیازدهی در «دوران بارداری» (Antepartum)پزشک در اولین ویزیت و در صورت بستری شدن، امتیاز شما را محاسبه میکند:- *سابقه قبلی: سابقه لخته شدن خون (VTE) در گذشته (بهجز یک مورد مرتبط با جراحی)
- بیماریهای خاص: ترومبوفیلی پرخطر، لوپوس، سرطان، نارسایی قلبی
- عوامل فردی:
سن بالای ۳۵ سال چاقی (BMI بالای ۳۰) (BMI بالای ۴۰
سابقه ۳ زایمان یا بیشتر سیگار کشیدن
- عوامل مرتبط با بارداری:
بارداری دوقلو یا چندقلو بارداری با روشهای کمکباروری (IVF)
استفراغهای شدید (Hyperemesis) و دیهیدراتاسیون استراحت مطلق یا بیتحرکی (بیش از ۳ روز)
چه زمانی در بارداری هپارین لازم است؟- امتیاز ۴ یا بالاتر: شروع فوری هپارین از همان لحظه.
- امتیاز ۳: شروع هپارین از هفته ۲۸ بارداری.
۲. امتیازدهی «پس اززایمان» (Postpartum)بلافاصله بعد از زایمان، ریسکها دوباره ارزیابی میشوند چون «جراحی» و «خونریزی» معادلات را عوض میکنند:
- عوامل جدید بعد از زایمان:
سزارین در حین زایمان (Emergency C-Section) سزارین انتخابی (Elective C-Section)
خونریزی شدید پس از زایمان (بالای ۱ لیتر) یا نیاز به انتقال خون عفونتهای پس از زایمان
پرهاکلامپسی یا مسمومیت حاملگی
**
چه زمانی بعد از زایمان هپارین لازم است- امتیاز ۲: حداقل ۷۲ ساعت ، تزریق هپارین (LMWH).- امتیاز ۳ یا بالاتر: حداقل ۱۰ روز تزریق هپارین.- نکته مهم: اگر مادری سابقه لخته شدن خون (VTE) داشته باشد، بدون توجه به امتیاز، باید ۶ هفته هپارین بزند.تزریق هپارین (مثل انوکساپارین یا نادروپارین) بعد از زایمان، به هیچ وجه «اختیاری» نیست. لختههای خون میتوانند بدون علامت در پاهای شما تشکیل شده و به سمت ریه حرکت کنند (آمبولی ریه) که یکی از علل اصلی مرگومیر مادری در دنیاست.#هپاربن#انوکساپارین#فراگمن#آملولی#دکتر فرحناز فرزانه
۱۳۵
مصرف سیگار در حضور خانم باردار که به آن *«استعمال دخانیات غیرفعال» (Passive Smoking) میگویند، اگرچه دود مستقیم نیست، اما تقریباً همان سطح از سموم را وارد بدن مادر و جنین میکند.
️ ۱. تأثیر مستقیم بر جنین:
- کاهش اکسیژنرسانی: مونوکسید کربن موجود در دود سیگار، جای اکسیژن را در خون مادر میگیرد. این یعنی جنین در یک حالت «خفگی نسبی» قرار میگیرد که رشد اندامها را مختل میکند.
- نقصهای مادرزادی: احتمال لبشکری شدن یا شکاف کام در نوزادانی که مادرشان در معرض دود بوده، بسیار بالاتر است.
- وزن کم هنگام تولد: دود سیگار باعث میشود جفت بهدرستی کار نکند و نوزاد با جثهای کوچک و ضعیف به دنیا بیاید
️️ ۲. خطرات جدی برای بارداری:
- جدا شدن زودرس جفت (Abruption): یکی از خطرناکترین عوارض دود سیگار است که میتواند منجر به خونریزی شدید و حتی مرگ مادر و جنین شود.
- پارگی زودرس کیسه آب: که منجر به زایمان زودرس و بستری شدن نوزاد در NICU میشود.
- سقط جنین: خطر سقط در محیطهای آلوده به دود سیگار به مراتب بیشتر است.
️️️ ۳. عوارض بعد از تولد (خیلی مهم):
- سندروم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS): نوزادانی که در دوران جنینی در معرض دود بودهاند، در معرض خطر ایست تنفسی در خواب هستند.
- آسم و آلرژیهای شدید:* ریهی این کودکان از همان ابتدا حساس و آسیبدیده شکل میگیرد.
