خ
۱۵
۱۵
۱۵جلسه چهارم.m4a
۱۳:۰۵-۱۸.۱۳ مگابایت
آیا تربیت کودک شبیه کوزهگری است… یا باغبانی؟بسیاری از ما فکر میکنیم باید کودک را «آنطور که درست میدانیم» شکل بدهیم.اما روانشناسی رشد نگاه متفاوتی دارد.در این جلسه، درباره یک تفاوت مهم در فهم تربیت صحبت میکنیم؛تفاوتی که میتواند نگاه ما به رفتار کودک را کاملاً تغییر دهد.
۱۵مامان، بازم این قصه رو بخون! چرا بچهها عاشق تکرار هستن؟
حتماً برای شما هم پیش اومده که کودکتون بخواد یک کتاب داستان رو صد بار براش بخونید، یا یک انیمیشن تکراری رو بارها و بارها تماشا کنه! شاید برای ما بزرگترها خستهکننده باشه، اما برای بچههای زیر ۴ سال، تکرار مثل یک جادوی لذتبخشه. اما چرا؟ روانشناسی رشد به ما چند دلیل جذاب میده:
۱. احساس امنیت و آرامش🧸
دنیای بچهها پر از اتفاقات جدید و غیرقابل پیشبینیه. وقتی کودک یک داستان یا بازی تکراری رو تجربه میکنه، دقیقاً میدونه قراره چه اتفاقی بیفته. این «پیشبینیپذیری» به شدت بهش احساس امنیت و آرامش میده.
۲. یادگیری و تسلط بر مهارتها
مغز در حال رشد کودک، با هر بار تکرار، مسیرهای عصبی جدیدی رو قویتر میکنه. کودک با تکرار، کلمات جدید، مفاهیم علت و معلول و مهارتهای حرکتی رو تمرین میکنه تا کاملاً روشون مسلط بشه.
۳. حس شیرینِ اعتماد به نفس
وقتی کودک میدونه آخر قصه چی میشه یا توی بازی چه واکنشی نشون بدید، احساس توانمندی میکنه! با خودش میگه: «من میدونم الان چی میشه!» و این موضوع اعتماد به نفسش رو حسابی بالا میبره.
۴. هضم هیجانات🩹
گاهی بچهها اتفاقات روزمره (مثل رفتن به دکتر یا پارک) رو توی بازیهاشون بارها تکرار میکنن. این کار بهشون کمک میکنه تا احساسات و هیجانات اون تجربه رو پردازش و هضم کنن.
پیشنهاد مشاورهای برای مامانها:
دفعه بعد که کوچولوتون با ذوق گفت «بازم، بازم!»، باحوصله و لبخند همراهیش کنید. شما در حال کمک به رشد مغز و احساس امنیت کودک عزیزتون هستید.
شما برامون بنویسید؛ کوچولوی شما چه کار یا بازی تکراری رو خیلی دوست داره؟
خونه رنگی مرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
چرا بچهها عاشق تکرار هستن؟حتماً برای شما هم پیش اومده که کودکتون بخواد یک کتاب داستان رو صد بار براش بخونید، یا یک انیمیشن تکراری رو بارها و بارها تماشا کنه!
شاید برای ما بزرگترها خستهکننده باشه، اما برای بچههای زیر ۴ سال، تکرار مثل یک جادوی لذتبخشه. اما چرا؟ روانشناسی رشد به ما چند دلیل جذاب میده:۱. احساس امنیت و آرامش
🧸دنیای بچهها پر از اتفاقات جدید و غیرقابل پیشبینیه. وقتی کودک یک داستان یا بازی تکراری رو تجربه میکنه، دقیقاً میدونه قراره چه اتفاقی بیفته. این «پیشبینیپذیری» به شدت بهش احساس امنیت و آرامش میده.
