آمادگی بدنی و مهارت های حرکتیبارها شنیده و خوانده ایم که آمادگی بدنی تاثیر مهمی در انجام موفقیت آمیز برنامه های کوهنوردی دارد اما، شاید به جزییات آن دقت نکرده باشیم. در زیر مهم‌ترین مهارت های حرکتی تاثیرگذار بر آمادگی بدنی را مرور می کنیم:سرعت حرکتتوانایی اجرای یک حرکت یا انجام یک فعالیت حرکتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن است. مثال: حرکت سریع در مسیرهای مشخص یا انجام صعودهای سرعتی.چابکیتوانایی تغییر سریع جهت یا وضعیت بدن، همراه با حفظ تعادل و کنترل حرکات است.مثال: تغییر سریع مسیر حرکت یا جاخالی‌دادن هنگام ریزش سنگ در کوهستان.تعادلتوانایی حفظ یا به دست آوردن وضعیت پایدار بدن در شرایط ایستا یا پویا است. این توانایی می‌تواند هنگام حفظ وضعیت بدن در حالت سکون، اجرای حرکات ارادی یا مقابله با عوامل برهم‌زننده تعادل بروز کند. مثال: ایستادن روی یک پا، حفظ تعادل هنگام گام‌برداری در شیب یا کنترل تعادل پس از سرخوردن.هماهنگی حرکتیتوانایی همکاری مؤثر سیستم عصبی و عضلانی برای اجرای روان، دقیق و هماهنگ حرکات است. مثال: هماهنگی حرکات دست‌ها و پاها هنگام گام‌برداری با استفاده از باتوم کوهنوردی.توان عضلانیتوانایی تولید نیرو در کوتاه‌ترین زمان ممکن است؛ به عبارت دیگر، توانایی غلبه بر مقاومت یا جابه‌جایی آن با سرعت مناسب. مثال: اجرای یک پرش انفجاری یا بلندکردن سریع یک وزنه متناسب با توان فرد.زمان واکنشفاصله زمانی بین دریافت یک محرک و آغاز پاسخ حرکتی به آن است. مثال: فاصله زمانی بین شنیدن فریاد هشدار درباره ریزش سنگ و آغاز واکنش حرکتی برای دورشدن از مسیر خطر.@koohpeyma_mag
چهار گام اساسی برای بقا در کوهستانعناوین «زنده ماندن در شرایط سخت»، «بقا» و «رهایی»، به مجموعه مهارت هایی گفته می شود که یک فرد به وسیله آن ها می تواند خود را از شرایط دشوار رهایی ببخشید.یادگیری و به کارگیری این مهارت ها به ویژه برای کوهنوردان و طبیعت گردان ضروری است.
در زیر به چهار مورد از مهم ترین مهارت ها اشاره می شود:نخستین کار در شرایط بحرانی و اضطراری حفظ آرامش و خونسردی است. در صورت انجام آن می توانیم مراحل بعدی را درست و بجا انجام دهیم.1. توقف فعالیت ها:در مواقع بحرانی بیشتر افراد دچار سردرگمی شده و سرگردان و بی هدف به راه خود ادامه می دهند، به امید به دست آوردن کمک و یا بیرون آمدن از شرایط بحرانی. اما مهم ترین کار در صورت بروز حادثه توقف فعالیت ها و ارزیابی شرایط بحرانی پیش آمده است.
2. تشخیص موقعیت: این که بدانیم کجاییم، چقدر دیگر راه در پیش داریم و موقعیت جغرافیایی مان چیست، تا در صورت نیاز به امدادگر بتوانیم به درستی مکان خود را برای آن ها بفرستیم و یا بگوییم، دومین گام در مدیریت بحران است.