️️️️ ۴. دود دست سوم (Third-hand Smoke): حتی اگر فرد در اتاق دیگری سیگار بکشد، سموم روی لباس، پرده و مبلمان مینشیند. لمس این سطوح توسط خانم باردار یا تنفس در آن فضا، مواد سمی را وارد خون او میکند.#سیگار#جنین#حاملگی#دکتر فرحناز فرزانه
️ ۱. تأثیر مستقیم بر جنین:- کاهش اکسیژنرسانی: مونوکسید کربن موجود در دود سیگار، جای اکسیژن را در خون مادر میگیرد. این یعنی جنین در یک حالت «خفگی نسبی» قرار میگیرد که رشد اندامها را مختل میکند.
- نقصهای مادرزادی: احتمال لبشکری شدن یا شکاف کام در نوزادانی که مادرشان در معرض دود بوده، بسیار بالاتر است.
- وزن کم هنگام تولد: دود سیگار باعث میشود جفت بهدرستی کار نکند و نوزاد با جثهای کوچک و ضعیف به دنیا بیاید
️️ ۲. خطرات جدی برای بارداری:- جدا شدن زودرس جفت (Abruption): یکی از خطرناکترین عوارض دود سیگار است که میتواند منجر به خونریزی شدید و حتی مرگ مادر و جنین شود.
- پارگی زودرس کیسه آب: که منجر به زایمان زودرس و بستری شدن نوزاد در NICU میشود.
- سقط جنین: خطر سقط در محیطهای آلوده به دود سیگار به مراتب بیشتر است.
️️️ ۳. عوارض بعد از تولد (خیلی مهم):- سندروم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS): نوزادانی که در دوران جنینی در معرض دود بودهاند، در معرض خطر ایست تنفسی در خواب هستند.
- آسم و آلرژیهای شدید:* ریهی این کودکان از همان ابتدا حساس و آسیبدیده شکل میگیرد.
️️️️ ۴. دود دست سوم (Third-hand Smoke): حتی اگر فرد در اتاق دیگری سیگار بکشد، سموم روی لباس، پرده و مبلمان مینشیند. لمس این سطوح توسط خانم باردار یا تنفس در آن فضا، مواد سمی را وارد خون او میکند.#سیگار#جنین#حاملگی#دکتر فرحناز فرزانه۹۶
عوارض سیگار کشیدنِ مستقیم مادر، بسیار شدیدتر و مخربتر است:
️ ۱. «خفگی سلولی» جنینهر بار که مادر یک پک به سیگار میزند، ضربان قلب جنین بالا میرود. نیکوتین باعث *انقباض عروق جفت میشود و مونوکسید کربن جایگزین اکسیژن خون میشود. در واقع جنین برای دقایقی در حالت کمبود اکسیژن شدید قرار میگیرد؛ مثل این است که کسی دستش را روی دهان و بینی نوزاد بگذارد.
️️ ۲. اختلال در رشد مغزی
نیکوتین یک سم عصبی (Neurotoxin) است. سیگار کشیدن مادر باعث میشود مغز جنین به طور کامل رشد نکند. این کودکان در آینده معمولاً با مشکلاتی مثل:
- ضریب هوشی پایینتر
- اختلال یادگیری
- اختلال بیشفعالی و نقص توجه (ADHD)
- مشکلات رفتاری و پرخاشگری
روبرو میشوند.
️️️ ۳. ناهنجاریهای جسمی و ساختاری
- شکاف لب و کام: احتمال این نقص ساختاری در مادران سیگاری به شدت بالاتر است.
- مشکلات قلبی: ناهنجاریهای دریچهای و دیوارهای قلب در این نوزادان بیشتر دیده میشود.
- تغییر در ساختار ریه: ریههای این نوزادان کوچکتر و ضعیفتر از حد معمول شکل میگیرد.
️️️️ ۴. خطرات مرگبار (بارداری پرخطر)
- جفت سرراهی (Placenta Previa): احتمال اینکه جفت در دهانه رحم قرار بگیرد و باعث خونریزی شدید شود، افزایش مییابد.
- دکولمان (جدا شدن زودرس جفت): که یک اورژانس پزشکی مرگبار برای مادر و جنین است.
- مردهزایی: خطر به دنیا آمدن نوزاد مرده در مادران سیگاری بسیار جدی است.
️️️️️ ۵. سندروم محرومیت نوزاد
نوزاد بلافاصله بعد از تولد، علائم «خماری» نشان میدهد! چون بدنش به نیکوتین خون مادر عادت کرده، بعد از تولد دچار بیقراری شدید، لرزش و اختلال در خواب میشود.
