آقای ملتساز
بیش از یک قرن پیش، توافقنامه «سایکس - پیکو» که توسط انگلیس و فرانسه بر روی نقشه امپراتوری در حال فروپاشی عثمانی ترسیم شد، همچون یک میراث شوم استعماری عمل کرد. این توافق مرزهایی مصنوعی ایجاد کرد که قرنها همزیستی اقوام مختلف مانند کردها، اعراب، سنیها و شیعیان را درهم شکست و آنها را در چهارچوب کشورهای تازهتأسیسی قرار داد که بر پایه منافع قدرتهای خارجی شکل گرفته بودند. هدف این طراحی، ایجاد آشوبهای دائمی و جلوگیری از شکلگیری دولتهای پایدار در منطقه بود.
از آنجا که پروژه ملتسازی در ایرانِ پیش از نظام جمهوری اسلامی انجام نشده بود، پس از وقوع انقلاب اسلامی، تهدید تجزیهطلبی در مرزهای ایران بر اساس همان الگوی استعماری قدیم شکل گرفت و برخی گروههای قومی مانند اعراب خوزستان، کردها، ترکها، بلوچها، ترکمنها و ... با تحریک بیگانگان و با شعارهای خودمختاری یا جدایی، دست به ناآرامیهایی زدند، که البته نیروهای نوپای جمهوری اسلامی برای مقابله با این توطئهها وارد عمل شدند و با وجود مشکلات فراوان، توانستند تمامیت ارضی کشور را حفظ کنند. این شورشها که با حمایت برخی کشورهای منطقه و قدرتهای غربی انجام میشد، اگرچه خونین و پرهزینه بود، اما با فداکاری و شجاعت سربازان خمینی کبیر، هرگز به هدف تجزیه ایران نرسید.
چند دهه بعد، در دو مقطع حساس دیگر یعنی جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، مستکبرین عالم به رهبری صهیونیسم جهانی همه توان خود را به کار گرفتند تا با پشتیبانی مالی و تسلیحاتیِ شغالهای پیرامون جمهوری اسلامی ایران و تحریک قومیتهای مرزی، در فاز دوم جنگ، استانهای مرزی را ناامن و شبیه سالهای ابتدایی انقلاب کنند، اما ناباورانه مشاهده کردند که هیچ اقدام تجزیهطلبانهای در داخل مرزهای ایران رخ نداد.
آنچه در این دو رویارویی نظامی خود را نشان داد، همبستگی شگفتانگیز ملی بود. مردم ایران، فارغ از قومیت و زبان، به یکدیگر کمک کردند، دچار خریدهای هیجانی و بحرانزدگی نشدند، در خیابان حضور پیدا کردند و با آرامش و اتحاد، پشت سر نظام خود ایستادند.
این رفتار مثالزدنی، نشاندهنده عمق پروژه بزرگ «ملتسازی» بود که به مدت ۳۷ سال صرفاً توسط سیدعلی خامنهای، در ایران انجام شد. امام شهید با تمرکز بر هویت مشترک اسلامی و ایرانی، توانست شکافهای قومی را ترمیم و انسجام ملی را به سرمایهای استراتژیک تبدیل کند.
به گواه تاریخ، ایرانِ امروز عدم تجزیهاش را مدیون این فرآیند طولانی ملتسازی است و هر ایرانی با انصافی امنیت خود را تا ابد مدیون شخصیتی میداند که در سختترین تحریمها، یک ملت مقاوم و متحد را پروراند. رئیسجمهور چین نیز در توئیتی مهم به این دستاورد اشاره کرد و گفت: «شما در تحریم، ملت ساختید.»-------------------------------------نکته ۱: «ملت» به معنای «دین و آئین» است نه «مردم» و در این متن صرفاً برای تقریب به ذهن از این واژه استفاده شده است.