3. اولویت بندی نیازها: در این مرحله باید مهم ترین نیازهای خود را برای بقا در شرایط محیطی که در آن هستیم تشخیص دهیم و آن ها را به ترتیب اهمیت برای خودمان فراهم و آماده کنیم. اولویت بندی می تواند بسته به محیط و شرایط تغییر کند، اما موارد زیر می تواند در همه شرایط مهم باشد:- رسیدگی به آسیب های بدنی(زخم ها، شکستگی ها و....)- ضرورت های ایمنی، پوشاک، سرپناه و آتش(گرم و خشک نگه داشتن خودمان)- درخواست کمک از امداد و نجات کوهستان- فرستادن پیام کمک با: سوت، فریاد، نور و...- تهیه و مدیریت آب و غذا- ادامه دادن مسیر با کمک نقشه و در صورت اطمینان از درست طی کردن آن
4. ابتکار عمل: برآورده کردن نیازها با استفاده از تجهیزات همراه یا مواد طبیعی که در اطراف وجود دارد.
@koohpeyma_mag
لحظه رهایی بر فراز قله را دریابیمسرانجام، ممکن است به قله برسیم.افق‌های دوردست، عمق دره‌ها و گستردگی کوهستان پیش چشم ما قرار می‌گیرند. شاید در آن لحظه احساس آرامش، شادی یا افتخار کنیم. اما شاید تجربه قله چیزی بیش از احساس پیروزی باشد.انسانی که پس از ساعت‌ها تلاش بر فراز کوه ایستاده است، ممکن است ناگهان متوجه شود که آنچه به دست آورده، «مالکیت» یا «فتح» کوه نیست. کوه همچنان همان کوه است؛ بزرگ، مستقل و بی‌اعتنا به پیروزی ما.شاید این همان لحظه‌ای باشد که افتخار با فروتنی همراه می‌شود.قله به ما اجازه می‌دهد برای لحظه‌ای از دغدغه‌های کوچک روزمره فاصله بگیریم و جهان را از زاویه‌ای دیگر ببینیم. شاید از خود بپرسیم جایگاه ما در این جهان چیست و چرا برای رسیدن به این نقطه، این همه راه آمده‌ایم.اما پاسخ ممکن است نه در خود قله، بلکه در تمام چیزهایی باشد که در مسیر دیده‌ایم.در همراهی با کسی که خسته بود و دستش را گرفتیم.در پرنده‌ای که برای چند ثانیه در آسمان دیدیم.در گیاهی که از میان سنگ روییده بود.در سکوتی که برای لحظه‌ای همه صداهای زندگی را خاموش کرد.در دیدن حشره ای که به زحمت دانه ای را می کشید.در طوفانی که به ما یاد داد همیشه نمی‌توان پیش رفت.و حتی در لحظه‌ای که تصمیم گرفتیم برگردیم.شاید تجربه کوتاه شگفتی و حیرت در برابر این جهان، یکی از ارزشمندترین چیزهایی باشد که کوهستان به انسان می‌دهد.پس بار دیگر که راهی کوهستان شدیم، تنها به قله نیاندیشیم.
مقاله« فلسفه کوهنوردی؛ انسان، کوه و معنای مسیر» را در نشانی زیر بخوانید:
https://koohpeyma.com/mountaineering-philosophy/
@koohpeyma_mag
اجاق کوهنوردیچه در حال صعودی چند روزه باشیم و چه در یک کوهپیمایی مفرح، اجاق پخت و پز یک وسیله ضروری برای ماست. اجاق های کوهنوردی در اشکال و اندازه‌های مختلف و با انواع مختلف سوخت عرضه می‌شوند. هنگام انتخاب اجاق کوهنوردی مناسب، باید به نوع برنامه هایی که انجام خواهیم داد، به جایی که می‌رویم و آنچه می‌خواهیم بپزیم تا تعداد افرادی که برای شان غذا پخته خواهد شد، آب و هوا و ارتفاع فکر کنیم. انواع اجاق کوهنوردیاجاق گازیسرشعله گازی، پرکاربردترین نوع اجاق کوهنوردی است. سرشعله های کوهنوردی به بخش بالایی رزوه دار کپسول سوخت پیچ می‌شود. بیشتر این اجاق گازها بسیار کوچک هستند و کمتر از نیم کیلو وزن دارند. برخی از آن ها فندک (Piezo lighter) دارند که روشن کردن اجاق را سریع و آسان می‌کند.اجاق سوخت مایعهمه اجاق های سوخت مایع کوهنوردی با گاز سفید (که با نام های بنزین سفید یا سوخت مایع بدون سرب نیز شناخته می شود) کار می‌کنند. این سوخت کاملا تصفیه شده است تا ناخالصی‌های کمی داشته و یا بدون ناخالصی باشد. گاز سفید داغ و تمیز می‌سوزد، در دماهای زیر صفر عملکرد خوبی دارد و در مقایسه با هزینه هر گرم گاز (سوخت کپسولی)، بسیار ارزان‌تر است. گاز سفید برای اجاق های کوهنوردی، کمپینگ و اجاق های اضطراری تولید می شود. اجاق چوب سوز کوهنوردیدر این اجاق ها می توانیم از شاخه‌ها و برگ‌هایی که در طبیعت گردی های مان جمع‌آوری می‌کنیم به عنوان سوخت استفاده کنیم.