۲۱
۲۱
۲۱
۲۱
۲۱
۲۱
۳۱
سابقه عملیاتی موشک تاماهاوک
موشک کروز تاماهاوک از زمان ورود به خدمت در سال ۱۹۸۳ تاکنون در بسیاری از عملیاتهای نظامی ایالات متحده و متحدانش نقش کلیدی ایفا کرده است.جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱): اولین استفاده گسترده از تاماهاوک در عملیات “طوفان صحرا” علیه عراق بود. بیش از ۲۸۸ موشک از ناوها و زیردریاییهای آمریکایی شلیک شد و اهدافی مانند مراکز فرماندهی، پدافند هوایی و تأسیسات نظامی عراق را هدف قرار داد.جنگ بالکان (۱۹۹۵–۱۹۹۹): در جریان عملیاتهای ناتو علیه یوگسلاوی، تاماهاوک برای حمله به مواضع ارتش صربستان، ایستگاههای راداری و زیرساختهای ارتباطی استفاده شد. این حملات نقش مهمی در تضعیف توان نظامی بلگراد داشت.سودان و افغانستان (۱۹۹۸): در واکنش به بمبگذاری سفارتخانههای آمریکا در کنیا و تانزانیا، ایالات متحده با حدود ۷۵ موشک تاماهاوک حملاتی را علیه کارخانه داروسازی الشفاء در خارطوم سودان که ادعا شد در تولید سلاح شیمیایی مشارکت دارد و اردوگاههای آموزشی القاعده در خوست افغانستان انجام داد.جنگ افغانستان (۲۰۰۱): در آغاز عملیات “آزادی پایدار”، بیش از ۵۰ موشک تاماهاوک برای هدف قرار دادن اردوگاههای آموزشی القاعده، پناهگاههای طالبان و مراکز فرماندهی در مناطق کوهستانی افغانستان بهکار گرفته شدند.جنگ عراق (۲۰۰۳): در عملیات “آزادی عراق”، بیش از ۷۲۵ موشک تاماهاوک شلیک شد. این حملات بهطور گستردهای زیرساختهای نظامی، مراکز فرماندهی، و پناهگاههای صدام حسین را هدف قرار دادند. استفاده از تاماهاوک در این جنگ بهعنوان نمونهای از “جنگ دقیق” شناخته شد.یمن (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰): در چارچوب جنگ علیه القاعده در شبهجزیره عربستان (AQAP)، ایالات متحده از موشکهای تاماهاوک برای حمله به پناهگاهها و اردوگاههای این گروه در استانهای شبوه، مأرب و حضرموت استفاده کرد.حملات به لیبی (۲۰۱۱): در عملیات ناتو برای اجرای منطقه پرواز ممنوع و حمایت از شورشیان، بیش از ۱۱۲ موشک تاماهاوک به مواضع پدافند هوایی و مراکز فرماندهی ارتش لیبی شلیک شد.حملات به سوریه (۲۰۱۷ و ۲۰۱۸): ایالات متحده به بهانه استفاده ادعایی دولت سوریه از سلاحهای شیمیایی در دو نوبت در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ از موشکهای تاماهاوک برای حمله به پایگاه هوایی الشعیرات و مراکز تحقیقاتی در دمشق و حمص استفاده کرد. در حمله ۲۰۱۷، ۵۹ موشک شلیک شد و در حمله ۲۰۱۸، بیش از ۱۰۰ موشک بهکار رفت.حمله به یمن (۲۰۲۵): در جریان بحران دریای سرخ و حمایت آمریکا از رژیم اسرائیل، ایالات متحده و بریتانیا بیش از ۳۵ موشک تاماهاوک علیه مواضع جنبش انصارالله در یمن شلیک کردند.حمله به ایران (۲۰۲۵): در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵، ایالات متحده در چارچوب عملیات نظامی مشترک با اسرائیل، حملهای گسترده به سه مرکز اصلی هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان انجام داد. در این حمله ۳۰ موشک تاماهاوک از زیردریایی کلاس Ohio نیروی دریایی آمریکا برای هدف قرار دادن نطنز و سایت هستهای اصفهان شلیک شد.لازم به ذکر است در جریان این عملیاتها، در برخی موارد سامانههای پدافندی موفق به رهگیری یا انحراف موشک کروز تاماهاوک شدهاند. به عنوان مثال در جریان حمله موشکی آمریکا به ایران در سال ۲۰۲۵ تعدادی از موشکهای تاماهاوک توسط سامانههای پدافندی ایران سرنگون شدند. این موارد توسط تصاویر لاشه بجا مانده از موشک تاماهاوک صحت سنجی و تایید شده است.
