خلاصه گزارش سیاستی پاکستان - چین.pdf
۲۹۹.۱۱ کیلوبایت
تدوین گزارش سیاستی | بازطراحی نقشه تجاری کشور با تقویت محور چین–پاکستان در پی تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی اخیر و افزایش ناامنی در مسیرهای دریایی منطقه، اندیشکده توسعه صادرات ایران (اتصا) گزارش سیاستی «بازطراحی نقشه تجاری کشور با تقویت محور چین–پاکستان» را با هدف ارائه راهکارهای ارتقای تاب‌آوری تجارت خارجی کشور تدوین کرده است. گزارش حاضر با بررسی پیامدهای جنگ اخیر و اختلال در کریدورهای تجاری، یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش شکنندگی اقتصاد کشور را بازآرایی مسیرهای تجاری و تقویت همکاری‌های راهبردی با چین و پاکستان معرفی می‌کند. در این چارچوب، چین به‌عنوان لنگرگاه مالی و صنعتی و پاکستان به‌عنوان بازوی ترانزیت زمینی و تهاتر کالا در معماری جدید تجارت خارجی کشور مورد توجه قرار گرفته‌اند. همچنین راهکارهایی همچون توسعه پیمان‌های پولی با محوریت یوان، اتصال کریدور ریلی چابهار–گوادر، ایجاد پلتفرم‌های تهاتر و تقویت دفاتر تجاری در کشورهای همسو به‌عنوان پیشنهادهای سیاستی این گزارش ارائه شده است. این گزارش در ادامه مجموعه مطالعات اتصا با هدف تقویت تاب‌آوری اقتصادی و بازطراحی راهبردهای توسعه صادرات کشور تهیه شده و به‌زودی منتشر خواهد شد. اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۵Translation of Raw Materials that Rule - ITED.pdf
۵۸۶.۲۹ کیلوبایت
ترجمه مقاله | بازگشت به اصول: مواد خام حکم می‌راند رقابت قدرت‌های بزرگ بر سر فناوری‌های تحول‌آفرین و وابستگی این فناوری‌ها به مواد خام کمیاب و راهبردی، می‌تواند آتش زیر خاکستر تنش‌های ژئوپلیتیک را دوباره شعله‌ور کند. در این راستا، تحلیل ژان-مارک ناتل (Jean-Marc Natal)، رئیس واحد کالاهای واسطه‌ای صندوق بین‌المللی پول، خواندنی است. این مقاله تلاش می‌کند با زبانی ساده، منطق شکل‌گیری این رقابت و پیوند میان فناوری، مواد خام و ژئوپلیتیک را تشریح کند. عنوان مقاله: Back to Basics: Raw Materials That Rule نویسنده: J. M. Natal (2026) منبع: Finance & Development، صندوق بین‌المللی پول ترجمه: سینا عاشوری، دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۲
انتشار گزارش «سیاست‌های صنعتی در کشورهای منتخب (۳): مطالعه سیاست‌گذاری صنعتی چین در نسبت با زنجیره‌های ارزش بین‌المللی» مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی، تحول چهاردهه‌ای سیاست‌های اقتصادی، تجاری و صنعتی چین از سال ۱۹۷۸ تاکنون را با تمرکز بر جایگاه این کشور در زنجیره‌های ارزش جهانی بررسی کرده است. این مطالعه نشان می‌دهد چین چگونه با اصلاحات اقتصادی، آزادسازی تجاری، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد مناطق ویژه اقتصادی، مسیر توسعه صادرات‌محور را آغاز کرد و از تولید و مونتاژ کالاهای با فناوری پایین، به سمت صنایع با ارزش افزوده بالاتر حرکت کرد. یافته‌های گزارش همچنین بیانگر آن است که در سال‌های اخیر، در واکنش به افزایش هزینه‌های تولید، بحران مالی جهانی و تنش‌های تجاری، سیاست صنعتی چین به سمت تقویت بازار داخلی و توسعه زنجیره‌های ارزش منطقه‌ای تغییر جهت داده است. این گزارش می‌تواند از منظر تجربه چین در ارتقای صنعتی، پیوند با زنجیره‌های ارزش جهانی و بازطراحی سیاست صنعتی متناسب با تحولات اقتصاد جهانی، برای سیاست‌گذاران و پژوهشگران حوزه توسعه صنعتی و تجارت بین‌الملل قابل توجه باشد. تهیه و تدوین:محمدصادق صارمی، امیر ذاکری، زهرا کلهر، احمد رمضانی مشاهده گزارش کامل در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۷