اجاق الکلیاین اجاق ها بیشتر مورد توجه کوله‌گردان سبک بار قرار می‌گیرد زیرا تنها چند گرم وزن دارند و با دو نوع الکل دناتوره و متانول گرما می دهند.اجاق سوخت جامدسوخت این اجاق ها قرص های هگزامین و یا اتانول است که بر روی سینی مخصوص قرار می گیرد.مقاله«آشنایی با اجاق کوهنوردی» را در نشانی زیر بخوانید:
https://koohpeyma.com/backpacking-stoves/
@koohpeyma_mag
کوه ما را آشکار میکندبیشتر کوهنوردان، هم زمان با حضور در کوهستان، سبک صعودشان را نیز بروز می دهند. آن‌که در زندگی شتاب‌زده است، در صعود و فرود نیز به فکر پیشی گرفتن است. آن‌که به دنبال دیده‌شدن است، بر فراز قله نیز همیشه در قاب دوربین دیده می شود. آن‌که اهل تأمل است، بیش از رسیدن به قله، یک گیاه، یک حشره یا تکه ای ابر را که در مسیر می بیند برایش مهم اند.بسیاری بر این باورند که کوه آدم‌ها را تغییر می‌دهد؛ هرچند این نکته تا حدودی درست است اما، کوه بیش از آن که تغییر دهد، لایه‌هایی را که در هیاهوی زندگی پنهان مانده‌اند بیرون می‌کشد و نمایان می کند.در سوی دیگر ماجرا، سال‌ها پیمودن شیب ها، شب‌مانی در پناهگاه ها، ناکامی در صعودها و بازگشت از قله‌هایی که به آن‌ها نرسیده‌ایم، آرام‌آرام چیزی را در انسان جابه‌جا می‌کند؛ نه آن‌قدر ناگهانی که خودش متوجه شود و نه آن‌قدر آشکار که دیگران برایش کف بزنند. نه آن اندازه بد که ناامیدش کند و نه آن اندازه خوب که مغرورش کند.روزی می‌رسد که کسی که زمانی فقط به قله فکر می‌کرد، در میانه‌ی مسیر برای تماشای درختی تنها مکث می‌کند. کسی که همیشه جلوتر از گروه می‌دوید، منتظر کندترین نفر می‌ماند. کسی که برای اثبات خود به کوه می‌آمد، می‌فهمد کوه جایی برای اثبات هیچ‌چیز نیست.این دگرگونی از دو راه به دست می‌آید: تجربه و الگو.تجربه یعنی: یک اشتباه پرهزینه، صعودی دشوار که غرور را می‌شکند، مواجهه با محدودیت‌های واقعی بدن؛ و الگو یعنی: همراهی با کوهنوردانی پخته‌تر که بی‌سروصدا اما عمیق‌تر در کوه و با کوه زندگی می‌کنند.آغاز این مسیر پرسشی است که فرد از خود می‌پرسد: «من برای چه به کوه می‌آیم؟» تا وقتی پاسخ فقط «قله»، «عکس»، «رکورد» یا «تأیید دیگران» باشد، تغییر بعید است.شتاب، رکوردجویی و خودنمایی بخشی از شخصیت‌اند که در کوه پدیدار می‌شود؛ این ها مسائلی فراتر از سبک اند. گاهی شخصیت و کردار ما باعث دردسر می شود. پس باید میان «تفاوت سبک» و «رفتار آسیب‌زا» فرق گذاشت. کوه آدم‌های مختلفی را جذب می‌کند: یکی عاشق سرعت است، یکی عاشق طبیعت، یکی عاشق چالش فنی، یکی عاشق معاشرت و یکی در فکر آرامش.گاهی می‌خواهیم سبک دیگری را عوض کنیم چون با سلیقه‌ی ما نمی‌خواند، نه چون مشکلی دارد. کسی که فقط سریع‌تر از دیگران راه می‌رود، شاید فقط سبکش متفاوت است و اگر این کار او دیگران را به مخاطره نیاندازد، لزوما چیز بدی نیست. اما کسی که هشدارها را نادیده می‌گیرد، کندترین نفر را جا می‌گذارد یا گروه را ناآگاهانه به ادامه‌ی راه وامی‌دارد، امنیت دیگران را به خطر می‌اندازد؛ و تازه آنجاست که باید از تغییر رفتار سخن گفت.این دگرگونی را نمی‌توان به کسی تحمیل کرد. هیچ نصیحت و سخنرانی‌ای سبک کوهنوردی کسی را عوض نمی‌کند. هر کوهنورد باید مسیر تغییر را با دل خودش بپیماید، همان‌طور که هر قله را با گام های خودش.