نکته ۲: جامعهسازی شامل سه مرحله زیر است:۱. ملتسازی (Nation Building)۲. نظامسازی (System Building)۳. دولتسازی (State Building)
دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
بیش از یک قرن پیش، توافقنامه «سایکس - پیکو» که توسط انگلیس و فرانسه بر روی نقشه امپراتوری در حال فروپاشی عثمانی ترسیم شد، همچون یک میراث شوم استعماری عمل کرد. این توافق مرزهایی مصنوعی ایجاد کرد که قرنها همزیستی اقوام مختلف مانند کردها، اعراب، سنیها و شیعیان را درهم شکست و آنها را در چهارچوب کشورهای تازهتأسیسی قرار داد که بر پایه منافع قدرتهای خارجی شکل گرفته بودند. هدف این طراحی، ایجاد آشوبهای دائمی و جلوگیری از شکلگیری دولتهای پایدار در منطقه بود. از آنجا که پروژه ملتسازی در ایرانِ پیش از نظام جمهوری اسلامی انجام نشده بود، پس از وقوع انقلاب اسلامی، تهدید تجزیهطلبی در مرزهای ایران بر اساس همان الگوی استعماری قدیم شکل گرفت و برخی گروههای قومی مانند اعراب خوزستان، کردها، ترکها، بلوچها، ترکمنها و ... با تحریک بیگانگان و با شعارهای خودمختاری یا جدایی، دست به ناآرامیهایی زدند، که البته نیروهای نوپای جمهوری اسلامی برای مقابله با این توطئهها وارد عمل شدند و با وجود مشکلات فراوان، توانستند تمامیت ارضی کشور را حفظ کنند. این شورشها که با حمایت برخی کشورهای منطقه و قدرتهای غربی انجام میشد، اگرچه خونین و پرهزینه بود، اما با فداکاری و شجاعت سربازان خمینی کبیر، هرگز به هدف تجزیه ایران نرسید. چند دهه بعد، در دو مقطع حساس دیگر یعنی جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، مستکبرین عالم به رهبری صهیونیسم جهانی همه توان خود را به کار گرفتند تا با پشتیبانی مالی و تسلیحاتیِ شغالهای پیرامون جمهوری اسلامی ایران و تحریک قومیتهای مرزی، در فاز دوم جنگ، استانهای مرزی را ناامن و شبیه سالهای ابتدایی انقلاب کنند، اما ناباورانه مشاهده کردند که هیچ اقدام تجزیهطلبانهای در داخل مرزهای ایران رخ نداد. آنچه در این دو رویارویی نظامی خود را نشان داد، همبستگی شگفتانگیز ملی بود. مردم ایران، فارغ از قومیت و زبان، به یکدیگر کمک کردند، دچار خریدهای هیجانی و بحرانزدگی نشدند، در خیابان حضور پیدا کردند و با آرامش و اتحاد، پشت سر نظام خود ایستادند. این رفتار مثالزدنی، نشاندهنده عمق پروژه بزرگ «ملتسازی» بود که به مدت ۳۷ سال صرفاً توسط سیدعلی خامنهای، در ایران انجام شد. امام شهید با تمرکز بر هویت مشترک اسلامی و ایرانی، توانست شکافهای قومی را ترمیم و انسجام ملی را به سرمایهای استراتژیک تبدیل کند. به گواه تاریخ، ایرانِ امروز عدم تجزیهاش را مدیون این فرآیند طولانی ملتسازی است و هر ایرانی با انصافی امنیت خود را تا ابد مدیون شخصیتی میداند که در سختترین تحریمها، یک ملت مقاوم و متحد را پروراند. رئیسجمهور چین نیز در توئیتی مهم به این دستاورد اشاره کرد و گفت: «شما در تحریم، ملت ساختید.»-------------------------------------نکته ۱: «ملت» به معنای «دین و آئین» است نه «مردم» و در این متن صرفاً برای تقریب به ذهن از این واژه استفاده شده است.نکته ۲: جامعهسازی شامل سه مرحله زیر است:۱. ملتسازی (Nation Building)۲. نظامسازی (System Building)۳. دولتسازی (State Building)
دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
۱لایهی میانی
پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ ، امام خمینی نظام جمهوری اسلامی را تأسیس کرد و در یک دوره تقریباً ده ساله رأس هرم جامعهسازی یعنی #دولتسازی را سامان داد.تدوین قانون اساسی، تأسیس مجلس خبرگان، تأسیس شورای نگهبان، تأسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و ... از جمله نهادسازیهای ایشان در راستای دولتسازی بود.