۲. یادگیری و تسلط بر مهارتها
مغز در حال رشد کودک، با هر بار تکرار، مسیرهای عصبی جدیدی رو قویتر میکنه. کودک با تکرار، کلمات جدید، مفاهیم علت و معلول و مهارتهای حرکتی رو تمرین میکنه تا کاملاً روشون مسلط بشه.
۳. حس شیرینِ اعتماد به نفس
وقتی کودک میدونه آخر قصه چی میشه یا توی بازی چه واکنشی نشون بدید، احساس توانمندی میکنه! با خودش میگه: «من میدونم الان چی میشه!» و این موضوع اعتماد به نفسش رو حسابی بالا میبره.
۴. هضم هیجانات
🩹گاهی بچهها اتفاقات روزمره (مثل رفتن به دکتر یا پارک) رو توی بازیهاشون بارها تکرار میکنن. این کار بهشون کمک میکنه تا احساسات و هیجانات اون تجربه رو پردازش و هضم کنن.
پیشنهاد مشاورهای برای مامانها:دفعه بعد که کوچولوتون با ذوق گفت «بازم، بازم!»، باحوصله و لبخند همراهیش کنید.
شما در حال کمک به رشد مغز و احساس امنیت کودک عزیزتون هستید. شما برامون بنویسید؛ کوچولوی شما چه کار یا بازی تکراری رو خیلی دوست داره؟ خونه رنگی مرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران۱۴شما، بهترین معرف ما هستید!
مامانهای عزیز و همراهان همیشگی «خونه رنگی»،
خونه رنگی با حضور گرم شما و صدای خندههای بچههاست که معنا پیدا میکنه. ما هر روز با عشق تلاش میکنیم تا این فضا، جایی امن، شاد و پر از یادگیری برای شما و دلبندانتون باشه.
حالا از شما یک خواهش صمیمانه داریم. اگر تجربهی خوبی در کنار ما داشتید، لطفاً با ثبت نظرتون در سایت «بهترینتو»، به ما کمک کنید تا مادران بیشتری با فضای ما آشنا بشن.
هر نظر شما، چراغ راهی برای یک مادر دیگه است که دنبال یک جمع حامی و یک فضای تخصصی میگرده.
فقط ۲ دقیقه وقت شما رو میگیره:
https://behtarino.com/p/riidmqcnyq
از اینکه با حمایتتون، به بزرگتر شدن خانواده «خونه رنگی» کمک میکنید، بینهایت سپاسگزاریم!
مامانهای عزیز و همراهان همیشگی «خونه رنگی»،
خونه رنگی با حضور گرم شما و صدای خندههای بچههاست که معنا پیدا میکنه. ما هر روز با عشق تلاش میکنیم تا این فضا، جایی امن، شاد و پر از یادگیری برای شما و دلبندانتون باشه.
حالا از شما یک خواهش صمیمانه داریم. اگر تجربهی خوبی در کنار ما داشتید، لطفاً با ثبت نظرتون در سایت «بهترینتو»، به ما کمک کنید تا مادران بیشتری با فضای ما آشنا بشن.
هر نظر شما، چراغ راهی برای یک مادر دیگه است که دنبال یک جمع حامی و یک فضای تخصصی میگرده.
فقط ۲ دقیقه وقت شما رو میگیره:
https://behtarino.com/p/riidmqcnyq
از اینکه با حمایتتون، به بزرگتر شدن خانواده «خونه رنگی» کمک میکنید، بینهایت سپاسگزاریم!