نکته
خیلی از مادرها میگویند: «من فقط روزی ۱ یا ۲ نخ میکشم، پس مشکلی نیست.»
هیچ سطح ایمنی* برای مصرف سیگار در بارداری وجود ندارد. حتی یک نخ سیگار هم میتواند باعث اسپاسم عروق جفت شود.#مادر سیگاری#جنین#دکتر فرحناز فرزانه
️ ۱. «خفگی سلولی» جنینهر بار که مادر یک پک به سیگار میزند، ضربان قلب جنین بالا میرود. نیکوتین باعث *انقباض عروق جفت میشود و مونوکسید کربن جایگزین اکسیژن خون میشود. در واقع جنین برای دقایقی در حالت کمبود اکسیژن شدید قرار میگیرد؛ مثل این است که کسی دستش را روی دهان و بینی نوزاد بگذارد.️️ ۲. اختلال در رشد مغزینیکوتین یک سم عصبی (Neurotoxin) است. سیگار کشیدن مادر باعث میشود مغز جنین به طور کامل رشد نکند. این کودکان در آینده معمولاً با مشکلاتی مثل:
- ضریب هوشی پایینتر
- اختلال یادگیری
- اختلال بیشفعالی و نقص توجه (ADHD)
- مشکلات رفتاری و پرخاشگری
روبرو میشوند.
️️️ ۳. ناهنجاریهای جسمی و ساختاری- شکاف لب و کام: احتمال این نقص ساختاری در مادران سیگاری به شدت بالاتر است.
- مشکلات قلبی: ناهنجاریهای دریچهای و دیوارهای قلب در این نوزادان بیشتر دیده میشود.
- تغییر در ساختار ریه: ریههای این نوزادان کوچکتر و ضعیفتر از حد معمول شکل میگیرد.
️️️️ ۴. خطرات مرگبار (بارداری پرخطر)- جفت سرراهی (Placenta Previa): احتمال اینکه جفت در دهانه رحم قرار بگیرد و باعث خونریزی شدید شود، افزایش مییابد.
- دکولمان (جدا شدن زودرس جفت): که یک اورژانس پزشکی مرگبار برای مادر و جنین است.
- مردهزایی: خطر به دنیا آمدن نوزاد مرده در مادران سیگاری بسیار جدی است.
️️️️️ ۵. سندروم محرومیت نوزادنوزاد بلافاصله بعد از تولد، علائم «خماری» نشان میدهد! چون بدنش به نیکوتین خون مادر عادت کرده، بعد از تولد دچار بیقراری شدید، لرزش و اختلال در خواب میشود.
نکته خیلی از مادرها میگویند: «من فقط روزی ۱ یا ۲ نخ میکشم، پس مشکلی نیست.»
هیچ سطح ایمنی* برای مصرف سیگار در بارداری وجود ندارد. حتی یک نخ سیگار هم میتواند باعث اسپاسم عروق جفت شود.#مادر سیگاری#جنین#دکتر فرحناز فرزانه
۱۲۹
تغییرات بینایی در دوران بارداری: از تاری دید تا چالشهای پس از لیزیک
بارداری یک دوران تحول عظیم هورمونی است و این تغییرات تنها محدود به رحم نیست، بلکه بر تمام بافتهای بدن، از جمله چشمها نیز تأثیر میگذارد. بسیاری از خانمها در این دوران متوجه تغییراتی در دید خود میشوند که میتواند از یک تاری خفیف تا تغییر در نمره چشم باشد.
️️۱. چرا در بارداری دید تغییر میکند؟علت اصلی این تغییرات، *نوسانات هورمونی (بهویژه استروژن و پروژسترون) و تغییر در سطح مایعات بدن است.
- تغییر در انحنای قرنیه: افزایش مایعات در بدن میتواند باعث ادم خفیف در قرنیه شود. این اتفاق باعث تغییر در انحنای قرنیه شده و در نتیجه نمره چشم (بهویژه نزدیکبینی یا استگماتیسم) به طور موقت تغییر میکند.
- خشکی چشم: هورمونهای بارداری میتوانند تولید اشک را کاهش دهند. خشکی چشم یکی از شایعترین دلایل تاری دید است، زیرا لایه اشکی، اولین لایه شکست نور در چشم است و اگر مختل شود، دید کدر میشود.
- تغییرات قندی: نوسانات قند خون در دوران بارداری میتواند بر لنز طبیعی چشم تأثیر بگذارد و باعث تاری دید موقت شود.