انتشار سیاست‌نامه توسعه مراکز نوآوری بین‌المللی برای توسعه صادرات و همکاری‌های فناورانه رشد شرکت‌های دانش‌بنیان و ظرفیت‌های فناورانه کشور، لزوماً به حضور پایدار در بازارهای جهانی منجر نشده است. ضعف شبکه‌سازی بین‌المللی، شناخت محدود بازارهای هدف، پراکندگی نهادهای حمایتی و کمبود خدمات تخصصی استقرار، از مهم‌ترین موانع توسعه صادرات فناوری در ایران هستند. این سیاست‌نامه با بررسی تجربه کشورهای موفق، توسعه مراکز نوآوری بین‌المللی را به‌عنوان زیرساختی نهادی برای اتصال شرکت‌های دانش‌بنیان به بازارها، سرمایه‌گذاران، شرکای صنعتی و شبکه‌های جهانی نوآوری پیشنهاد می‌کند. تحقق این هدف، مستلزم حکمرانی هماهنگ، تقسیم کار نهادی، توسعه خدمات استقرار نرم، هوشمندی بازار و تأمین مالی تخصصی است؛ مسیری که می‌تواند زمینه را برای افزایش صادرات دانش‌بنیان و گسترش همکاری‌های فناورانه بین‌المللی فراهم کند. این گزارش، راهکارهای سیاستی و اجرایی توسعه مراکز نوآوری بین‌المللی را بررسی و پیشنهاد می‌کند.سیاست‌نامه حاضر توسط انتشارات پژوهشکده مطالعات فناوری و به نویسندگی کسری حاج محمد، محمدصادق صارمی و امیر ذاکری منتشر شده است. اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۳گزارش تحلیل رفتار چین در قبال جنگ ایران .pdf
۹۱۷.۸ کیلوبایت
گزارش چین، پشت خط مقدم؛ چرا پکن در جنگ به کمک همه‌جانبه ایران نیامد؟یک پرسش اساسی در سیاست خارجی ایران: چرا جمهوری خلق چین، با وجود سند «مشارکت جامع راهبردی ۲۵ ساله»، در جریان درگیری‌های نظامی (آغاز شده در فوریه ۲۰۲۶) با آمریکا و اسرائیل، از ایران حمایتِ کامل، علنی و نظامی نکرد؟ آیا پکن، تهران را رها کرد؟در گزارش تحلیلی جدید با عنوان «کالبدشکافی نسبت چین با جنگ ایران»، آقای عسگر سرمست به این غافلگیری استراتژیک پرداخته و نشان می‌دهد که لنزِ تحلیلِ ایرانیِ ما از رفتار چین، نیازمند اصلاح است. ۵ دلیل کلیدی که سقف حمایت چین از ایران را محدود کرد: نبود پیمان دفاعی متقابل: توافق ۲۵ ساله، یک اتحاد نظامی معادل "ناتو" نیست. راهبرد کلان چین «پرهیز از گرفتار شدن» در جنگِ شرکاست تا انعطاف‌پذیری خود را حفظ کند. تضاد پاسخ ایران با امنیت انرژی چین: حدود ۴۲ درصد واردات نفت چین از کشورهای عربی خلیج فارس و بخش مهمی از گاز آن از قطر تامین می‌شود. ناامنی در تنگه هرمز و زیرساخت‌های عربی، مستقیماً به منافع حیاتی و اقتصاد چین ضربه می‌زند. عدم تقارن در رابطه: ایران به بازار چین (خرید ۹۰ درصد نفت صادراتی) نیازی حیاتی دارد، اما نفت ایران تنها حدود ۱۲ درصد از واردات چین را تشکیل می‌دهد. چین گزینه‌های جایگزین زیادی دارد، اما ایران نه! درهم‌تنیدگی اقتصاد چین با غرب: تجارت کالا و وابستگی تکنولوژیک چین (مثلاً در صنعت هوانوردی و نیمه‌رساناها) به آمریکا و اروپا ده‌ها برابرِ حجم تجارت با ایران است. پکن حاضر نیست این شریان را فدای جنگِ دیگران کند. اولویت شرق آسیا: تمرکز نظامی چین بر تایوان و دریای چین جنوبی است و ظرفیت یا تمایلی برای درگیری نظامیِ دوربرد در خاورمیانه ندارد. پیامد سیاستی برای ایران چیست؟