۹مامان، اونو ببین! جادوی «توجه مشترک» و نقش حیاتی اون در رشد کودک
تاحالا دقت کردید که کوچولوتون با انگشت به چیزی اشاره میکنه و بعد به شما نگاه میکنه تا مطمئن بشه شما هم دارید همون چیز رو میبینید؟ یا وقتی شما با هیجان به یک پرنده توی آسمون اشاره میکنید، اون هم نگاهش رو به سمت انگشت شما میبره؟
این مهارت شگفتانگیز و ساده، در روانشناسی رشد «توجه مشترک» (Joint Attention) نام داره و یکی از مهمترین نقاط عطف رشد کودک شماست! توجه مشترک یعنی من، تو و یک چیز سوم، هر سه در یک قاب توجه قرار میگیریم. اما این کار ساده چرا اینقدر مهمه؟
۱. سنگ بنای یادگیری زبان
توجه مشترک، اولین «گفتگوی بدون کلام» بین شما و کودکه. وقتی کودک به توپ اشاره میکنه و شما میگید «آره عزیزم، توپ!»، مغز کودک یک اتصال طلایی برقرار میکنه: بین اون شیء گرد و کلمهی «توپ». اینطوریه که دایره لغاتش شکل میگیره.
۲. پل ارتباطی و دلبستگی
وقتی کودک چیزی رو به شما نشون میده، پیامش فقط «اونو ببین» نیست؛ پیام عمیقترش اینه: «مامان، بیا این تجربه رو با من شریک شو!». پاسخ شما به این دعوت، پیوند عاطفی و دلبستگی ایمن رو بین شما قویتر میکنه.
۳. درک دنیای اجتماعی
از طریق توجه مشترک، کودک به تدریج یاد میگیره که دیگران هم فکر، علاقه و دیدگاه خودشون رو دارن. این مهارت، پایه و اساس توانایی همدلی و درک دیگران در آینده است.
چطور «توجه مشترک» رو تقویت کنیم؟
دنبالکننده خوبی باشید: هر وقت کودکتون به چیزی اشاره کرد، با علاقه نگاه کنید، اسم اون شیء رو بگید و در موردش کمی حرف بزنید. “وای! چه پیشی نازی!”رهبر خوبی باشید: شما هم چیزهای جالب رو بهش نشون بدید. در حین پیادهروی به گلها، ماشینها و بچههای دیگه اشاره کنید. با زبان بدن و لحن هیجانزده حرف بزنید: این کار توجه کودک رو بیشتر جلب میکنه. اولین چیزی که کوچولوی شما با اشاره بهتون نشون داد چی بود؟ برامون بنویسید و این لحظه شیرین رو با ما شریک بشید!
خونه رنگیمرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
جادوی «توجه مشترک» و نقش حیاتی اون در رشد کودکتاحالا دقت کردید که کوچولوتون با انگشت به چیزی اشاره میکنه و بعد به شما نگاه میکنه تا مطمئن بشه شما هم دارید همون چیز رو میبینید؟ یا وقتی شما با هیجان به یک پرنده توی آسمون اشاره میکنید، اون هم نگاهش رو به سمت انگشت شما میبره؟
این مهارت شگفتانگیز و ساده، در روانشناسی رشد «توجه مشترک» (Joint Attention) نام داره و یکی از مهمترین نقاط عطف رشد کودک شماست!
توجه مشترک یعنی من، تو و یک چیز سوم، هر سه در یک قاب توجه قرار میگیریم. اما این کار ساده چرا اینقدر مهمه؟۱. سنگ بنای یادگیری زبان
توجه مشترک، اولین «گفتگوی بدون کلام» بین شما و کودکه. وقتی کودک به توپ اشاره میکنه و شما میگید «آره عزیزم، توپ!»، مغز کودک یک اتصال طلایی برقرار میکنه: بین اون شیء گرد و کلمهی «توپ». اینطوریه که دایره لغاتش شکل میگیره.
۲. پل ارتباطی و دلبستگی
وقتی کودک چیزی رو به شما نشون میده، پیامش فقط «اونو ببین» نیست؛ پیام عمیقترش اینه: «مامان، بیا این تجربه رو با من شریک شو!». پاسخ شما به این دعوت، پیوند عاطفی و دلبستگی ایمن رو بین شما قویتر میکنه.
