افراد مبتلا به دیابت نسبت به افراد بدون دیابت حدود ۶۰٪ احتمال بیشتری برای ابتلا به دمانس دارند. همچنین دورههای مکرر افت قند خون با افزایش خطر افت عملکرد شناختی مرتبط است.
مقاومت به انسولین که یکی از عوامل اصلی دیابت نوع ۲ است، میتواند روی مغز هم اثر بگذارد. در بیماری آلزایمر، این مشکل ممکن است باعث شود سلولهای مغزی نتوانند به خوبی از گلوکز برای تأمین انرژی استفاده کنند.
مغز برای عملکرد خود انرژی زیادی مصرف میکند. در دمانس، سلولهای مغزی ممکن است توانایی استفاده مناسب از گلوکز را از دست بدهند.
فقط دیابت روی مغز اثر نمیگذارد؛ در افراد مبتلا به آلزایمر نیز گاهی افزایش قند خون ناشتا دیده میشود.
🩸۵. آسیب عروق خونی یک مسیر مشترک است
دیابت میتواند به رگهای خونی آسیب بزند. وقتی عروق مغز آسیب ببینند، جریان خون و اکسیژنرسانی کاهش پیدا میکند و التهاب مغزی افزایش مییابد؛ عواملی که با دمانس ارتباط دارند.
برخی پژوهشها بررسی کردهاند که داروهای دیابت مثل متفورمین یا داروهای گروه GLP-1 و SGLT2ممکن است با کاهش خطر دمانس مرتبط باشند، اما تحقیقات بیشتری برای مشخص شدن اثرات آنها لازم است.
مدیریت مناسب دیابت میتواند علاوه بر کاهش عوارض معمول، به حفظ عملکرد مغز در سالمندی نیز کمک کند.
رابطه دیابت و دمانس پیچیده است؛ تغییرات قند خون، مقاومت به انسولین، التهاب و آسیب عروقی همگی میتوانند در ارتباط بین این دو بیماری نقش داشته باشند.
منبع:The Conversation. "surprising ways diabetes and dementia are connected." ScienceDaily. ScienceDaily, 16 June 2026.
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۷۷
۸:۲۴
در حال حاضر نمایش این پیام پشتیبانی نمیشود.
فستینگ در سالهای اخیر به یکی از محبوبترین روشهای کاهش وزن تبدیل شده است؛ اما یک مطالعه علمی جدید نشان میدهد که این روش الزاماً باعث کاهش وزن بیشتری نسبت به توصیههای معمول غذایی نمیشود
این مطالعات در مناطق مختلفی مثل آمریکای شمالی، اروپا، چین، استرالیا و آمریکای جنوبی انجام شده بودند و روشهای مختلف فستینگ مانند:
🟡فستینگ یک روز در میان
🟡فستینگ دورهای
🟡محدود کردن زمان غذا خوردن در طول روز به صورت 16- 8 یا 12-12 و ...
را بررسی کرده بودند. بیشتر مطالعات شرکتکنندگان را تا حدود یک سال پیگیری کرده بودند.
نتایج نشان داد که فستینگ در مقایسه با توصیههای معمول غذایی یا نداشتن برنامه مشخص، تفاوت بالینی مهمی در کاهش وزن ایجاد نکرده است.
محققان تأکید کردند که نمیتوان یک توصیه عمومی برای همه افراد ارائه داد. اثر فستینگ ممکن است با توجه به سن، جنسیت، شرایط پزشکی و الگوهای غذایی افراد متفاوت باشد.
بنابراین تصمیمگیری درباره روش کاهش وزن باید به صورت فردی انجام شود.