️️ ۲. چالش ویژه: افرادی که لیزیک یا لازیک کردهاند
بسیاری از خانمهایی که پیش از بارداری عمل اصلاح بینایی (مثل لیزیک، لازیک یا PRK) انجام دادهاند، در دوران بارداری دوباره دچار تاری دید میشوند. این موضوع میتواند نگرانکننده باشد، اما در اکثر موارد موقت است.
علت تاری دید در این افراد چیست؟
۱. تشدید خشکی چشم: عمل لیزیک به طور کلی حساسیت چشم را به خشکی افزایش میدهد. در بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی، خشکی چشم تشدید میشود. وقتی سطح قرنیه خشک باشد، نور به درستی وارد نمیشود و دید «تار» یا «مهآلود» به نظر میرسد.
۲. تغییر در ضخامت قرنیه: چون در عمل لیزیک، بخشی از بافت قرنیه برداشته شده است، هر تغییر کوچکی در سطح مایعات یا ادم قرنیه (که در بارداری شایع است) سریعتر روی کیفیت بینایی اثر میگذارد.
۳. بازگشت موقت نمره (Regression): تغییرات هورمونی ممکن است باعث
شود نمره چشم به طور موقت تغییر کند و احساس کنید اثر عمل لیزیک کم شده است.
۳. چه زمانی تاری دید یک «هشدار خطر» است؟ (Red Flags)
اگر تاری دید همراه با موارد زیر باشد یک اورژانس است:
- دیدن نقاط درخشان یا فلاشهای نوری
-کاهش شدید و ناگهانی بینایی**- سردرد شدید یا تورم ناگهانی دست و صورت
-افزایش فشار خون
در این موارد، تاری دید ناشی از ادم قرنیه نیست، بلکه ناشی از اسپاسم عروقی در شبکهی چشم یا ادم مغزی* است و نیاز به مداخله فوری دارد. #تاری دید#لازیک#لیزیک#پره اکلامپسی#دکتر فرحناز فرزانه
بارداری یک دوران تحول عظیم هورمونی است و این تغییرات تنها محدود به رحم نیست، بلکه بر تمام بافتهای بدن، از جمله چشمها نیز تأثیر میگذارد. بسیاری از خانمها در این دوران متوجه تغییراتی در دید خود میشوند که میتواند از یک تاری خفیف تا تغییر در نمره چشم باشد.
️️۱. چرا در بارداری دید تغییر میکند؟علت اصلی این تغییرات، *نوسانات هورمونی (بهویژه استروژن و پروژسترون) و تغییر در سطح مایعات بدن است.- تغییر در انحنای قرنیه: افزایش مایعات در بدن میتواند باعث ادم خفیف در قرنیه شود. این اتفاق باعث تغییر در انحنای قرنیه شده و در نتیجه نمره چشم (بهویژه نزدیکبینی یا استگماتیسم) به طور موقت تغییر میکند.
- خشکی چشم: هورمونهای بارداری میتوانند تولید اشک را کاهش دهند. خشکی چشم یکی از شایعترین دلایل تاری دید است، زیرا لایه اشکی، اولین لایه شکست نور در چشم است و اگر مختل شود، دید کدر میشود.
- تغییرات قندی: نوسانات قند خون در دوران بارداری میتواند بر لنز طبیعی چشم تأثیر بگذارد و باعث تاری دید موقت شود.
️️ ۲. چالش ویژه: افرادی که لیزیک یا لازیک کردهاندبسیاری از خانمهایی که پیش از بارداری عمل اصلاح بینایی (مثل لیزیک، لازیک یا PRK) انجام دادهاند، در دوران بارداری دوباره دچار تاری دید میشوند. این موضوع میتواند نگرانکننده باشد، اما در اکثر موارد موقت است.
علت تاری دید در این افراد چیست؟۱. تشدید خشکی چشم: عمل لیزیک به طور کلی حساسیت چشم را به خشکی افزایش میدهد. در بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی، خشکی چشم تشدید میشود. وقتی سطح قرنیه خشک باشد، نور به درستی وارد نمیشود و دید «تار» یا «مهآلود» به نظر میرسد.
۲. تغییر در ضخامت قرنیه: چون در عمل لیزیک، بخشی از بافت قرنیه برداشته شده است، هر تغییر کوچکی در سطح مایعات یا ادم قرنیه (که در بارداری شایع است) سریعتر روی کیفیت بینایی اثر میگذارد.
