۱۱۱۱
۱۲۱۱
لطفاً این بخش کوتاه از کتاب «چگونه زندهایم» رو بخونید و بعد، در پاسخ به پرسش زیر گزینهی مناسب رو انتخاب کنید
۸
در این کلیپ، فیلیپ بال نویسندهی کتاب «چگونه زندهایم» در مورد یکی از مطالب مهم کتاب صحبت میکنه: تعداد ژنهای رمزگذار پروتئین در انسان و گونههای دیگه. پروژهی ژنوم نشون داد تعداد ژنهای رمزگذار پروتئین در ژنوم انسان خیلی کمتر از چیزیه که پیش از اون تصور میشد. حتی ما از گونههایی با پیچیدگی بسیار کمتر از خودمون، مثل موز، ژنهای کمتری داریم و این باید باعث بشه در روایت پذیرفتهشده ژنتیک مولکولی بازنگری کنیم؛ روایتی که تأثیر ژنها بر ویژگیهای جانداران رو صرفاً از طریق کنترل ساختهشدن پروتئینها توضیح میده
۱۵۴
یه جانور پرسلولی مثل هر کدوم از ما، از یه تودهی سلولی به وجود اومده و اون تودهی سلولی از تعدادی سلول مشابه تشکیل شده که حاصل تقسیمات سلول تخم یا همون زیگوت بودند؛ اما در جریان تکوین جنینی، اون سلولهای مشابه از یه جایی شروع میکنند به متفاوت شدن: یکی میشه سلول عصبی، یکی بخشی از دیوارهی ماهیچهای قلب رو میسازه و ... هر سلول در جای مناسب به نوعی از سلول تخصصیافته برای بافت و اندامی که اونجا قرار داره تبدیل میشه. هر کدوم از اون سلولهای مشابه، توانایی تبدیل شدن به انواع سلولهای تخصصیافته رو دارند، بنابراین سوال مهم اینه که هر کدوم از سلولها، از کجا میفهمند کجا هستند و باید به چی تبدیل بشن؟ کتاب «چگونه زندهایم» چند مکانیسم اساسی که به این سوال پاسخ میدن، از جمله شیب غلظت پروتئینهای پیامرسان، رو معرفی میکنه
۱۴۳۳
بخشی از گفتگوی دوست عزیزم دکتر مهدی شفا با نویسندهی کتاب «چگونه زندهایم»گفتگوی کامل رو در کانال یوتیوب هوشیوار ببینید
۱۰۲۱
یکی از مهمترین رخدادهایی که در شکلگیری بدن هر جانور پرسلولی اتفاق میافته، تبدیل شدن سلولهای تمایزنیافتهی کم و بیش مشابه به انواع متفاوت و متنوع سلولهاییه که هر کدوم در بافتها و اندامهای مختلف، نقش یا نقشهای تخصصی بر عهده میگیرند. همهی این سلولها محتوای ژنتیکی یکسانی دارند، ولی هر کدوم با توجه به بافتی که در اون قرار دارند، کاری که قراره انجام بدن و نوعی از سلول تخصصیافته که قراره بهش تبدیل بشن، گروهی از این ژنها رو با مقدار و زمانبندی بسیار دقیق بیان میکنند؛ به این ترتیب، تحلیل ترانسکریپتوم هر کدوم از این سلولها، یعنی این که کدوم ژنها رو رونویسی میکنند، میتونه اطلاعات مفیدی در مورد مکانیسمهای تمایز در اختیار ما قرار بده
۸۷
این بخش از کتاب «چگونه زندهایم» به موضوع و مفهوم بسیار مهم emergence میپردازه که من به عنوان معادل این کلمه «پدیدارشدگی» رو انتخاب کردم. در یه سیستم پیچیده، کنار هم قرار گرفتن اجزاء موجب پدید اومدن ویژگیهایی میشه که در هیچ کدوم از اجزای سیستم وجود نداره و به اونها emergent properties یا ویژگیهای پدیدارشونده میگیم. چنین سیستمی معمولا بر اساس مجموعه قواعد نسبتاً ساده رشد میکنه، اما رعایت همین قواعد نسبتاً ساده در فرایند شکلگیری اون، میتونه موجب پدیدار شدن ویژگیهای بسیار پیچیدهای بشه. به وجود اومدن و گسترش شهرها مثال خوبیه و این فرایند رو به خوبی نشون میده.این فرایند در تکوین جانداران پرسلولی، یعنی تبدیل شدن سلول تخم به یه جاندار صاحب بافتها و اندامهای مختلف هم به خوبی دیده میشه. در این مورد پیشنهاد میکنم پروندهی «جزء به کل» رو در پادکست پرسه کار دوست عزیزم عباس سیدین بشنوید.
۱۱۱چرا پیچیدگی فیزیکی ژنوم انسان ممکن است هوش مصنوعی را گیج کند؟نوشتهی فیلیپ بالخلاصه متن:ژنوم انسان برخلاف تصورات رایج، نه یک طرح اولیه ثابت و نه یک الگوریتم ساده است، بلکه سیستمی فوقالعاده پیچیده، پویا و خودارجاع است که درک آن چالش بزرگی برای زیستشناسی و هوش مصنوعی ایجاد کرده است. با وجود رمزگشایی توالی DNA، مشخص شده که تنها بخش کوچکی از ژنوم کدکننده پروتئین است و پیچیدگی واقعی در نحوه تنظیم ژنها نهفته است. این تنظیمات تحت تأثیر عوامل متعددی نظیر عوامل رونویسی، تقویتکنندهها، ساختار سهبعدی کروماتین، حلقههای DNA، تغییرات اپیژنتیک و RNAهای غیرکدکننده قرار دارد که همگی به صورت وابسته به زمینه و در لحظه عمل میکنند. در واقع، ژنوم مانند یک «عضو حساس» عمل میکند که دائماً فعالیتهای خود را در پاسخ به سیگنالهای محیطی و درونی سلول رصد و بازسازی میکند. مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی اگرچه میتوانند همبستگیهای آماری را بیاموزند، اما به دلیل ماهیتِ بهشدت پویا و غیرخطی ژنوم و نقش تعیینکننده ساختارهای فیزیکی و تأثیرات خارجی (انفورمیوم)، ممکن است در درک کامل عملکرد آن با محدودیتهای جدی مواجه شوند. در نهایت، ژنوم به جای یک کد نرمافزاری، سیستمی است که در طول چهار میلیارد سال تکامل شکل گرفته و پیچیدگی آن نتیجهی مستقیم نیاز موجودات زنده به انطباقپذیری و کنترل دقیق بر عملکرد بافتهای گوناگون بوده است؛ بنابراین برای دستیابی به درک عمیق از این سیستم، علاوه بر قدرت محاسباتی هوش مصنوعی، همچنان به تحلیلها و استدلالهای انسانی نیاز است.لینک متن کامل
۱۳۱