منبع:
Luis I Garegnani, Gisela Oltra, Diego Ivaldi, Mariana Andrea Burgos, Paola J Andrenacci, Sabrina Rico, Melinda Boyd, Diane Radler, Camila Micaela Escobar Liquitay, Eva Madrid. Intermittent fasting for adults with overweight or obesity. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2026; 2026 (2) DOI: 10.1002/14651858.CD015610.pub2
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۷۹
۱۷:۴۰
🩺این روزها کمی بیشتر به مساله فستینگ، روزه داری و محدود کردن زمان غذا خوردن میپردازم و درمورد تفاوت ، ویژگی و تاثیرات آن ها و ... صحبت میکنم
تفاوت فستینگ و محدود کردن زمان غذا خوردن چیست؟
اگرچه این دو اصطلاح گاهی به جای هم استفاده میشوند، اما دقیقاً یک معنی ندارند.
️فستینگ (Fasting) معمولاً به دورههای طولانیتر بدون غذا اشاره دارد؛ مثل:
روزهداری یک روز در میان
🟡رژیم ۵:۲ (محدودیت شدید کالری در دو روز هفته)
🟢روزههای طولانی چندروزه
اما Time-Restricted Eating (TRE) یعنی محدود کردن زمان خوردن در یک چرخه ۲۴ ساعته.
مثلاً: خوردن غذا بین ساعت ۱۰ صبح تا ۶ عصر و نداشتن وعده غذایی در باقی ساعات روز.
در این روش همچنان فرد هر روز مواد غذایی دریافت میکند، اما به بدن زمان بیشتری برای استراحت بین وعدهها داده میشود. اما عموما این دو واژه به جای هم نیز استفاده میشوند که در صورت نیاز در هر بخش،توضیحات را به همان بخش اضافه میکنم
اما آیا پاسخ زنان و مردان به فستینگ و TRE یکسان است ؟
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
دکتر مهدی صفری | متخصص داخلی ๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛https://t.me/drmehdysafaryhttps://ble.ir/drmehdisafari
🟡رژیم ۵:۲ (محدودیت شدید کالری در دو روز هفته)
🟢روزههای طولانی چندروزه
در این روش همچنان فرد هر روز مواد غذایی دریافت میکند، اما به بدن زمان بیشتری برای استراحت بین وعدهها داده میشود. اما عموما این دو واژه به جای هم نیز استفاده میشوند که در صورت نیاز در هر بخش،توضیحات را به همان بخش اضافه میکنم
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۵۴
۸:۴۶
یا روش دیگری مناسبتر است؟
🟡استروژن🟡پروژسترون🟡انسولین🟡کورتیزولقرار دارد.به همین دلیل، محدودیت شدید غذا یا دورههای طولانی بدون غذا ممکن است برای بعضی زنان اثرات متفاوتی نسبت به مردان داشته باشد.
نداشتن غذا برای مدت طولانی میتواند برای بدن یک عامل استرسزا باشد.افزایش کورتیزول (هورمون مرتبط با استرس) ممکن است روی:
در پست بعدی بیشتر در مورد تأثیرات فستینگ صحبت میکنم
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۶۵
۱۴:۰۵
تاثیرات فستینگ و محدود کردن زمان خوردن غذا در بانوان قسمت دوم:
در قسمت قبلی به موضوع تفاوت پاسخ زنان و مردان به محدود کردن زمان غذا خوردن و فستینگ پرداختیم و اشاره کردیم به دلیل تفاوت در افزایش کورتیزول و هورمون های تولید مثل غذا نخوردن طولانی مدت و بسار شدید در بانوان پیشنهاد نمیشود همچنین:
ممکن است روی عملکرد تیروئید اثر بگذارد
تیروئید نقش مهمی در تنظیم متابولیسم بدن دارد. برخی پژوهشها نشان دادهاند که محدودیت شدید انرژی و غذا خوردن ناکافی میتواند روی هورمونهای تیروئیدی اثر بگذارد.
در بعضی زنان، کاهش زیاد دریافت انرژی ممکن است باعث کاهش سطح هورمون فعال تیروئید (T3) شود؛ موضوعی که میتواند با احساس خستگی، کاهش انرژی و تغییرات متابولیسم همراه باشد.
