مجموعهای از متون مرجع برای حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط بحرانhttps://www.iranicomos.ir/2026/03/09/01/05/14043/
۱
بیانیۀ ایکوموس ایران در رابطه با حملات دشمن به میراث فرهنگیhttps://www.iranicomos.ir/2026/03/13/15/17/14080/
بیانیۀ کمیتۀ سپر آبی ایالات متحدۀ دربارۀ حفاظت از اموال فرهنگی در عملیات نظامی مؤثر بر ایرانمنتشر شده در وبگاه کمیته (uscbs.org) در ۴ مارس ۲۰۲۶، کمیتۀ سپر آبی ایالات متحده (USCBS) تأسف عمیق خود را از جانباختن انسانها و احتمال تلفات بیشتر، بهویژه در میان جمعیت غیرنظامی، در جریان عملیات نظامی ایالات متحده در ایران، منطقۀ خلیج فارس و دیگر نقاط مدیترانۀ شرقی ابراز میکند. بهویژه، با توجه به خطرات فوری که کارزار نظامی کنونی برای محوطهها و آثار فرهنگی در ایران و سایر مناطق ایجاد کرده است، ما بر تعهد خود به حفاظت از میراث فرهنگی در زمان درگیریهای مسلحانه تأکید میکنیم و از همه طرفهای درگیر میخواهیم تعهدات خود بر اساس معاهدات بینالمللی را بازبینی و مجدداً تأیید کنند.ایران میزبان برخی از مهمترین میراثهای فرهنگی جهان است ــ از جمله آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو مانند تخت جمشید، پاسارگاد و اصفهان. هزاران محوطۀ باستانشناسی، بنای تاریخی و مراکز مذهبی و عبادی و آموزشی در سراسر این سرزمین وجود دارد که بیانگر هزاران سال تمدن انسانی هستند. این محوطهها تنها متعلق به مردم ایران نیستند، بلکه به تمامی بشریت تعلق دارند. آسیبپذیری این میراث از طریق گزارشهایی آشکار شده است که حاکی از آن است کاخ ۴۰۰ سالۀ گلستان در تهران دچار آسیب شده و همچنین موشکها به ساختمانهای تاریخی با ارزش معماری در بخشهایی از تلآویو موسوم به «شهر سفید» اصابت کردهاند؛ هر دو از آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند.کمیتۀ سپر آبی ایالات متحده از تمامی طرفها میخواهد تعهدات خود بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و پروتکلهای آن را رعایت کنند؛ تعهداتی که وظایف حقوقی روشنی را تعیین میکند، از جمله:خودداری از هدایت حملات علیه اموال فرهنگی؛پرهیز از استفاده از محوطههای فرهنگی برای مقاصد نظامی؛حفاظت و احترام به میراث فرهنگی در مرحله برنامهریزی و اجرای عملیات نظامی؛حفظ دسترسی به محوطههای در معرض تهدید و مستندسازی آنها. کمیتۀ سپر آبی ایالات متحده بهویژه از اظهارات ۲ مارس ۲۰۲۶ وزیر دفاع ایالات متحده، پیت هگست، ابراز نگرانی میکند که گفته است:«آمریکا، صرفنظر از آنچه بهاصطلاح نهادهای بینالمللی میگویند، مرگبارترین و دقیقترین کارزار قدرت هوایی در تاریخ را به اجرا گذاشته است... همه چیز بر اساس شرایط ما و با حداکثر اختیارات انجام میشود. هیچ قواعد درگیری احمقانهای وجود ندارد...»[1]عدم رعایت حقوق بینالملل بشردوستانه، از جمله کنوانسیونهای بینالمللی متعدد که ایالات متحده عضو آنهاست، و نیز حقوق بینالملل عرفی، میتواند منجر به ارتکاب جنایات جنگی شود. این عدم رعایت همچنین میتواند بر اساس قانون جنایات جنگی ایالات متحده مصداق جنایت جنگی تلقی شود.[2]چنین جنایاتی شامل نقض فاحش کنوانسیون لاهه ۱۹۰۷ نیز میشود؛ بهویژه ماده ۲۷ ضمیمه کنوانسیون چهارم لاهه درباره قوانین و عرفهای جنگ در خشکی که تصریح میکند:«در محاصرهها و بمبارانها باید تمام اقدامات لازم اتخاذ شود تا، تا حد امکان، ساختمانهای اختصاصیافته به مذهب، هنر، علم یا امور خیریه [و] بناهای تاریخی محفوظ بمانند…» همچنین ماده ۵۶ بیان میکند:«هرگونه ضبط، تخریب یا وارد آوردن خسارت عمدی به مؤسسات دارای این ویژگی، بناهای تاریخی، آثار هنری و علمی ممنوع است و باید موضوع پیگرد قانونی قرار گیرد.»