آقای پزشکیان، حق داشتن کافی نیست؛ بدون قدرت، حق را از تو می‌گیرند
نظم جهان عوض می‌شود؛ ایران نباید جا بماند
جهان منتظر ما نمی‌ماند تا ثابت کنیم حق با ماست.
جنگ‌های بزرگ فقط آدم‌ها و شهرها را تغییر نمی‌دهند؛نظم جهان را تغییر می‌دهند.
جنگ جهانی اول، امپراتوری‌های بزرگ را فرو ریخت و نظم تازه‌ای ساخت.جنگ جهانی دوم، سازمان ملل، شورای امنیت و ساختارهای اقتصادی و امنیتی جدید را به وجود آورد و آمریکا را به قدرت مرکزی نظم غرب تبدیل کرد.
اما هیچ نظمی ابدی نیست.
امروز هم نشانه‌های تغییر در توزیع قدرت را می‌بینیم. در سال ۲۰۲۵، آمریکا همچنان با فاصله بزرگ‌ترین قدرت هزینه‌کننده نظامی جهان بود؛ اما سهمش از هزینه نظامی جهان به ۳۳ درصد رسید، درحالی‌که هزینه‌های نظامی اروپا ۱۴ درصد و آسیا و اقیانوسیه ۸.۱ درصد افزایش یافت.
این به معنای فروپاشی آمریکا نیست؛ به معنای تغییر معادله قدرت است.
مشکل از جایی آغاز می‌شود که ما هنوز با عینک نظم دیروز به جهان امروز نگاه کنیم.
گویی اگر در سازمان ملل ثابت کنیم مظلومیم، اگر در شورای امنیت اعتراض کنیم، اگر اسناد حقوقی ارائه دهیم و اگر در دادگاه‌های بین‌المللی حقانیت خود را اثبات کنیم، در نهایت قدرت‌های بزرگ مجبور به اجرای عدالت خواهند شد.
اما یک سؤال ساده:
اگر حقانیت حقوقی به‌تنهایی بازدارندگی می‌آورد، چرا هنوز قدرت تعیین‌کننده در جهان تا این اندازه مهم است؟
حقوق بین‌الملل مهم است؛دیپلماسی مهم است؛سازمان ملل مهم است.
اما هیچ‌کدام جای قدرت ملی را نمی‌گیرند.
برای فهم این واقعیت، حتی لازم نیست به تاریخ برگردیم.
همین چند روز پیش، در سخنرانی ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجمع عمومی سازمان ملل، دونالد ترامپ درباره دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) صریحاً گفت آمریکا صلاحیت این نهاد را نمی‌پذیرد و حتی کشورهای عضو را به خروج از آن فراخواند.
این به معنای بی‌اعتباری مطلق حقوق بین‌الملل نیست.
اما یک واقعیت را روشن می‌کند:
حتی یک قدرت بزرگ، هنگامی که نهادی بین‌المللی را در تعارض با حاکمیت و منافع خود ببیند، می‌تواند صلاحیت آن را نپذیرد و برای تغییر رفتار دیگر کشورها فشار وارد کند.
پس یک اشتباه تاریخی را تکرار نکنیم:
«حق با ماست» ≠ «پس کسی نمی‌تواند به ما آسیب بزند».
اگر به ما حمله شد، اینکه در سازمان ملل ثابت کنیم قربانی بوده‌ایم، بمباران را متوقف نمی‌کند.
اگر تحریم شدیم، اینکه ثابت کنیم تحریم ناعادلانه است، اقتصاد ما را نجات نمی‌دهد.
اگر تهدید شدیم، قطعنامه به‌تنهایی بازدارندگی نمی‌سازد.
جهان را باید همان‌گونه که هست شناخت، نه آن‌گونه که آرزو داریم باشد.
کشورها نیز بر اساس منافع خود عمل می‌کنند؛ حتی کشورهایی که با ما اشتراکات دینی، تاریخی یا فرهنگی دارند. صرفِ داشتن دین مشترک و سابقه همسایگی، برادری به ارمغان نمی‌آورد. امارات، عربستان، کویت، بحرین و قطر چه زمانی برادر ایران بوده‌اند و در حق ایران برادری کرده‌اند؟ برادری را نمی‌توان پیشاپیش فرض کرد؛ هر کشوری ابتدا باید آن را در عمل ثابت کند.
بنابراین مسئله امروز ایران فقط این نیست که:
«در نظم موجود چگونه حق خود را بگیریم؟»
سؤال بزرگ‌تر این است:
«اگر نظم جهان در حال تغییر است، ایران در نظم آینده چه جایگاهی خواهد داشت؟»
اینجا باید از یک ذهنیت عبور کنیم:
ایران نباید فقط مصرف‌کننده قواعد نظم جهانی باشد؛ باید برای ساختن و شکل‌دادن به نظم آینده قدرت داشته باشد.
اما این قدرت فقط موشک و پهپاد نیست.
قدرت یعنی:
اقتصاد قوی؛عدالت اجتماعی؛کاهش فساد و رانت؛اعتماد عمومی؛انسجام ملی؛علم و فناوری؛دیپلماسی هوشمند؛توان دفاعی؛و مردمی آگاه که بتوانند واقعیت را از روایت تشخیص دهند.
کشوری که مردمش را نادیده بگیرد، بخشی از قدرتش را از دست می‌دهد؛و کشوری که قدرت نداشته باشد، حتی اگر حق با او باشد، برای گرفتن حقش وابسته به اراده دیگران می‌شود.
پس مسئله، کنار گذاشتن سازمان ملل یا حقوق بین‌الملل نیست.
مسئله این است که:
حقوق را با قدرت اشتباه نگیریم.مشروعیت را با بازدارندگی اشتباه نگیریم.و نظم گذشته را با آینده اشتباه نگیریم.
کتاب نظم جهانی در حال بازنویسی است.
ایران نباید فقط خواننده این کتاب باشد.باید یکی از نویسندگان آن باشد.
و برای نویسنده شدن، فقط حقانیت کافی نیست؛
قدرت، عدالت، اقتصاد، آگاهی و مردم لازم است.
@kavehtajvidi
نظم جهان عوض می‌شود؛ ایران نباید جا بماند
جهان منتظر ما نمی‌ماند تا ثابت کنیم حق با ماست.
جنگ‌های بزرگ فقط آدم‌ها و شهرها را تغییر نمی‌دهند؛نظم جهان را تغییر می‌دهند.
جنگ جهانی اول، امپراتوری‌های بزرگ را فرو ریخت و نظم تازه‌ای ساخت.جنگ جهانی دوم، سازمان ملل، شورای امنیت و ساختارهای اقتصادی و امنیتی جدید را به وجود آورد و آمریکا را به قدرت مرکزی نظم غرب تبدیل کرد.
اما هیچ نظمی ابدی نیست.
امروز هم نشانه‌های تغییر در توزیع قدرت را می‌بینیم. در سال ۲۰۲۵، آمریکا همچنان با فاصله بزرگ‌ترین قدرت هزینه‌کننده نظامی جهان بود؛ اما سهمش از هزینه نظامی جهان به ۳۳ درصد رسید، درحالی‌که هزینه‌های نظامی اروپا ۱۴ درصد و آسیا و اقیانوسیه ۸.۱ درصد افزایش یافت.
این به معنای فروپاشی آمریکا نیست؛ به معنای تغییر معادله قدرت است.
مشکل از جایی آغاز می‌شود که ما هنوز با عینک نظم دیروز به جهان امروز نگاه کنیم.
گویی اگر در سازمان ملل ثابت کنیم مظلومیم، اگر در شورای امنیت اعتراض کنیم، اگر اسناد حقوقی ارائه دهیم و اگر در دادگاه‌های بین‌المللی حقانیت خود را اثبات کنیم، در نهایت قدرت‌های بزرگ مجبور به اجرای عدالت خواهند شد.
اما یک سؤال ساده:
اگر حقانیت حقوقی به‌تنهایی بازدارندگی می‌آورد، چرا هنوز قدرت تعیین‌کننده در جهان تا این اندازه مهم است؟
حقوق بین‌الملل مهم است؛دیپلماسی مهم است؛سازمان ملل مهم است.
اما هیچ‌کدام جای قدرت ملی را نمی‌گیرند.
برای فهم این واقعیت، حتی لازم نیست به تاریخ برگردیم.
همین چند روز پیش، در سخنرانی ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجمع عمومی سازمان ملل، دونالد ترامپ درباره دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) صریحاً گفت آمریکا صلاحیت این نهاد را نمی‌پذیرد و حتی کشورهای عضو را به خروج از آن فراخواند.
این به معنای بی‌اعتباری مطلق حقوق بین‌الملل نیست.
اما یک واقعیت را روشن می‌کند:
حتی یک قدرت بزرگ، هنگامی که نهادی بین‌المللی را در تعارض با حاکمیت و منافع خود ببیند، می‌تواند صلاحیت آن را نپذیرد و برای تغییر رفتار دیگر کشورها فشار وارد کند.
پس یک اشتباه تاریخی را تکرار نکنیم:
«حق با ماست» ≠ «پس کسی نمی‌تواند به ما آسیب بزند».
اگر به ما حمله شد، اینکه در سازمان ملل ثابت کنیم قربانی بوده‌ایم، بمباران را متوقف نمی‌کند.
اگر تحریم شدیم، اینکه ثابت کنیم تحریم ناعادلانه است، اقتصاد ما را نجات نمی‌دهد.
اگر تهدید شدیم، قطعنامه به‌تنهایی بازدارندگی نمی‌سازد.
جهان را باید همان‌گونه که هست شناخت، نه آن‌گونه که آرزو داریم باشد.
کشورها نیز بر اساس منافع خود عمل می‌کنند؛ حتی کشورهایی که با ما اشتراکات دینی، تاریخی یا فرهنگی دارند. صرفِ داشتن دین مشترک و سابقه همسایگی، برادری به ارمغان نمی‌آورد. امارات، عربستان، کویت، بحرین و قطر چه زمانی برادر ایران بوده‌اند و در حق ایران برادری کرده‌اند؟ برادری را نمی‌توان پیشاپیش فرض کرد؛ هر کشوری ابتدا باید آن را در عمل ثابت کند.
بنابراین مسئله امروز ایران فقط این نیست که:
«در نظم موجود چگونه حق خود را بگیریم؟»
سؤال بزرگ‌تر این است:
«اگر نظم جهان در حال تغییر است، ایران در نظم آینده چه جایگاهی خواهد داشت؟»
اینجا باید از یک ذهنیت عبور کنیم:
ایران نباید فقط مصرف‌کننده قواعد نظم جهانی باشد؛ باید برای ساختن و شکل‌دادن به نظم آینده قدرت داشته باشد.
اما این قدرت فقط موشک و پهپاد نیست.
قدرت یعنی:
اقتصاد قوی؛عدالت اجتماعی؛کاهش فساد و رانت؛اعتماد عمومی؛انسجام ملی؛علم و فناوری؛دیپلماسی هوشمند؛توان دفاعی؛و مردمی آگاه که بتوانند واقعیت را از روایت تشخیص دهند.
کشوری که مردمش را نادیده بگیرد، بخشی از قدرتش را از دست می‌دهد؛و کشوری که قدرت نداشته باشد، حتی اگر حق با او باشد، برای گرفتن حقش وابسته به اراده دیگران می‌شود.
پس مسئله، کنار گذاشتن سازمان ملل یا حقوق بین‌الملل نیست.
مسئله این است که:
حقوق را با قدرت اشتباه نگیریم.مشروعیت را با بازدارندگی اشتباه نگیریم.و نظم گذشته را با آینده اشتباه نگیریم.
کتاب نظم جهانی در حال بازنویسی است.
ایران نباید فقط خواننده این کتاب باشد.باید یکی از نویسندگان آن باشد.
و برای نویسنده شدن، فقط حقانیت کافی نیست؛
قدرت، عدالت، اقتصاد، آگاهی و مردم لازم است.