پس از امام خمینی، امام شهید در یک دوره تقریباً چهل ساله، قاعده هرم جامعهسازی یعنی #مردمسازی را سامان داد.مردمسازی یا مردمچینی، خود شامل چهار لایه #سرمایه_ایمانی، #سرمایه_علمی، #سرمایه_اجتماعی و #سرمایه_مادی است.حساسیت ایشان نسبت به موضوع ایمان مردم و نسبت دادن حفظ نظام به حفظ ایمان مردم (۱)دغدغه پیشرفت علمی ایران و تاکید چند ده باره ایشان مبنی بر اینکه « العلم سلطان » (۲)حساسیت نسبت به اتحاد آحاد جامعه و حفظ سرمایه اجتماعیانتخاب شعار سال طی سالهای متمادی ( از ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴) حول محور موضوعات اقتصادی، مخصوصا مسئله تولید داخل به عنوان کلید حل مشکلات کشوراز جمله تلاشهای ایشان برای تثبیت لایه مردمسازی است.
البته امام شهید به موازات ساخت قاعده هرم، کار امام خمینی در لایه رأس هرم را هم تثبیت نمود و همچنین در راستای آرمانش یعنی #نظامسازی که همان لایه میانی هرم است تلاشهای فراوانی کرد و بارها از نهاد حوزه به عنوان متولی فقه درخواست نمود در زمینه #فقه_حکومتی تلاش و نظریهپردازی کنند، اما متأسفانه به دلیل تنبلیها این آرمان امام شهید محقق نشد.
بنابراین با دولتسازی امام خمینی و مردمسازی امام خامنهای، هرم جامعه در رأس و قاعده تثبیت شد و فقط لایه میانی ماند.
اکنون در دوره ولایت آقا سید مجتبی خامنهای، نوبت لایه میانی یعنی نظامسازی است. هرگاه این امر به طور کامل انجام شود، هرم جامعه ایران اسلامی تکمیل شده و میتوان امیدوار بود که #جامعه_اسلامی ( حلقه چهارم از پنج حلقه زنجیره تمدنسازی مورد نظر امام شهید) محقق شود، انشاءالله._
۱. امام خامنهای در ۲۱ تیرماه ۱۴۰۲ در جمع طلاب حوزههای علمیه فرمودند: «قوام نظام (اسلامی) به مردم و قوام مردم هم به ایمانشان است، حفظ نظام اوجب واجبات است بنابراین حفظ ایمان مردم واجب است»۲. https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=7711
دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ ، امام خمینی نظام جمهوری اسلامی را تأسیس کرد و در یک دوره تقریباً ده ساله رأس هرم جامعهسازی یعنی #دولتسازی را سامان داد.تدوین قانون اساسی، تأسیس مجلس خبرگان، تأسیس شورای نگهبان، تأسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و ... از جمله نهادسازیهای ایشان در راستای دولتسازی بود. پس از امام خمینی، امام شهید در یک دوره تقریباً چهل ساله، قاعده هرم جامعهسازی یعنی #مردمسازی را سامان داد.مردمسازی یا مردمچینی، خود شامل چهار لایه #سرمایه_ایمانی، #سرمایه_علمی، #سرمایه_اجتماعی و #سرمایه_مادی است.حساسیت ایشان نسبت به موضوع ایمان مردم و نسبت دادن حفظ نظام به حفظ ایمان مردم (۱)دغدغه پیشرفت علمی ایران و تاکید چند ده باره ایشان مبنی بر اینکه « العلم سلطان » (۲)حساسیت نسبت به اتحاد آحاد جامعه و حفظ سرمایه اجتماعیانتخاب شعار سال طی سالهای متمادی ( از ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴) حول محور موضوعات اقتصادی، مخصوصا مسئله تولید داخل به عنوان کلید حل مشکلات کشوراز جمله تلاشهای ایشان برای تثبیت لایه مردمسازی است. البته امام شهید به موازات ساخت قاعده هرم، کار امام خمینی در لایه رأس هرم را هم تثبیت نمود و همچنین در راستای