۳. بازگشت موقت نمره (Regression): تغییرات هورمونی ممکن است باعث
شود نمره چشم به طور موقت تغییر کند و احساس کنید اثر عمل لیزیک کم شده است.
۳. چه زمانی تاری دید یک «هشدار خطر» است؟ (Red Flags)اگر تاری دید همراه با موارد زیر باشد یک اورژانس است:
- دیدن نقاط درخشان یا فلاشهای نوری
-
کاهش شدید و ناگهانی بینایی**- سردرد شدید یا تورم ناگهانی دست و صورت-
افزایش فشار خوندر این موارد، تاری دید ناشی از ادم قرنیه نیست، بلکه ناشی از اسپاسم عروقی در شبکهی چشم یا ادم مغزی* است و نیاز به مداخله فوری دارد. #تاری دید#لازیک#لیزیک#پره اکلامپسی#دکتر فرحناز فرزانه
۱۴۶
راهنمای جامع در مورد مصرف آمپولهای لاغری و برنامهریزی برای بارداری با توجه به اینکه این روزها استفاده از آمپولهای کاهش وزن مانند «اسپارتینا» و «رابیاور» بسیار رایج شده است، لازم دیدم نکته بسیار حیاتی و مهمی را در مورد خانمهایی که قصد بارداری دارند، با شما در میان بگذارم.
چرا باید بین مصرف این داروها و بارداری فاصله انداخت؟داروهای گروه GLP-1 (مانند اسپارتینا و رابیاور) اثرات بسیار مفیدی بر کاهش وزن و کنترل قند خون دارند، اما به دلیل ساختار مولکولی خاص، «نیمعمر» بالایی در بدن دارند. این یعنی دارو پس از تزریق، مدت زیادی در جریان خون و بافتهای بدن باقی میماند تا اثر خود را ایفا کند.از آنجایی که در دوران بارداری، اولویت اصلی ما ایجاد یک محیط کاملاً ایمن و پاک از هرگونه اثر دارویی برای رشد جنین است، هرگونه مواجهه جنین با این داروها در سه ماه اول بارداری توصیه نمیشود.️ قانون طلایی برای اقدام به بارداری:برای اطمینان کامل از خروج تمام ذرات دارویی از سیستم بدن توصیه میشود:حداقل ۲ ماه (۸ هفته) پس از آخرین تزریق آمپولهای اسپارتینا یا رابیاور، اقدام به بارداری کنید. چند نکته تکمیلی:۱. اگر در حال حاضر این داروها را مصرف میکنید و قصد بارداری دارید، لطفاً سریعاً با پزشک خود مشورت کرده و طبق پروتکل، مصرف را قطع کنید.۲. این بازه ۲ ماهه، یک استاندارد ایمنی است تا خیالتان از بابت سلامت جنین و روند رشد او در هفتههای اول کاملاً راحت باشد.۳. برای حفظ وزن ایدهآل در این دوران انتظار، توصیه میکنم روی رژیمهای غذایی پروتئینمحور و فعالیتهای بدنی سبک تمرکز کنید.#کاهش وزن#بارداری#ناهنجاری#دارو#دکتر فرحناز فرزانه۷۵
عوارض سیگار کشیدنِ مستقیم مادر، بسیار شدیدتر و مخربتر است:
️ ۱. «خفگی سلولی» جنینهر بار که مادر یک پک به سیگار میزند، ضربان قلب جنین بالا میرود. نیکوتین باعث *انقباض عروق جفت میشود و مونوکسید کربن جایگزین اکسیژن خون میشود. در واقع جنین برای دقایقی در حالت کمبود اکسیژن شدید قرار میگیرد؛ مثل این است که کسی دستش را روی دهان و بینی نوزاد بگذارد.
️️ ۲. اختلال در رشد مغزی
نیکوتین یک سم عصبی (Neurotoxin) است. سیگار کشیدن مادر باعث میشود مغز جنین به طور کامل رشد نکند. این کودکان در آینده معمولاً با مشکلاتی مثل:
- ضریب هوشی پایینتر
- اختلال یادگیری
- اختلال بیشفعالی و نقص توجه (ADHD)
- مشکلات رفتاری و پرخاشگری
روبرو میشوند.
️️️ ۳. ناهنجاریهای جسمی و ساختاری
- شکاف لب و کام: احتمال این نقص ساختاری در مادران سیگاری به شدت بالاتر است.
- مشکلات قلبی: ناهنجاریهای دریچهای و دیوارهای قلب در این نوزادان بیشتر دیده میشود.
- تغییر در ساختار ریه: ریههای این نوزادان کوچکتر و ضعیفتر از حد معمول شکل میگیرد.