۳. درک دنیای اجتماعی
از طریق توجه مشترک، کودک به تدریج یاد میگیره که دیگران هم فکر، علاقه و دیدگاه خودشون رو دارن. این مهارت، پایه و اساس توانایی همدلی و درک دیگران در آینده است.
چطور «توجه مشترک» رو تقویت کنیم؟دنبالکننده خوبی باشید: هر وقت کودکتون به چیزی اشاره کرد، با علاقه نگاه کنید، اسم اون شیء رو بگید و در موردش کمی حرف بزنید. “وای! چه پیشی نازی!”
رهبر خوبی باشید: شما هم چیزهای جالب رو بهش نشون بدید. در حین پیادهروی به گلها، ماشینها و بچههای دیگه اشاره کنید. با زبان بدن و لحن هیجانزده حرف بزنید: این کار توجه کودک رو بیشتر جلب میکنه. اولین چیزی که کوچولوی شما با اشاره بهتون نشون داد چی بود؟ برامون بنویسید و این لحظه شیرین رو با ما شریک بشید! خونه رنگیمرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران۷مامان، منم مثل تو! 🪞 چرا تقلید، مهمترین روش یادگیری بچههاست؟
کوچولوی شما هم سعی میکنه مثل شما با تلفن (اسباببازی) حرف بزنه؟ یا وقتی دارید آشپزی میکنید، اون هم توی آشپزخونهی کوچولوش مشغول میشه؟ این کپیبرداریهای شیرین، فقط یک بازی ساده نیست؛ این قویترین «ابَر-قدرت» مغز کودک شما برای یادگیری دنیاست! اما چرا تقلید اینقدر مهمه؟
۱. آینههای جادویی در مغز: نورونهای آینهایدر مغز ما و کودکانمان، سلولهای عصبی خاصی به نام «نورونهای آینهای» وجود دارند. این سلولها نه تنها وقتی خودمان کاری را انجام میدهیم فعال میشوند، بلکه وقتی میبینیم شخص دیگری همان کار را انجام میدهد نیز فعال میشوند! به همین خاطر است که وقتی شما خمیازه میکشید، کودک هم ممکن است خمیازه بکشد. این آینههای مغزی، اساس یادگیری از طریق مشاهده و تقلید هستند.
۲. چسبِ روابط اجتماعیتقلید فقط یادگیری مهارت نیست، بلکه یک پیام قدرتمند اجتماعی است: «من میخواهم مثل تو باشم، من به تو متصل هستم.» وقتی کودک از شما تقلید میکند، در حال تقویت پیوند عاطفی و حس تعلق با شماست. او با این کار، هماهنگی با دنیای اجتماعی اطرافش را تمرین میکند.
۳. سریعترین راه برای یادگیری مهارتهاتصور کنید میخواستیم همه چیز را از صفر یاد بگیریم! تقلید یک میانبُر فوقالعاده برای مغز است. کودک با دیدن شما یاد میگیرد چطور قاشق را به دست بگیرد، چطور «بایبای» کند، چطور حرف بزند و حتی چطور احساساتش را بروز دهد. تقلید، کلاس درس شبانهروزی و رایگان طبیعت است.
۴. قدم اول برای درک دنیای دیگرانوقتی کودک حالت چهرهی شما (مثلاً لبخند یا ناراحتی) را تقلید میکند، به طور ناخودآگاه شروع به درک احساس پشت آن چهره میکند. این مهارت، سنگ بنای اولیه برای رشد «همدلی» و توانایی درک دیدگاه دیگران در آینده است.
یادآوری مهم برای مامانها:شما اولین و مهمترین الگوی کودک خود هستید. او تمام حرکات، کلمات، لحن صدا و حتی واکنشهای شما به استرس را زیر نظر دارد و تقلید میکند. پس، بهترین خودتان باشید، چون یک جفت چشم کوچک و کنجکاو همیشه شما را تماشا میکند.