@koohpeyma_mag
مرور تاریخ کوهنوردینخستین صعود به چو اویو
کوه چو اویو که در زبان تبتی به معنای «الاهه‌ی فیروزه‌ای» است و با 8188 متر ارتفاع ششمین کوه بلند جهان است؛ 72 سال پیش در چنین روزی ( 19 اکتبر 1954(27 مهر 1333))، برای نخستین بار توسط اعضای یک گروه کوچک اتریشی صعود شد. در این روز، هربرت تیخی، یوزف «سپ» یوخلر و پاسانگ داوا لاما، کوهنورد شرپا، پس از پیمودن مسیری دشوار در دامنه‌های یخی هیمالیا، به قله رسیدند. این گروه که با امکانات و بودجه‌ای محدود راهی کوه شده بود، از یال شمال‌غربی و از سمت تبت صعود کرد و توانست بدون استفاده از اکسیژن کمکی به قله برسد. دو سال پیش از آن، گروهی بریتانیایی به سرپرستی اریک شیپتون، که ادموند هیلاری نیز در آن حضور داشت، به دلیل دشواری عبور از یک دیواره یخی از ادامه صعود بازمانده بود؛ اما گروه اتریشی سرانجام راهی برای گذر از این مانع پیدا کرد. با این موفقیت، چو اویو به پنجمین قله بلندتر از 8000متر تبدیل شد که انسان به آن صعود کرده بود؛ دستاوردی مهم در تاریخ کوهنوردی ارتفاع بالا که توانایی یک گروه کوچک و هماهنگ را در برابر دشواری‌های کوهستان نشان داد.چواویو، بلندترین قله‌ای صعود شده بدون اکسیژن کمکی در آن زمان بود؛ رکوردی که تا صعود بدون اکسیژن کمکی رینهولد مسنر و پیتر هابلر به اورست در سال 1978پابرجا ماند؛ پیش از آن قله آناپورنا نخستین قله 8000 متری بود که بدون اکسیژن کمک صعود شده بود.
