#مقاله
چهارباغخیابانی از دورۀ شاهعباس اول و از نمادهای هویت شهر اصفهان.
این خیابانِ عریض و مستقیم بخشی از برنامۀ گستردۀ عمرانی شاهعباس اول (حک:۹۹۶- ۱۰۳۸) بود و طرحریزی و ساخت آن همزمان با انتخاب اصفهان بهعنوان پایتخت در سال ۱۰۰۵ یا ۱۰۰۶ آغاز شد.چهارباغ نهتنها مسیر عبور و مرور، بلکه فضایی تفرجگاهی و تشریفاتی در شهر شمرده میشد. این خیابان را ستون فقرات طرح توسعۀ شاهعباس و پیوند دهندۀ شهر قدیم با محلههای نوبنیانِ عباسآباد(تبریزیها/در منابع تبارزه) و جلفا و گبرآباد، محلۀ زردشتیان، دانستهاند.در عین حال، چهارباغ را میتوان ورودی باشکوهی به پایتخت جدید صفویان در نظر گرفت.
ادامه مقاله..:
https://isfahanica.org/entry/چهارباغ-عباسی،-خیابان/
نویسندگان: محمدحسین فروغی و نازنین شهیدی مارنانی
#چهار_باغ#شاه_عباس#صفویان#دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا#اصفهان
https://isfahanica.org
️ @isfahanica
چهارباغخیابانی از دورۀ شاهعباس اول و از نمادهای هویت شهر اصفهان.این خیابانِ عریض و مستقیم بخشی از برنامۀ گستردۀ عمرانی شاهعباس اول (حک:۹۹۶- ۱۰۳۸) بود و طرحریزی و ساخت آن همزمان با انتخاب اصفهان بهعنوان پایتخت در سال ۱۰۰۵ یا ۱۰۰۶ آغاز شد.چهارباغ نهتنها مسیر عبور و مرور، بلکه فضایی تفرجگاهی و تشریفاتی در شهر شمرده میشد. این خیابان را ستون فقرات طرح توسعۀ شاهعباس و پیوند دهندۀ شهر قدیم با محلههای نوبنیانِ عباسآباد(تبریزیها/در منابع تبارزه) و جلفا و گبرآباد، محلۀ زردشتیان، دانستهاند.در عین حال، چهارباغ را میتوان ورودی باشکوهی به پایتخت جدید صفویان در نظر گرفت.
ادامه مقاله..:
https://isfahanica.org/entry/چهارباغ-عباسی،-خیابان/
نویسندگان: محمدحسین فروغی و نازنین شهیدی مارنانی#چهار_باغ#شاه_عباس#صفویان#دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا#اصفهان
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۸۲
استر خاتوناز معروفترین زیارتگاههای یهودیان ایران، در شهر پیربکران شهرستان فلاورجان ، نزدیک زاینده رود.
اِستِر خاتون، در بیست و هفت کیلومتری جنوب غربی اصفهان، از زیارتگاههای مهم یهودیان ایران است.یهودیان این مکان را زیارتگاه یا قدمگاه «ساره بَت آشِر» یا “مامان سارا” و مردم محلی «اِستِرا خاتون» یا «سارا خاتون» نامیدهاند و در کنار آن قبرستان نسبتاً بزرگی وجود دارد که هر سال در آن مراسم سال نوی عبری را همزمان با اول ماه تیشری در شهریور و مهر برگزار میکنند.زیارتگاه استر خاتون پیربکران با سه بانو پیوند دارد: ۱) سارَه، دختر آشِر و نوه یعقوب؛(بنابر روایتی، یعقوب پس از آنکه ساره خبر زندهبودن یوسف را به او رساند، او را دعا کرد و او جاودانه شد)۲) استر زنی یهودی در دوران هخامنشی که به همسری اَخشُورِش (خَشَیارشا هخامنشی) درآمد و با خردمندی و تدبیر، نقشه هامان وزیر برای قتلعام یهودیان را خنثی کرد.