سیاستگذار ایرانی باید بین «شریک تجاری»، «شریک راهبردی» و «متحد دفاعی» تفاوت قائل شود. چین جهان را از سلسله‌مراتب منافع خود (توسعه، اقتصاد، ثبات) می‌بیند. به جای پرسیدنِ «چرا چین برای ما نجنگید؟»، باید پرسید: «چگونه می‌توان منافع چین را چنان با ثبات و امنیت ایران پیوند زد که حمایتِ بیشتر، انتخاب عقلانی خودِ پکن شود؟» اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۴ انتشار مقاله علمی پژوهشی مقاله «ملی‌گرایی فناورانه در برابر وابستگی متقابل: مطالعه موردی زنجیره ارزش جهانی در صنایع نیمه‌هادی» به قلم کمال کاویانی، محمدصادق صارمی، امیر ذاکری و زهرا کلهر در نشریه سیاست‌نامه علم و فناوری منتشر شد. این پژوهش با تمرکز بر صنعت راهبردی نیمه‌هادی، به بررسی تحولات زنجیره ارزش جهانی این صنعت و تأثیر گسترش ملی‌گرایی فناورانه بر الگوی وابستگی متقابل کشورها می‌پردازد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که تشدید رقابت فناورانه میان قدرت‌های بزرگ، سیاست‌های صنعتی، محدودیت‌های فناوری و ملاحظات امنیتی موجب تغییر در الگوی حکمرانی زنجیره‌های ارزش جهانی و حرکت به سمت بازآرایی زنجیره‌های تأمین و شکل‌گیری قطب‌های فناورانه شده است. این مقاله ضمن بررسی نسبت میان ملی‌گرایی فناورانه و وابستگی متقابل، پیامدهای این تحولات برای زنجیره ارزش جهانی صنعت نیمه‌هادی و سیاست‌گذاری فناوری را مورد تحلیل قرار می‌دهد. علاقه‌مندان می‌توانند متن کامل مقاله را از طریق لینک زیر مطالعه کنند: https://stpl.ristip.sharif.ir/article_23973.html اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۳
نبرد بریکس و غرب در نظم نوین جهانی؛ آیا پایان سلطه دلار نزدیک است؟
جابجایی تاریخی قدرت اقتصادی:گزارش‌های جدید از اقتصاد سیاسی بین‌الملل نشان می‌دهد که جهان در حال گذار به یک نظم چندقطبی است و ائتلاف «بریکس پلاس» (BRICS+) به عنوان موتور محرک این تغییر، هژمونی اقتصادی غرب را به چالش کشیده است. بر اساس جدیدترین داده‌ها، بریکس پلاس با در اختیار داشتن ۳۷.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) جهان، رسماً از گروه هفت (G7 با سهم ۲۹.۳ درصد) پیشی گرفته است. همچنین سهم این بلوک از صادرات کالای جهان از ۱۰.۷ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۲۳.۳ درصد جهش یافته است.
تقابل استراتژیک؛ دلارزدایی در برابر جنگ تجاری:طراحی سیستم پرداخت غیرمتمرکز «بریکس پی» (BRICS Pay) به عنوان جایگزینی برای سوئیفت، زنگ خطر را برای واشنگتن به صدا درآورده است. بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵، با تهدید صریح اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی علیه کشورهایی که سیاست دلارزدایی را پیگیری می‌کنند، تقابل با این بلوک را وارد فاز تهاجمی‌تری کرده است. این در حالی است که آمریکا با کسری تجاری سنگین ۳۳۹ میلیارد دلاری در برابر بریکس مواجه است.