️️️️ ۴. خطرات مرگبار (بارداری پرخطر)
- جفت سرراهی (Placenta Previa): احتمال اینکه جفت در دهانه رحم قرار بگیرد و باعث خونریزی شدید شود، افزایش مییابد.
- دکولمان (جدا شدن زودرس جفت): که یک اورژانس پزشکی مرگبار برای مادر و جنین است.
- مردهزایی: خطر به دنیا آمدن نوزاد مرده در مادران سیگاری بسیار جدی است.
️️️️️ ۵. سندروم محرومیت نوزاد
نوزاد بلافاصله بعد از تولد، علائم «خماری» نشان میدهد! چون بدنش به نیکوتین خون مادر عادت کرده، بعد از تولد دچار بیقراری شدید، لرزش و اختلال در خواب میشود.
نکته
خیلی از مادرها میگویند: «من فقط روزی ۱ یا ۲ نخ میکشم، پس مشکلی نیست.»
هیچ سطح ایمنی* برای مصرف سیگار در بارداری وجود ندارد. حتی یک نخ سیگار هم میتواند باعث اسپاسم عروق جفت شود.#مادر سیگاری#جنین#دکتر فرحناز فرزانه
️ ۱. «خفگی سلولی» جنینهر بار که مادر یک پک به سیگار میزند، ضربان قلب جنین بالا میرود. نیکوتین باعث *انقباض عروق جفت میشود و مونوکسید کربن جایگزین اکسیژن خون میشود. در واقع جنین برای دقایقی در حالت کمبود اکسیژن شدید قرار میگیرد؛ مثل این است که کسی دستش را روی دهان و بینی نوزاد بگذارد.️️ ۲. اختلال در رشد مغزینیکوتین یک سم عصبی (Neurotoxin) است. سیگار کشیدن مادر باعث میشود مغز جنین به طور کامل رشد نکند. این کودکان در آینده معمولاً با مشکلاتی مثل:
- ضریب هوشی پایینتر
- اختلال یادگیری
- اختلال بیشفعالی و نقص توجه (ADHD)
- مشکلات رفتاری و پرخاشگری
روبرو میشوند.
️️️ ۳. ناهنجاریهای جسمی و ساختاری- شکاف لب و کام: احتمال این نقص ساختاری در مادران سیگاری به شدت بالاتر است.
- مشکلات قلبی: ناهنجاریهای دریچهای و دیوارهای قلب در این نوزادان بیشتر دیده میشود.
- تغییر در ساختار ریه: ریههای این نوزادان کوچکتر و ضعیفتر از حد معمول شکل میگیرد.
️️️️ ۴. خطرات مرگبار (بارداری پرخطر)- جفت سرراهی (Placenta Previa): احتمال اینکه جفت در دهانه رحم قرار بگیرد و باعث خونریزی شدید شود، افزایش مییابد.
- دکولمان (جدا شدن زودرس جفت): که یک اورژانس پزشکی مرگبار برای مادر و جنین است.
- مردهزایی: خطر به دنیا آمدن نوزاد مرده در مادران سیگاری بسیار جدی است.
️️️️️ ۵. سندروم محرومیت نوزادنوزاد بلافاصله بعد از تولد، علائم «خماری» نشان میدهد! چون بدنش به نیکوتین خون مادر عادت کرده، بعد از تولد دچار بیقراری شدید، لرزش و اختلال در خواب میشود.
نکته خیلی از مادرها میگویند: «من فقط روزی ۱ یا ۲ نخ میکشم، پس مشکلی نیست.»
هیچ سطح ایمنی* برای مصرف سیگار در بارداری وجود ندارد. حتی یک نخ سیگار هم میتواند باعث اسپاسم عروق جفت شود.#مادر سیگاری#جنین#دکتر فرحناز فرزانه
۱۰۵
سندرم تونل کارپال (CTS) در دوران بارداری یک شکایت بسیار شایع است که معمولاً در سه ماه دوم و سوم ظاهر میشود.
️️️بررسی سندرم تونل کارپال در دوران بارداری
۱. علت بروز دلیل اصلی بروز CTS در بارداری، تغییرات فیزیولوژیک بدن است:- *افزایش ادم : با افزایش حجم خون و احتباس مایعات در بدن در دوران بارداری، مایعات در فضای محدود «تونل کارپال» (مچ دست) جمع میشوند.