آرمانش یعنی #نظامسازی که همان لایه میانی هرم است تلاشهای فراوانی کرد و بارها از نهاد حوزه به عنوان متولی فقه درخواست نمود در زمینه #فقه_حکومتی تلاش و نظریهپردازی کنند، اما متأسفانه به دلیل تنبلیها این آرمان امام شهید محقق نشد. بنابراین با دولتسازی امام خمینی و مردمسازی امام خامنهای، هرم جامعه در رأس و قاعده تثبیت شد و فقط لایه میانی ماند. اکنون در دوره ولایت آقا سید مجتبی خامنهای، نوبت لایه میانی یعنی نظامسازی است. هرگاه این امر به طور کامل انجام شود، هرم جامعه ایران اسلامی تکمیل شده و میتوان امیدوار بود که #جامعه_اسلامی ( حلقه چهارم از پنج حلقه زنجیره تمدنسازی مورد نظر امام شهید) محقق شود، انشاءالله._۱. امام خامنهای در ۲۱ تیرماه ۱۴۰۲ در جمع طلاب حوزههای علمیه فرمودند: «قوام نظام (اسلامی) به مردم و قوام مردم هم به ایمانشان است، حفظ نظام اوجب واجبات است بنابراین حفظ ایمان مردم واجب است»۲. https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=7711
دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
۱مردمسازی و مهار انحراف
تبار انحراف و منافقان مدینهالنبی در ماجرای سقیفه، به وحی و امر ولی جامعه در چنین روزی پشت پا زدند (انحراف از نص #غدیر) و شد آنچه شد.دلیل این انحراف تاریخی چیزی نبود جز عدم حضور مردم در صحنه و خالی کردن پشت امام جامعه.
اما امروز در ایران اسلامی #مردم با #حضور خود، جریان انحراف و نفاق داخلی را مهار کردند و به آنها اجازه ندادند نقشههای خود را با کمک کفار صهیونیستی عملی و فرد مورد نظر خود را به عنوان رهبر معرفی کنند.
علت این رفتار جمعی مردم مسلمان ایران دو چیز است که میتوان آنها را در پیام رهبر انقلاب به مناسبت عید غدیر پیدا کرد:
۱. « قالَ اللهُ تَعالی قُل اِنَّما اَعِظُکُم بِواحِدَة اَن تَقوموا لله مَثنی و فُرادی...آری قیام لله، زیربنای مکتب امام است و از جمله مهمترین آثار و برکات وجودی ایشان، هدایت و تربیت و تأثیر شگرف بر جامعه بر اساس همین مبنا میباشد. و مگر نه این است که مهمترین حرکتهای فراگیر و برانگیختگی ملّت ایران، در دوران خمینی کبیر و خامنهای عظیمالشأن شهید و با هدایت مستقیم یا غیرمستقیم ایشان صورت گرفته است؟ »
۲. « امام رحمةاللهعلیه پدیدآورندهی تحولی بزرگ و تاریخی در سطح ایران، امّت اسلامی و جهان میباشد که رهبر شهید اعلیالله مقامهالشریف به تعمیق و گسترش و استمرار آن پرداخته و برای تکامل و تحقق آن، نظامسازی و جامعهپردازی نمود » ( این مورد همان موضوع لایه #مردمسازی در هرم جامعهسازی است که در دو مطلب قبل به آن پرداخته شد)
امام بزرگوار که بیتردید با تقوای مثالزدنیاش از آنچه بر قلمش جاری میشد مراقبت میکرد، در وصیّتنامهی خود، ادعایی عظیم مطرح فرمود و اینگونه نگاشت که «من با جرأت مدّعی هستم که ملّت ایران و تودهی میلیونی آن در عصر حاضر، بهتر از ملّت حجاز در عهد رسولالله صلیاللهعلیهوآله، و کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسینبنعلی صلواتاللهوسلامه علیهما میباشند» (۱)__۱. بخشی از پیام رهبر انقلاب به مناسبت عید غدیر، ۱۴ خرداد ۱۴۰۵
دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