بازیگر میانی؛ استراتژی هوشمندانه هند:در دل این رقابت، کشور هند با پیگیری سیاست «عدم تعهد»، نقش موازنه‌گر را ایفا می‌کند. دهلی‌نو ضمن حمایت از همکاری‌های جنوب-جنوب، از تبدیل شدن بریکس به یک بلوک «ضد غربی» به رهبری چین جلوگیری کرده و همزمان روابط استراتژیک خود را با غرب حفظ می‌کند.
به نظر شما آیا بریکس می‌تواند با غلبه بر چالش‌ها و ناهمگونی‌های داخلی خود، به سلطه بلامنازع دلار پایان دهد یا تهدیدهای تعرفه‌ای و فشارهای غرب مانع از این همگرایی خواهد شد؟
اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank
نبرد بریکس و غرب در نظم نوین جهانی؛ آیا پایان سلطه دلار نزدیک است؟ جابجایی تاریخی قدرت اقتصادی:گزارش‌های جدید از اقتصاد سیاسی بین‌الملل نشان می‌دهد که جهان در حال گذار به یک نظم چندقطبی است و ائتلاف «بریکس پلاس» (BRICS+) به عنوان موتور محرک این تغییر، هژمونی اقتصادی غرب را به چالش کشیده است. بر اساس جدیدترین داده‌ها، بریکس پلاس با در اختیار داشتن ۳۷.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) جهان، رسماً از گروه هفت (G7 با سهم ۲۹.۳ درصد) پیشی گرفته است. همچنین سهم این بلوک از صادرات کالای جهان از ۱۰.۷ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۲۳.۳ درصد جهش یافته است. تقابل استراتژیک؛ دلارزدایی در برابر جنگ تجاری:طراحی سیستم پرداخت غیرمتمرکز «بریکس پی» (BRICS Pay) به عنوان جایگزینی برای سوئیفت، زنگ خطر را برای واشنگتن به صدا درآورده است. بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵، با تهدید صریح اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی علیه کشورهایی که سیاست دلارزدایی را پیگیری می‌کنند، تقابل با این بلوک را وارد فاز تهاجمی‌تری کرده است. این در حالی است که آمریکا با کسری تجاری سنگین ۳۳۹ میلیارد دلاری در برابر بریکس مواجه است. بازیگر میانی؛ استراتژی هوشمندانه هند:در دل این رقابت، کشور هند با پیگیری سیاست «عدم تعهد»، نقش موازنه‌گر را ایفا می‌کند. دهلی‌نو ضمن حمایت از همکاری‌های جنوب-جنوب، از تبدیل شدن بریکس به یک بلوک «ضد غربی» به رهبری چین جلوگیری کرده و همزمان روابط استراتژیک خود را با غرب حفظ می‌کند. به نظر شما آیا بریکس می‌تواند با غلبه بر چالش‌ها و ناهمگونی‌های داخلی خود، به سلطه بلامنازع دلار پایان دهد یا تهدیدهای تعرفه‌ای و فشارهای غرب مانع از این همگرایی خواهد شد؟ اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۳
بازآرایی نقشه تجاری ایران در شرایط جدید ژئواکونومیک تحولات اقتصاد جهانی نشان می‌دهد که تجارت دیگر صرفاً به مبادله کالا محدود نیست؛ بلکه به شبکه‌ای از کریدورها، زیرساخت‌های حمل‌ونقل، انرژی، سرمایه، فناوری و سازوکارهای مالی تبدیل شده است. در این میان، ایران می‌تواند با تکیه بر موقعیت جغرافیایی خود، به حلقه پیونددهنده شرق، شمال و جنوب تبدیل شود. همکاری راهبردی با چین و روسیه، توسعه کریدورهای ریلی و دریایی، تقویت بنادر، پیوند با زنجیره‌های ارزش و استفاده از ابزارهای جدید تسویه مالی، از مهم‌ترین الزامات این بازآرایی است. بااین‌حال، همکاری تجاری پایدار تنها با افزایش حجم مبادلات شکل نمی‌گیرد. تنوع‌بخشی به کالا و خدمات، تقویت حضور بخش خصوصی، جذب سرمایه‌گذاری، کاهش هزینه‌های مبادله و ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های سیاستگذار، تنظیم‌گر و اجرایی، پیش‌شرط تبدیل ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران به مزیت اقتصادی است.