#تاریخ_فلسفه ۱
تالس ملطی
آغازِ آغازها؛ «پیدایش تفکر فلسفی و معرفی نخستین فیلسوف تاریخ».
حتماً الان با خودتان میگویید: «ای بابا، تاریخ فلسفهٔ یونان باستان که خیلی انتزاعی و خستهکننده است! یک مشت اسم و مکتب عجیبوغریب پیشاسقراطی که توی امتحانات هم سریع از یاد میرود؛ اصلاً چه دردی از فهم الهیاتی ما دوا میکند؟»راستش تا حدی حق دارید!اما بگذارید خیالتان را راحت کنم؛ قرار نیست صرفاً یکسری گزارش تاریخی خشک را پشت سر هم ردیف کنیم. میخواهیم از زاویهای دقیق و بنیادین به یک نقطهٔ عطف اپیستمولوژیک (شناختشناختی) در سرنوشت بشر نگاه کنیم.
اول یک سؤال اساسی از خودتان بپرسید:به نظرتان چرا در تاریخ علم و فلسفه، یک شخص خاص در یک مقطع زمانی معین، عنوان «پدر فلسفه» را به خود اختصاص میدهد؟ مگر قرنها پیش از او تمدنهای عظیمی مثل مصر، بابل، هند، چین و ایران باستان نظامهای فکری نداشتند؟ مگر تعالیم انبیاء عظام نبوده؟ مگر در هند اوپانیشادها یا در بابل نجوم و ریاضیات پیشرفته وجود نداشت؟کمی تأمل کنید...

شاید پیش خودتان بگویید: «خب لابد آن شخص یک کشف علمی محیرالعقول کرده یا یک نظریهٔ ماوراءالطبیعیِ فوقالعاده پیچیده آورده!»اما واقعیت تاریخی چیست؟نام این متفکر «تالس ملطی» (Thales of Miletus) است؛ متفکری متعلق به سدهٔ ششم پیش از میلاد، حدود سال ۵۸۵ ق.م — سال اوج فعالیت او بر اساس تاریخگذاری سنتی — در کهنشهر بندری «ملط» / میلیتوس (Miletus) واقع در منطقهٔ ایونیا (سواحل آسیای صغیر / ترکیهٔ امروزی).
حالا تز محوری تالس چه بود که تاریخ را به قبل و بعد از خودش تقسیم کرد؟ارسطو در کتاب اول مابعدالطبیعه (متافیزیک، فقرهٔ 983b) گزارش میدهد که تالس گفت:«آب، اصلِ نخستین، مایهٔ بنیادین و عنصرِ اولیهٔ هستی است!»الان شاید تعجب کنید یا لبخند بزنید و بگویید: «همین؟! خب این ادعا از نظر فیزیک و شیمی امروز کاملاً ابتدایی و ردشده است! اینکه همهچیز از آب ساخته شده چه شاهکار فلسفی محسوب میشود؟»

آها! گرهٔ اصلی بحث و نبوغ ماجرا دقیقاً همینجاست!ارزش تاریخی و معرفتی کار تالس در محتوای گزاره — یعنی لفظ «آب» — نیست؛ بلکه در روششناسی (Methodology)، صورتِ پرسش و شیوهٔ تبیین او نهفته است. تالس سرآغاز حرکتی شد که در تاریخ اندیشه به آن «گذار از میتوس به لوگوس» میگویند؛ یعنی گذار از تبیین اسطورهای به تبیین عقلی/برهانی. البته این تعبیر، روایتی رایج در تاریخنگاری فلسفه است و خودش هم محل نقد و بحث است.
بیایید شرایط معرفتی عصر تالس را تحلیل کنیم:پیش از او در یونان باستان، جهانبینیِ حاکم از طریق اساطیر هومر و هزیود (تئوگونیا) شکل میگرفت.اگر زلزلهای رخ میداد، به خشم پوزیدون (خدای دریاها) نسبتش میدادند؛ اگر صاعقهای فرود میآمد، پرتاب تیرهای زئوس بود؛ پیدایش جهان با ازدواج آسمان (اورانوس) و زمین (گایا) توجیه میشد.یعنی چه؟ یعنی تبیین هستی از طریق عوامل انسانانگارانه (Anthropomorphic)، فراطبیعیِ خیالی و اساطیر شاعرانه.