@kavehtajvidi
۲۱۰ هزار دلار برای چه کسانی؟
آقای همتی وقتی دلار به ۲۲۰ هزار تومان رسید، گفتند این افزایش موقتی و ناشی از «شوک روانی» است و قیمت دوباره متعادل خواهد شد.
اما هنگام بستن بودجه، نرخ دلار روی حدود ۲۰۰ هزار تومان بسته شد.
حالا دلار به ۲۷۰ هزار تومان رسیده و باز هم می‌گویند علت، «شوک روانی» است!
نورٌ علی نور؛ تصمیم جدید بانک مرکزی است: اختصاص ۱۰ هزار دلار به هر فرد بالای ۱۸ سال.
اما چند سؤال ساده:
مگر کشور در شرایط جنگی نیست؟
مگر همین روزها نمی‌گوییم کشور به ارز نیاز دارد؟
مگر تمام تلاش سیاست‌گذار این نیست که ارز حاصل از صادرات به کشور برگردد؟
مگر نمی‌گوییم باید ارز موجود را برای دارو، کالاهای اساسی و نیازهای اولویت‌دار کشور حفظ کنیم؟
پس این ۱۰ هزار دلار قرار است دقیقاً چه مشکلی را از کدام قشر مردم حل کند؟
۱۰ هزار دلار با دلار ۲۷۰ هزار تومانی یعنی حدود ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان.
واقعاً چند درصد مردم ایران چنین پولی در اختیار دارند که بتوانند با آن دلار بخرند؟
آیا این سیاست، کمک معیشتی به مردم است؟
یا در عمل، امتیازی برای همان اقلیتی است که توان خرید دلار با این حجم را دارند؟
همان‌هایی که توان واردات خودروهای لوکس دارند؛همان‌هایی که بعضی وقت‌ها وام‌های چندهمتی می‌گیرند؛همان‌هایی که با وثیقه‌های ناچیز به منابع بانکی دسترسی پیدا می‌کنند؛همان‌هایی که با رانت و فساد بیگانه نیستند؛همان‌هایی که افزایش قیمت بنزین، مسئله اصلی زندگی‌شان نیست؛و همان‌هایی که دغدغه املاک، دفاتر و شرکت‌هایشان در امارات و خارج از کشور است.
از یک طرف می‌گوییم واردات خودروهای لوکس به دلیل محدودیت منابع ارزی باید کنترل شود؛
از طرف دیگر، ارز را در اختیار کسانی می‌گذاریم که اساساً توان خرید آن را دارند.
اگر ارز نداریم، این ۱۰ هزار دلار از کجا می‌آید؟و اگر ارز داریم، چرا باید به جای دارو، کالاهای اساسی، تولید و نیازهای ضروری کشور، در اختیار کسانی قرار بگیرد که توان مالی خرید آن را دارند؟
این سیاست چه نسبتی با عدالت دارد؟
مردمی که برای تأمین اجاره خانه، گوشت، دارو و هزینه‌های روزمره زندگی مانده‌اند، قرار است از این تصمیم چه سهمی ببرند؟
شاید مسئله همین‌جاست:
ممنوعیت واردات خودروی لوکس یک طرف ماجراست؛اما اگر به جای خودرو، دلار آن را در اختیار همان طبقه قرار بدهیم، آیا واقعاً اتفاقی در اصل ماجرا افتاده است؟
اگر سیاست ارزی کشور قرار است ملی باشد، باید اولویت آن مردم، تولید، دارو، کالاهای اساسی و منافع عمومی باشد؛ نه تأمین امکان سفته‌بازی ارزی برای کسانی که همین حالا هم دسترسی بیشتری به منابع کشور دارند.
ارز کشور مال همه مردم است؛نه امتیازی برای کسانی که پول بیشتری برای خریدنش دارند.
@kavehtajvidi
آقای همتی وقتی دلار به ۲۲۰ هزار تومان رسید، گفتند این افزایش موقتی و ناشی از «شوک روانی» است و قیمت دوباره متعادل خواهد شد.
اما هنگام بستن بودجه، نرخ دلار روی حدود ۲۰۰ هزار تومان بسته شد.
حالا دلار به ۲۷۰ هزار تومان رسیده و باز هم می‌گویند علت، «شوک روانی» است!
نورٌ علی نور؛ تصمیم جدید بانک مرکزی است: اختصاص ۱۰ هزار دلار به هر فرد بالای ۱۸ سال.
اما چند سؤال ساده:
مگر کشور در شرایط جنگی نیست؟
مگر همین روزها نمی‌گوییم کشور به ارز نیاز دارد؟
مگر تمام تلاش سیاست‌گذار این نیست که ارز حاصل از صادرات به کشور برگردد؟
مگر نمی‌گوییم باید ارز موجود را برای دارو، کالاهای اساسی و نیازهای اولویت‌دار کشور حفظ کنیم؟
پس این ۱۰ هزار دلار قرار است دقیقاً چه مشکلی را از کدام قشر مردم حل کند؟
۱۰ هزار دلار با دلار ۲۷۰ هزار تومانی یعنی حدود ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان.
واقعاً چند درصد مردم ایران چنین پولی در اختیار دارند که بتوانند با آن دلار بخرند؟
آیا این سیاست، کمک معیشتی به مردم است؟
یا در عمل، امتیازی برای همان اقلیتی است که توان خرید دلار با این حجم را دارند؟
همان‌هایی که توان واردات خودروهای لوکس دارند؛همان‌هایی که بعضی وقت‌ها وام‌های چندهمتی می‌گیرند؛همان‌هایی که با وثیقه‌های ناچیز به منابع بانکی دسترسی پیدا می‌کنند؛همان‌هایی که با رانت و فساد بیگانه نیستند؛همان‌هایی که افزایش قیمت بنزین، مسئله اصلی زندگی‌شان نیست؛و همان‌هایی که دغدغه املاک، دفاتر و شرکت‌هایشان در امارات و خارج از کشور است.
از یک طرف می‌گوییم واردات خودروهای لوکس به دلیل محدودیت منابع ارزی باید کنترل شود؛
از طرف دیگر، ارز را در اختیار کسانی می‌گذاریم که اساساً توان خرید آن را دارند.
اگر ارز نداریم، این ۱۰ هزار دلار از کجا می‌آید؟و اگر ارز داریم، چرا باید به جای دارو، کالاهای اساسی، تولید و نیازهای ضروری کشور، در اختیار کسانی قرار بگیرد که توان مالی خرید آن را دارند؟
این سیاست چه نسبتی با عدالت دارد؟
مردمی که برای تأمین اجاره خانه، گوشت، دارو و هزینه‌های روزمره زندگی مانده‌اند، قرار است از این تصمیم چه سهمی ببرند؟
شاید مسئله همین‌جاست:
ممنوعیت واردات خودروی لوکس یک طرف ماجراست؛اما اگر به جای خودرو، دلار آن را در اختیار همان طبقه قرار بدهیم، آیا واقعاً اتفاقی در اصل ماجرا افتاده است؟
اگر سیاست ارزی کشور قرار است ملی باشد، باید اولویت آن مردم، تولید، دارو، کالاهای اساسی و منافع عمومی باشد؛ نه تأمین امکان سفته‌بازی ارزی برای کسانی که همین حالا هم دسترسی بیشتری به منابع کشور دارند.
ارز کشور مال همه مردم است؛نه امتیازی برای کسانی که پول بیشتری برای خریدنش دارند.
@kavehtajvidi
۱آقای ظریف! ما منطقه را تهدیدمحور نمی‌بینیم؛ منطقه ما را تهدید می‌کند!قسمت اولآقای ظریف می‌گویید اگر منطقه را تهدیدمحور ببینیم، سفرای ما سفرای قدس خواهند بود و اگر فرصت‌محور ببینیم، سفرای ما دیپلمات‌ها و بازرگانان خواهند بود.
اما سؤال روشن است: آیا برای استفاده از فرصت‌ها، نباید واقعیت‌های منطقه را همان‌طور که هستند ببینیم؟
۱. آقای ظریف! داعش تهدید نبود؟
وقتی داعش بخش‌های بزرگی از عراق و سوریه را تصرف کرده بود، آیا تهدیدی برای ایران نبود؟ امروز هم تحولات سوریه، حضور نظامی ترکیه و اسرائیل، چالش‌های امنیتی عراق و افغانستان و تهدیدهای مرزی را نمی‌توان نادیده گرفت.
ندیدن تهدید، تهدید را از بین نمی‌برد.
۲. تجربه تاریخی ایران را نمی‌توان نادیده گرفت
ایران با مداخلات خارجی، جنگ هشت‌ساله، تحریم، ترور و تهدید نظامی مواجه بوده است. بنابراین، نگرانی‌های امنیتی ایران را نمی‌توان صرفاً نتیجه بدبینی دانست.
دیپلماسی ضروری است؛ اما جایگزین شناخت تهدید و قدرت بازدارندگی نیست.
۳. آقای ظریف! مگر خودتان سیاست همسایگی دولت شهید رئیسی و آقای جلیلی را نقد نمی‌کردید؟
در مناظرات انتخاباتی، شما و آقای پزشکیان رویکرد دیپلماسی دولت شهید رئیسی و دیدگاه‌های آقای جلیلی درباره گسترش روابط با همسایگان را نقد می‌کردید و تأکید داشتید که ایران نمی‌تواند فقط با همسایگان خود ارتباط داشته باشد.
اما چه کسی گفته است توسعه روابط با همسایگان، به معنای قطع رابطه با جهان است؟
جمهوری اسلامی ایران همواره بر گسترش روابط اقتصادی و تجاری با همسایگان تأکید داشته است؛ همان‌طور که تعامل با سایر کشورهای جهان نیز ضروری است. این دو رویکرد هیچ تضادی با یکدیگر ندارند.
مسئله این است که صرف همسایگی، تضمین دوستی نیست. ادعاهای امارات درباره جزایر سه‌گانه ایرانی، روابط برخی کشورهای منطقه با اسرائیل و حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، واقعیت‌هایی هستند که باید در محاسبات سیاست خارجی لحاظ شوند.
ما باید با جهان تعامل کنیم، اما نه با چشم بستن بر واقعیت‌ها و نه با اعتماد بی‌پشتوانه.
۴. آقای ظریف! در برجام و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دقیقاً چه دادیم و چه گرفتیم؟
بیایید به‌جای شعار، کارنامه را روی میز بگذاریم.
در چارچوب اجرای برجام، ایران بیش از ۱۱ تن مواد اورانیوم غنی‌شده را از کشور خارج کرد؛ شمار سانتریفیوژهای فعال غنی‌سازی را به‌شدت کاهش داد و بسیاری از سانتریفیوژها را از مدار خارج کرد. قلب راکتور آب‌سنگین اراک نیز خارج شد و در محفظه آن بتن ریختند تا دیگر قابل استفاده نباشد.
این‌ها اقداماتی نمادین نبودند؛ امتیازهایی واقعی و برگشت‌ناپذیر در زیرساخت هسته‌ای کشور بودند. در مقابل، قرار بود تحریم‌ها رفع شود، روابط اقتصادی عادی شود و ایران از منافع توافق بهره‌مند گردد.
اما آمریکا چه کرد؟ در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد، تحریم‌ها را بازگرداند و عملاً تعهدات خود را نقض کرد. اروپا نیز به‌رغم وعده‌های فراوان، نتوانست سازوکار مؤثری برای جبران این نقض عهد فراهم کند.
تجربه تفاهم‌نامه اسلام‌آباد نیز همین هشدار را تکرار می‌کند: ایران بارها برای گفت‌وگو، تفاهم و اعتمادسازی قدم برداشته، اما طرف مقابل هرگاه منافع خود را در خطر دیده، از تعهداتش عقب نشسته یا آن‌ها را تفسیر به رأی کرده است.
پس از این همه پیکان‌شکنی، امتیازدهی و اعتماد کردن، آیا باز هم باید همان مسیر را بدون تضمین و بدون محاسبه قدرت تکرار کنیم؟
آزموده را آزمودن خطاست.