تبار انحراف و منافقان مدینهالنبی در ماجرای سقیفه، به وحی و امر ولی جامعه در چنین روزی پشت پا زدند (انحراف از نص #غدیر) و شد آنچه شد.دلیل این انحراف تاریخی چیزی نبود جز عدم حضور مردم در صحنه و خالی کردن پشت امام جامعه. اما امروز در ایران اسلامی #مردم با #حضور خود، جریان انحراف و نفاق داخلی را مهار کردند و به آنها اجازه ندادند نقشههای خود را با کمک کفار صهیونیستی عملی و فرد مورد نظر خود را به عنوان رهبر معرفی کنند. علت این رفتار جمعی مردم مسلمان ایران دو چیز است که میتوان آنها را در پیام رهبر انقلاب به مناسبت عید غدیر پیدا کرد:۱. « قالَ اللهُ تَعالی قُل اِنَّما اَعِظُکُم بِواحِدَة اَن تَقوموا لله مَثنی و فُرادی...آری قیام لله، زیربنای مکتب امام است و از جمله مهمترین آثار و برکات وجودی ایشان، هدایت و تربیت و تأثیر شگرف بر جامعه بر اساس همین مبنا میباشد. و مگر نه این است که مهمترین حرکتهای فراگیر و برانگیختگی ملّت ایران، در دوران خمینی کبیر و خامنهای عظیمالشأن شهید و با هدایت مستقیم یا غیرمستقیم ایشان صورت گرفته است؟ »
۲. « امام رحمةاللهعلیه پدیدآورندهی تحولی بزرگ و تاریخی در سطح ایران، امّت اسلامی و جهان میباشد که رهبر شهید اعلیالله مقامهالشریف به تعمیق و گسترش و استمرار آن پرداخته و برای تکامل و تحقق آن، نظامسازی و جامعهپردازی نمود » ( این مورد همان موضوع لایه #مردمسازی در هرم جامعهسازی است که در دو مطلب قبل به آن پرداخته شد)
امام بزرگوار که بیتردید با تقوای مثالزدنیاش از آنچه بر قلمش جاری میشد مراقبت میکرد، در وصیّتنامهی خود، ادعایی عظیم مطرح فرمود و اینگونه نگاشت که «من با جرأت مدّعی هستم که ملّت ایران و تودهی میلیونی آن در عصر حاضر، بهتر از ملّت حجاز در عهد رسولالله صلیاللهعلیهوآله، و کوفه و عراق در عهد امیرالمؤمنین و حسینبنعلی صلواتاللهوسلامه علیهما میباشند» (۱)__۱. بخشی از پیام رهبر انقلاب به مناسبت عید غدیر، ۱۴ خرداد ۱۴۰۵دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
۱شاخص بقا
پنجاه سال، از رحلت پیامبر اسلام (ص) تا شهادت نوهاش در کربلا با آن اوصافی که ما طاقت شنیدنش هم نداریم، فاصله زیادی نیست، امّا همین پنجاه سال برای دگرگونیِ ماهیّت جامعهی اسلامی کافی بود تا جز پوستینی از اسلام، چیزی برجای نمانَد.
این زوالِ سریع، عبرتی است که نشان میدهد هرگاه فریضهی امر به معروف و نهی از منکر، از متن زندگی اجتماعی حذف شود، ارزشها رنگ میبازند و نامِ اسلام بر قالبی بیمحتوا باقی میمانَد.
امام حسین (ع) این خطر را بهدرستی درک کرد و برای جلوگیری از سقوطِ کاملِ دین، با خون خود، تکلیفِ تاریخیِ امر به معروف را بهتصویر کشید.
قیام عاشورا نمادِ عینیِ بزرگترین فریضهی اسلامی است. خودِ امام (ع) در وصیتنامهی خویش هدف را چنین ترسیم میفرماید: «اُریدُ ان آمُرَ بِالمَعروفِ وَ اَنهی عَنِ المُنکَرِ وَ اَسیرَ بِسیرَةِ جَدّی»؛ و میافزاید: «اِنَّما خَرَجتُ لِطَلَبِ الإصلاحِ فی أُمَّةِ جَدّی». این عبارات، کلیدِ فهمِ نهضتی است که در آن، امر به معروف و نهی از منکر، نه یک شعائرِ فردی، بلکه محورِ اصلاحِ کلانِ امّت معرّفی شده است.
ثمرهی این قیامِ عظیم، ماندگاریِ قرآن، نامِ اسلام، احادیثِ نبوی و مکتبِ اهلبیت (ع) شد؛ دستاوردی که بدون این فریضهی الهی هرگز میسّر نمیشد.