کمیتۀ سپر آبی ایالات متحده همچنین بر اهمیت حیاتی هماهنگی پیشاپیش با متخصصان میراث فرهنگی، استقرار فهرستهای حفاظت از اموال فرهنگی و تعامل با نهادهای بینالمللی مرتبط ــ از جمله یونسکو و سازمان بینالمللی سپر آبی (BSI) ــ برای حفاظت از محوطههای در معرض خطر تأکید میکند. تخریب میراث فرهنگی غیرقابل بازگشت است. چنین تخریبی هویت، تاریخ و حافظۀ مشترک تمدنها را از میان میبرد. هیچ هدف نظامی یا سیاسی نمیتواند نابودی عمدی یا ناشی از بیمبالاتیِ میراث مشترک بشریت را توجیه کند. چنین تخریبی همچنین یکی از عواملی است که بازگشت به وضعیت صلح را دشوارتر میسازد.ما از دولت ایالات متحده، نیروهای نظامی اسرائیل و تمامی طرفهای درگیر میخواهیم اقدامات فوری و ملموسی برای شناسایی، نقشهبرداری و حفاظت از محوطههای فرهنگی در سراسر منطقه، بهویژه در ایران، در انطباق کامل با حقوق بینالملل بشردوستانه، اتخاذ کنند.کمیته ایالات متحده سپر آبیhq@uscbs.orgویرایششده در ۶ مارس ۲۰۲۶[1] نشست خبری وزیر جنگ پیت هگست و رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح، ژنرال دن کینhttps://www.war.gov/News/Transcripts/Transcript/Article/4418959/secretary-of-war-pete-hegseth-and-chairman-of-the-joint-chiefs-of-staff-gen-dan/
۱
بیانیۀ ایکوموس جهانی دربارۀ حفاظت از میراث فرهنگی در پی تشدید درگیریها در خاورمیانهhttps://www.iranicomos.ir/2026/03/27/15/00/14105/
۳
مجموعهای از متون مرجع برای حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط بحراناین صفحه بهروزرسانی شده است و ضمن افزودن موارد جدید، برخی ترجمهها اصلاح شدهاند.با توجه به شرایط موجود از اینکه در انتشار محتوای این صفحه با ما مشارکت میکنید، تشکر میکنیم.https://www.iranicomos.ir/2026/03/09/01/05/14043/
۱۵۸۴
اطلاعیۀ برگزاری مجمع عمومی سالانۀ مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران
بهنام خدا
دعوتنامۀ شرکت در مجمع عمومی عادی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانبا سلام و احتراممطابق مادۀ ۱۶ و ۱۷ اساسنامۀ مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران، از کلیۀ اعضای محترم پیوسته و وابستۀ (عادی و جوان) مؤسسه دعوت بهعمل میآید که در جلسۀ مجمع عمومی عادی مؤسسه شرکت فرمایند. این جلسه رأس ساعت ۱۵:۰۰ در روز یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ در دفتر مؤسسه، بهنشانی خیابان امیرکبیر، بین سرچشمه و امینحضور، کوچۀ علیرضا جاویدی، شمارۀ ۱۰۷ تشکیل میشود.
دستور جلسه عبارت است از:گزارش عملکرد سالانهقبلاً از توجه و مشارکت شما سپاسگزاری میگردد.
رئیس هیئت مدیرهناصر نوروززاده چگینی
یادآوری:برای شرکت در مجمع ارائۀ کارت عضویت موسسه که تاریخ آن منقضی نشده باشد (۲۰۲۶ میلادی) الزامی است.
کانال رسمی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانIranicomos.irinfo@iranicomos.irt.me/iranicomosorgInstagram: iranicomosorgTwitter: iranicomosorg Facebook: Iranicomosorg NCAparat.com/ICOMOSIran
بهنام خدا
دعوتنامۀ شرکت در مجمع عمومی عادی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانبا سلام و احتراممطابق مادۀ ۱۶ و ۱۷ اساسنامۀ مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران، از کلیۀ اعضای محترم پیوسته و وابستۀ (عادی و جوان) مؤسسه دعوت بهعمل میآید که در جلسۀ مجمع عمومی عادی مؤسسه شرکت فرمایند. این جلسه رأس ساعت ۱۵:۰۰ در روز یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ در دفتر مؤسسه، بهنشانی خیابان امیرکبیر، بین سرچشمه و امینحضور، کوچۀ علیرضا جاویدی، شمارۀ ۱۰۷ تشکیل میشود.