خونه رنگیمرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
کوچولوی شما هم سعی میکنه مثل شما با تلفن (اسباببازی) حرف بزنه؟
یا وقتی دارید آشپزی میکنید، اون هم توی آشپزخونهی کوچولوش مشغول میشه؟ این کپیبرداریهای شیرین، فقط یک بازی ساده نیست؛ این قویترین «ابَر-قدرت» مغز کودک شما برای یادگیری دنیاست! اما چرا تقلید اینقدر مهمه؟۱. آینههای جادویی در مغز: نورونهای آینهای
در مغز ما و کودکانمان، سلولهای عصبی خاصی به نام «نورونهای آینهای» وجود دارند. این سلولها نه تنها وقتی خودمان کاری را انجام میدهیم فعال میشوند، بلکه وقتی میبینیم شخص دیگری همان کار را انجام میدهد نیز فعال میشوند! به همین خاطر است که وقتی شما خمیازه میکشید، کودک هم ممکن است خمیازه بکشد. این آینههای مغزی، اساس یادگیری از طریق مشاهده و تقلید هستند.۲. چسبِ روابط اجتماعی
تقلید فقط یادگیری مهارت نیست، بلکه یک پیام قدرتمند اجتماعی است: «من میخواهم مثل تو باشم، من به تو متصل هستم.» وقتی کودک از شما تقلید میکند، در حال تقویت پیوند عاطفی و حس تعلق با شماست. او با این کار، هماهنگی با دنیای اجتماعی اطرافش را تمرین میکند.۳. سریعترین راه برای یادگیری مهارتها
تصور کنید میخواستیم همه چیز را از صفر یاد بگیریم! تقلید یک میانبُر فوقالعاده برای مغز است. کودک با دیدن شما یاد میگیرد چطور قاشق را به دست بگیرد، چطور «بایبای» کند، چطور حرف بزند و حتی چطور احساساتش را بروز دهد. تقلید، کلاس درس شبانهروزی و رایگان طبیعت است.۴. قدم اول برای درک دنیای دیگران
وقتی کودک حالت چهرهی شما (مثلاً لبخند یا ناراحتی) را تقلید میکند، به طور ناخودآگاه شروع به درک احساس پشت آن چهره میکند. این مهارت، سنگ بنای اولیه برای رشد «همدلی» و توانایی درک دیدگاه دیگران در آینده است. یادآوری مهم برای مامانها:شما اولین و مهمترین الگوی کودک خود هستید. او تمام حرکات، کلمات، لحن صدا و حتی واکنشهای شما به استرس را زیر نظر دارد و تقلید میکند. پس، بهترین خودتان باشید، چون یک جفت چشم کوچک و کنجکاو همیشه شما را تماشا میکند. خونه رنگیمرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران۱۲
چرا بچههای ژاپنی اینقدر باهوش و مستقل هستن؟ (۴ راز تربیتی که باید بدونید!)
تا حالا با خودتون فکر کردید چرا ژاپن یکی از بالاترین ضریب هوشی ها رو تو دنیا داره؟ جالب اینجاست که دلیلش ژنتیک یا سیستم آموزشی پیچیده نیست! جوابش خیلی سادهتره و از همون دوران نوزادی تو گهواره و آشپزخونه شروع میشه.
در ویدیوی جدیدمون رفتیم سراغ ۴ عادت مهم والدین ژاپنی که علم هم تاییدشون کرده:
🫂 ۱. اسکینشیپ (تماس پوستی فراوان):تو ژاپن بغل کردن زیاد و حتی کنار هم خوابیدن بچه و مادر یه رسمه. برخلاف ما که گاهی نگرانیم بچه «بغلی و لوس» بشه، علم میگه این تماس فیزیکی باعث تنظیم بهتر هیجانات و عملکرد قویتر مغز تو سالهای بعد میشه!