@hellarmy
موشک کروز تاماهاوک از زمان ورود به خدمت در سال ۱۹۸۳ تاکنون در بسیاری از عملیاتهای نظامی ایالات متحده و متحدانش نقش کلیدی ایفا کرده است.جنگ خلیج فارس (۱۹۹۱): اولین استفاده گسترده از تاماهاوک در عملیات “طوفان صحرا” علیه عراق بود. بیش از ۲۸۸ موشک از ناوها و زیردریاییهای آمریکایی شلیک شد و اهدافی مانند مراکز فرماندهی، پدافند هوایی و تأسیسات نظامی عراق را هدف قرار داد.جنگ بالکان (۱۹۹۵–۱۹۹۹): در جریان عملیاتهای ناتو علیه یوگسلاوی، تاماهاوک برای حمله به مواضع ارتش صربستان، ایستگاههای راداری و زیرساختهای ارتباطی استفاده شد. این حملات نقش مهمی در تضعیف توان نظامی بلگراد داشت.سودان و افغانستان (۱۹۹۸): در واکنش به بمبگذاری سفارتخانههای آمریکا در کنیا و تانزانیا، ایالات متحده با حدود ۷۵ موشک تاماهاوک حملاتی را علیه کارخانه داروسازی الشفاء در خارطوم سودان که ادعا شد در تولید سلاح شیمیایی مشارکت دارد و اردوگاههای آموزشی القاعده در خوست افغانستان انجام داد.جنگ افغانستان (۲۰۰۱): در آغاز عملیات “آزادی پایدار”، بیش از ۵۰ موشک تاماهاوک برای هدف قرار دادن اردوگاههای آموزشی القاعده، پناهگاههای طالبان و مراکز فرماندهی در مناطق کوهستانی افغانستان بهکار گرفته شدند.جنگ عراق (۲۰۰۳): در عملیات “آزادی عراق”، بیش از ۷۲۵ موشک تاماهاوک شلیک شد. این حملات بهطور گستردهای زیرساختهای نظامی، مراکز فرماندهی، و پناهگاههای صدام حسین را هدف قرار دادند. استفاده از تاماهاوک در این جنگ بهعنوان نمونهای از “جنگ دقیق” شناخته شد.یمن (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰): در چارچوب جنگ علیه القاعده در شبهجزیره عربستان (AQAP)، ایالات متحده از موشکهای تاماهاوک برای حمله به پناهگاهها و اردوگاههای این گروه در استانهای شبوه، مأرب و حضرموت استفاده کرد.حملات به لیبی (۲۰۱۱): در عملیات ناتو برای اجرای منطقه پرواز ممنوع و حمایت از شورشیان، بیش از ۱۱۲ موشک تاماهاوک به مواضع پدافند هوایی و مراکز فرماندهی ارتش لیبی شلیک شد.حملات به سوریه (۲۰۱۷ و ۲۰۱۸): ایالات متحده به بهانه استفاده ادعایی دولت سوریه از سلاحهای شیمیایی در دو نوبت در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ از موشکهای تاماهاوک برای حمله به پایگاه هوایی الشعیرات و مراکز تحقیقاتی در دمشق و حمص استفاده کرد. در حمله ۲۰۱۷، ۵۹ موشک شلیک شد و در حمله ۲۰۱۸، بیش از ۱۰۰ موشک بهکار رفت.حمله به یمن (۲۰۲۵): در جریان بحران دریای سرخ و حمایت آمریکا از رژیم اسرائیل، ایالات متحده و بریتانیا بیش از ۳۵ موشک تاماهاوک علیه مواضع جنبش انصارالله در یمن شلیک کردند.حمله به ایران (۲۰۲۵)