۳) شوشَندخت. او در منابع ایرانی بهعنوان ملکه یهودی یزدگرد اول، پادشاه ساسانی، نقشی برجسته در تقویت موقعیت یهودیان در دربار ساسانیان و تحکیم پیوندهای فرهنگی و اجتماعی آنان داشته
ادامه مقاله..:https://isfahanica.org/entry/استر-خاتون/
لینک مقاله به انگلیسی:https://en.isfahanica.org/entry/esther-khatun/
لینک مدخل عربی:https://ar.isfahanica.org/entry/استر-خاتون/
نویسنده: حامد شریفیان
#استر_خاتون #دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا
https://isfahanica.org
️ @isfahanica
استر خاتوناز معروفترین زیارتگاههای یهودیان ایران، در شهر پیربکران شهرستان فلاورجان ، نزدیک زاینده رود.اِستِر خاتون، در بیست و هفت کیلومتری جنوب غربی اصفهان، از زیارتگاههای مهم یهودیان ایران است.یهودیان این مکان را زیارتگاه یا قدمگاه «ساره بَت آشِر» یا “مامان سارا” و مردم محلی «اِستِرا خاتون» یا «سارا خاتون» نامیدهاند و در کنار آن قبرستان نسبتاً بزرگی وجود دارد که هر سال در آن مراسم سال نوی عبری را همزمان با اول ماه تیشری در شهریور و مهر برگزار میکنند.زیارتگاه استر خاتون پیربکران با سه بانو پیوند دارد: ۱) سارَه، دختر آشِر و نوه یعقوب؛(بنابر روایتی، یعقوب پس از آنکه ساره خبر زندهبودن یوسف را به او رساند، او را دعا کرد و او جاودانه شد)۲) استر زنی یهودی در دوران هخامنشی که به همسری اَخشُورِش (خَشَیارشا هخامنشی) درآمد و با خردمندی و تدبیر، نقشه هامان وزیر برای قتلعام یهودیان را خنثی کرد.
۳) شوشَندخت. او در منابع ایرانی بهعنوان ملکه یهودی یزدگرد اول، پادشاه ساسانی، نقشی برجسته در تقویت موقعیت یهودیان در دربار ساسانیان و تحکیم پیوندهای فرهنگی و اجتماعی آنان داشته
ادامه مقاله..
:https://isfahanica.org/entry/استر-خاتون/لینک مقاله به انگلیسی:https://en.isfahanica.org/entry/esther-khatun/
لینک مدخل عربی:https://ar.isfahanica.org/entry/استر-خاتون/
نویسنده: حامد شریفیان#استر_خاتون #دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۷
چهلستونکاخی تشریفاتی از دورۀ صفویه در اصفهان، دارای بیست ستون.دلیل چهلستون نامیدن این بنا تعدّد ستونهای آن است و عدد چهل در این نام کنایه از فراوانی است. نیز گفتهاند از آنجا که تصویر بیست ستون کاخ در حوضِ مقابلِ آن انعکاس مییابد، با احتساب آن، کاخ دارای چهل ستون میشود.کاخ چهلستون در میان باغی به همین نام به وسعت 67000 متر مربع در حد فاصل میدان نقش جهان و خیابان چهارباغ قرار دارد.
گویا بنای اولیۀ کاخ به دستور شاه عباس اول(حک: 996-1038)، ساخته شده و در دورۀ شاه عباس دوم(حک: 1052-1077)، به صورتِ کنونی در آمده است.
در تاخت و تاز افغانها قسمتهایی از تزیینات کاخ، از جمله تخت سلطنتی مجلّل آن، از بین رفت،8 ولی بعد محمود افغان* به آن توجه کرد و در همین بنا بر تخت نشست. به دستور شاه طهماسب دوم*، خرابیهای کاخ مرمت شد.9 در 1300، که مسعودمیرزا ظلالسلطان* حاکم اصفهان بود، بیشتر لوازم نفیس کاخ یا از بین رفت یا برای استفاده در کاخ او در تهران (ساختمان مسعودیه) به کار گرفته شد.