در سال ۱۴۰۴ نیز، پس از پنج دور مذاکره با آمریکا، در ۲۳ خرداد و بار دیگر در ۹ اسفند، حمله نظامی به ایران آغاز شد. نباید فراموش کرد که با ایران و ایرانی چه کردند: از تحریم و فشار اقتصادی گرفته تا تهدید، ترور، حمله و آسیب‌زدن به زیرساخت‌های کشور. این رفتارها نشان داد که مذاکره و تفاهم، بدون تضمین عملی و بدون حفظ قدرت بازدارندگی، مانع دشمنی و تجاوز نمی‌شود.
این تجربه‌ها یک پیام روشن دارند: مذاکره فی‌نفسه بد نیست، اما مذاکره‌ای که با عقب‌نشینی یک‌طرفه، امتیازدهی بی‌ضمانت و اعتماد به وعده‌های طرف مقابل همراه شود، امنیت و منافع ملی را تأمین نمی‌کند.
پس سؤال این است: اگر مذاکره، امتیاز دادن و توافق کردن به‌تنهایی مانع فشار و حمله نمی‌شود، چرا باید قدرت بازدارندگی و تضمین‌های عملی را کم‌اهمیت بدانیم؟
این به معنای بی‌فایده بودن دیپلماسی نیست؛ بلکه یعنی دیپلماسی بدون قدرت، توافق بدون ضمانت و اعتماد بدون راستی‌آزمایی، نسخه امنیت ملی نیست.
نمی‌توان هر بار با لبخند و وعده، همه داشته‌های کشور را روی میز گذاشت و بعد، با نقض عهد طرف مقابل، مردم را به صبر و امیدواری دعوت کرد. سیاست خارجی را باید با نتیجه سنجید، نه با تعداد نشست‌ها و عکس‌های یادگاری.ادامه
@kavehtajvidi
اما سؤال روشن است: آیا برای استفاده از فرصت‌ها، نباید واقعیت‌های منطقه را همان‌طور که هستند ببینیم؟
۱. آقای ظریف! داعش تهدید نبود؟
وقتی داعش بخش‌های بزرگی از عراق و سوریه را تصرف کرده بود، آیا تهدیدی برای ایران نبود؟ امروز هم تحولات سوریه، حضور نظامی ترکیه و اسرائیل، چالش‌های امنیتی عراق و افغانستان و تهدیدهای مرزی را نمی‌توان نادیده گرفت.
ندیدن تهدید، تهدید را از بین نمی‌برد.
۲. تجربه تاریخی ایران را نمی‌توان نادیده گرفت
ایران با مداخلات خارجی، جنگ هشت‌ساله، تحریم، ترور و تهدید نظامی مواجه بوده است. بنابراین، نگرانی‌های امنیتی ایران را نمی‌توان صرفاً نتیجه بدبینی دانست.
دیپلماسی ضروری است؛ اما جایگزین شناخت تهدید و قدرت بازدارندگی نیست.
۳. آقای ظریف! مگر خودتان سیاست همسایگی دولت شهید رئیسی و آقای جلیلی را نقد نمی‌کردید؟
در مناظرات انتخاباتی، شما و آقای پزشکیان رویکرد دیپلماسی دولت شهید رئیسی و دیدگاه‌های آقای جلیلی درباره گسترش روابط با همسایگان را نقد می‌کردید و تأکید داشتید که ایران نمی‌تواند فقط با همسایگان خود ارتباط داشته باشد.
اما چه کسی گفته است توسعه روابط با همسایگان، به معنای قطع رابطه با جهان است؟
جمهوری اسلامی ایران همواره بر گسترش روابط اقتصادی و تجاری با همسایگان تأکید داشته است؛ همان‌طور که تعامل با سایر کشورهای جهان نیز ضروری است. این دو رویکرد هیچ تضادی با یکدیگر ندارند.
مسئله این است که صرف همسایگی، تضمین دوستی نیست. ادعاهای امارات درباره جزایر سه‌گانه ایرانی، روابط برخی کشورهای منطقه با اسرائیل و حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، واقعیت‌هایی هستند که باید در محاسبات سیاست خارجی لحاظ شوند.
ما باید با جهان تعامل کنیم، اما نه با چشم بستن بر واقعیت‌ها و نه با اعتماد بی‌پشتوانه.
۴. آقای ظریف! در برجام و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دقیقاً چه دادیم و چه گرفتیم؟
بیایید به‌جای شعار، کارنامه را روی میز بگذاریم.
در چارچوب اجرای برجام، ایران بیش از ۱۱ تن مواد اورانیوم غنی‌شده را از کشور خارج کرد؛ شمار سانتریفیوژهای فعال غنی‌سازی را به‌شدت کاهش داد و بسیاری از سانتریفیوژها را از مدار خارج کرد. قلب راکتور آب‌سنگین اراک نیز خارج شد و در محفظه آن بتن ریختند تا دیگر قابل استفاده نباشد.
این‌ها اقداماتی نمادین نبودند؛ امتیازهایی واقعی و برگشت‌ناپذیر در زیرساخت هسته‌ای کشور بودند. در مقابل، قرار بود تحریم‌ها رفع شود، روابط اقتصادی عادی شود و ایران از منافع توافق بهره‌مند گردد.
اما آمریکا چه کرد؟ در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد، تحریم‌ها را بازگرداند و عملاً تعهدات خود را نقض کرد. اروپا نیز به‌رغم وعده‌های فراوان، نتوانست سازوکار مؤثری برای جبران این نقض عهد فراهم کند.
تجربه تفاهم‌نامه اسلام‌آباد نیز همین هشدار را تکرار می‌کند: ایران بارها برای گفت‌وگو، تفاهم و اعتمادسازی قدم برداشته، اما طرف مقابل هرگاه منافع خود را در خطر دیده، از تعهداتش عقب نشسته یا آن‌ها را تفسیر به رأی کرده است.
پس از این همه پیکان‌شکنی، امتیازدهی و اعتماد کردن، آیا باز هم باید همان مسیر را بدون تضمین و بدون محاسبه قدرت تکرار کنیم؟
آزموده را آزمودن خطاست.
در سال ۱۴۰۴ نیز، پس از پنج دور مذاکره با آمریکا، در ۲۳ خرداد و بار دیگر در ۹ اسفند، حمله نظامی به ایران آغاز شد. نباید فراموش کرد که با ایران و ایرانی چه کردند: از تحریم و فشار اقتصادی گرفته تا تهدید، ترور، حمله و آسیب‌زدن به زیرساخت‌های کشور. این رفتارها نشان داد که مذاکره و تفاهم، بدون تضمین عملی و بدون حفظ قدرت بازدارندگی، مانع دشمنی و تجاوز نمی‌شود.
این تجربه‌ها یک پیام روشن دارند: مذاکره فی‌نفسه بد نیست، اما مذاکره‌ای که با عقب‌نشینی یک‌طرفه، امتیازدهی بی‌ضمانت و اعتماد به وعده‌های طرف مقابل همراه شود، امنیت و منافع ملی را تأمین نمی‌کند.
پس سؤال این است: اگر مذاکره، امتیاز دادن و توافق کردن به‌تنهایی مانع فشار و حمله نمی‌شود، چرا باید قدرت بازدارندگی و تضمین‌های عملی را کم‌اهمیت بدانیم؟
این به معنای بی‌فایده بودن دیپلماسی نیست؛ بلکه یعنی دیپلماسی بدون قدرت، توافق بدون ضمانت و اعتماد بدون راستی‌آزمایی، نسخه امنیت ملی نیست.
نمی‌توان هر بار با لبخند و وعده، همه داشته‌های کشور را روی میز گذاشت و بعد، با نقض عهد طرف مقابل، مردم را به صبر و امیدواری دعوت کرد. سیاست خارجی را باید با نتیجه سنجید، نه با تعداد نشست‌ها و عکس‌های یادگاری.ادامه
@kavehtajvidi
۱۱قسمت دوم
۵. مردم تهدید نیستند؛ تهدیدهای واقعی را باید شناخت
آقای ظریف! آیا هر مسئله‌ای را باید از زاویه تهدید دید؟ خیر. اما آیا می‌توان تهدید واقعی را انکار کرد؟ باز هم خیر.
شما از زن، همسایه، فرزند و حجاب مثال می‌زنید و می‌گویید نباید آن‌ها را تهدید ببینیم. اما چه کسی گفته است که ما همسر، فرزند یا همسایه خود را تهدید می‌دانیم؟
در نگاه ما، خانواده و جامعه سرمایه‌های کشورند. جمهوری اسلامی ایران نیز خود را مسئول حفظ امنیت و آینده مردم می‌داند؛ مردمی که فرزندان این سرزمین‌اند، چه موافق دولت باشند و چه منتقد آن.
تهدید، خودِ مردم نیستند؛ تهدید آن چیزی است که امنیت، اخلاق، استقلال و انسجام جامعه را هدف قرار می‌دهد.
در همین چارچوب باید درباره حجاب نیز سخن گفت. حجاب برای بخشی از جامعه صرفاً یک انتخاب فردی نیست؛ با باور دینی، هویت فرهنگی و نظم اخلاقی جامعه پیوند دارد. از این منظر، تعبیر «خاکریز» اشاره به ضرورت مراقبت از ارزش‌هایی دارد که عده‌ای آن‌ها را در معرض تضعیف می‌بینند.
البته هر اختلاف اجتماعی را نمی‌توان به توطئه خارجی نسبت داد و هر منتقدی را نمی‌توان عامل دشمن دانست. جامعه اختلاف‌نظرهای واقعی دارد و این اختلاف‌ها باید با گفت‌وگو، استدلال و سیاست‌گذاری درست مدیریت شوند.
اما این واقعیت را هم نمی‌توان نادیده گرفت که قدرت‌های خارجی می‌توانند از شکاف‌های اجتماعی برای پیشبرد اهداف سیاسی خود بهره‌برداری کنند.
بنابراین، هم باید از انسجام جامعه محافظت کرد و هم اجازه نداد اختلاف‌نظرهای داخلی به بهانه‌ای برای حذف و تخریب یکدیگر تبدیل شوند.
۶. چین چگونه قدرت شد؟
چین تنها با سخن گفتن از فرصت‌ها به جایگاه امروز خود نرسید؛ بلکه بر صنعت، فناوری، زیرساخت، قدرت دفاعی و توان چانه‌زنی سرمایه‌گذاری کرد.
تعامل با جهان و تقویت قدرت ملی، دو مسیر مکمل‌اند، نه دو انتخاب متضاد.
سخن آخر
آقای ظریف! ایران هم به دیپلمات نیاز دارد و هم به قدرت بازدارندگی؛ هم به روابط گسترده جهانی و هم به روابط اقتصادی پایدار با همسایگان.
ما نه از گفت‌وگو می‌ترسیم و نه از جهان روی‌گردانیم. اما تجربه برجام، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و نقض مکرر تعهدات از سوی آمریکا و غرب نشان داد که امتیاز دادن، بدون تضمین مؤثر و بدون حفظ اهرم‌های قدرت، لزوماً به نتیجه‌ای پایدار منجر نمی‌شود.
آزموده را آزمودن خطاست.
گفت‌وگو بدون قدرت، اعتماد بدون تضمین و فرصت‌محوری بدون شناخت تهدید، راهبردی مطمئن برای حفظ استقلال کشور نیست.
مردم ایران هم زندگی بهتر می‌خواهند، هم تعامل با جهان و هم حفظ استقلال و امنیت کشورشان.
@kavehtaividi
۵. مردم تهدید نیستند؛ تهدیدهای واقعی را باید شناخت
آقای ظریف! آیا هر مسئله‌ای را باید از زاویه تهدید دید؟ خیر. اما آیا می‌توان تهدید واقعی را انکار کرد؟ باز هم خیر.
