آیا مغز ما دلتنگی را مثل گرسنگی تجربه میکند؟وقتی چند ساعت غذا نخوردهایم، دیدن تصویر غذا میتواند اشتهای ما را بیشتر کند.
اما آیا مغز برای ارتباط انسانی هم واکنشی مشابه دارد؟
پژوهشگران در یک مطالعه fMRI فعالیت مغز افراد را پس از ۱۰ ساعت ناشتا بودن و ۱۰ ساعت انزوای اجتماعی بررسی کردند.
نتیجه جالب بود:
همان شبکه مغزی که با اشتیاق به غذا مرتبط است، پس از محرومیت از ارتباط اجتماعی نیز فعالتر میشد و پاسخ قویتری به تصاویر تعاملات انسانی نشان میداد.
به بیان دیگر، مغز ما فقط برای غذا «اشتیاق» ایجاد نمیکند؛ برای ارتباط انسانی هم چنین سیستمی دارد.
این یافته یادآوری میکند که روابط اجتماعی صرفاً یک سرگرمی یا انتخاب نیستند، بلکه بخشی از نیازهای اساسی انسان محسوب میشوند.
این یافته در زندگی چه کاربردی دارد؟۱. احساس دلتنگی یا نیاز به ارتباط، صرفاً یک ضعف شخصیتی نیست.
۲. تنهایی طولانیمدت میتواند اثرات واقعی بر مغز داشته باشد.
۳. حفظ ارتباطات انسانی برای سلامت روان اهمیت بیشتری از آن چیزی دارد که تصور میکنیم.
خلاصه:همانطور که بدن پس از ساعتها نخوردن به غذا نیاز پیدا میکند، مغز نیز پس از محرومیت اجتماعی نسبت به نشانههای ارتباط انسانی حساستر میشود.
The Neurobiological Craving Signature (NCS) predicts social craving and responds to social isolation arXiv Preprint (2026) DOI: 10.48550/arXiv.2604.11208جهت مطالعه مقالات مشابه، گروه مطالعاتی اینوفورس را دنبال کنید:
گروه مطالعاتی اینوفورس
┏━━━━━━━━━━━━━━━
️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۳۲
آیا کارآمدی شبکه مغز میتواند اندازه شبکه اجتماعی ما را پیشبینی کند؟همه ما افرادی را میشناسیم که گویی ارتباط گرفتن برایشان آسانتر است؛ دوستان بیشتری دارند و در تعاملات اجتماعی موفقتر هستند.
اما آیا این فقط به شخصیت مربوط میشود؟
پژوهشگران با استفاده از fMRI، بازیهای تعاملی اجتماعی و تحلیل شبکههای اجتماعی واقعی این سؤال را بررسی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که شبکه اجتماعی بزرگتری داشتند، در برخی نواحی مغزی مرتبط با تصمیمگیری اجتماعی و مدیریت تعارض، کارایی بیشتری نشان میدادند.
عجیبتر اینکه الگوهای فعالیت مغزی میتوانست تا حدی اندازه شبکه اجتماعی واقعی افراد را پیشبینی کند.
به بیان دیگر، مغز برخی افراد در موقعیتهای اجتماعی اطلاعات را کارآمدتر پردازش میکند و این موضوع میتواند به شکلگیری ارتباطات گستردهتر کمک کند.
این یافته در زندگی چه کاربردی دارد؟۱. موفقیت در روابط اجتماعی فقط به شانس یا برونگرا بودن محدود نمیشود.
۲. تعامل اجتماعی یک فرآیند پیچیده عصبی است، نه صرفاً یک مهارت رفتاری.
۳. تجربههای اجتماعی میتوانند در طول زمان شبکههای مغزی مرتبط با ارتباطات انسانی را تقویت کنند.
خلاصه:شبکه اجتماعی ما تنها بازتاب شخصیت ما نیست؛ بخشی از آن به نحوه سازماندهی و کارآمدی شبکههای مغزی مرتبط با تعاملات اجتماعی وابسته است.