ادامه مقاله..
:https://isfahanica.org/entry/چهلستون/لینک مقاله به انگلیسی:https://en.isfahanica.org/entry/chehel-sutun/لینک مقاله عربی:https://ar.isfahanica.org/entry/جهلستون-چهلستون/
نویسنده: عبدالکریم عطارزاده#چهل_ستون#چهلستون #دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا#اصفهان
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۸
سنبلان، محلهسُنْبُلان، امروزه سُنبُلِستان، از محلههای تاریخی اصفهان است که در منطقۀ سۀ شهرداری واقع شده است.تعیین وسعت محلۀ سنبلان در روزگار کهن دشوار است اما حدود تقریبی آن ازاینقرار است: شمال آن خیابان ابنسینای امروزی، جنوب خیابان عبدالرزاق فعلی، شرق کوچۀ حمام وزیر امروزی و غرب کوچۀ پشت باروی کنونی است.
دربارۀ وجه تسمیۀ این محله به سُنبلان که امروزه به اشتباه سُنبُلِستان نامیده میشود، نظرات مختلف وجود دارد. این نام در منابع مختلف به شکلهای متفاوت مانند جَمیلان، سَبیلان، چَملان،جُملان، چُنبلان و چُلمان، شمبلان و چُمبلان آمده است.
دربارۀ قدمت این محله اطلاعی در دست نیست. ظاهراً ابتدا روستایی بود که بهمرور به شهر پیوسته است. به گزارش ابو نعیم اصفهانی در دورۀ حکومت منصور، خلیفۀ عباسی (حک: 136-158)، ایوببنزیاد برای توسعه و رونق یهودیه، آن را از سمت صحرا وسعت داد و پانزده روستای اطراف، ازجمله روستای سنبلان، را در آن ادغام کرد اما اشارهای به کشیدن حصار و بارو اطراف آن نکرده است.
ادامه مقاله..
:https://isfahanica.org/entry/سنبلان،-محله/لینک مقاله به انگلیسی:https://en.isfahanica.org/entry/sunbulestan-maḥalle-quarter/
نویسنده: محمد حسین ریاحی#محله_سنبلستان#دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا#اصفهان
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۵
فرهنگ (اصفهان)نشریهای خبری در عصر ناصری (حک: 1264ـ1313).فرهنگ به مدیریت میرزاتقی انصاری کاشانی ملقب به حکیمباشی، پزشک مخصوص ظل السلطان، از 1296 تا 1308 در اصفهان منتشر میشد.حکیمباشی از فارغالتحصیلان پزشکی مدرسه دارالفنون بود و افزون بر طبابت به روزنامهنگاری میپرداخت. حکیمباشی پس از آنکه با ظلالسلطان به اصفهان آمد، روزنامه فرهنگ را به خواست او تأسیس و به مدت هفت سال آن را اداره کرد. فرهنگ نخستین نشریۀ ادواری چاپی فارسی بود که در اصفهان منتشر میشد.
نخستین شمارۀ روزنامه در دوم جمادیالاولی 1296 منتشر شد.روزنامه در چهار صفحه و یک روز در هفته، پنجشنبهها چاپ میشد. بعدها به دو شماره در هفته (دوشنبهها و پنجشنبهها) رسید و شمارگان آن نیز از دوهزار نسخه به ششهزار نسخه در ماه افزایش یافت، اما از شمارۀ 659 (1 رمضان 1306) بهسبب محدود شدن حوزۀ حکومتی ظلالسلطان و اُفت کیفیت روزنامه، نشر آن به یک روز در هفته، فقط پنجشنبهها، کاهش یافت.
ادامه مقاله..