شما از زن، همسایه، فرزند و حجاب مثال می‌زنید و می‌گویید نباید آن‌ها را تهدید ببینیم. اما چه کسی گفته است که ما همسر، فرزند یا همسایه خود را تهدید می‌دانیم؟
در نگاه ما، خانواده و جامعه سرمایه‌های کشورند. جمهوری اسلامی ایران نیز خود را مسئول حفظ امنیت و آینده مردم می‌داند؛ مردمی که فرزندان این سرزمین‌اند، چه موافق دولت باشند و چه منتقد آن.
تهدید، خودِ مردم نیستند؛ تهدید آن چیزی است که امنیت، اخلاق، استقلال و انسجام جامعه را هدف قرار می‌دهد.
در همین چارچوب باید درباره حجاب نیز سخن گفت. حجاب برای بخشی از جامعه صرفاً یک انتخاب فردی نیست؛ با باور دینی، هویت فرهنگی و نظم اخلاقی جامعه پیوند دارد. از این منظر، تعبیر «خاکریز» اشاره به ضرورت مراقبت از ارزش‌هایی دارد که عده‌ای آن‌ها را در معرض تضعیف می‌بینند.
البته هر اختلاف اجتماعی را نمی‌توان به توطئه خارجی نسبت داد و هر منتقدی را نمی‌توان عامل دشمن دانست. جامعه اختلاف‌نظرهای واقعی دارد و این اختلاف‌ها باید با گفت‌وگو، استدلال و سیاست‌گذاری درست مدیریت شوند.
اما این واقعیت را هم نمی‌توان نادیده گرفت که قدرت‌های خارجی می‌توانند از شکاف‌های اجتماعی برای پیشبرد اهداف سیاسی خود بهره‌برداری کنند.
بنابراین، هم باید از انسجام جامعه محافظت کرد و هم اجازه نداد اختلاف‌نظرهای داخلی به بهانه‌ای برای حذف و تخریب یکدیگر تبدیل شوند.
۶. چین چگونه قدرت شد؟
چین تنها با سخن گفتن از فرصت‌ها به جایگاه امروز خود نرسید؛ بلکه بر صنعت، فناوری، زیرساخت، قدرت دفاعی و توان چانه‌زنی سرمایه‌گذاری کرد.
تعامل با جهان و تقویت قدرت ملی، دو مسیر مکمل‌اند، نه دو انتخاب متضاد.
سخن آخر
آقای ظریف! ایران هم به دیپلمات نیاز دارد و هم به قدرت بازدارندگی؛ هم به روابط گسترده جهانی و هم به روابط اقتصادی پایدار با همسایگان.
ما نه از گفت‌وگو می‌ترسیم و نه از جهان روی‌گردانیم. اما تجربه برجام، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و نقض مکرر تعهدات از سوی آمریکا و غرب نشان داد که امتیاز دادن، بدون تضمین مؤثر و بدون حفظ اهرم‌های قدرت، لزوماً به نتیجه‌ای پایدار منجر نمی‌شود.
آزموده را آزمودن خطاست.
گفت‌وگو بدون قدرت، اعتماد بدون تضمین و فرصت‌محوری بدون شناخت تهدید، راهبردی مطمئن برای حفظ استقلال کشور نیست.
مردم ایران هم زندگی بهتر می‌خواهند، هم تعامل با جهان و هم حفظ استقلال و امنیت کشورشان.
@kavehtaividi
۱۱
آقای کرباسچی! مردم ایران چه می‌خواهند؟
مردم ایران پیش از هر چیز، امنیت، آرامش، ثبات اقتصادی و امکان یک زندگی شایسته می‌خواهند. آن‌ها مهار تورم، ثبات قیمت ارز، مبارزه با فساد و رانت و جلوگیری از شکل‌گیری مراکز فساد در بدنه دولت و نظام بانکی را مطالبه می‌کنند.
مردم می‌خواهند اقتصاد کشور، که علمی مبتنی بر محاسبه و تجربه است، نه عرصه آزمون‌وخطای مکرر، به دست کارشناسان و متخصصان سالم و آگاه سپرده شود.
مردم مبعوث، حداقل‌های معیشت را در سفره خود می‌خواهند؛ نه واردات خودروهای لوکس و نه تخصیص ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی!
آن‌ها از سیاستمداران انتظار دارند به‌جای گرفتار شدن در بازی‌های سیاسی و جناحی، برای حل مشکلات واقعی کشور برنامه داشته باشند. مردم امنیت داخلی می‌خواهند، نه کودتا؛ و می‌خواهند کشورشان از گزند تهدیدهای خارجی مصون بماند و اقتصادشان از بی‌ثباتی و فساد رهایی پیدا کند.
در عرصه سیاست خارجی نیز مردم ایران امنیت، آرامش و صلح پایدار می‌خواهند؛ نه امتیازدهی یک‌طرفه به آمریکا برای خریدن یک ماه آرامش و مواجه شدن دوباره با حمله.
رئیس تیم مذاکره‌کننده، وزیر امور خارجه، تحلیلگران و کارشناسان نهادهای مستقل بین‌المللی، همگی درباره نقض‌های مکرر تفاهم‌نامه از سوی آمریکا اجماع دارند؛ اما شما معتقدید ایران باید مانند گذشته خویشتنداری و شکیبایی می‌کرد!
سؤال اینجاست: تا کجا باید صبر کرد و هزینه این صبر را چه کسی می‌پردازد؟
یک الگوی غلط در سیاست خارجی ایران جا افتاده است؛ گویی امنیت کشور از مسیر همکاری با جامعه بین‌المللی و اثبات اینکه ما کشوری خوب، بی‌خطر و قابل اعتماد هستیم، به دست می‌آید.
اما آیا واقعیت‌های قرن بیست‌ویکم چنین چیزی را تأیید می‌کند؟
امروز سازمان ملل، دادگاه‌های بین‌المللی و دیگر نهادهای جهانی، در مواجهه با قدرت‌های بزرگ با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند. تجربه نشان داده است که صرف اعتماد به این نهادها، تضمین‌کننده امنیت هیچ کشوری نیست.
راه صیانت از کشور و ملت ایران، اقتدار ملی در کنار حمایت مردم است؛ نه امید بستن به تضمین‌هایی که در بزنگاه‌های تاریخی ممکن است کارایی نداشته باشند.
با این حال، در میان مطالبات روشن مردم، گاه مسائل دیگری چنان برجسته می‌شوند که گویی مهم‌ترین و فوری‌ترین دغدغه جامعه‌اند. آزادی آقای تاج‌زاده و رفع حصر خانگی آقای موسوی، بدون تردید موضوعاتی قابل بحث‌اند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا این مسائل، در شرایط کنونی، مهم‌تر از امنیت، معیشت، ثبات اقتصادی و مقابله با فسادند؟
آقای کرباسچی!
شما در یک برنامه ۹۰ دقیقه‌ای حضور داشتید، اما دغدغه‌ای که در سخنانتان برجسته شد، بیش از آنکه معطوف به معیشت و امنیت مردم باشد، حول مسائل و مواضع دو دوست گران‌قدر شما، آقایان موسوی و تاج‌زاده، می‌چرخید.
مسئله این نیست که آزادی افراد یا رفع حصر نباید مطرح شود؛ مسئله این است که سیاستمدار باید بتواند میان مسائل مختلف، اولویت‌های جامعه را تشخیص دهد و صدای مطالبات اصلی مردم باشد.
متأسفانه، سخنان شما در برنامه «به وقت ایران» از نظر انسجام، استدلال و تناسب با تحولات روزِ نظم سیاسی، اقتصادی و نظامی جهان، قانع‌کننده نبود. افزون بر این، در بخش‌هایی از سخنانتان از ادبیاتی شایسته و متناسب با شأن بحث استفاده نشد. شما همچنان بر مواضعی پافشاری می‌کردید که دست‌کم نیازمند بازنگری جدی در پرتو تجربه‌های گذشته و واقعیت‌های امروزند.
در نتیجه، در بازتاب دادن دردها، مسائل و نگرانی‌های بخش بزرگی از ملت شریف ایران نیز ناکام ماندید.
موضوع مردم ایران، که من هم خود را یکی از آنان می‌دانم، روشن است: امنیت کشور و بهبود وضعیت اقتصاد و معیشت. این‌ها مسائل واقعی زندگی مردم‌اند؛ نه بازی‌های سیاسی و جناحی سیاستمدارانی که گاه بیش از آنکه به درد جامعه بیندیشند، درگیر محاسبات انتخاباتی خود هستند.
آقای کرباسچی، مردم ایران را باید از دریچه زندگی واقعی‌شان دید؛ از سفره‌ای که کوچک‌تر شده، اقتصادی که ثبات می‌خواهد و کشوری که امنیت پایدار می‌طلبد.
مردم مبعوث، مردمی هستند که می‌خواهند سرنوشت خود و کشورشان را آگاهانه مطالبه کنند؛ مردمی که حقیقت، امنیت، عدالت و معیشت شایسته می‌خواهند، نه اینکه مسائل اساسی زندگی‌شان در حاشیه رقابت‌های سیاسی قرار گیرد.
@kavehtajvidi
مردم ایران پیش از هر چیز، امنیت، آرامش، ثبات اقتصادی و امکان یک زندگی شایسته می‌خواهند. آن‌ها مهار تورم، ثبات قیمت ارز، مبارزه با فساد و رانت و جلوگیری از شکل‌گیری مراکز فساد در بدنه دولت و نظام بانکی را مطالبه می‌کنند.
مردم می‌خواهند اقتصاد کشور، که علمی مبتنی بر محاسبه و تجربه است، نه عرصه آزمون‌وخطای مکرر، به دست کارشناسان و متخصصان سالم و آگاه سپرده شود.
مردم مبعوث، حداقل‌های معیشت را در سفره خود می‌خواهند؛ نه واردات خودروهای لوکس و نه تخصیص ۱۰ هزار دلار به هر کد ملی!
آن‌ها از سیاستمداران انتظار دارند به‌جای گرفتار شدن در بازی‌های سیاسی و جناحی، برای حل مشکلات واقعی کشور برنامه داشته باشند. مردم امنیت داخلی می‌خواهند، نه کودتا؛ و می‌خواهند کشورشان از گزند تهدیدهای خارجی مصون بماند و اقتصادشان از بی‌ثباتی و فساد رهایی پیدا کند.
در عرصه سیاست خارجی نیز مردم ایران امنیت، آرامش و صلح پایدار می‌خواهند؛ نه امتیازدهی یک‌طرفه به آمریکا برای خریدن یک ماه آرامش و مواجه شدن دوباره با حمله.
رئیس تیم مذاکره‌کننده، وزیر امور خارجه، تحلیلگران و کارشناسان نهادهای مستقل بین‌المللی، همگی درباره نقض‌های مکرر تفاهم‌نامه از سوی آمریکا اجماع دارند؛ اما شما معتقدید ایران باید مانند گذشته خویشتنداری و شکیبایی می‌کرد!
سؤال اینجاست: تا کجا باید صبر کرد و هزینه این صبر را چه کسی می‌پردازد؟
یک الگوی غلط در سیاست خارجی ایران جا افتاده است؛ گویی امنیت کشور از مسیر همکاری با جامعه بین‌المللی و اثبات اینکه ما کشوری خوب، بی‌خطر و قابل اعتماد هستیم، به دست می‌آید.
اما آیا واقعیت‌های قرن بیست‌ویکم چنین چیزی را تأیید می‌کند؟
امروز سازمان ملل، دادگاه‌های بین‌المللی و دیگر نهادهای جهانی، در مواجهه با قدرت‌های بزرگ با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند. تجربه نشان داده است که صرف اعتماد به این نهادها، تضمین‌کننده امنیت هیچ کشوری نیست.
راه صیانت از کشور و ملت ایران، اقتدار ملی در کنار حمایت مردم است؛ نه امید بستن به تضمین‌هایی که در بزنگاه‌های تاریخی ممکن است کارایی نداشته باشند.
با این حال، در میان مطالبات روشن مردم، گاه مسائل دیگری چنان برجسته می‌شوند که گویی مهم‌ترین و فوری‌ترین دغدغه جامعه‌اند. آزادی آقای تاج‌زاده و رفع حصر خانگی آقای موسوی، بدون تردید موضوعاتی قابل بحث‌اند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا این مسائل، در شرایط کنونی، مهم‌تر از امنیت، معیشت، ثبات اقتصادی و مقابله با فسادند؟
آقای کرباسچی!