: در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵، ایالات متحده در چارچوب عملیات نظامی مشترک با اسرائیل، حملهای گسترده به سه مرکز اصلی هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان انجام داد. در این حمله ۳۰ موشک تاماهاوک از زیردریایی کلاس Ohio نیروی دریایی آمریکا برای هدف قرار دادن نطنز و سایت هستهای اصفهان شلیک شد.لازم به ذکر است در جریان این عملیاتها، در برخی موارد سامانههای پدافندی موفق به رهگیری یا انحراف موشک کروز تاماهاوک شدهاند. به عنوان مثال در جریان حمله موشکی آمریکا به ایران در سال ۲۰۲۵ تعدادی از موشکهای تاماهاوک توسط سامانههای پدافندی ایران سرنگون شدند. این موارد توسط تصاویر لاشه بجا مانده از موشک تاماهاوک صحت سنجی و تایید شده است.@hellarmy۴۴
آشنایی با کابین خلبان جنگنده F-35
کابین خلبان جنگنده F-35 (بهویژه مدل اَدیر یا همان F-35I Adir نیروی هوایی اسرائیل) با تمام جنگندههای نسلهای قبل متفاوت است. در این هواپیما دیگر خبری از دهها نشانگر عقربهای، دکمههای شلوغ و حتی نمایشگر شیشهای جلوی چشم خلبان (HUD) نیست. همهچیز بر پایه سادگی، صفحههای لمسی و فناوریهای پیشرفته طراحی شده است.
پانل اصلی روبرو: نمایشگر یکپارچه پانورامیک
بزرگترین چیزی که درست در مقابل چشم خلبان قرار دارد، یک نمایشگر لمسی بسیار بزرگ و یکپارچه به ابعاد ۲۰ در ۸ اینچ (تقریباً ۵۰ در ۲۰ سانتیمتر) است. این نمایشگر ضد گلوله و مقاوم است و خلبان حتی با دستکش هم میتواند آن را لمس کند.
تقسیمبندی هوشمند: خلبان میتواند این صفحه بزرگ را به چند بخش مجزا تقسیم کند؛ مثلاً در یک بخش نقشه سهبعدی موقعیت، در بخش دیگر وضعیت رادار، و در بخشی دیگر وضعیت تسلیحات را ببیند.
نسخه اختصاصی اسرائیل F-35I: اسرائیل اجازه یافته نرمافزار و سیستمهای جنگ الکترونیک اختصاصی خود را روی این کامپیوترها نصب کند. بنابراین، واسط کاربری و دادههای تاکتیکی نمایش داده شده روی این صفحه، کاملاً با شبکه پدافندی و تهاجمی ارتش اسرائیل همگامسازی شده است.
دکمههای فیزیکی حداقلی: در اطراف این نمایشگر هیچ دکمه مکانیکی برای کنترل منوها وجود ندارد؛ همهچیز لمسی است یا از روی دسته کنترل هدایت میشود. تنها چند دکمه اضطراری و حیاتی در زیر آن قرار گرفته است.
زیر پانل اصلی: پانل مرکزی و کلیدهای فیزیکی
در بخش پایینی نمایشگر بزرگ و در فضای بین پاهای خلبان، یک کنسول کوچکتر قرار دارد که شامل کلیدهای فیزیکی برای کارهای حیاتی است:
اهرم چرخها: برای باز و بسته کردن چرخهای جنگنده.
دستگیره پرتاب اضطراری: یک دستگیره زرد و مشکی رنگ که درست بین پاهای خلبان و روی صندلی قرار دارد و در صورت خطر مرگبار، با کشیدن آن خلبان به بیرون پرتاب میشود.