۲. غذای واقعی از همون ابتدا:اونا غذای کمکی رو با پورههای شیرین و بیمزه شروع نمیکنن! بچهها خیلی زود با غذاهای واقعی مثل سوپ، ماهی و سبزیجات آشنا میشن. این یعنی رسوندن مستقیم امگا-۳ (غذای اصلی مغز) و شکل دادن یه رابطه سالم با غذا برای تمام عمر.
۳. حرف زدن مثل آدمبزرگها (بدون لحن بچهگانه):مادران ژاپنی از همون روز اول با نوزادشون عادی، کامل و با کلمات واقعی حرف میزنن و کارهای روزمره رو براش توضیح میدن. این کار دایره لغات بچه رو به طرز شگفتانگیزی بالا میبره!
۴. دادن مسئولیتهای واقعی (سختترین عادت!):تو ژاپن به بچه دو-سه ساله وظیفه میدن (مثل جمع کردن کفش یا حمل خرید). تماشای دست و پا زدن یه بچه برای کاری که ما تو ۵ ثانیه انجامش میدیم سخته و دلمون میخواد سریع کمکش کنیم، اما ژاپنیها معتقدن دقیقاً تو همون لحظه تلاش و سختی کشیدنه که مغز بچه داره ساخته میشه!
یک یادآوری دوستانه و مهم:هدف ما از دیدن این ویدیو اصلاً این نیست که بگیم «باید» این روشها رو مو به مو تو خونه کپی کنید! فرهنگها و خانوادهها با هم فرق دارن. هدفمون فقط اینه که با ایدههای مختلف آشنا بشیم، زاویه دیدمون رو گستردهتر کنیم و شاید یکی دو تا ایده (مثل دادن مسئولیتهای کوچیک به بچهها) رو که با شرایطمون سازگاره، الهام بگیریم.
شما بگید… کدوم یکی از این ۴ عادت براتون جالبتر بود؟ انجام دادن کدومش براتون از همه سختتره؟ تو کامنتها منتظرتونم.
خونه رنگی مرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
تا حالا با خودتون فکر کردید چرا ژاپن یکی از بالاترین ضریب هوشی ها رو تو دنیا داره؟ جالب اینجاست که دلیلش ژنتیک یا سیستم آموزشی پیچیده نیست! جوابش خیلی سادهتره و از همون دوران نوزادی تو گهواره و آشپزخونه شروع میشه.
در ویدیوی جدیدمون رفتیم سراغ ۴ عادت مهم والدین ژاپنی که علم هم تاییدشون کرده:
🫂 ۱. اسکینشیپ (تماس پوستی فراوان):تو ژاپن بغل کردن زیاد و حتی کنار هم خوابیدن بچه و مادر یه رسمه. برخلاف ما که گاهی نگرانیم بچه «بغلی و لوس» بشه، علم میگه این تماس فیزیکی باعث تنظیم بهتر هیجانات و عملکرد قویتر مغز تو سالهای بعد میشه!