شما در یک برنامه ۹۰ دقیقه‌ای حضور داشتید، اما دغدغه‌ای که در سخنانتان برجسته شد، بیش از آنکه معطوف به معیشت و امنیت مردم باشد، حول مسائل و مواضع دو دوست گران‌قدر شما، آقایان موسوی و تاج‌زاده، می‌چرخید.
مسئله این نیست که آزادی افراد یا رفع حصر نباید مطرح شود؛ مسئله این است که سیاستمدار باید بتواند میان مسائل مختلف، اولویت‌های جامعه را تشخیص دهد و صدای مطالبات اصلی مردم باشد.
متأسفانه، سخنان شما در برنامه «به وقت ایران» از نظر انسجام، استدلال و تناسب با تحولات روزِ نظم سیاسی، اقتصادی و نظامی جهان، قانع‌کننده نبود. افزون بر این، در بخش‌هایی از سخنانتان از ادبیاتی شایسته و متناسب با شأن بحث استفاده نشد. شما همچنان بر مواضعی پافشاری می‌کردید که دست‌کم نیازمند بازنگری جدی در پرتو تجربه‌های گذشته و واقعیت‌های امروزند.
در نتیجه، در بازتاب دادن دردها، مسائل و نگرانی‌های بخش بزرگی از ملت شریف ایران نیز ناکام ماندید.
موضوع مردم ایران، که من هم خود را یکی از آنان می‌دانم، روشن است: امنیت کشور و بهبود وضعیت اقتصاد و معیشت. این‌ها مسائل واقعی زندگی مردم‌اند؛ نه بازی‌های سیاسی و جناحی سیاستمدارانی که گاه بیش از آنکه به درد جامعه بیندیشند، درگیر محاسبات انتخاباتی خود هستند.
آقای کرباسچی، مردم ایران را باید از دریچه زندگی واقعی‌شان دید؛ از سفره‌ای که کوچک‌تر شده، اقتصادی که ثبات می‌خواهد و کشوری که امنیت پایدار می‌طلبد.
مردم مبعوث، مردمی هستند که می‌خواهند سرنوشت خود و کشورشان را آگاهانه مطالبه کنند؛ مردمی که حقیقت، امنیت، عدالت و معیشت شایسته می‌خواهند، نه اینکه مسائل اساسی زندگی‌شان در حاشیه رقابت‌های سیاسی قرار گیرد.
@kavehtajvidi
۵۱
استعمار؛ تاریخی که به خانه بازمی‌گردد!
آنچه امروز در اروپا می‌گذرد، صرفاً بحران اقتصادی، گرانی، تورم و نارضایتی از سیاست‌های دولت‌ها نیست. در پس این تحولات، زخم‌های اجتماعی عمیق‌تری وجود دارد که بخشی از ریشه‌های آن را باید در تاریخ استعمار، تبعیض و نابرابری جست‌وجو کرد.
فرانسه روزگاری بر بخش بزرگی از آفریقا و مناطقی از آسیا سلطه داشت. الجزایر، مراکش، تونس، سنگال، مالی، نیجر، ساحل عاج، کامرون، چاد و ده‌ها سرزمین دیگر، هر یک به شکلی تجربه استعمار فرانسه را از سر گذراندند. پس از جنگ جهانی دوم، بسیاری از مردم این سرزمین‌ها برای کار و زندگی بهتر به فرانسه مهاجرت کردند.
امروز فرزندان و نوه‌های بسیاری از آنان در فرانسه متولد شده‌اند؛ فرانسوی صحبت می‌کنند، تابعیت فرانسوی دارند و شهروند این کشورند. اما آیا برخورداری از تابعیت، به‌تنهایی به معنای برخورداری از فرصت‌های برابر است؟
وقتی بخشی از این شهروندان در دسترسی به آموزش باکیفیت، اشتغال، مسکن و پیشرفت اجتماعی با موانع بیشتری مواجه می‌شوند و تبعیض نژادی نیز بر مشکلاتشان می‌افزاید، احساس طردشدگی و شهروند درجه دوم بودن می‌تواند به خشم انباشته تبدیل شود.
از سوی دیگر، بخش‌هایی از جمعیت بومی اروپا نیز زیر فشار اقتصادی، کاهش قدرت خرید و احساس نادیده گرفته شدن قرار دارند. جنبش جلیقه‌زردها در فرانسه نشان داد که نارضایتی از بی‌عدالتی اقتصادی و فاصله میان مردم و سیاستمداران تا چه اندازه می‌تواند گسترده شود.
این نارضایتی‌ها یکسان نیستند؛ اما هنگامی که بحران اقتصادی، تبعیض و بی‌اعتمادی سیاسی بر هم انباشته شوند، یک حادثه می‌تواند به جرقه انفجار خشم اجتماعی تبدیل شود.
اما پرسش اساسی اینجاست:
کشورهایی که روزگاری منابع، نیروی کار و ظرفیت‌های اقتصادی سرزمین‌های دیگر را در خدمت قدرت خود قرار دادند، آیا می‌توانند تصور کنند که پیامدهای آن تاریخ برای همیشه پشت مرزهای مستعمرات سابق باقی خواهد ماند؟
استعمار با استقلال مستعمرات پایان حقوقی یافت، اما همه آثار آن از میان نرفت. بخشی از پیامدهای آن در روابط اقتصادی، شبکه‌های مهاجرتی، نابرابری‌های تاریخی و مناسبات اجتماعی امروز همچنان قابل بررسی است.
نسل‌های دوم و سوم مهاجران دیگر مردمانی نیستند که از سرزمینی دور برای کار به اروپا آمده باشند؛ آن‌ها در همین جوامع متولد شده‌اند. اگر از آن‌ها انتظار می‌رود خود را شهروند این کشورها بدانند، برابری نیز نباید صرفاً در قانون و شعار خلاصه شود.
البته نمی‌توان تمام مشکلات امروز اروپا را به استعمار نسبت داد یا همه اعتراض‌ها را نتیجه یک علت مشترک دانست. اما نمی‌توان از میراث استعمار سخن نگفت و هم‌زمان انتظار داشت که پیامدهای تاریخی آن هیچ نقشی در شکل‌گیری مسائل امروز نداشته باشند.
اروپا امروز با پرسشی روبه‌روست که پاسخ به آن صرفاً اقتصادی یا امنیتی نیست: آیا ارزش‌هایی چون آزادی، حقوق بشر و برابری، در عمل شامل همه شهروندان می‌شوند؟
قدرت‌های استعماری نمی‌توانند برای همیشه خود را از تاریخشان جدا کنند. تاریخ شاید انتقام نگیرد، اما پیامدهای تصمیمات تاریخی را نیز نمی‌توان برای همیشه نادیده گرفت.
شاید آنچه امروز در اروپا شاهد آن هستیم، بخشی از مواجهه این جوامع با تناقض‌های حل‌نشده گذشته و حال خود باشد؛ مواجهه‌ای که چگونگی پاسخ به آن، آینده اجتماعی و سیاسی اروپا را شکل خواهد داد.
@kavehtajvidi
آنچه امروز در اروپا می‌گذرد، صرفاً بحران اقتصادی، گرانی، تورم و نارضایتی از سیاست‌های دولت‌ها نیست. در پس این تحولات، زخم‌های اجتماعی عمیق‌تری وجود دارد که بخشی از ریشه‌های آن را باید در تاریخ استعمار، تبعیض و نابرابری جست‌وجو کرد.
فرانسه روزگاری بر بخش بزرگی از آفریقا و مناطقی از آسیا سلطه داشت. الجزایر، مراکش، تونس، سنگال، مالی، نیجر، ساحل عاج، کامرون، چاد و ده‌ها سرزمین دیگر، هر یک به شکلی تجربه استعمار فرانسه را از سر گذراندند. پس از جنگ جهانی دوم، بسیاری از مردم این سرزمین‌ها برای کار و زندگی بهتر به فرانسه مهاجرت کردند.
امروز فرزندان و نوه‌های بسیاری از آنان در فرانسه متولد شده‌اند؛ فرانسوی صحبت می‌کنند، تابعیت فرانسوی دارند و شهروند این کشورند. اما آیا برخورداری از تابعیت، به‌تنهایی به معنای برخورداری از فرصت‌های برابر است؟
وقتی بخشی از این شهروندان در دسترسی به آموزش باکیفیت، اشتغال، مسکن و پیشرفت اجتماعی با موانع بیشتری مواجه می‌شوند و تبعیض نژادی نیز بر مشکلاتشان می‌افزاید، احساس طردشدگی و شهروند درجه دوم بودن می‌تواند به خشم انباشته تبدیل شود.
از سوی دیگر، بخش‌هایی از جمعیت بومی اروپا نیز زیر فشار اقتصادی، کاهش قدرت خرید و احساس نادیده گرفته شدن قرار دارند. جنبش جلیقه‌زردها در فرانسه نشان داد که نارضایتی از بی‌عدالتی اقتصادی و فاصله میان مردم و سیاستمداران تا چه اندازه می‌تواند گسترده شود.
این نارضایتی‌ها یکسان نیستند؛ اما هنگامی که بحران اقتصادی، تبعیض و بی‌اعتمادی سیاسی بر هم انباشته شوند، یک حادثه می‌تواند به جرقه انفجار خشم اجتماعی تبدیل شود.
اما پرسش اساسی اینجاست:
کشورهایی که روزگاری منابع، نیروی کار و ظرفیت‌های اقتصادی سرزمین‌های دیگر را در خدمت قدرت خود قرار دادند، آیا می‌توانند تصور کنند که پیامدهای آن تاریخ برای همیشه پشت مرزهای مستعمرات سابق باقی خواهد ماند؟
استعمار با استقلال مستعمرات پایان حقوقی یافت، اما همه آثار آن از میان نرفت. بخشی از پیامدهای آن در روابط اقتصادی، شبکه‌های مهاجرتی، نابرابری‌های تاریخی و مناسبات اجتماعی امروز همچنان قابل بررسی است.
نسل‌های دوم و سوم مهاجران دیگر مردمانی نیستند که از سرزمینی دور برای کار به اروپا آمده باشند؛ آن‌ها در همین جوامع متولد شده‌اند. اگر از آن‌ها انتظار می‌رود خود را شهروند این کشورها بدانند، برابری نیز نباید صرفاً در قانون و شعار خلاصه شود.
البته نمی‌توان تمام مشکلات امروز اروپا را به استعمار نسبت داد یا همه اعتراض‌ها را نتیجه یک علت مشترک دانست. اما نمی‌توان از میراث استعمار سخن نگفت و هم‌زمان انتظار داشت که پیامدهای تاریخی آن هیچ نقشی در شکل‌گیری مسائل امروز نداشته باشند.
اروپا امروز با پرسشی روبه‌روست که پاسخ به آن صرفاً اقتصادی یا امنیتی نیست: آیا ارزش‌هایی چون آزادی، حقوق بشر و برابری، در عمل شامل همه شهروندان می‌شوند؟
قدرت‌های استعماری نمی‌توانند برای همیشه خود را از تاریخشان جدا کنند. تاریخ شاید انتقام نگیرد، اما پیامدهای تصمیمات تاریخی را نیز نمی‌توان برای همیشه نادیده گرفت.
شاید آنچه امروز در اروپا شاهد آن هستیم، بخشی از مواجهه این جوامع با تناقض‌های حل‌نشده گذشته و حال خود باشد؛ مواجهه‌ای که چگونگی پاسخ به آن، آینده اجتماعی و سیاسی اروپا را شکل خواهد داد.