Brain network efficiency during social interaction is associated with real-world social network size Behavioral and Brain Functions (2025) DOI: 10.1186/s12993-025-00311-zجهت مطالعه مقالات مشابه، گروه مطالعاتی اینوفورس را دنبال کنید:
گروه مطالعاتی اینوفورس
┏━━━━━━━━━━━━━━━
️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۳۱۱
وای! مغزت حتی قبل از اینکه با کسی حرف بزنی، در حال برنامهریزی است!پژوهش جدیدی روی ماهی زبرا نشان داده که چند ثانیه قبل از شروع یک تعامل اجتماعی، الگوهای مشخصی از فعالیت در مغز شکل میگیرند. به عبارت دیگر، مغز پیش از آنکه رفتار اجتماعی را ببینیم، برای آن آماده میشود. محققان دریافتند:• برخی نواحی مغز پیش از نزدیک شدن به یک همنوع فعالتر میشوند.• این الگو با حرکات عادی شنا کردن متفاوت است.• ماهیهایی که این فعالیت عصبی قویتری داشتند، رفتار اجتماعی بیشتری نیز از خود نشان دادند.این یافته نشان میدهد تعاملات اجتماعی کاملاً لحظهای نیستند؛ بلکه مغز از قبل آنها را پیشبینی و سازماندهی میکند. درک این سازوکار میتواند به شناخت بهتر اختلالاتی مانند اوتیسم و اضطراب اجتماعی کمک کند.
شاید به همین دلیل است که هرچه بیشتر با دیگران ارتباط برقرار میکنیم، شبکههای عصبی مرتبط با تعاملات اجتماعی نیز کارآمدتر میشوند. Reference Faught, M., and colleagues. (2026). Distinct distributed neural dynamics predict pallium-dependent social approach. **Nature Communication┏━━━━━━━━━━━━━━━️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۴
آیا مغز در ۸۰ سالگی هم میتواند سلول عصبی جدید بسازد؟پژوهش تازهای که در سال ۲۰۲۶ در مجله Nature منتشر شده، خبر امیدوارکنندهای دارد: برخی افراد مسن با حافظه فوقالعاده، همچنان در هیپوکامپ مغز خود نورونهای جدید تولید میکنند.
به این افراد سوپرایجر (SuperAgers) گفته میشود؛ افرادی بالای ۸۰ سال که عملکرد حافظهشان با افراد بسیار جوانتر برابری میکند.
یافتههای مهم مطالعه:• در هیپوکامپ این افراد، نشانههای بیشتری از نورونهای تازهمتولدشده دیده شد. • حفظ توانایی تولید نورونهای جدید ممکن است یکی از دلایل حافظه قوی و انعطافپذیری شناختی آنها باشد. • این کشف شواهد تازهای ارائه میدهد که مغز انسان، حتی در سنین بالا، همچنان ظرفیت بازسازی محدودی دارد.خبر خوب این است که سبک زندگی هم اهمیت دارد. خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، یادگیری مهارتهای جدید و حفظ روابط اجتماعی با سلامت مغز و عملکرد بهتر حافظه در دوران سالمندی ارتباط دارند.
شاید راز جوان ماندن مغز، استفاده مداوم از آن باشد. Reference Human hippocampal neurogenesis… Nature (2026)#علوم_اعصاب #نوروساینس #حافظه #هیپوکامپ #اینوفورس
گروه مطالعاتی اینوفورس
┏━━━━━━━━━━━━━━━
️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۶۱بازارسال شده از موسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهران
برگزاری کارگاه تخصصی «حافظه: از مبانی علوم اعصاب تا ارزیابی و ارتقاء» به همت موسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهرانآزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز با همکاری مرکز علمی کاربردی اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، کارگاه تخصصی دو روزه ای را با محوریت علوم اعصاب و حافظه برگزار می کند. به گزارش روابطعمومی موسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهران، کارگاه تخصصی «حافظه: از مبانی علوم اعصاب تا ارزیابی و ارتقاء» در روزهای ۲۶ و ۲۷ خردادماه برگزار خواهد شد. این دوره آموزشی شامل ۸ ساعت آموزش تئوری و ۸ ساعت کارگاه عملی است که شرکت کنندگان را از سطح مبانی نوروساینس به سمت کاربردهای عملی و روش های نوین سنجش هدایت می کند. در این دوره آموزشی، اساتید برجسته ای از جمله دکتر سجاد سحاب نگاه (دکترای علوم تشریح و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران)، الهام حسینی (دانشجوی دکتری علوم اعصاب) و دکتر جواد مومنی (دکترای علوم اعصاب) به تدریس و انتقال تجربیات خود خواهند پرداخت.