سیستمهای ارتباطی و رادیو اضطراری: برای مواقعی که نمایشگرهای لمسی به هر دلیلی از کار بیفتند.
زیر پا: پدالها
در کف کابین دو پدال مکانیکی زیر پای خلبان قرار دارد:
کنترل سکان عمودی: این پدالها روی زمین برای چرخاندن چرخ جلو (جهتدهی روی باند) و در پرواز برای کنترل حرکت افقی دم هواپیما (یا همان حرکت Yaw) استفاده میشوند.
ترمزها: با فشار دادن قسمت بالایی همین پدالها با نوک پا، ترمزهای چرخها روی زمین فعال میشوند.
دستههای کنترل: سیستم HOTAS (دستان روی دسته گاز و فرمان)
خلبان F-35 برای هدایت هواپیما نیازی به برداشتن دست خود از روی دستههای اصلی ندارد. دو دسته اصلی در دو طرف صندلی تعبیه شدهاند:
دسته فرمان در سمت راست: برعکس جنگندههای قدیمی که دسته فرمان در میان پاهای خلبان بود، در F-35 این دسته در سمت راست قرار دارد. این دسته مجهز به بیش از دهها دکمه و سوییچ کوچک است که خلبان بدون چشم برداشتن از آسمان، میتواند رادار را هدایت کند، هدف بگیرد و شلیک کند.
دسته گاز در سمت چپ: این اهرم برای کنترل قدرت موتور غولپیکر F135 استفاده میشود. روی این دسته نیز دکمههای متعددی برای مدیریت سیستمهای هدفگیری، ارتباطات رادیویی و تغییر حالتهای پروازی قرار دارد.
بزرگترین تفاوت F-35: کلاه خود خلبان (HMDS)
شاید جالبترین نکته این باشد که بسیاری از دکمهها و نمایشگرهایی که در جنگندههای قدیمی (مثل F-15 یا F-16) میدیدید، اکنون به داخل کلاه خلبان منتقل شدهاند. کلاه ۴۰۰ هزار دلاری F-35 اطلاعات پرواز، نشانهگیری تسلیحات و حتی تصاویر دوربینهای حرارتی اطراف بدنه هواپیما را مستقیماً روی شیشه جلوی چشم خلبان نمایش میدهد.
خلبان F-35 با نگاه کردن به کف کابین، میتواند زمین زیر پای خود را ببیند، چرا که دوربینهای بدنه تصاویر را به کلاه او ارسال میکنند
اختصاصی(@hellarmy)
آشنایی با کابین خلبان جنگنده F-35کابین خلبان جنگنده F-35 (بهویژه مدل اَدیر یا همان F-35I Adir نیروی هوایی اسرائیل) با تمام جنگندههای نسلهای قبل متفاوت است. در این هواپیما دیگر خبری از دهها نشانگر عقربهای، دکمههای شلوغ و حتی نمایشگر شیشهای جلوی چشم خلبان (HUD) نیست. همهچیز بر پایه سادگی، صفحههای لمسی و فناوریهای پیشرفته طراحی شده است.پانل اصلی روبرو: نمایشگر یکپارچه پانورامیکبزرگترین چیزی که درست در مقابل چشم خلبان قرار دارد، یک نمایشگر لمسی بسیار بزرگ و یکپارچه به ابعاد ۲۰ در ۸ اینچ (تقریباً ۵۰ در ۲۰ سانتیمتر) است. این نمایشگر ضد گلوله و مقاوم است و خلبان حتی با دستکش هم میتواند آن را لمس کند.
تقسیمبندی هوشمند: خلبان میتواند این صفحه بزرگ را به چند بخش مجزا تقسیم کند؛ مثلاً در یک بخش نقشه سهبعدی موقعیت، در بخش دیگر وضعیت رادار، و در بخشی دیگر وضعیت تسلیحات را ببیند.