@kavehtajvidi
۴
رهبری در میدان؛ حتی بدون حضور در برابر دوربین
قسمت(۱)پس از حدود هشت ماه رویارویی نظامی با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران همچنان پابرجاست و نشان داده است که در برابر فشار و تهدید، به‌سادگی از میدان خارج نمی‌شود. این جنگ، با وجود خسارت‌ها و هزینه‌های سنگین، دستاوردهایی نیز به همراه داشته است؛ از جمله تقویت اعتمادبه‌نفس ملی، بعثت مردم، آشکار شدن ظرفیت‌های نیروهای مسلح و روشن‌تر شدن ضرورت بازنگری در برخی محاسبات دفاعی و امنیتی کشور. در چنین شرایطی، نحوه هدایت کشور در دوره رهبری آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ چراکه برای شناخت شیوه رهبری، نمی‌توان صرفاً به پیام‌ها و سخنرانی‌ها اکتفا کرد، بلکه باید تصمیم‌ها، انتصاب‌ها، دیدارها و جهت‌گیری‌هایی را نیز مورد توجه قرار داد که در مجموع مسیر حرکت کشور را شکل می‌دهند.
ایران در مقطعی حساس از تاریخ خود با مجموعه‌ای از تهدیدهای هم‌زمان مواجه است: فشار نظامی، تحریم و فشار سیاسی، جنگ روانی، عملیات نفوذ و تلاش برای فرسایش اراده ملی. در چنین وضعیتی، هدایت کشور مستلزم ایجاد هماهنگی میان سطوح مختلف سیاسی، نظامی، امنیتی و اجرایی و اتخاذ تصمیم‌های راهبردی با سرعت، دقت و قاطعیت است. از زمان انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای توسط مجلس خبرگان رهبری در هفدهم اسفند، مسئولیت هدایت کشور در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران بر عهده ایشان قرار گرفته است. بنابراین، ارزیابی عملکرد رهبری در این دوره باید بیش از آنکه بر میزان حضور در برابر دوربین یا تعداد سخنرانی‌ها متمرکز باشد، بر آثار تصمیم‌ها و جهت‌گیری‌های ساختاری استوار شود.
در همین چارچوب، مجموعه‌ای از اقدامات اخیر ایشان قابل توجه است؛ از شش انتصاب مهم در سطوح عالی نظامی و انتصاب‌های مرتبط با شورای عالی امنیت ملی گرفته تا دیدارهای جداگانه با رؤسای قوای سه‌گانه، دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان عالی نیروهای مسلح، از جمله رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فرمانده کل سپاه و فرمانده کل ارتش. این اقدامات را نمی‌توان صرفاً تشریفاتی یا اداری تلقی کرد. در شرایط جنگی و امنیتی، انتخاب افراد، زمان‌بندی تصمیم‌ها و تعیین اولویت‌ها، خود بخشی از راهبرد کلان کشور است. این مجموعه اقدامات نشان می‌دهد که هدایت کشور با توجه هم‌زمان به ساختار سیاسی، فرماندهی نظامی، مدیریت اجرایی و سازوکارهای تصمیم‌سازی دنبال می‌شود. به اعتقاد من، رهبری را باید دقیقاً در همین نقاط جست‌وجو کرد: در انتخاب فرد مناسب، تشخیص مسئله اصلی، تعیین اولویت و صدور تصمیم در زمان مقتضی. گاهی یک انتصاب دقیق یا یک دیدار هدفمند، از ده‌ها سخنرانی گویاتر است.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبری در چنین شرایطی، قاطعیت در تصمیم‌گیری است. میدان امروز، میدان آزمون اراده‌هاست و کشور برای عبور از این مرحله نمی‌تواند گرفتار تعارف‌های مدیریتی، ملاحظات فرساینده یا محاسبات کوتاه‌مدت شود. تصمیم‌ها باید دقیق، روشن و به‌موقع باشند و پس از اتخاذ نیز با جدیت به اجرا درآیند. قاطعیت در این معنا، هم برای دشمن خارجی پیام دارد و هم برای عوامل داخلی نفوذ، خیانت و اخلال در امنیت ملی. تهدید و تجاوز باید هزینه‌ای واقعی داشته باشد و هیچ‌کس نباید بتواند پشت ابهام، مصلحت‌نمایی یا روابط سیاسی از مسئولیت اقدامات خود فرار کند. بازدارندگی بدون اراده واقعی برای پاسخ‌گویی، صرفاً یک مفهوم نظری باقی می‌ماند.
از سوی دیگر، تجربه جنگ اخیر ضرورت تغییر و تعمیق دکترین دفاعی ایران را بیش از گذشته آشکار کرده است. رهبری، دکترین دفاعی کشور را بر پایه بازدارندگی فعال، پاسخ مؤثر، افزایش عمق راهبردی، تقویت توان موشکی و پهپادی، توسعه ظرفیت‌های اطلاعاتی و سایبری و آمادگی برای مقابله با تهدیدهای ترکیبی قرار داده است. البته بازنگری در دکترین دفاعی صرفاً به افزایش تجهیزات یا توسعه توان عملیاتی محدود نمی‌شود؛ بلکه نوع نگاه، سطح آمادگی، تعریف خطوط قرمز و نحوه پاسخ‌گویی نیز باید متناسب با واقعیت‌های جدید تغییر کند. ایران باید به نقطه‌ای برسد که دشمن نه‌تنها از حمله مستقیم، بلکه از ترور، خرابکاری، نفوذ، عملیات محدود و جنگ ترکیبی نیز احساس هزینه و ناامنی کند. بازدارندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که دشمن بداند هر اقدام خصمانه او با پاسخی دقیق، متناسب و مؤثر روبه‌رو خواهد شد.
اشراف رهبری تنها به حوزه نظامی و امنیتی محدود نمی‌شود. توجه به مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، علمی و ورزشی در موضع‌گیری‌ها و پیام‌های ایشان نشان می‌دهد که دفاع از کشور صرفاً در میدان نبرد تعریف نمی‌شود.
@kavehtajvidi
قسمت(۱)پس از حدود هشت ماه رویارویی نظامی با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران همچنان پابرجاست و نشان داده است که در برابر فشار و تهدید، به‌سادگی از میدان خارج نمی‌شود. این جنگ، با وجود خسارت‌ها و هزینه‌های سنگین، دستاوردهایی نیز به همراه داشته است؛ از جمله تقویت اعتمادبه‌نفس ملی، بعثت مردم، آشکار شدن ظرفیت‌های نیروهای مسلح و روشن‌تر شدن ضرورت بازنگری در برخی محاسبات دفاعی و امنیتی کشور. در چنین شرایطی، نحوه هدایت کشور در دوره رهبری آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ چراکه برای شناخت شیوه رهبری، نمی‌توان صرفاً به پیام‌ها و سخنرانی‌ها اکتفا کرد، بلکه باید تصمیم‌ها، انتصاب‌ها، دیدارها و جهت‌گیری‌هایی را نیز مورد توجه قرار داد که در مجموع مسیر حرکت کشور را شکل می‌دهند.
ایران در مقطعی حساس از تاریخ خود با مجموعه‌ای از تهدیدهای هم‌زمان مواجه است: فشار نظامی، تحریم و فشار سیاسی، جنگ روانی، عملیات نفوذ و تلاش برای فرسایش اراده ملی. در چنین وضعیتی، هدایت کشور مستلزم ایجاد هماهنگی میان سطوح مختلف سیاسی، نظامی، امنیتی و اجرایی و اتخاذ تصمیم‌های راهبردی با سرعت، دقت و قاطعیت است. از زمان انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای توسط مجلس خبرگان رهبری در هفدهم اسفند، مسئولیت هدایت کشور در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران بر عهده ایشان قرار گرفته است. بنابراین، ارزیابی عملکرد رهبری در این دوره باید بیش از آنکه بر میزان حضور در برابر دوربین یا تعداد سخنرانی‌ها متمرکز باشد، بر آثار تصمیم‌ها و جهت‌گیری‌های ساختاری استوار شود.
در همین چارچوب، مجموعه‌ای از اقدامات اخیر ایشان قابل توجه است؛ از شش انتصاب مهم در سطوح عالی نظامی و انتصاب‌های مرتبط با شورای عالی امنیت ملی گرفته تا دیدارهای جداگانه با رؤسای قوای سه‌گانه، دبیر شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان عالی نیروهای مسلح، از جمله رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فرمانده کل سپاه و فرمانده کل ارتش. این اقدامات را نمی‌توان صرفاً تشریفاتی یا اداری تلقی کرد. در شرایط جنگی و امنیتی، انتخاب افراد، زمان‌بندی تصمیم‌ها و تعیین اولویت‌ها، خود بخشی از راهبرد کلان کشور است. این مجموعه اقدامات نشان می‌دهد که هدایت کشور با توجه هم‌زمان به ساختار سیاسی، فرماندهی نظامی، مدیریت اجرایی و سازوکارهای تصمیم‌سازی دنبال می‌شود. به اعتقاد من، رهبری را باید دقیقاً در همین نقاط جست‌وجو کرد: در انتخاب فرد مناسب، تشخیص مسئله اصلی، تعیین اولویت و صدور تصمیم در زمان مقتضی. گاهی یک انتصاب دقیق یا یک دیدار هدفمند، از ده‌ها سخنرانی گویاتر است.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبری در چنین شرایطی، قاطعیت در تصمیم‌گیری است. میدان امروز، میدان آزمون اراده‌هاست و کشور برای عبور از این مرحله نمی‌تواند گرفتار تعارف‌های مدیریتی، ملاحظات فرساینده یا محاسبات کوتاه‌مدت شود. تصمیم‌ها باید دقیق، روشن و به‌موقع باشند و پس از اتخاذ نیز با جدیت به اجرا درآیند. قاطعیت در این معنا، هم برای دشمن خارجی پیام دارد و هم برای عوامل داخلی نفوذ، خیانت و اخلال در امنیت ملی. تهدید و تجاوز باید هزینه‌ای واقعی داشته باشد و هیچ‌کس نباید بتواند پشت ابهام، مصلحت‌نمایی یا روابط سیاسی از مسئولیت اقدامات خود فرار کند. بازدارندگی بدون اراده واقعی برای پاسخ‌گویی، صرفاً یک مفهوم نظری باقی می‌ماند.
از سوی دیگر، تجربه جنگ اخیر ضرورت تغییر و تعمیق دکترین دفاعی ایران را بیش از گذشته آشکار کرده است. رهبری، دکترین دفاعی کشور را بر پایه بازدارندگی فعال، پاسخ مؤثر، افزایش عمق راهبردی، تقویت توان موشکی و پهپادی، توسعه ظرفیت‌های اطلاعاتی و سایبری و آمادگی برای مقابله با تهدیدهای ترکیبی قرار داده است. البته بازنگری در دکترین دفاعی صرفاً به افزایش تجهیزات یا توسعه توان عملیاتی محدود نمی‌شود؛ بلکه نوع نگاه، سطح آمادگی، تعریف خطوط قرمز و نحوه پاسخ‌گویی نیز باید متناسب با واقعیت‌های جدید تغییر کند. ایران باید به نقطه‌ای برسد که دشمن نه‌تنها از حمله مستقیم، بلکه از ترور، خرابکاری، نفوذ، عملیات محدود و جنگ ترکیبی نیز احساس هزینه و ناامنی کند. بازدارندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که دشمن بداند هر اقدام خصمانه او با پاسخی دقیق، متناسب و مؤثر روبه‌رو خواهد شد.
اشراف رهبری تنها به حوزه نظامی و امنیتی محدود نمی‌شود. توجه به مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، علمی و ورزشی در موضع‌گیری‌ها و پیام‌های ایشان نشان می‌دهد که دفاع از کشور صرفاً در میدان نبرد تعریف نمی‌شود.
@kavehtajvidi
۳۱قسمت(۲)اقتصاد، علم، فرهنگ، سرمایه اجتماعی و روحیه ملی، همگی بخشی از قدرت ملی و عناصر مؤثر در بازدارندگی هستند. کشوری که از درون ضعیف، بی‌اعتماد یا دچار فرسایش اجتماعی باشد، حتی با برخورداری از تجهیزات نظامی نیز نمی‌تواند امنیت پایدار ایجاد کند. بنابراین تقویت بنیان‌های داخلی، مکمل قدرت دفاعی و امنیتی کشور است.