۲. غذای واقعی از همون ابتدا:اونا غذای کمکی رو با پورههای شیرین و بیمزه شروع نمیکنن! بچهها خیلی زود با غذاهای واقعی مثل سوپ، ماهی و سبزیجات آشنا میشن. این یعنی رسوندن مستقیم امگا-۳ (غذای اصلی مغز) و شکل دادن یه رابطه سالم با غذا برای تمام عمر. ۳. حرف زدن مثل آدمبزرگها (بدون لحن بچهگانه):مادران ژاپنی از همون روز اول با نوزادشون عادی، کامل و با کلمات واقعی حرف میزنن و کارهای روزمره رو براش توضیح میدن. این کار دایره لغات بچه رو به طرز شگفتانگیزی بالا میبره! ۴. دادن مسئولیتهای واقعی (سختترین عادت!):تو ژاپن به بچه دو-سه ساله وظیفه میدن (مثل جمع کردن کفش یا حمل خرید). تماشای دست و پا زدن یه بچه برای کاری که ما تو ۵ ثانیه انجامش میدیم سخته و دلمون میخواد سریع کمکش کنیم، اما ژاپنیها معتقدن دقیقاً تو همون لحظه تلاش و سختی کشیدنه که مغز بچه داره ساخته میشه! یک یادآوری دوستانه و مهم:هدف ما از دیدن این ویدیو اصلاً این نیست که بگیم «باید» این روشها رو مو به مو تو خونه کپی کنید! فرهنگها و خانوادهها با هم فرق دارن. هدفمون فقط اینه که با ایدههای مختلف آشنا بشیم، زاویه دیدمون رو گستردهتر کنیم و شاید یکی دو تا ایده (مثل دادن مسئولیتهای کوچیک به بچهها) رو که با شرایطمون سازگاره، الهام بگیریم. شما بگید… کدوم یکی از این ۴ عادت براتون جالبتر بود؟ انجام دادن کدومش براتون از همه سختتره؟ تو کامنتها منتظرتونم.
خونه رنگی مرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران۱۱باباها و مغز کوچولوها: چرا نقش پدر خیلی فراتر از یک «کمکحال» است؟
معمولاً وقتی صحبت از ارتباط اولیه و رشد مغز نوزاد میشود، همه نگاهها به سمت مادر است. اما علم عصبشناسی (نوروساینس) حرفهای شگفتانگیزی درباره نقش پدرها دارد! مغز کودک برای رشد همهجانبه، به حضور فعال و متفاوت پدر نیاز دارد. بیایید ببینیم در این ارتباط جادویی چه اتفاقی میافتد:
۱. سیمکشی متفاوت «مغز پدرانه»: 🧬جالب است بدانید که مغز مردان پس از پدر شدن تغییر میکند! تحقیقات نشان میدهد هرچه پدر زمان بیشتری را با نوزاد بگذراند، شبکههای عصبی مربوط به همدلی و مراقبت در مغز او (بهویژه آمیگدال) فعالتر میشود. در واقع، مغز پدرها هم مثل مادرها برای مراقبت از کودک «برنامهریزی مجدد» میشود.
۲. هورمون عشق (اکسیتوسین) به سبک باباها:ترشح اکسیتوسین در مادران بیشتر با نوازش، در آغوش گرفتن و شیر دادن اتفاق میافتد؛ اما در پدران، این هورمونِ پیوندآفرین، بیشتر از طریق «بازیهای هیجانانگیز و فیزیکی» به اوج میرسد! وقتی پدرها نوزاد را بالا میاندازند یا قلقلک میدهند، هم در مغز خودشان و هم در مغز کودک طوفانی از هورمونهای شادی و دلبستگی به پا میشود.
۳. باشگاه آموزش تنظیم هیجان:بازیهای پرتحرک و گاهی غیرقابل پیشبینی پدرها، یک کلاس درس بینظیر برای مغز کودک است. کودک در این بازیها هیجان بالا (استرس مثبت) را تجربه میکند و سپس با آغوش پدر آرام میشود. این چرخه، به سیستم عصبی کودک یاد میدهد که چطور احساسات قوی خود را مدیریت کند و به آرامش برگردد (تنظیم هیجانی).
۴. پلی به سوی دنیای بیرون و استقلال:مادران معمولاً پناهگاه امن (Safe Haven) کودک هستند، اما پدران بیشتر نقش پایگاه امن برای کاوش (Secure Base) را ایفا میکنند. پدرها معمولاً کودکان را بیشتر به ریسک کردن، کشف محیط و استقلال تشویق میکنند که این کار باعث ایجاد مسیرهای عصبی جدید برای حل مسئله و اعتمادبهنفس در مغز میشود.