:https://isfahanica.org/entry/فرهنگ-اصفهان،-روزنامه/نویسنده: عبدالمهدی رجایی _ پروین قدسیزاد#روزنامه_فرهنگ#ظل_السلطان#حکیم_باشی #دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا#اصفهان
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۶
🩺محیی، میرزا احمدخاناز پیشگامان پزشکی جدید در اصفهان و مؤسس بیمارستان احمدیه.او در 1308/۱۲۷۰ش در اصفهان زاده شد. نام خانوادگیاش «جراح» بود، اما بعدها آن را به «محیی» تغییر داد. تحصیلاتش را در دارالفنون تهران به پایان رساند و مبانی طبّ سنتی را نزد پدرش، میرزاحسنخان، آموخت. در آن دوره، طبابت اغلب برعهدۀ حکیمان طب سنتی بود که بهصورت تجربی یا موروثی منتقل میشد. احمدخان نیز به پیروی از پدر به طب سنتی روی آورد و پس از دورۀ شاگردی در بیمارستان مُرسلین یا مسیحی، بعدها عیسی بن مریم، ساختۀ میسیونرهای انگلیسی در محلۀ تبریزیها (عباسآباد کنونی)، بهعنوان دستیار دکتر شافتر انگلیسی به طبابت مشغول شد.او سالها در این بیمارستان فعالیت میکرد تا اینکه در 1301ش در محل سکونت خود در خیابان طالقانی (چهارسوق شیرازیها، کوی سرتیپ) بیمارستان احمدیه را تأسیس کرد. البته به گفتۀ برخی از ساکنان محلۀ احمدیه، ابتدا میرزاحسنخان، مکانی را بهعنوان محل درمان بیماران پایهگذاری کرد و بعدها احمدخان آن را به صورت بیمارستان گسترش داد. در آن زمان تنها دو بیمارستان در اصفهان وجود داشت: بیمارستان مُرسلین و بیمارستان امین (سنبلستان). احمدیه از همان آغاز، در جایگاه نخستین بیمارستان خصوصی شهر، از نظر امکانات و ساماندهی از دیگر مراکز درمانی پیشی گرفت. ادامه مقاله..
:https://isfahanica.org/entry/محیی،-میرزا-احمدخان/نویسندگان: مهری صدیقی _ نفیسه مرتضوی
#بیمارستان_احمدیه#میرزا_احمدخان_محیی#دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا#اصفهان
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۳
شهناز، جلیل نوازندۀ برجستۀ تار و بداههپرداز موسیقی ایرانی در دورۀ معاصر. جلیل شهناز در یکم خرداد ۱۳۰۰ در اصفهان به دنیا آمد. جد مادریاش، فتحعلیخان، از سنتورنوازان دورۀ قاجار بود. پدرش، شعبان شهناز (متوفی ۱۳۲۸ش)، سنتورنوازی را از فتحعلیخان آموخته بود، در نواختن تار، سهتار، ویولن، کمانچه و تنبک نیز تبحر داشت و آواز خوانندگانی، مانند سید جلال تاج اصفهانی ، را با ساز همراهی میکرد.
شهناز آموختن تار، سهتار و تنبک را از دوازدهسالگی نزد برادرانش حسین و علی آغاز کرد. در چهاردهسالگی، در کنسرتی در چهارباغ اصفهان، کنار علیاکبر شهنازی، نوازندۀ نامدار تار، و تاج اصفهانی، استاد آواز، تنبک نواخت و مهارتش شهنازی را شگفتزده کرد. تصنیف مشهور «به اصفهان رو» با آهنگ علیاکبر شهنازی و شعر ملکالشعرای بهار نخستین بار در همین کنسرت اجرا شد.
ادامه مقاله…:
https://isfahanica.org/entry/شهناز،-جلیل/
نویسنده: ولی الله کاووسی#جلیل_شهناز#دانشنامه_اصفهان#اصفهانیکا
https://isfahanica.org
️ @isfahanica۴