در این میان، می‌توان از مفهوم «نقطه‌زنی» برای توضیح نوعی از مدیریت راهبردی نیز استفاده کرد. همان‌گونه که در ادبیات نظامی، نقطه‌زنی به معنای شناخت دقیق هدف و انتخاب زمان و موقعیت مناسب برای اقدام است، در مدیریت راهبردی نیز تشخیص مسئله اصلی، انتخاب فرد مناسب، صدور فرمان در زمان درست و تمرکز بر نقاطی که بیشترین اثر را بر میدان می‌گذارند، اهمیت تعیین‌کننده دارد. با این نگاه، اقدامات اخیر رهبری را می‌توان نشانه‌ای از مدیریت هدفمند دانست؛ انتخاب افراد، زمان‌بندی دیدارها، توجه به سطوح حساس تصمیم‌گیری و تأکید بر موضوعات مشخص، همگی می‌توانند حامل پیام‌هایی برای مردم، مدیران و دشمنان باشند. آنچه از مجموع این اقدامات می‌توان برداشت کرد، این است که رهبری را باید در اثر تصمیم‌ها، جهت‌گیری‌های ساختاری، تغییر در آرایش دفاعی و نحوه مواجهه با تهدیدها جست‌وجو کرد. رهبری در این معنا، صرفاً سخن گفتن از مقاومت نیست؛ بلکه تبدیل مقاومت به راهبرد، تبدیل تهدید به فرصت و تبدیل تجربه جنگ به دکترین جدید دفاعی است.
من به‌عنوان یک ایرانی، از اینکه در چنین مقطع حساسی سکان هدایت جمهوری اسلامی ایران در اختیار رهبری قرار دارد که به نظر من در تصمیم‌گیری‌ها و انتصاب‌های خود دقت، هدفمندی و قاطعیت نشان داده است، احساس امیدواری می‌کنم. این امیدواری نه از سر خوش‌بینی ساده‌انگارانه، بلکه بر پایه این برداشت است که کشور در حال عبور از مرحله‌ای تاریخی و ورود به دوره‌ای تازه از فهم قدرت، امنیت و بازدارندگی است. البته عبور موفق از این مرحله تنها به تصمیم‌های رهبری یا توان نیروهای مسلح وابسته نیست؛ بلکه نیازمند اتکا به ظرفیت مردم، تقویت اعتماد عمومی، انسجام ملی، توان علمی و اقتصادی و عملکرد صحیح مجموعه مدیریتی کشور است.
امید است با بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها و هدایت صحیح مجموعه مدیریتی، ایران بتواند از این طوفان عبور کند و دکترین دفاعی خود را متناسب با واقعیت‌های جدید منطقه و جهان بازسازی و تعمیق کند؛ تا به ایرانی مستقل، مقتدر، هوشمند، اثرگذار و برخوردار از عزت ملی دست یابیم. مسیر پیش روی ایران، ساختن قدرتی است که دشمن را از آزمودن اراده ملت ایران پشیمان کند؛ قدرتی که نه صرفاً در ایستادگی برابر تهدیدها، بلکه در توانایی پیش‌بینی، مدیریت و شکل دادن به معادلات آینده متجلی شود.
@kavehtajvidi
در این میان، می‌توان از مفهوم «نقطه‌زنی» برای توضیح نوعی از مدیریت راهبردی نیز استفاده کرد. همان‌گونه که در ادبیات نظامی، نقطه‌زنی به معنای شناخت دقیق هدف و انتخاب زمان و موقعیت مناسب برای اقدام است، در مدیریت راهبردی نیز تشخیص مسئله اصلی، انتخاب فرد مناسب، صدور فرمان در زمان درست و تمرکز بر نقاطی که بیشترین اثر را بر میدان می‌گذارند، اهمیت تعیین‌کننده دارد. با این نگاه، اقدامات اخیر رهبری را می‌توان نشانه‌ای از مدیریت هدفمند دانست؛ انتخاب افراد، زمان‌بندی دیدارها، توجه به سطوح حساس تصمیم‌گیری و تأکید بر موضوعات مشخص، همگی می‌توانند حامل پیام‌هایی برای مردم، مدیران و دشمنان باشند. آنچه از مجموع این اقدامات می‌توان برداشت کرد، این است که رهبری را باید در اثر تصمیم‌ها، جهت‌گیری‌های ساختاری، تغییر در آرایش دفاعی و نحوه مواجهه با تهدیدها جست‌وجو کرد. رهبری در این معنا، صرفاً سخن گفتن از مقاومت نیست؛ بلکه تبدیل مقاومت به راهبرد، تبدیل تهدید به فرصت و تبدیل تجربه جنگ به دکترین جدید دفاعی است.
من به‌عنوان یک ایرانی، از اینکه در چنین مقطع حساسی سکان هدایت جمهوری اسلامی ایران در اختیار رهبری قرار دارد که به نظر من در تصمیم‌گیری‌ها و انتصاب‌های خود دقت، هدفمندی و قاطعیت نشان داده است، احساس امیدواری می‌کنم. این امیدواری نه از سر خوش‌بینی ساده‌انگارانه، بلکه بر پایه این برداشت است که کشور در حال عبور از مرحله‌ای تاریخی و ورود به دوره‌ای تازه از فهم قدرت، امنیت و بازدارندگی است. البته عبور موفق از این مرحله تنها به تصمیم‌های رهبری یا توان نیروهای مسلح وابسته نیست؛ بلکه نیازمند اتکا به ظرفیت مردم، تقویت اعتماد عمومی، انسجام ملی، توان علمی و اقتصادی و عملکرد صحیح مجموعه مدیریتی کشور است.
امید است با بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها و هدایت صحیح مجموعه مدیریتی، ایران بتواند از این طوفان عبور کند و دکترین دفاعی خود را متناسب با واقعیت‌های جدید منطقه و جهان بازسازی و تعمیق کند؛ تا به ایرانی مستقل، مقتدر، هوشمند، اثرگذار و برخوردار از عزت ملی دست یابیم. مسیر پیش روی ایران، ساختن قدرتی است که دشمن را از آزمودن اراده ملت ایران پشیمان کند؛ قدرتی که نه صرفاً در ایستادگی برابر تهدیدها، بلکه در توانایی پیش‌بینی، مدیریت و شکل دادن به معادلات آینده متجلی شود.
@kavehtajvidi
۴شکست ترامپ و نتانیاهو؛ نشانه‌ای از افول استکبار جهانی
شکست انتخاباتی؛ فراتر از یک رقابت سیاسی
شکست قاطع جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، با توجه به سابقه تاریخی و احتمال وقوع چنین نتیجه‌ای، به‌خودی‌خود اتفاقی کم‌سابقه و از منظر آماری قابل‌توجه است؛ اما این شکست، به‌هیچ‌وجه چیزی از ماهیت استکباری، استثماری و استعماری سیاست خارجی آمریکا کم نمی‌کند.
خصومت، سلطه‌طلبی، غارت منابع و خودبرتربینی، از مؤلفه‌های ریشه‌دار سیاست خارجی ایالات متحده است. به همین دلیل، از منظر راهبردها و دکترین‌های بلندمدت، تفاوت بنیادینی میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان، چه در ریاست‌جمهوری و چه در کنگره، وجود ندارد. هر دو جناح در چارچوب حفظ هژمونی آمریکا و تسلط بر منابع ملی، موقعیت‌های ژئوپلیتیکی و منافع راهبردی دیگر کشورها عمل می‌کنند.
در مورد ایران نیز، هدف راهبردی آمریکا همواره مهار، تسلیم یا تجزیه ایران و از میان بردن استقلال و قدرت منطقه‌ای آن بوده است؛ سیاستی که ایالات متحده پس از جنگ جهانی دوم در غرب آسیا دنبال کرده و همچنان ادامه می‌دهد.
شکست ترامپ؛ شکستن هیمنه قدرت آمریکا
اهمیت این انتخابات، صرفاً در شکست جمهوری‌خواهان خلاصه نمی‌شود. این شکست را باید در چارچوب تحولات بزرگ‌تری تحلیل کرد: شکست راهبردی ترامپ در برابر جمهوری اسلامی ایران و مردم مبعوث ایران.
ایران و ایرانیان، ضربه‌ای سنگین و تحقیرآمیز به ترامپ وارد کردند؛ ضربه‌ای که نه‌فقط اعتبار سیاسی او، بلکه تصور قدرت مطلق و شکست‌ناپذیری آمریکا را نیز به چالش کشید.
اگر ترامپ در این جنگ به اهداف خود دست یافته بود و می‌توانست با ادعای پیروزی از میدان خارج شود، قطعاً شرایط سیاسی و انتخاباتی امروز آمریکا متفاوت بود.
ترامپ با خودخواهی، خودسری، محاسبات نادرست و بی‌اعتنایی به هشدارهای کارشناسان و تحلیلگران، جنگ با ایران را ادامه داد؛ جنگی که تنها نظامی نبود، بلکه ابعاد اقتصادی، رسانه‌ای، سایبری و روانی نیز داشت.
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران با درایت رهبری انقلاب، شگفتانه‌های نیروهای مسلح، حضور مردم مبعوث و تلاش دولت برای تأمین کالاهای اساسی و انرژی، توانست در برابر این فشارها ایستادگی کند و ضربه‌ای کاری به راهبرد ترامپ وارد سازد.
این شکست، امروز به شکاف و انشقاقی جدی در میان جمهوری‌خواهان انجامیده است؛ شکافی که با ادامه ریاست‌جمهوری ترامپ می‌تواند در دو سال آینده عمیق‌تر نیز شود.
نتانیاهو؛ شکست در جبهه‌ای دیگر
در سوی دیگر، هنوز تکلیف تشکیل دولت در اسرائیل مشخص نشده است؛ اما مقایسه نتایج انتخابات کنست با دوره پیشین، نشانه‌هایی از تضعیف نتانیاهو و ائتلاف او را آشکار می‌کند.
شکست ترامپ و تضعیف نتانیاهو را نباید دو اتفاق منفصل و بی‌ارتباط دانست. این تحولات، در کنار یکدیگر، نشانه‌هایی از فرسایش قدرت استکبار جهانی و آغاز افول هژمونی آن هستند؛ روندی که دست‌کم از دو دهه گذشته آغاز شده و امروز ابعاد آشکارتری پیدا کرده است.
ایران؛ از مقاومت ملی تا الگویی جهانی
امروز شایسته است ایرانیان، با تمدن و فرهنگ غنی، شریف و آزادمنش خود، با عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس ملی حقیقی، به دستاوردی که حاصل ایستادگی و پایداری آنان است، توجه کنند.
در روز ۱۳ آبان، روز مقابله با استکبار جهانی، ایران و مردمش درسی بزرگ به دشمنان خود دادند.
ایران امروز می‌تواند در میان ملت‌های جهان، در صف مقدم آزادگان و مبارزان با استکبار قرار گیرد؛ نه از طریق تحمیل یک الگو، بلکه با نشان دادن امکان مقاومت، استقلال و ایستادگی در برابر قدرت‌های سلطه‌گر.
انقلاب ایران تنها یک تحول سیاسی در مرزهای جغرافیایی این کشور نبود. مقاومت ایران، آگاهی مردم ایران و اراده آنان برای حفظ استقلال نیز می‌تواند الهام‌بخش ملت‌های دیگر باشد.
نه‌فقط انقلاب، بلکه تجربه مقاومت ایران نیز قابلیت صدور دارد؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد ملت‌ها می‌توانند در برابر قدرت‌های بزرگ ایستادگی کنند و سرنوشت خود را به دست گیرند.
به‌زودی شاهد مبعوث شدن ملت‌های بیشتری در اقصی نقاط جهان خواهیم بود؛ ملت‌هایی که از زیر یوغ مستکبران و ظالمان سر برخواهند آورد.