پیشنهاد خونه رنگی برای پدرها (و مادرها!):پدرها زمانهای اختصاصی دونفره با کودک بسازند (مثل زمان حمام، کتاب خواندن قبل از خواب یا کشتی گرفتن روی فرش!). مادران عزیز، به سبک ارتباطی پدر اعتماد کنید؛ حتی اگر روش او در آرام کردن یا بازی با کودک با شما متفاوت است، این تفاوت دقیقاً همان چیزی است که مغز کودک برای رشد همهجانبه به آن نیاز دارد.
حالا شما بگید؛ بازی یا کارِ دونفرهی مخصوص کوچولوی شما و پدرش چیه؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
خونه رنگی مرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران
معمولاً وقتی صحبت از ارتباط اولیه و رشد مغز نوزاد میشود، همه نگاهها به سمت مادر است. اما علم عصبشناسی (نوروساینس) حرفهای شگفتانگیزی درباره نقش پدرها دارد! مغز کودک برای رشد همهجانبه، به حضور فعال و متفاوت پدر نیاز دارد. بیایید ببینیم در این ارتباط جادویی چه اتفاقی میافتد:
۱. سیمکشی متفاوت «مغز پدرانه»: 🧬جالب است بدانید که مغز مردان پس از پدر شدن تغییر میکند! تحقیقات نشان میدهد هرچه پدر زمان بیشتری را با نوزاد بگذراند، شبکههای عصبی مربوط به همدلی و مراقبت در مغز او (بهویژه آمیگدال) فعالتر میشود. در واقع، مغز پدرها هم مثل مادرها برای مراقبت از کودک «برنامهریزی مجدد» میشود.
۲. هورمون عشق (اکسیتوسین) به سبک باباها:
ترشح اکسیتوسین در مادران بیشتر با نوازش، در آغوش گرفتن و شیر دادن اتفاق میافتد؛ اما در پدران، این هورمونِ پیوندآفرین، بیشتر از طریق «بازیهای هیجانانگیز و فیزیکی» به اوج میرسد! وقتی پدرها نوزاد را بالا میاندازند یا قلقلک میدهند، هم در مغز خودشان و هم در مغز کودک طوفانی از هورمونهای شادی و دلبستگی به پا میشود.۳. باشگاه آموزش تنظیم هیجان:
بازیهای پرتحرک و گاهی غیرقابل پیشبینی پدرها، یک کلاس درس بینظیر برای مغز کودک است. کودک در این بازیها هیجان بالا (استرس مثبت) را تجربه میکند و سپس با آغوش پدر آرام میشود. این چرخه، به سیستم عصبی کودک یاد میدهد که چطور احساسات قوی خود را مدیریت کند و به آرامش برگردد (تنظیم هیجانی).۴. پلی به سوی دنیای بیرون و استقلال:
مادران معمولاً پناهگاه امن (Safe Haven) کودک هستند، اما پدران بیشتر نقش پایگاه امن برای کاوش (Secure Base) را ایفا میکنند. پدرها معمولاً کودکان را بیشتر به ریسک کردن، کشف محیط و استقلال تشویق میکنند که این کار باعث ایجاد مسیرهای عصبی جدید برای حل مسئله و اعتمادبهنفس در مغز میشود. پیشنهاد خونه رنگی برای پدرها (و مادرها!):پدرها زمانهای اختصاصی دونفره با کودک بسازند (مثل زمان حمام، کتاب خواندن قبل از خواب یا کشتی گرفتن روی فرش!). مادران عزیز، به سبک ارتباطی پدر اعتماد کنید؛ حتی اگر روش او در آرام کردن یا بازی با کودک با شما متفاوت است، این تفاوت دقیقاً همان چیزی است که مغز کودک برای رشد همهجانبه به آن نیاز دارد. حالا شما بگید؛ بازی یا کارِ دونفرهی مخصوص کوچولوی شما و پدرش چیه؟ تو کامنتها برامون بنویسید! خونه رنگی مرکز رشد مادر و کودکمستقر در دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران۴۸