مسئله اصلی، انتخاب میان «مسیرهای تجاری» نیست؛ بلکه طراحی یک «نظام تجاری انعطاف‌پذیر، متنوع و مقاوم» است که بتواند از فرصت‌های چین، روسیه و بازارهای منطقه‌ای به‌صورت همزمان بهره‌برداری کند. اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۲
۲۹ مهر؛ روز ملی صادرات به احترام آنان که در دشوارترین روزها، پرچم توانمندی ایران را در بازارهای جهانی برافراشته نگه داشته‌اند. در روزگاری که تحریم‌ها، محدودیت‌های بانکی، دشواری نقل‌وانتقال پول، مشکلات و موانع داخلی، مسیر تجارت خارجی را دشوار ساخته‌اند، هنوز زنان و مردانی هستند که با تلاش و پشتکار، راه حضور ایران در بازارهای جهانی را هموار می‌کنند. صادرات، فراتر از یک فعالیت اقتصادی، نماد توانمندی، اعتبار و اراده یک ملت برای حضور در جهان است. از تولیدکنندگانی که چرخ کارخانه‌ها را می‌چرخانند تا مهندسان و صادرکنندگانی که با تکیه بر دانش، نوآوری و خلق محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر، جایگاهی ارزشمندتر و ماندگارتر برای محصولات ایرانی در بازارهای جهانی می‌سازند و برای حفظ هر قرارداد و گشودن هر بازار تازه می‌کوشند؛ این تلاش‌ها، جلوه‌ای از میهن‌دوستی در میدان عمل است. اما نباید فراموش کرد که صادرات پایدار، تنها با فداکاری صادرکنندگان محقق نمی‌شود؛ بلکه به سیاست‌های باثبات، دیپلماسی اقتصادی فعال و رفع موانع داخلی نیاز دارد.قدردانی واقعی از صادرکنندگان، هموار کردن مسیری است که امروز با دشواری بسیار می‌پیمایند. ۲۹ مهر، فرصتی برای ادای احترام به آنان است که با وجود همه محدودیت‌ها، همچنان برای اعتبار نام ایران در جهان تلاش می‌کنند. روز ملی صادرات گرامی باد. اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۲
فراخوان پژوهشی در حوزه تجارت خارجی و توسعه صادرات۱. بازآرایی نقشه و نظام تجاری ایران با تمرکز بر چین و روسیه
بررسی تحولات ژئواکونومیک و طراحی راهبردهای توسعه و تنوع‌بخشی به روابط تجاری ایران با چین و روسیه https://nan.ac/challenges/223525۲. توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی با تمرکز بر مسئله ضمانت‌نامه‌ها
طراحی سازوکارهای مالی، حقوقی و نهادی برای تسهیل صدور ضمانت‌نامه‌های معتبر و رفع موانع حضور شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های بین‌المللی https://nan.ac/challenges/223526۳. سناریونگاری دستیابی ایران به رتبه دوم صادرات محصولات با فناوری متوسط و بالا در منطقه
شناسایی پیشران‌ها و عدم‌قطعیت‌ها، تدوین سناریوهای آینده و طراحی نقشه راه ارتقای جایگاه صادرات فناوری ایران https://nan.ac/challenges/223527 مهلت ثبت ایده: ۳۰ آبان ۱۴۰۵ برگزارکننده: پژوهشکده مطالعات فناوری حمایت مالی: ۳۰ تا ۶۰ میلیون تومان، متناسب با فراخوان اندیشکده توسعه صادرات ایران در: وب | لینکدین | بله | تلگرامکانال اندیشکده: @ited_channelروابط عمومی: @ITED_Thinktank۲