البته در اساطیر کهن مصر و بابل هم آبْ اصل پیدایش جهان بود؛ اما نبوغ تالس این بود که پای خدایان انسانگونه، نبردهای اساطیری و خرافه را به میان نکشید، بلکه برای نخستین بار در سنت یونانی، در چارچوبی طبیعی اعلام کرد:«برای فهم نظام طبیعت، نباید به هوسهای اسطورهای چنگ زد؛ پدیدههای طبیعی را باید با عللِ درونیِ خودِ طبیعت تبیین کرد!»تالس علت زلزله را خشم خدایان ندانست، بلکه آن را با شناور بودن زمین بر آب و تکان خوردن آن تبیین کرد (تبیین طبیعی یا ناتورالیست به جای تبیین اسطورهای).
مهمتر از این، تالس در پی یافتن مفهومی برآمد که در سنت پس از او — بهویژه در گزارش ارسطو — «آرخه» (Arche / مبدأ و اصل بنیادین) نام گرفت:«آیا در پسِ این کثرت بیپایانِ مشهودات، یک حقیقتِ واحد نهفته است؟»او با مشاهدهٔ اینکه آب به سه حالت مایع، جامد (یخ) و بخار درمیآید، بذرهای گیاهان رطوبت دارند، و حیات وابسته به رطوبت است، به یک تعمیم عقلانی دست زد: «ارجاع کثرت به وحدت از طریق تعقل و مشاهده». این همان پرسش بنیادینی است که بعدها در فلسفه با عناوینی چون «وجود» و «علت نخستین»، و در فیزیک نظری با تلاش برای کشف «نظریهٔ میدانهای یکپارچه»، ادامه پیدا کرد.
البته تالس یک ماتریالیست الحادیِ مدرن نبود! او جهان ماده را زنده و پویا میدانست؛ دیدگاهی که به آن هیلوزوئیسم یا مادهجانانگاری میگویند. ارسطو گزارش میدهد که تالس معتقد بود: «جهان آکنده از خدایان است» و حتی سنگ مغناطیس (آهنربا) چون آهن را حرکت میدهد، دارای «نفس» (Psyche) است. البته «نفس» در اینجا را نباید دقیقاً به معنای روح انسانی یا الهیات مدرن فهمید؛ بیشتر به معنای نیرو یا حیاتِ درونیِ طبیعت است. یعنی نیروی الهی و جنبش، درونِ خودِ طبیعت جاری است، نه در هوسهای زئوس و پوزیدون!
ما که
تالس ملطی
آغازِ آغازها؛ «پیدایش تفکر فلسفی و معرفی نخستین فیلسوف تاریخ».
حتماً الان با خودتان میگویید: «ای بابا، تاریخ فلسفهٔ یونان باستان که خیلی انتزاعی و خستهکننده است! یک مشت اسم و مکتب عجیبوغریب پیشاسقراطی که توی امتحانات هم سریع از یاد میرود؛ اصلاً چه دردی از فهم الهیاتی ما دوا میکند؟»راستش تا حدی حق دارید!اما بگذارید خیالتان را راحت کنم؛ قرار نیست صرفاً یکسری گزارش تاریخی خشک را پشت سر هم ردیف کنیم. میخواهیم از زاویهای دقیق و بنیادین به یک نقطهٔ عطف اپیستمولوژیک (شناختشناختی) در سرنوشت بشر نگاه کنیم.
اول یک سؤال اساسی از خودتان بپرسید:به نظرتان چرا در تاریخ علم و فلسفه، یک شخص خاص در یک مقطع زمانی معین، عنوان «پدر فلسفه» را به خود اختصاص میدهد؟ مگر قرنها پیش از او تمدنهای عظیمی مثل مصر، بابل، هند، چین و ایران باستان نظامهای فکری نداشتند؟ مگر تعالیم انبیاء عظام نبوده؟ مگر در هند اوپانیشادها یا در بابل نجوم و ریاضیات پیشرفته وجود نداشت؟کمی تأمل کنید...
شاید پیش خودتان بگویید: «خب لابد آن شخص یک کشف علمی محیرالعقول کرده یا یک نظریهٔ ماوراءالطبیعیِ فوقالعاده پیچیده آورده!»اما واقعیت تاریخی چیست؟نام این متفکر «تالس ملطی» (Thales of Miletus) است؛ متفکری متعلق به سدهٔ ششم پیش از میلاد، حدود سال ۵۸۵ ق.م — سال اوج فعالیت او بر اساس تاریخگذاری سنتی — در کهنشهر بندری «ملط» / میلیتوس (Miletus) واقع در منطقهٔ ایونیا (سواحل آسیای صغیر / ترکیهٔ امروزی).