ارتباط فستینگ با قند خون و حساسیت به انسولین
یکی از دلایلی که فستینگ محبوب شده، تأثیر احتمالی آن بر کنترل قند خون و حساسیت به انسولین است.
محدود کردن زمان غذا خوردن میتواند به بعضی افراد کمک کند تا:
وعدههای غذایی منظمتری داشته باشند
دریافت کالری کمتر شود
برخی شاخصهای متابولیک بهبود پیدا کند
اما پاسخ بدن افراد متفاوت است و همه افراد نتیجه یکسانی نمیگیرند.
محدود کردن زمان غذا خوردن معمولاً فشار کمتری نسبت به فستینگهای طولانی ایجاد میکند.
در این روش فرد میتواند یک بازه مشخص برای غذا خوردن داشته باشد؛ مثلاً:
۱۰ ساعت غذا خوردن در روز
۱۴ ساعت فاصله بدون غذا
به جای اینکه دورههای طولانی بدون غذا داشته باشد.
این روش ممکن است کمک کند ریتم غذا خوردن با ساعت زیستی بدن هماهنگتر شود.
زنان چگونه میتوانند زمان غذا خوردن را تنظیم کنند؟
با بازههای کوتاهتر شروع کنیدمثلاً ۱۲ ساعت فاصله بین شام و صبحانه، به جای شروع با زمان های طولانی غذا نخوردن
به علائم بدن توجه کنیدعلائمی مثل:
️خستگی شدید
️اختلال خواب
️تغییرات خلقی
️بینظمی چرخه قاعدگی
میتوانند نشانه این باشند که محدودیت غذایی برای فرد مناسب نیست.
کیفیت غذا همچنان مهم است
محدود کردن زمان غذا خوردن نباید باعث حذف مواد مغذی ضروری شود.

چه کسانی باید احتیاط بیشتری داشته باشند؟ برخی گروهها باید قبل از شروع فستینگ با متخصص مشورت کنند، از جمله:
🟢زنان باردار یا شیرده
🟢افرادی که داروهای مؤثر بر قند خون مصرف میکنند
🟢کسانی که مشکلات هورمونی یا شرایط پزشکی خاص دارند
🟩جمعبندی :
فستینگ یک روش یکسان برای همه افراد نیست.
به دلیل تفاوتهای هورمونی و متابولیکی، زنان ممکن است نسبت به محدودیت غذایی شدید واکنش متفاوتی نسبت به مردان داشته باشند.
به جای تمرکز روی «بیشتر روزه گرفتن»، ممکن است برای بسیاری از افراد تمرکز روی زمانبندی بهتر وعدهها و کیفیت غذا رویکرد مناسبتری باشد.
منابع: 1.Time-restricted eating and circadian rhythms: the biological clock is ticking – PubMed2.Female breakfast skippers display a disrupted cortisol rhythm and elevated blood pressure – PubMed3.Reduced gonadotropin-releasing hormone gene expression with fasting in the male rat brain – PubMed4.Effect of time-restricted feeding on body composition and cardio-metabolic risk in middle-aged women in Taiwan – ScienceDirect
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
دکتر مهدی صفری | متخصص داخلی ๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛https://t.me/drmehdysafaryhttps://ble.ir/drmehdisafari
تیروئید نقش مهمی در تنظیم متابولیسم بدن دارد. برخی پژوهشها نشان دادهاند که محدودیت شدید انرژی و غذا خوردن ناکافی میتواند روی هورمونهای تیروئیدی اثر بگذارد.
یکی از دلایلی که فستینگ محبوب شده، تأثیر احتمالی آن بر کنترل قند خون و حساسیت به انسولین است.
محدود کردن زمان غذا خوردن میتواند به بعضی افراد کمک کند تا:
اما پاسخ بدن افراد متفاوت است و همه افراد نتیجه یکسانی نمیگیرند.