نسخه اختصاصی اسرائیل F-35I: اسرائیل اجازه یافته نرمافزار و سیستمهای جنگ الکترونیک اختصاصی خود را روی این کامپیوترها نصب کند. بنابراین، واسط کاربری و دادههای تاکتیکی نمایش داده شده روی این صفحه، کاملاً با شبکه پدافندی و تهاجمی ارتش اسرائیل همگامسازی شده است.
دکمههای فیزیکی حداقلی: در اطراف این نمایشگر هیچ دکمه مکانیکی برای کنترل منوها وجود ندارد؛ همهچیز لمسی است یا از روی دسته کنترل هدایت میشود. تنها چند دکمه اضطراری و حیاتی در زیر آن قرار گرفته است.
زیر پانل اصلی: پانل مرکزی و کلیدهای فیزیکیدر بخش پایینی نمایشگر بزرگ و در فضای بین پاهای خلبان، یک کنسول کوچکتر قرار دارد که شامل کلیدهای فیزیکی برای کارهای حیاتی است:
اهرم چرخها: برای باز و بسته کردن چرخهای جنگنده.
دستگیره پرتاب اضطراری: یک دستگیره زرد و مشکی رنگ که درست بین پاهای خلبان و روی صندلی قرار دارد و در صورت خطر مرگبار، با کشیدن آن خلبان به بیرون پرتاب میشود.
سیستمهای ارتباطی و رادیو اضطراری: برای مواقعی که نمایشگرهای لمسی به هر دلیلی از کار بیفتند.
زیر پا: پدالهادر کف کابین دو پدال مکانیکی زیر پای خلبان قرار دارد:
کنترل سکان عمودی: این پدالها روی زمین برای چرخاندن چرخ جلو (جهتدهی روی باند) و در پرواز برای کنترل حرکت افقی دم هواپیما (یا همان حرکت Yaw) استفاده میشوند.
ترمزها: با فشار دادن قسمت بالایی همین پدالها با نوک پا، ترمزهای چرخها روی زمین فعال میشوند.
دستههای کنترل: سیستم HOTAS (دستان روی دسته گاز و فرمان)خلبان F-35 برای هدایت هواپیما نیازی به برداشتن دست خود از روی دستههای اصلی ندارد. دو دسته اصلی در دو طرف صندلی تعبیه شدهاند:
دسته فرمان در سمت راست: برعکس جنگندههای قدیمی که دسته فرمان در میان پاهای خلبان بود، در F-35 این دسته در سمت راست قرار دارد. این دسته مجهز به بیش از دهها دکمه و سوییچ کوچک است که خلبان بدون چشم برداشتن از آسمان، میتواند رادار را هدایت کند، هدف بگیرد و شلیک کند.
دسته گاز در سمت چپ: این اهرم برای کنترل قدرت موتور غولپیکر F135 استفاده میشود. روی این دسته نیز دکمههای متعددی برای مدیریت سیستمهای هدفگیری، ارتباطات رادیویی و تغییر حالتهای پروازی قرار دارد.
بزرگترین تفاوت F-35: کلاه خود خلبان (HMDS)شاید جالبترین نکته این باشد که بسیاری از دکمهها و نمایشگرهایی که در جنگندههای قدیمی (مثل F-15 یا F-16) میدیدید، اکنون به داخل کلاه خلبان منتقل شدهاند. کلاه ۴۰۰ هزار دلاری F-35 اطلاعات پرواز، نشانهگیری تسلیحات و حتی تصاویر دوربینهای حرارتی اطراف بدنه هواپیما را مستقیماً روی شیشه جلوی چشم خلبان نمایش میدهد.
خلبان F-35 با نگاه کردن به کف کابین، میتواند زمین زیر پای خود را ببیند، چرا که دوربینهای بدنه تصاویر را به کلاه او ارسال میکنند
اختصاصی
(@hellarmy)۱۷۵۳۲۱حملاتی که جنگنده های اسرائیلی به نقاطی توی تهران تبریز و اصفهان انجام دادن با موشک های بلواسپارو و سیلوراسپارو بوده
۴