حالا تز محوری تالس چه بود که تاریخ را به قبل و بعد از خودش تقسیم کرد؟ارسطو در کتاب اول مابعدالطبیعه (متافیزیک، فقرهٔ 983b) گزارش میدهد که تالس گفت:«آب، اصلِ نخستین، مایهٔ بنیادین و عنصرِ اولیهٔ هستی است!»الان شاید تعجب کنید یا لبخند بزنید و بگویید: «همین؟! خب این ادعا از نظر فیزیک و شیمی امروز کاملاً ابتدایی و ردشده است! اینکه همهچیز از آب ساخته شده چه شاهکار فلسفی محسوب میشود؟»
آها! گرهٔ اصلی بحث و نبوغ ماجرا دقیقاً همینجاست!ارزش تاریخی و معرفتی کار تالس در محتوای گزاره — یعنی لفظ «آب» — نیست؛ بلکه در روششناسی (Methodology)، صورتِ پرسش و شیوهٔ تبیین او نهفته است. تالس سرآغاز حرکتی شد که در تاریخ اندیشه به آن «گذار از میتوس به لوگوس» میگویند؛ یعنی گذار از تبیین اسطورهای به تبیین عقلی/برهانی. البته این تعبیر، روایتی رایج در تاریخنگاری فلسفه است و خودش هم محل نقد و بحث است.
بیایید شرایط معرفتی عصر تالس را تحلیل کنیم:پیش از او در یونان باستان، جهانبینیِ حاکم از طریق اساطیر هومر و هزیود (تئوگونیا) شکل میگرفت.اگر زلزلهای رخ میداد، به خشم پوزیدون (خدای دریاها) نسبتش میدادند؛ اگر صاعقهای فرود میآمد، پرتاب تیرهای زئوس بود؛ پیدایش جهان با ازدواج آسمان (اورانوس) و زمین (گایا) توجیه میشد.یعنی چه؟ یعنی تبیین هستی از طریق عوامل انسانانگارانه (Anthropomorphic)، فراطبیعیِ خیالی و اساطیر شاعرانه.
البته در اساطیر کهن مصر و بابل هم آبْ اصل پیدایش جهان بود؛ اما نبوغ تالس این بود که پای خدایان انسانگونه، نبردهای اساطیری و خرافه را به میان نکشید، بلکه برای نخستین بار در سنت یونانی، در چارچوبی طبیعی اعلام کرد:«برای فهم نظام طبیعت، نباید به هوسهای اسطورهای چنگ زد؛ پدیدههای طبیعی را باید با عللِ درونیِ خودِ طبیعت تبیین کرد!»تالس علت زلزله را خشم خدایان ندانست، بلکه آن را با شناور بودن زمین بر آب و تکان خوردن آن تبیین کرد (تبیین طبیعی یا ناتورالیست به جای تبیین اسطورهای).
مهمتر از این، تالس در پی یافتن مفهومی برآمد که در سنت پس از او — بهویژه در گزارش ارسطو — «آرخه» (Arche / مبدأ و اصل بنیادین) نام گرفت:«آیا در پسِ این کثرت بیپایانِ مشهودات، یک حقیقتِ واحد نهفته است؟»او با مشاهدهٔ اینکه آب به سه حالت مایع، جامد (یخ) و بخار درمیآید، بذرهای گیاهان رطوبت دارند، و حیات وابسته به رطوبت است، به یک تعمیم عقلانی دست زد: «ارجاع کثرت به وحدت از طریق تعقل و مشاهده». این همان پرسش بنیادینی است که بعدها در فلسفه با عناوینی چون «وجود» و «علت نخستین»، و در فیزیک نظری با تلاش برای کشف «نظریهٔ میدانهای یکپارچه»، ادامه پیدا کرد.