- فشار بر عصب مدین : این ادم باعث افزایش فشار داخل تونل شده و منجر به فشار بر عصب مدین میگردد که مسئول حس و حرکت بخشهای خاصی از دست است.
۲. علائم شناسایی
بیمار معمولاً با موارد زیر مراجعه میکند:
- پارستزی : احساس گزگز، خوابرفتگی و مورمور شدن در انگشت شست، اشاره، وسط و نصف انگشت حلقه.
- درد شبانه: درد یا بیحسی که شبها شدت مییابد و گاهی باعث بیدار شدن بیمار از خواب میشود.
- ضعف عضلانی: احساس ضعف در گرفتن اشیاء یا افتادن وسایل از دست (به دلیل تضعیف عضلات تنار).
۳. مدیریت و درمان (Non-Pharmacological)
از آنجایی که بیمار باردار است، اولویت با درمانهای غیردارویی و محافظهکارانه است:
- استفاده از اسپلیت (Wrist Splints): مؤثرترین روش است. توصیه میشود بیمار شبها از مچبندهای طبی (Splints) استفاده کند تا مچ در حالت خنثی (Neutral) بماند و فشار بر عصب کاهش یابد.
- تغییر عادات حرکتی: اجتناب از فعالیتهای تکراری با مچ دست (مانند تایپ زیاد یا استفاده طولانی از موبایل).
- کاهش ادم: توصیه به استراحت دستها در سطح بالاتر از قلب و ماساژ ملایم برای کمک به تخلیه لنفاتیک.
- تمرینات کششی: حرکات نرمش ملایم برای مچ و انگشتان جهت کاهش فشار.
۴. سیر بیماری و پیشآگهی
- بهبودی خودبهخودی: در اکثر موارد، با خروج مایعات اضافی از بدن پس از زایمان، فشار بر عصب کاهش یافته و علائم CTS به طور کامل یا تقریباً کامل بهبود مییابند*.-- مداخلات جراحی: جراحی (Surgical Release) در دوران بارداری به شدت توصیه نمیشود، مگر در موارد بسیار شدید که باعث تحلیل عضلات دست شود. معمولاً تا بعد از زایمان صبر میکنند.تزریق کورتیکواستروئید در سندرم تونل کارپال (CTS) در بارداری: زمانی که درمانهای محافظهکارانه (مانند اسپلینت شبانه و اصلاح فعالیت) در کنترل علائم CTS در مادران باردار شکست بخورند، تزریق موضعی کورتیکواستروئید به عنوان خط دوم درمان و یک مداخله بسیار مؤثر در نظر گرفته میشود. هدف از این تزریق در دوران بارداری، کنترل علائم تا زمان زایمان است، چرا که در اکثر موارد پس از ختم بارداری، فشار داخل تونل کارپال کاهش یافته و نیاز به مداخله جراحی (Surgical Release) برطرف میشود.تزریق موضعی کورتیکواستروئید (مانند متیلپردنیزولون یا تریامسینولون) در فضای تونل کارپال، جذب سیستمیک بسیار ناچیزی دارد. این روش هم برای مادر و هم برای جنین ایمن تلقی میشود و به خوبی میتواند درد شبانه و پارستزی آزاردهنده را در سه ماهه دوم و سوم مدیریت کند.چه زمانی جراحی در بارداری الزامی است؟ هنگامی که علائم پیشرونده بوده و خطر آسیب دائمی و غیرقابلبرگشت به عصب مدین (Axonal Loss) وجود داشته باشد. این موارد شامل نشانههای زیر است:آتروفی عضلات تنار (Thenar Atrophy): تحلیل رفتن واضح و پیشرونده عضلات پایه شست که نشاندهنده آسیب حرکتی عصب مدین است.نقص حسی عمیق و مداوم: از بین رفتن کامل حس (نه فقط گزگز موقت) در مسیر عصب مدین که به اسپلینت و تزریق پاسخ ندهد.درد مقاوم و غیرقابلتحمل: دردی که با وجود تزریق کورتیکون، به شدت کیفیت زندگی و خواب مادر را مختل کرده و استرس فیزیولوژیک شدیدی به او وارد کند. ولی با این حال عمل جراحی cts در مادران باردار بسیار به ندرت انجام می گیرد .
#گزگز#بارداری#کارپال تونل سندرم#مچ بند#دکتر فرحناز فرزانه
️️️بررسی سندرم تونل کارپال در دوران بارداری ۱. علت بروز دلیل اصلی بروز CTS در بارداری، تغییرات فیزیولوژیک بدن است:- *افزایش ادم : با افزایش حجم خون و احتباس مایعات در بدن در دوران بارداری، مایعات در فضای محدود «تونل کارپال» (مچ دست) جمع میشوند.- فشار بر عصب مدین : این ادم باعث افزایش فشار داخل تونل شده و منجر به فشار بر عصب مدین میگردد که مسئول حس و حرکت بخشهای خاصی از دست است.