دستور جلسه عبارت است از:گزارش عملکرد سالانهقبلاً از توجه و مشارکت شما سپاسگزاری میگردد.
رئیس هیئت مدیرهناصر نوروززاده چگینی
یادآوری:برای شرکت در مجمع ارائۀ کارت عضویت موسسه که تاریخ آن منقضی نشده باشد (۲۰۲۶ میلادی) الزامی است.
کانال رسمی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانIranicomos.irinfo@iranicomos.irt.me/iranicomosorgInstagram: iranicomosorgTwitter: iranicomosorg Facebook: Iranicomosorg NCAparat.com/ICOMOSIran
۲
تغییر زمان برگزاری مجمع عمومی عادی (نوبت دوم) مؤسسه
اعضای محترم مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانبا سلام و احتراماز آنجاکه زمان اعلام شده برای برگزاری مجمع عمومی عادی مؤسسه – نوبت دوم (۱۵ تیر ۱۴۰۵) با مراسم تشییع و وداع با رهبر شهید مقارن شد، تاریخ جدید برگزاری مجمع فوقالذکر که دعوتنامۀ آن از طریق وبگاه و صفحات مؤسسه در شبکههای اجتماعی به اطلاع اعضای گرامی رسیده است، بهشرح زیر اعلام میشود:دوشنبه، ۲۹ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۵.
با احترامرئیس هیئت مدیرهناصر نوروززاده چگینی
کانال رسمی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانIranicomos.irinfo@iranicomos.irt.me/iranicomosorgInstagram: iranicomosorgTwitter: iranicomosorg Facebook: Iranicomosorg NCAparat.com/ICO
اعضای محترم مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانبا سلام و احتراماز آنجاکه زمان اعلام شده برای برگزاری مجمع عمومی عادی مؤسسه – نوبت دوم (۱۵ تیر ۱۴۰۵) با مراسم تشییع و وداع با رهبر شهید مقارن شد، تاریخ جدید برگزاری مجمع فوقالذکر که دعوتنامۀ آن از طریق وبگاه و صفحات مؤسسه در شبکههای اجتماعی به اطلاع اعضای گرامی رسیده است، بهشرح زیر اعلام میشود:دوشنبه، ۲۹ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۵.
با احترامرئیس هیئت مدیرهناصر نوروززاده چگینی
کانال رسمی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانIranicomos.irinfo@iranicomos.irt.me/iranicomosorgInstagram: iranicomosorgTwitter: iranicomosorg Facebook: Iranicomosorg NCAparat.com/ICO
۱
پیام تسلیت ایکوموس ایران در پی درگذشت اسماعیل یغمایی
با اندوه فراوان، درگذشت زندهیاد اسماعیل یغمایی (۲۷ شهریور ۱۳۲۰ ـ ۲۸ تیر ۱۴۰۵)، باستانشناس، پژوهشگر و نویسندۀ نامآشنای ایران را به خانوادۀ گرامی ایشان، جامعۀ باستانشناسی و همۀ دوستداران میراث فرهنگی ایران تسلیت میگوییم. او در تهران و در خانوادهای اهل فرهنگ و ادب زاده شد. پدرش، زندهیاد حبیب یغمایی، از شاعران، نویسندگان و پژوهشگران نامدار معاصر و بنیانگذار و مدیر مجلۀ فرهنگی و ادبی «یغما» بود. اسماعیل یغمایی از واپسین چهرههای نسلی بود که باستانشناسی را نهتنها دانشی دانشگاهی، بلکه مسئولیتی ملی و اخلاقی میدانستند و نزدیک به شش دهه از عمر خویش را در راه شناخت، مستندسازی و پاسداری از میراث تاریخی این سرزمین سپری کرد.کارنامۀ پربار او از هفتتپه، شوش، شهر سوخته و تپۀ یحیی تا قلایچی بوکان، ارجان، کاخهای هخامنشی بردکسیاه و سنگسیاه، دژ پرتغالیهای قشم و بررسی راه شاهی هخامنشی گسترده است. حاصل این حضور پیوسته در میدان، افزون بر یافتههای ارزشمند باستانشناختی، در آثاری چون شوش؛ کاوشهای باستانشناسی در شهر پانزدهم، کاخ بردکسیاه، کتیبۀ خون، دژ استعمار، آن قصر که جمشید...، و گیسوان هزارساله برای آیندگان به یادگار مانده است. او در کنار پژوهشهای تخصصی، با نگارش خاطره، داستان و شعر، تجربههای زیسته و سیمای انسانی باستانشناسی ایران را نیز روایت کرد.اسماعیل یغمایی با همۀ دانش و تجربۀ خویش، فروتنانه خود را «همان محصلی که بود» میخواند؛ اما دلبستگی ژرف، صراحت، سختکوشی و حساسیت کمنظیرش در برابر ویرانی و بیمهری به آثار تاریخی، از او چهرهای ماندگار ساخت. اشکهای او بر میراث آسیبدیدۀ ایران، نشانۀ عشقی بود که سراسر زندگیاش را معنا بخشید. ایکوموس ایران یاد و خدمات این پاسدار خستگیناپذیر میراث فرهنگی را گرامی میدارد و برای بازماندگان، شاگردان و همکاران او شکیبایی آرزو میکند. یادش گرامی و راهش پررهرو باد.