شرکتکنندگان در پایان این دوره، گواهینامه معتبر دریافت خواهند کرد که می تواند گامی موثر در تثبیت جایگاه علمی آنان در حوزه علوم شناختی باشد.برگزارکنندگان این رویداد جهت تسهیل حضور دانشجویان و کارکنان شهرداری تهران، تخفیف ویژه ای در نظر گرفته اند. بر این اساس، دانشجویان مؤسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهران و همکاران محترم شهرداری می توانند با استفاده از کد تخفیف “Municipality” از ۵۰ درصد تخفیف در هزینه های ثبت نام بهره مند شوند.با توجه به محدودیت ظرفیت، علاقه مندان می توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و نهایی کردن ثبتنام خود با شمارههای ۸۸۲۲۵۳۹۶ الی ۹ تماس حاصل نموده و یا نسبت به اسکن QR Code مندرج در پوستر اطلاع رسانی اقدام نمایند.لینک سایت:موسسه آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری تهران
شبکههای اجتماعی:اینستاگرام | بله | تلگرام
با سلام و احترام خدمت همراهان گروه مطالعاتی اینوفورستا اطلاع ثانوی فعالیت های گروه اینوفورس را در پیج اینستاگرام, کانال تلگرام و لینکدین دنبال فرمایید.️️Instagram: https://www.instagram.com/ineu4s?igsh=YjQzdDZyYmgxZGF3
Telegram:https://t.me/ineu4s
LinkedIn: ineu4 sبا تشکر
۴۲۲
چرا گاهی نمیتوانیم دست از انتخابهای اشتباه برداریم؟حتی وقتی میدانیم گزینه بهتری وجود دارد، باز هم ممکن است همان تصمیم قبلی را تکرار کنیم. دانشمندان به این پدیده Perseveration یا «پافشاری بر رفتارهای گذشته» میگویند.
در یک مطالعه جدید، پژوهشگران با بررسی فعالیت نورونهای مغز موشها هنگام یک بازی مبتنی بر پاداش، متوجه شدند که ناحیهای از مغز به نام Secondary Motor Cortex (MOs) نقش مهمی در این رفتار دارد.
یافتههای کلیدی:• نورونهای این ناحیه انتخاب بعدی حیوان را پیشبینی میکنند.و کمتر روی انتخابهای قبلی پافشاری کنند.• تأثیر تجربه هر تصمیم ب• این نورونها تمایل به تکرار انتخابهای قبلی را کدگذاری میکنند.• خاموش کردن موقت این ناحیه با استفاده از Optogenetics باعث شد حیوانات انعطافپذیرتر تصمیم بگیرند ر تصمیم بعدی کاهش پیدا کرد.
این یافته نشان میدهد بخشی از مغز مانند یک «حافظه کوتاهمدت رفتاری» عمل میکند و باعث میشود رفتارهای قبلی در تصمیمهای آینده اثر بگذارند.اهمیت این کشف فراتر از تصمیمگیری روزمره است؛ زیرا میتواند به درک بهتر اختلالاتی مانند Obsessive-Compulsive Disorder (OCD)، اعتیاد و مشکلات انعطافپذیری شناختی کمک کند.
شاید گاهی دلیل تکرار یک انتخاب اشتباه، فقط عادت نباشد؛ بلکه ردپای آن در مدارهای عصبی مغز ثبت شده باشد.
ReferenceLebedeva, A., Krumin, M., Carandini, M. et al. (2026).Neural mechanisms of perseveration in reward learning.Nature Communications.DOI: 10.1038/s41467-026-71664-wگروه مطالعاتی اینوفورس
┏━━━━━━━━━━━━━━━
️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━#علوم_اعصاب #نوروساینس #مغز #تصمیم_گیری #یادگیری
۵۱ اگر دانشجو، پژوهشگر یا علاقهمند به علوم اعصاب هستید، این پست را از دست ندهید!در این پست با منابعی آشنا میشوید که بسیاری از پژوهشگران برای دنبال کردن جدیدترین یافتههای نوروساینس از آنها استفاده میکنند.
پادکستهای علمی JAMA Neurology🧪 منبع ارزشمند Star Protocolsبرای مشاهده پست کامل و ویدیو، روی لینک زیر کلیک کنید و صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید.
https://www.instagram.com/reel/DaDxlKCsEwM/?igsh=YTV2dHlnY3VwNXVn
گروه مطالعاتی اینوفورس
┏━━━━━━━━━━━━━━━
️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۲
آیا حافظه فقط در مغز وجود دارد؟پژوهشگران دانشگاه NYU در مطالعهای که سال ۲۰۲۴ در Nature Communications منتشر شد، به یافتهای شگفتانگیز رسیدند: برخی سلولهای غیرعصبی، مانند سلولهای کلیه، نیز میتوانند به الگوهای تکرارشونده محرکها «پاسخ یادگیری» نشان دهند.