در این روش فرد میتواند یک بازه مشخص برای غذا خوردن داشته باشد؛ مثلاً:
به جای اینکه دورههای طولانی بدون غذا داشته باشد.
این روش ممکن است کمک کند ریتم غذا خوردن با ساعت زیستی بدن هماهنگتر شود.
میتوانند نشانه این باشند که محدودیت غذایی برای فرد مناسب نیست.
محدود کردن زمان غذا خوردن نباید باعث حذف مواد مغذی ضروری شود.
🟢زنان باردار یا شیرده
🟢افرادی که داروهای مؤثر بر قند خون مصرف میکنند
🟢کسانی که مشکلات هورمونی یا شرایط پزشکی خاص دارند
🟩جمعبندی :
منابع: 1.Time-restricted eating and circadian rhythms: the biological clock is ticking – PubMed2.Female breakfast skippers display a disrupted cortisol rhythm and elevated blood pressure – PubMed3.Reduced gonadotropin-releasing hormone gene expression with fasting in the male rat brain – PubMed4.Effect of time-restricted feeding on body composition and cardio-metabolic risk in middle-aged women in Taiwan – ScienceDirect
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۴۹
۱۲:۵۱
۷۲
۱۲:۵۸
پاسخ کوتاه این است: نه لزوماً اما هنوز شواهد کافی وجود ندارد
🩺 به عبارت دیگر، خوردن یک صبحانه متعادل و مغذی میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد، اما صرف خوردن صبحانه، بدون توجه به کیفیت رژیم غذایی و سبک زندگی، تضمینکننده سلامت نیست.
منبع: Meta-AnalysisBreakfast skipping and risk of all-cause, cardiovascular and cancer mortality among adults: a systematic review and meta-analysis of prospective cohort studiesYanqi Wang et al. Food Funct. 2024.
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۷۲
۸:۰۷
- سن و جنس
- وزن بدن
- میزان فعالیت بدنی
- دمای محیط
- وضعیت سلامت
- بارداری یا شیردهی
البته در برخی شرایط، نیاز بدن به آب افزایش پیدا میکند؛ مانند:
- فعالیت بدنی شدید- هوای گرم و مرطوب- تب، اسهال یا استفراغ- بارداری و شیردهی- برخی بیماریهای خاص
نکته: البته احساس تشنگی در همه افراد معیار مناسبی نیست. در سالمندان، برخی بیماریها و مصرف بعضی داروها، حس تشنگی ممکن است کاهش پیدا کند؛ بنابراین این افراد نباید فقط به احساس تشنگی تکیه کنند.
«۸ لیوان آب در روز» یک قانون علمی ثابت برای همه افراد نیست. نیاز بدن به آب در هر فرد متفاوت است و به شرایط فردی بستگی دارد. برای بیشتر افراد سالم، نوشیدن آب هنگام احساس تشنگی و حفظ رنگ زرد کمرنگ ادرار، شاخص مناسبی برای تأمین آب بدن است.
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۴۹
۱۷:۵۰
🧬سالها تصور میشد سفید شدن مو بیشتر به ژنتیک و افزایش سن مربوط است و استرس فقط یک باور عمومی است.
آیا این موضوع در انسان هم دیده شده است؟
در یک مطالعه در دانشگاه کلمبیا روی انسان، پژوهشگران مشاهده کردند که در برخی افراد، افزایش استرس با سفید شدن موها همراه بوده است.
آیا استرس تنها علت سفید شدن مو است؟
خیر.
منابع: 1.Harvard University / NatureZhang B, et al. Hyperactivation of sympathetic nerves drives depletion of melanocyte stem cells. Nature, 2020.2.Columbia University Irving Medical Center Rosenberg AM, et al. Quantitative mapping of human hair graying and reversal in relation to life stress. eLife, 2021.doi: 10.7554/eLife.67437. PMID: 34155974; PMCID: PMC8219384.
๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛๛
۵۵
۷:۲۴