https://www.iranicomos.ir/2026/07/19/19/58/14156/
کانال رسمی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانIranicomos.irinfo@iranicomos.irt.me/iranicomosorgInstagram: iranicomosorgTwitter: iranicomosorg Facebook: Iranicomosorg NCAparat.com/ICO
با اندوه فراوان، درگذشت زندهیاد اسماعیل یغمایی (۲۷ شهریور ۱۳۲۰ ـ ۲۸ تیر ۱۴۰۵)، باستانشناس، پژوهشگر و نویسندۀ نامآشنای ایران را به خانوادۀ گرامی ایشان، جامعۀ باستانشناسی و همۀ دوستداران میراث فرهنگی ایران تسلیت میگوییم. او در تهران و در خانوادهای اهل فرهنگ و ادب زاده شد. پدرش، زندهیاد حبیب یغمایی، از شاعران، نویسندگان و پژوهشگران نامدار معاصر و بنیانگذار و مدیر مجلۀ فرهنگی و ادبی «یغما» بود. اسماعیل یغمایی از واپسین چهرههای نسلی بود که باستانشناسی را نهتنها دانشی دانشگاهی، بلکه مسئولیتی ملی و اخلاقی میدانستند و نزدیک به شش دهه از عمر خویش را در راه شناخت، مستندسازی و پاسداری از میراث تاریخی این سرزمین سپری کرد.کارنامۀ پربار او از هفتتپه، شوش، شهر سوخته و تپۀ یحیی تا قلایچی بوکان، ارجان، کاخهای هخامنشی بردکسیاه و سنگسیاه، دژ پرتغالیهای قشم و بررسی راه شاهی هخامنشی گسترده است. حاصل این حضور پیوسته در میدان، افزون بر یافتههای ارزشمند باستانشناختی، در آثاری چون شوش؛ کاوشهای باستانشناسی در شهر پانزدهم، کاخ بردکسیاه، کتیبۀ خون، دژ استعمار، آن قصر که جمشید...، و گیسوان هزارساله برای آیندگان به یادگار مانده است. او در کنار پژوهشهای تخصصی، با نگارش خاطره، داستان و شعر، تجربههای زیسته و سیمای انسانی باستانشناسی ایران را نیز روایت کرد.اسماعیل یغمایی با همۀ دانش و تجربۀ خویش، فروتنانه خود را «همان محصلی که بود» میخواند؛ اما دلبستگی ژرف، صراحت، سختکوشی و حساسیت کمنظیرش در برابر ویرانی و بیمهری به آثار تاریخی، از او چهرهای ماندگار ساخت. اشکهای او بر میراث آسیبدیدۀ ایران، نشانۀ عشقی بود که سراسر زندگیاش را معنا بخشید. ایکوموس ایران یاد و خدمات این پاسدار خستگیناپذیر میراث فرهنگی را گرامی میدارد و برای بازماندگان، شاگردان و همکاران او شکیبایی آرزو میکند. یادش گرامی و راهش پررهرو باد.
https://www.iranicomos.ir/2026/07/19/19/58/14156/
کانال رسمی مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایرانIranicomos.irinfo@iranicomos.irt.me/iranicomosorgInstagram: iranicomosorgTwitter: iranicomosorg Facebook: Iranicomosorg NCAparat.com/ICO
۶