از اهداف راهبردی ۹ اسفند تا واقعیت امروز
کافی است مروری بر اهداف راهبردی و کلان ترامپ و نتانیاهو در ۹ اسفند داشته باشیم.
تغییر حکومت، تجزیه ایران و نابودی ساختار و موجودیت آن، اهدافی بود که در چارچوب راهبرد آنان دنبال می‌شد؛ اهدافی مشابه آنچه پیش‌تر در عراق، لیبی و سوریه شاهد بودیم.
اما اکنون، با گذشت هشت ماه، نه‌تنها در تحقق اهداف راهبردی خود شکست خورده‌اند، بلکه آثار این شکست در سیاست داخلی آمریکا و اسرائیل نیز نمایان شده است.
این همان نقطه‌ای است که باید به آن توجه کنیم: شکست در میدان، هنگامی که به بحران سیاسی در داخل تبدیل می‌شود، می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک جنگ داشته باشد.@kavehtajvidi
شکست انتخاباتی؛ فراتر از یک رقابت سیاسی
شکست قاطع جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، با توجه به سابقه تاریخی و احتمال وقوع چنین نتیجه‌ای، به‌خودی‌خود اتفاقی کم‌سابقه و از منظر آماری قابل‌توجه است؛ اما این شکست، به‌هیچ‌وجه چیزی از ماهیت استکباری، استثماری و استعماری سیاست خارجی آمریکا کم نمی‌کند.
خصومت، سلطه‌طلبی، غارت منابع و خودبرتربینی، از مؤلفه‌های ریشه‌دار سیاست خارجی ایالات متحده است. به همین دلیل، از منظر راهبردها و دکترین‌های بلندمدت، تفاوت بنیادینی میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان، چه در ریاست‌جمهوری و چه در کنگره، وجود ندارد. هر دو جناح در چارچوب حفظ هژمونی آمریکا و تسلط بر منابع ملی، موقعیت‌های ژئوپلیتیکی و منافع راهبردی دیگر کشورها عمل می‌کنند.
در مورد ایران نیز، هدف راهبردی آمریکا همواره مهار، تسلیم یا تجزیه ایران و از میان بردن استقلال و قدرت منطقه‌ای آن بوده است؛ سیاستی که ایالات متحده پس از جنگ جهانی دوم در غرب آسیا دنبال کرده و همچنان ادامه می‌دهد.
شکست ترامپ؛ شکستن هیمنه قدرت آمریکا
اهمیت این انتخابات، صرفاً در شکست جمهوری‌خواهان خلاصه نمی‌شود. این شکست را باید در چارچوب تحولات بزرگ‌تری تحلیل کرد: شکست راهبردی ترامپ در برابر جمهوری اسلامی ایران و مردم مبعوث ایران.
ایران و ایرانیان، ضربه‌ای سنگین و تحقیرآمیز به ترامپ وارد کردند؛ ضربه‌ای که نه‌فقط اعتبار سیاسی او، بلکه تصور قدرت مطلق و شکست‌ناپذیری آمریکا را نیز به چالش کشید.
اگر ترامپ در این جنگ به اهداف خود دست یافته بود و می‌توانست با ادعای پیروزی از میدان خارج شود، قطعاً شرایط سیاسی و انتخاباتی امروز آمریکا متفاوت بود.
ترامپ با خودخواهی، خودسری، محاسبات نادرست و بی‌اعتنایی به هشدارهای کارشناسان و تحلیلگران، جنگ با ایران را ادامه داد؛ جنگی که تنها نظامی نبود، بلکه ابعاد اقتصادی، رسانه‌ای، سایبری و روانی نیز داشت.
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران با درایت رهبری انقلاب، شگفتانه‌های نیروهای مسلح، حضور مردم مبعوث و تلاش دولت برای تأمین کالاهای اساسی و انرژی، توانست در برابر این فشارها ایستادگی کند و ضربه‌ای کاری به راهبرد ترامپ وارد سازد.
این شکست، امروز به شکاف و انشقاقی جدی در میان جمهوری‌خواهان انجامیده است؛ شکافی که با ادامه ریاست‌جمهوری ترامپ می‌تواند در دو سال آینده عمیق‌تر نیز شود.
نتانیاهو؛ شکست در جبهه‌ای دیگر
در سوی دیگر، هنوز تکلیف تشکیل دولت در اسرائیل مشخص نشده است؛ اما مقایسه نتایج انتخابات کنست با دوره پیشین، نشانه‌هایی از تضعیف نتانیاهو و ائتلاف او را آشکار می‌کند.
شکست ترامپ و تضعیف نتانیاهو را نباید دو اتفاق منفصل و بی‌ارتباط دانست. این تحولات، در کنار یکدیگر، نشانه‌هایی از فرسایش قدرت استکبار جهانی و آغاز افول هژمونی آن هستند؛ روندی که دست‌کم از دو دهه گذشته آغاز شده و امروز ابعاد آشکارتری پیدا کرده است.
ایران؛ از مقاومت ملی تا الگویی جهانی
امروز شایسته است ایرانیان، با تمدن و فرهنگ غنی، شریف و آزادمنش خود، با عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس ملی حقیقی، به دستاوردی که حاصل ایستادگی و پایداری آنان است، توجه کنند.
در روز ۱۳ آبان، روز مقابله با استکبار جهانی، ایران و مردمش درسی بزرگ به دشمنان خود دادند.
ایران امروز می‌تواند در میان ملت‌های جهان، در صف مقدم آزادگان و مبارزان با استکبار قرار گیرد؛ نه از طریق تحمیل یک الگو، بلکه با نشان دادن امکان مقاومت، استقلال و ایستادگی در برابر قدرت‌های سلطه‌گر.
انقلاب ایران تنها یک تحول سیاسی در مرزهای جغرافیایی این کشور نبود. مقاومت ایران، آگاهی مردم ایران و اراده آنان برای حفظ استقلال نیز می‌تواند الهام‌بخش ملت‌های دیگر باشد.
نه‌فقط انقلاب، بلکه تجربه مقاومت ایران نیز قابلیت صدور دارد؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد ملت‌ها می‌توانند در برابر قدرت‌های بزرگ ایستادگی کنند و سرنوشت خود را به دست گیرند.
به‌زودی شاهد مبعوث شدن ملت‌های بیشتری در اقصی نقاط جهان خواهیم بود؛ ملت‌هایی که از زیر یوغ مستکبران و ظالمان سر برخواهند آورد.
از اهداف راهبردی ۹ اسفند تا واقعیت امروز
کافی است مروری بر اهداف راهبردی و کلان ترامپ و نتانیاهو در ۹ اسفند داشته باشیم.
تغییر حکومت، تجزیه ایران و نابودی ساختار و موجودیت آن، اهدافی بود که در چارچوب راهبرد آنان دنبال می‌شد؛ اهدافی مشابه آنچه پیش‌تر در عراق، لیبی و سوریه شاهد بودیم.
اما اکنون، با گذشت هشت ماه، نه‌تنها در تحقق اهداف راهبردی خود شکست خورده‌اند، بلکه آثار این شکست در سیاست داخلی آمریکا و اسرائیل نیز نمایان شده است.
این همان نقطه‌ای است که باید به آن توجه کنیم: شکست در میدان، هنگامی که به بحران سیاسی در داخل تبدیل می‌شود، می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک جنگ داشته باشد.@kavehtajvidi
۲ادامه:قدردانی از پیروزی؛ نه فقط در کلام، بلکه در عمل
نباید فراموش کنیم که برای رسیدن به این روز، چه جان‌های عزیزی تقدیم شده، چه هزینه‌های سنگینی پرداخت شده و چه میزان از ایستادگی و پایداری به خرج رفته است.
باید شاکر و قدردان خداوند باشیم؛ اما قدردانی، صرفاً در کلام و اظهار احساسات خلاصه نمی‌شود.
قدردانی حقیقی، در عمل معنا پیدا می‌کند.
قدردانی یعنی وحدت و یکپارچگی عمیق‌تر و مستحکم‌تر.
یعنی دولت، همگام با مردم مبعوث و نیروهای مسلح حرکت کند و از آنان عقب نماند.
قدردانی یعنی قوه قضائیه در برخورد با مفسدان اقتصادی، فساد و تروریسم اقتصادی مماشات نکند و عدالت را به تأخیر نیندازد.
قدردانی یعنی مسئولان، فرصت تاریخی به‌دست‌آمده را به سرمایه‌ای برای اصلاحات داخلی، رفع مشکلات اقتصادی و افزایش اعتماد عمومی تبدیل کنند.
پیروزی در برابر دشمن خارجی، زمانی به یک دستاورد پایدار تبدیل می‌شود که در داخل کشور نیز با عدالت، کارآمدی، مبارزه با فساد و بهبود زندگی مردم همراه باشد.
سخن پایانی
امروز ایران در نقطه‌ای تاریخی قرار دارد؛ نقطه‌ای که می‌تواند مقدمه تثبیت جایگاه ایران در نظم جهانی آینده باشد.
امیدواریم شاهد تثبیت پیروزی ایران، شکل‌گیری نظمی جهانی عادلانه‌تر و حضور ایران به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی آن باشیم.
اما در کنار این چشم‌انداز بزرگ، نباید از مهم‌ترین وظیفه خود غافل شویم:
رفع مشکلات معیشتی، برقراری عدالت اجتماعی، بازگشت آسایش و آرامش به زندگی مردم شریف ایران.
پیروزی حقیقی، زمانی کامل می‌شود که عزت ملی در کنار عدالت اجتماعی و رفاه مردم قرار گیرد.
#انتخابات #سنا #کنگره #ترامپ #آمریکا #نتانیاهو #مردم_مبعوث #ایران #کاوه_تجویدی
@kavehtajvidi
نباید فراموش کنیم که برای رسیدن به این روز، چه جان‌های عزیزی تقدیم شده، چه هزینه‌های سنگینی پرداخت شده و چه میزان از ایستادگی و پایداری به خرج رفته است.
باید شاکر و قدردان خداوند باشیم؛ اما قدردانی، صرفاً در کلام و اظهار احساسات خلاصه نمی‌شود.
قدردانی حقیقی، در عمل معنا پیدا می‌کند.
قدردانی یعنی وحدت و یکپارچگی عمیق‌تر و مستحکم‌تر.
یعنی دولت، همگام با مردم مبعوث و نیروهای مسلح حرکت کند و از آنان عقب نماند.
قدردانی یعنی قوه قضائیه در برخورد با مفسدان اقتصادی، فساد و تروریسم اقتصادی مماشات نکند و عدالت را به تأخیر نیندازد.
قدردانی یعنی مسئولان، فرصت تاریخی به‌دست‌آمده را به سرمایه‌ای برای اصلاحات داخلی، رفع مشکلات اقتصادی و افزایش اعتماد عمومی تبدیل کنند.
پیروزی در برابر دشمن خارجی، زمانی به یک دستاورد پایدار تبدیل می‌شود که در داخل کشور نیز با عدالت، کارآمدی، مبارزه با فساد و بهبود زندگی مردم همراه باشد.
سخن پایانی
امروز ایران در نقطه‌ای تاریخی قرار دارد؛ نقطه‌ای که می‌تواند مقدمه تثبیت جایگاه ایران در نظم جهانی آینده باشد.
امیدواریم شاهد تثبیت پیروزی ایران، شکل‌گیری نظمی جهانی عادلانه‌تر و حضور ایران به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی آن باشیم.
اما در کنار این چشم‌انداز بزرگ، نباید از مهم‌ترین وظیفه خود غافل شویم:
رفع مشکلات معیشتی، برقراری عدالت اجتماعی، بازگشت آسایش و آرامش به زندگی مردم شریف ایران.
پیروزی حقیقی، زمانی کامل می‌شود که عزت ملی در کنار عدالت اجتماعی و رفاه مردم قرار گیرد.
#انتخابات #سنا #کنگره #ترامپ #آمریکا #نتانیاهو #مردم_مبعوث #ایران #کاوه_تجویدی
@kavehtajvidi
۳