البته تالس یک ماتریالیست الحادیِ مدرن نبود! او جهان ماده را زنده و پویا میدانست؛ دیدگاهی که به آن هیلوزوئیسم یا مادهجانانگاری میگویند. ارسطو گزارش میدهد که تالس معتقد بود: «جهان آکنده از خدایان است» و حتی سنگ مغناطیس (آهنربا) چون آهن را حرکت میدهد، دارای «نفس» (Psyche) است. البته «نفس» در اینجا را نباید دقیقاً به معنای روح انسانی یا الهیات مدرن فهمید؛ بیشتر به معنای نیرو یا حیاتِ درونیِ طبیعت است. یعنی نیروی الهی و جنبش، درونِ خودِ طبیعت جاری است، نه در هوسهای زئوس و پوزیدون!
ما که
۳۶۰
۲۰:۳۰
دانشجوی الهیات هستیم این تمایز علمی را خوب متوجه میشویم:تمدنهای شرقی و تعالیم وحیانی پیش از یونان، حامل حکمتهای بسیار عمیق اخلاقی، عرفانی و توحیدی بودند؛ اما سنتِ تفکر شرقی عمدتاً ماهیتی «حکمی-شهودی-ایمانی» داشت. کاری که تالس و مکتب ملطیه (و بعدها سقراط، افلاطون و ارسطو) پایهگذاری کردند، «فلسفه به معنای استدلالِ مفهومی، آزاد، نقادانه و برهانی» بود؛ میراثی که بعدها وارد جهان اسلام شد و توسط حکمای بزرگی چون فارابی، ابنسینا، شیخ اشراق و ملاصدرا تنقیح، پالایش و با معارف والای وحیانی ترکیب شد و حکمت اسلامی را رقم زد.
انجمن علمی الهیات دانشگاه فرهنگیان بیرجند 
@elahiatcfu_birjand
۵۴۹
۲۰:۳۰
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ
درگذشت جانسوز دانشجو معلم عزیز، بسیجی مخلص و جهادگر دغدغهمند، مرحوم مغفورجناب آقای حمیدرضا علیآبادی موجب تأثر و تألم عمیق گردید.بیشک روحیه ایثار، اخلاص، تعهد، پایبندی به ارزشهای انقلاب اسلامی و تلاشهای جهادی آن مرحوم، یاد و خاطرهای نیک و ماندگار از ایشان در اذهان دوستان، همکاران و جامعه دانشگاهی به یادگار خواهد گذاشت.معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی، این ضایعه اندوهبار را به خانواده معزز آن مرحوم، بهویژه همسر گرامی ایشان، جامعه دانشگاهیان و فرهنگیان و همه دوستداران آن عزیز سفرکرده تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم، رحمت واسعه و علو درجات و برای بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت مینماییم.
معاونت دانشجویی و فرهنگیدانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی
إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ
درگذشت جانسوز دانشجو معلم عزیز، بسیجی مخلص و جهادگر دغدغهمند، مرحوم مغفورجناب آقای حمیدرضا علیآبادی موجب تأثر و تألم عمیق گردید.بیشک روحیه ایثار، اخلاص، تعهد، پایبندی به ارزشهای انقلاب اسلامی و تلاشهای جهادی آن مرحوم، یاد و خاطرهای نیک و ماندگار از ایشان در اذهان دوستان، همکاران و جامعه دانشگاهی به یادگار خواهد گذاشت.معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی، این ضایعه اندوهبار را به خانواده معزز آن مرحوم، بهویژه همسر گرامی ایشان، جامعه دانشگاهیان و فرهنگیان و همه دوستداران آن عزیز سفرکرده تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم، رحمت واسعه و علو درجات و برای بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت مینماییم.
۵۱
۱۹:۱۸
#تاریخ_فلسفه ۲
*آناکسیماندر؛ عبور از مادهٔ محسوس و کشف مفهوم «نامتناهی» (آپایرون)
در قسمت قبل دیدیم که تالس با مطرح کردن «آب» بهعنوان اصل نخستین، سنگبنای تبیین طبیعی و عقلانیِ جهان را گذاشت.
اما بلافاصله پس از تالس، شاگرد و همشهری برجستهاش، «آناکسیماندر» (حدود ۶۱۰ تا ۵۴۶ ق.م)، دست روی یک تناقضِ عقلیِ بزرگ در نظریهٔ استادش گذاشت؛ نقدی چنان نبوغآمیز که تفکر فلسفی را از سطح «عناصر حسی» به افق «مفاهیم انتزاعی و مابعدالطبیعی» پرتاب کرد!