خداوند متعال در آیهی شریفهی «اَلَّذینَ اِن مَکَّنّاهُم فِی الاَرضِ...» برای مؤمنانی که قدرت مییابند، چهار شاخصِ اساسی معیّن میکند:۱. اقامهی نماز۲. ایتاء زکات۳. امر به معروف۴. نهی از منکراین چهار مورد، بُعدی اجتماعی و نظامساز دارند؛ بهگونهای که امر به معروف و نهی از منکر، زیربنای همهی حرکاتِ اجتماعیِ اسلام شمرده شده و «بِها تُقامُ الفَرائِض» است. این شاخصها، ترجمانِ نرمافزار یک نظامِ اسلامیِ کارآمدند و هرکدام، شعبههایی از اصول، قوانین، نهادها و روابط اجتماعی را پدید میآورند.
برای آنکه اسلام در جامعهی ما نه در ظاهر و قالب، بلکه در حقیقت و محتوا باقی بمانَد، چارهای جز نظامسازی بر اساس این شاخصها و مبتنی بر فقهِ حکومتی نیست.
دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
پنجاه سال، از رحلت پیامبر اسلام (ص) تا شهادت نوهاش در کربلا با آن اوصافی که ما طاقت شنیدنش هم نداریم، فاصله زیادی نیست، امّا همین پنجاه سال برای دگرگونیِ ماهیّت جامعهی اسلامی کافی بود تا جز پوستینی از اسلام، چیزی برجای نمانَد. این زوالِ سریع، عبرتی است که نشان میدهد هرگاه فریضهی امر به معروف و نهی از منکر، از متن زندگی اجتماعی حذف شود، ارزشها رنگ میبازند و نامِ اسلام بر قالبی بیمحتوا باقی میمانَد. امام حسین (ع) این خطر را بهدرستی درک کرد و برای جلوگیری از سقوطِ کاملِ دین، با خون خود، تکلیفِ تاریخیِ امر به معروف را بهتصویر کشید. قیام عاشورا نمادِ عینیِ بزرگترین فریضهی اسلامی است. خودِ امام (ع) در وصیتنامهی خویش هدف را چنین ترسیم میفرماید: «اُریدُ ان آمُرَ بِالمَعروفِ وَ اَنهی عَنِ المُنکَرِ وَ اَسیرَ بِسیرَةِ جَدّی»؛ و میافزاید: «اِنَّما خَرَجتُ لِطَلَبِ الإصلاحِ فی أُمَّةِ جَدّی». این عبارات، کلیدِ فهمِ نهضتی است که در آن، امر به معروف و نهی از منکر، نه یک شعائرِ فردی، بلکه محورِ اصلاحِ کلانِ امّت معرّفی شده است. ثمرهی این قیامِ عظیم، ماندگاریِ قرآن، نامِ اسلام، احادیثِ نبوی و مکتبِ اهلبیت (ع) شد؛ دستاوردی که بدون این فریضهی الهی هرگز میسّر نمیشد. خداوند متعال در آیهی شریفهی «اَلَّذینَ اِن مَکَّنّاهُم فِی الاَرضِ...» برای مؤمنانی که قدرت مییابند، چهار شاخصِ اساسی معیّن میکند:۱. اقامهی نماز۲. ایتاء زکات۳. امر به معروف۴. نهی از منکراین چهار مورد، بُعدی اجتماعی و نظامساز دارند؛ بهگونهای که امر به معروف و نهی از منکر، زیربنای همهی حرکاتِ اجتماعیِ اسلام شمرده شده و «بِها تُقامُ الفَرائِض» است. این شاخصها، ترجمانِ نرمافزار یک نظامِ اسلامیِ کارآمدند و هرکدام، شعبههایی از اصول، قوانین، نهادها و روابط اجتماعی را پدید میآورند. برای آنکه اسلام در جامعهی ما نه در ظاهر و قالب، بلکه در حقیقت و محتوا باقی بمانَد، چارهای جز نظامسازی بر اساس این شاخصها و مبتنی بر فقهِ حکومتی نیست.دولت اسلام | ابراهیم نوروزی@Ebrahim_Nowrouzi
۱