دانشمندان مشاهده کردند که وقتی محرکهای شیمیایی بهصورت Spaced Repetition (تکرار فاصلهدار) به سلولها داده میشوند، فعالیت ژنهای مرتبط با حافظه سلولی قویتر و پایدارتر از زمانی است که همان محرکها بهصورت فشرده ارائه شوند.### این کشف چه معنایی دارد؟
• یادگیری ممکن است تنها به نورونهای مغز محدود نباشد و برخی سلولهای دیگر نیز نوعی Cellular Memory داشته باشند.• این یافته میتواند درک ما را از سازوکارهای یادگیری، ترمیم بافتها و برخی بیماریها گسترش دهد.• همچنین مسیرهای جدیدی را برای تحقیقات آینده در حوزههای پزشکی، متابولیسم و حتی سرطان باز میکند.
یک نکته جالب برای زندگی روزمره:اصل تکرار فاصلهدار فقط برای مغز مفید نیست؛ این پژوهش نشان میدهد پاسخ سلولها نیز به محرکهای فاصلهدار متفاوت است. اگر در حال یادگیری زبان، درس یا مهارت جدیدی هستید، مرور مطالب در فواصل زمانی منظم معمولاً بسیار مؤثرتر از مطالعه فشرده در یک جلسه است.
ReferenceNature Communications (2024)
Memory mechanisms are not exclusive to brain cells: Non-neural cells exhibit spaced-training responses.
NYU Langone Health News (November 2024)
#علوم_اعصاب #نوروساینس #حافظه #CellularMemory #SpacedRepetition━
گروه مطالعاتی اینوفورس
┏━━━━━━━━━━━━━━━️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۷
مغز شما هم یک سیستم «پاکسازی» دارد! کشف جدید درباره اختلال شناختی تصور کنید مغزتان مثل یک شهر بزرگ باشد که هنگام خواب، یک سیستم پاکسازی فعال میشود و مواد زائد و پروتئینهای مضر را از بافت مغز خارج میکند.
مطالعهای از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی (USC) که در سال ۲۰۲۵ در مجله Alzheimer's & Dementia منتشر شده، نشان میدهد اختلال در سیستم گلیمفاتیک (Glymphatic System) با افزایش خطر اختلال شناختی (Cognitive Impairment) و دمانس عروقی (Vascular Dementia) ارتباط دارد.
### یافتههای مهم مطالعه:
بیش از ۳۷۵۰ نفر در این پژوهش بررسی شدند. پژوهشگران با استفاده از شاخص تصویربرداری DTI-ALPS عملکرد سیستم گلیمفاتیک را ارزیابی کردند. افرادی که عملکرد ضعیفتری در این سیستم داشتند، در آزمونهای شناختی نیز عملکرد پایینتری نشان دادند؛ بهویژه در عملکرد اجرایی (Executive Function) مانند تصمیمگیری، توجه و برنامهریزی.### چرا این کشف اهمیت دارد؟
سیستم گلیمفاتیک عمدتاً هنگام خواب عمیق فعال میشود و نقش مهمی در پاکسازی مواد زائد مغز دارد. به همین دلیل، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و کنترل فشار خون و قند خون میتوانند به سلامت این سیستم کمک کنند.
### برای سلامت مغز چه کارهایی انجام دهیم؟
خواب منظم و باکیفیت (۷ تا ۹ ساعت) ورزش منظم تغذیه سالم🩺 کنترل فشار خون و قند خون
این مطالعه نشان میدهد حفظ سلامت سیستم پاکسازی مغز میتواند یکی از راههای مهم برای کاهش خطر اختلالات شناختی در سالهای آینده باشد.
شما برای سلامت مغزتان چه عادتی دارید؟ نظرتان را در کامنتها بنویسید. ReferenceRiba-Llena, I., et al. (2025). Glymphatic dysfunction is associated with cognitive impairment and vascular dementia. Alzheimer's & Dementia.
اگر این مطلب برایتان مفید بود و با Share از ما حمایت کنید تا افراد بیشتری به اطلاعات علمی معتبر دسترسی داشته باشند.گروه مطالعاتی اینوفورس┏━━━━━━━━━━━━━━━️ تلگرام: @ineu4s️ اینستاگرام: ineu4s️ لینکدین: INEU4s بله: https://ble.ir/INEU4s وبسایت: www.ineu4s.com┗━━━━━━━━━━━━━━━۴