بیایید ببینیم اشکالِ کار تالس از نظر آناکسیماندر چه بود؟
آناکسیماندر با خود تأمل کرد:
«اگر جهان از اضداد ساخته شده است (گرما در برابر سرما، خشکی در برابر رطوبت)، چطور ممکن است یکی از این اضداد، اصل و مبدأ همهٔ آنها باشد؟!
اگر مایهٔ نخستینِ جهان "آب" (رطوبت) باشد، آتش (گرما و خشکی) چطور میتوانست پدید بیاید؟ آب ذواتاً آتش را خاموش و نابود میکند! اگر در آغاز، آبْ نامتناهی و فراگیر بود، آتش هرگز امکانِ پدیدار شدن پیدا نمیکرد.»
این یک جهش فکری عظیم بود: «اصل و مبدأِ اضداد، خود نباید متصف به هیچیک از این اضداد باشد!»
پس «آرخه» (مبدأ نخستین) چیست؟
آناکسیماندر واژهای را به کار برد که برای نخستین بار در تاریخ اندیشه، کاملاً فلسفی و تجریدی بود: «آپایرون» (Apeiron / ἄπειρον).
آپایرون یعنی: «بیکران»، «نامتعین»، «نامحدود» و «بیپایان».
او گفت: اصلِ نخستین جهان، نه آب است، نه هوا، نه خاک و نه آتش؛ بلکه جوهری است نامتعین، بیپایان و ازلی-ابدی که این اضداد از دل آن زاده میشوند و دوباره به سوی آن بازمیگردند.
جالب است بدانید تنها یک جملهٔ کامل از آثار مکتوب آناکسیماندر برای ما باقی مانده که به عقیدهٔ هایدگر، نیچه و دیگر فیلسوفان، کهنترین قطعهٔ اصیل در تاریخ فلسفهٔ غرب است:
> «آنچه چیزها از آن پدید میآیند، همان چیزی است که بر حسب ضرورت به آن بازمیگردند؛ زیرا آنها به یکدیگر، به سبب بیعدالتی و تعدیشان، تاوان میدهند و بر طبق تقدیرِ زمان، مجازات میشوند.»*
نگاه کنید چقدر این گزاره برای دانشجوی الهیات و فلسفه تکاندهنده است! آناکسیماندر جهانِ ماده را میدان نبرد عناصر میدید؛ مثلاً تابستان (گرما) به قلمرو زمستان (سرما) دستدرازی میکند، اما در مدارِ زمان، عدالتی کیهانی حاکم است که این بیعدالتی را جبران میکند و در نهایت همهچیز به همان «نامتعینِ نخستین» بازمیگردد.
اما شاهکارهای علمی و نبوغآمیز آناکسیماندر فقط به این ختم نشد:۱. *کیهانشناسیِ بیتکیهگاه: تالس میگفت زمین روی آب شناور است. آناکسیماندر پرسید: «آب روی چه چیزی قرار دارد؟» و خودش پاسخ داد: زمین به شکل یک استوانه است که در فضا معلق مانده و چون فاصلهاش از همهٔ جهات کیهان یکسان است، نیازی به تکیهگاه ندارد و سقوط نمیکند! (شهودی فوقالعاده برای سدهٔ ششم پیش از میلاد).
۲. بینشِ تطوری: او با مشاهدهٔ فسیلها و بررسیِ ناتوانیِ نوزاد انسان در بدو تولد، حدس زد که حیات نخست در دریا آغاز شده و انسان از دل موجوداتی شبیه به ماهی تحول یافته است!
پیوند فلسفی با الهیات:
آناکسیماندر صفاتی را به «آپایرون» نسبت داد که پیش از آن فقط متعلق به خدایان اساطیری بود: «نامیرا» (Athanatos) و «فناناپذیر» (Anolethros).
او مفهوم «الوهیت» را از قالب خدایان متشخص و انسانگونه (زئوس و دیگران) آزاد کرد و آن را به حقیقتی اصیل، نامتعین و دربرگیرندهٔ کل هستی نسبت داد؛ حرکتی که بعدها در فلسفهٔ اسلامی و عرفان نظری در قالب بحث از «لا تَعیّن»* و نفی حدود از ذات الهی، صورتهای بسیار دقیقتری به خود گرفت.
در قسمت بعد خواهیم دید که نفر سوم مکتب ملطیه (آناکسیمنس) چگونه تلاش کرد میان ایدهٔ محسوسِ تالس و مفهوم انتزاعیِ آناکسیماندر، یک سازشِ دقیق برقرار کند!