۲. علائم شناساییبیمار معمولاً با موارد زیر مراجعه میکند:
- پارستزی : احساس گزگز، خوابرفتگی و مورمور شدن در انگشت شست، اشاره، وسط و نصف انگشت حلقه.
- درد شبانه: درد یا بیحسی که شبها شدت مییابد و گاهی باعث بیدار شدن بیمار از خواب میشود.
- ضعف عضلانی: احساس ضعف در گرفتن اشیاء یا افتادن وسایل از دست (به دلیل تضعیف عضلات تنار).
۳. مدیریت و درمان (Non-Pharmacological)از آنجایی که بیمار باردار است، اولویت با درمانهای غیردارویی و محافظهکارانه است:
- استفاده از اسپلیت (Wrist Splints): مؤثرترین روش است. توصیه میشود بیمار شبها از مچبندهای طبی (Splints) استفاده کند تا مچ در حالت خنثی (Neutral) بماند و فشار بر عصب کاهش یابد.
- تغییر عادات حرکتی: اجتناب از فعالیتهای تکراری با مچ دست (مانند تایپ زیاد یا استفاده طولانی از موبایل).
- کاهش ادم: توصیه به استراحت دستها در سطح بالاتر از قلب و ماساژ ملایم برای کمک به تخلیه لنفاتیک.
- تمرینات کششی: حرکات نرمش ملایم برای مچ و انگشتان جهت کاهش فشار.
۴. سیر بیماری و پیشآگهی - بهبودی خودبهخودی: در اکثر موارد، با خروج مایعات اضافی از بدن پس از زایمان، فشار بر عصب کاهش یافته و علائم CTS به طور کامل یا تقریباً کامل بهبود مییابند*.-- مداخلات جراحی: جراحی (Surgical Release) در دوران بارداری به شدت توصیه نمیشود، مگر در موارد بسیار شدید که باعث تحلیل عضلات دست شود. معمولاً تا بعد از زایمان صبر میکنند.تزریق کورتیکواستروئید در سندرم تونل کارپال (CTS) در بارداری: زمانی که درمانهای محافظهکارانه (مانند اسپلینت شبانه و اصلاح فعالیت) در کنترل علائم CTS در مادران باردار شکست بخورند، تزریق موضعی کورتیکواستروئید به عنوان خط دوم درمان و یک مداخله بسیار مؤثر در نظر گرفته میشود. هدف از این تزریق در دوران بارداری، کنترل علائم تا زمان زایمان است، چرا که در اکثر موارد پس از ختم بارداری، فشار داخل تونل کارپال کاهش یافته و نیاز به مداخله جراحی (Surgical Release) برطرف میشود.تزریق موضعی کورتیکواستروئید (مانند متیلپردنیزولون یا تریامسینولون) در فضای تونل کارپال، جذب سیستمیک بسیار ناچیزی دارد. این روش هم برای مادر و هم برای جنین ایمن تلقی میشود و به خوبی میتواند درد شبانه و پارستزی آزاردهنده را در سه ماهه دوم و سوم مدیریت کند.چه زمانی جراحی در بارداری الزامی است؟ هنگامی که علائم پیشرونده بوده و خطر آسیب دائمی و غیرقابلبرگشت به عصب مدین (Axonal Loss) وجود داشته باشد. این موارد شامل نشانههای زیر است:آتروفی عضلات تنار (Thenar Atrophy): تحلیل رفتن واضح و پیشرونده عضلات پایه شست که نشاندهنده آسیب حرکتی عصب مدین است.نقص حسی عمیق و مداوم: از بین رفتن کامل حس (نه فقط گزگز موقت) در مسیر عصب مدین که به اسپلینت و تزریق پاسخ ندهد.درد مقاوم و غیرقابلتحمل: دردی که با وجود تزریق کورتیکون، به شدت کیفیت زندگی و خواب مادر را مختل کرده و استرس فیزیولوژیک شدیدی به او وارد کند. ولی با این حال عمل جراحی cts در مادران باردار بسیار به ندرت انجام می گیرد .
#گزگز#بارداری#کارپال تونل سندرم#مچ بند#دکتر فرحناز فرزانه
۱۵۲