انجمن علمی الهیات دانشگاه فرهنگیان بیرجند 
@elahiatcfu_birjand
*آناکسیماندر؛ عبور از مادهٔ محسوس و کشف مفهوم «نامتناهی» (آپایرون)
در قسمت قبل دیدیم که تالس با مطرح کردن «آب» بهعنوان اصل نخستین، سنگبنای تبیین طبیعی و عقلانیِ جهان را گذاشت.
اما بلافاصله پس از تالس، شاگرد و همشهری برجستهاش، «آناکسیماندر» (حدود ۶۱۰ تا ۵۴۶ ق.م)، دست روی یک تناقضِ عقلیِ بزرگ در نظریهٔ استادش گذاشت؛ نقدی چنان نبوغآمیز که تفکر فلسفی را از سطح «عناصر حسی» به افق «مفاهیم انتزاعی و مابعدالطبیعی» پرتاب کرد!
بیایید ببینیم اشکالِ کار تالس از نظر آناکسیماندر چه بود؟
آناکسیماندر با خود تأمل کرد:
«اگر جهان از اضداد ساخته شده است (گرما در برابر سرما، خشکی در برابر رطوبت)، چطور ممکن است یکی از این اضداد، اصل و مبدأ همهٔ آنها باشد؟!
اگر مایهٔ نخستینِ جهان "آب" (رطوبت) باشد، آتش (گرما و خشکی) چطور میتوانست پدید بیاید؟ آب ذواتاً آتش را خاموش و نابود میکند! اگر در آغاز، آبْ نامتناهی و فراگیر بود، آتش هرگز امکانِ پدیدار شدن پیدا نمیکرد.»
این یک جهش فکری عظیم بود: «اصل و مبدأِ اضداد، خود نباید متصف به هیچیک از این اضداد باشد!»
پس «آرخه» (مبدأ نخستین) چیست؟
آناکسیماندر واژهای را به کار برد که برای نخستین بار در تاریخ اندیشه، کاملاً فلسفی و تجریدی بود: «آپایرون» (Apeiron / ἄπειρον).
آپایرون یعنی: «بیکران»، «نامتعین»، «نامحدود» و «بیپایان».
او گفت: اصلِ نخستین جهان، نه آب است، نه هوا، نه خاک و نه آتش؛ بلکه جوهری است نامتعین، بیپایان و ازلی-ابدی که این اضداد از دل آن زاده میشوند و دوباره به سوی آن بازمیگردند.
جالب است بدانید تنها یک جملهٔ کامل از آثار مکتوب آناکسیماندر برای ما باقی مانده که به عقیدهٔ هایدگر، نیچه و دیگر فیلسوفان، کهنترین قطعهٔ اصیل در تاریخ فلسفهٔ غرب است:
> «آنچه چیزها از آن پدید میآیند، همان چیزی است که بر حسب ضرورت به آن بازمیگردند؛ زیرا آنها به یکدیگر، به سبب بیعدالتی و تعدیشان، تاوان میدهند و بر طبق تقدیرِ زمان، مجازات میشوند.»*
نگاه کنید چقدر این گزاره برای دانشجوی الهیات و فلسفه تکاندهنده است! آناکسیماندر جهانِ ماده را میدان نبرد عناصر میدید؛ مثلاً تابستان (گرما) به قلمرو زمستان (سرما) دستدرازی میکند، اما در مدارِ زمان، عدالتی کیهانی حاکم است که این بیعدالتی را جبران میکند و در نهایت همهچیز به همان «نامتعینِ نخستین» بازمیگردد.
اما شاهکارهای علمی و نبوغآمیز آناکسیماندر فقط به این ختم نشد:۱. *کیهانشناسیِ بیتکیهگاه: تالس میگفت زمین روی آب شناور است. آناکسیماندر پرسید: «آب روی چه چیزی قرار دارد؟» و خودش پاسخ داد: زمین به شکل یک استوانه است که در فضا معلق مانده و چون فاصلهاش از همهٔ جهات کیهان یکسان است، نیازی به تکیهگاه ندارد و سقوط نمیکند! (شهودی فوقالعاده برای سدهٔ ششم پیش از میلاد).
۲. بینشِ تطوری: او با مشاهدهٔ فسیلها و بررسیِ ناتوانیِ نوزاد انسان در بدو تولد، حدس زد که حیات نخست در دریا آغاز شده و انسان از دل موجوداتی شبیه به ماهی تحول یافته است!
پیوند فلسفی با الهیات:
آناکسیماندر صفاتی را به «آپایرون» نسبت داد که پیش از آن فقط متعلق به خدایان اساطیری بود: «نامیرا» (Athanatos) و «فناناپذیر» (Anolethros).
او مفهوم «الوهیت» را از قالب خدایان متشخص و انسانگونه (زئوس و دیگران) آزاد کرد و آن را به حقیقتی اصیل، نامتعین و دربرگیرندهٔ کل هستی نسبت داد؛ حرکتی که بعدها در فلسفهٔ اسلامی و عرفان نظری در قالب بحث از «لا تَعیّن»* و نفی حدود از ذات الهی، صورتهای بسیار دقیقتری به خود گرفت.
در قسمت بعد خواهیم دید که نفر سوم مکتب ملطیه (آناکسیمنس) چگونه تلاش کرد میان ایدهٔ محسوسِ تالس و مفهوم انتزاعیِ آناکسیماندر، یک سازشِ دقیق برقرار کند!
۳۴۸
۸:۲۹
«تربیت ایمان پایه»
جناب آقای دکتر امیر حسینی
استاد محترم دانشگاه فرهنگیان استان خراسان جنوبی
https://meetingvc.cfu.ac.ir/farhangibahonar2
از طریق کانال اطلاعرسانی «دریافت گواهی و تقدیرنامهها در پیامرسان بله»
@Farhangipsb_Cfu
۱. هنگام ورود در قسمت Guest، نام، نام خانوادگی و کد دانشجویی/ملی خود را بهصورت کامل و دقیق وارد کنید.
۲. حضور در حداقل ۷۰٪ زمان کارگاه الزامی است.
۳. در صورت درج اطلاعات ناقص، گواهی صادر نخواهد شد.
۱.۲K
۱۳:۴۸
نقشه راه ادامه تحصیل در الهیات؛ از تصمیم تا قبولی.pdf
۲.۱۴ مگابایت
از شرکت در کارگاه فردا ساعت ۱۰ صبح فراموش نکنید.
۲۹۵
۱۸:۳۱
السَّلامُ عَلیَکِ یا فاطِمَهَ الزَّهرا(سلام الله علیها)
شهادت شفیعه محشر حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و ایام فاطمیه بر قلب نازنین حجت خدا ارواحنا فداه و پیروان آخرالزمانیش تسلیت باد.
انجمن علمی الهیات دانشگاه فرهنگیان بیرجند 
@elahiatcfu_birjand
شهادت شفیعه محشر حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و ایام فاطمیه بر قلب نازنین حجت خدا ارواحنا فداه و پیروان آخرالزمانیش تسلیت باد.
۱۵۸
۶:۲۳
«هنر خطابه»
تلاشی بر بهبود مهارت ارائه و سخنوری دانشجومعلمان
https://digiform.ir/we349fb4f8
جهت کسب اطلاعات بیشتر:
@Amiri_saied
۹۰۵
۶:۴۵
╭•⊰◄‹☫
›••⊱─━─━─━•─┈· ·
آمدهایم تا به شهیدان بگوییم هنوز به عهد خود وفاداریم...
مراسم استقبال از پیکر مطهر شهید گمنام با حضور دانشجویان و دانشگاهیان پردیس شهید باهنر
شنبه ۲۳ آبانماه
ساعت ۱۵ تا ۱۶
نمازخانه پردیس شهید باهنر
حضورمان، ادای احترام به آنان است که از جان گذشتند تا ایران بماند.
#شهید #استقبال_از_شهید #پردیس_شهید_باهنر #دانشگاه_فرهنگیان
╭•⊰◄‹☫
›••⊱─━─━─━•─┈· · ·
مراسم استقبال از پیکر مطهر شهید گمنام با حضور دانشجویان و دانشگاهیان پردیس شهید باهنر
#شهید #استقبال_از_شهید #پردیس_شهید_باهنر #دانشگاه_فرهنگیان
╭•⊰◄‹☫
۲۳۲
۸:۴۲
بازارسال شده از انجمن علمی الهیات
«هنر خطابه»
تلاشی بر بهبود مهارت ارائه و سخنوری دانشجومعلمان
https://digiform.ir/we349fb4f8
جهت کسب اطلاعات بیشتر:
@Amiri_saied
۷
۱۲:۴۵