@koohpeyma_mag
به مناسبت روز کوهنورد هرچند در تقویم رسمی ورزش کشور چنین روزی ثبت نشده است، اما چندسالی است که جامعه علاقه مندان به ورزش های کوهستانی روز 29 مهرماه را به عنوان روز کوهنورد به یکدیگر شادباش می گویند.این یادداشت که به همین مناسبت نوشته شده، قرار نبود متنی انتقادی باشد اما، چه می شود کرد؟ بزرگداشت «روز کوهنورد» بدون توجه به اصلی ترین رکن این فعالیت، یعنی کوه، نمی تواند مفید باشد؟ در سال های گذشته و با گسترش فضای مجازی، همه ما بارها از کسانی که زباله های خود را در کوهستان رها کرده اند، آلودگی صوتی ایجاد کرده اند، به فرهنگ مردم محلی بی توجه بوده اند و به گیاهان و جانوران آسیب رسانه اند، پست هایی را بازنشر کرده ایم. افرادی که گویا از ناکجاآباد می آیند و به همان جا بازمی گردند و کسی هم آن ها را نمی بیند.این افراد کیستند؟ در ارتفاع بالای 4000 متر چه کسانی رفت و آمد می کنند؟ این «آن هایی» که این کارها را می کنند را چگونه می توان پیدا کرد؟ چرا هیچ ارگان یا سازمانی به عکس ها و فیلم هایی که ما منتشر می کنیم واکنش نشان نمی دهد و به «آن ها» بی توجه است؟! بی تردید این «آن ها» کوهنورد نیستند، کوهپیما هم نیستند و حتی کوه رو. «آن ها» فقط هستند که باشند. تصویری تلخ از جمله معروف: آمدم، دیدم، فتح کردم! بیایید تلاش کنیم و امیدوار باشیم که ما جزء « آن ها» نباشیم.@koohpeyma_mag
چرا صاعقه رنگ های متفاوتی دارد؟صاعقه معمولاً به رنگ سفید یا سفید مایل به آبی دیده می‌شود، اما بسته به شرایط جو و مسیر نور تا چشم ناظر، ممکن است زرد، نارنجی، سرخ یا بنفش نیز به نظر برسد. برخلاف یک تصور رایج، «رنگ صاعقه به‌تنهایی معیار قابل اعتمادی برای تشخیص دمای آن یا پیش‌بینی وضعیت آب‌وهوا نیست.» هنگام وقوع صاعقه، جریان الکتریکی بسیار نیرومندی از هوا عبور می‌کند و آن را در زمانی بسیار کوتاه تا دمایی بسیار بالا گرم می‌کند. نور حاصل معمولاً سفید یا سفید مایل به آبی است. بااین‌حال، رنگی که ما می‌بینیم می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلف تغییر کند؛ از جمله:رطوبت و قطرات آب: قطرات آب و شرایط جوی بر پراکندگی نور اثر می‌گذارند.گردوغبار و ذرات معلق: این ذرات می‌توانند بخشی از نور را جذب یا پراکنده کنند و ظاهر صاعقه را به زرد، نارنجی یا سرخ متمایل سازند.فاصله و شرایط دید: فاصله صاعقه از ناظر، وضعیت جو و میزان غبارآلود بودن هوا نیز بر رنگ مشاهده‌شده اثر می‌گذارند. نکته مهم برای کوهنورداندر کوهستان، مشاهده صاعقه یا شنیدن صدای رعد باید نشانه‌ای جدی برای توجه به خطر توفان تندری باشد؛ صرف‌نظر از اینکه صاعقه چه رنگی دارد. اگر صدای تندر را می‌شنویم، در محدوده خطر آذرخش قرار داریم. در چنین شرایطی، ادامه صعود به قله، ماندن روی آبپخشان یا پناه گرفتن زیر درختان می‌تواند بسیار خطرناک باشد. باید در نخستین فرصت به پناهگاهی امن و ترجیحا سرپوشیده با سازه‌ای مناسب برویم و تا دست‌کم ۳۰ دقیقه پس از آخرین صدای رعد در آن بمانیم و یا کارهای ایمن ماندن از صاعقه را انجام دهیم.برای مطالعه بیشتر مقاله های «رعد و برق چیست؟» را به نشانی:
https://koohpeyma.com/lightning/و «ایمنی در برابر رعد و برق در کوهنوردی» را به نشانی زیر بخوانید:
https://koohpeyma.com/lightning-safty/
@koohpeyma_mag
تفاوت ریکاوری فعال و ریکاوری غیرفعالریکاوری یا بازیابی، بخش اساسی برنامه تمرینی ورزشکاران است که به کاهش خستگی، بازگشت توانایی‌های بدنی و آماده‌شدن بدن برای فعالیت بعدی کمک می‌کند. خواب کافی، تغذیه مناسب و تنظیم بار تمرین از عوامل مهم این فرایند هستند. به‌طور کلی، ریکاوری را می‌توان به دو نوع فعال و غیرفعال تقسیم کرد:ریکاوری فعالریکاوری فعال به انجام فعالیت‌های بدنی سبک و کم‌فشار پس از تمرین سنگین یا در روزهای بین تمرین گفته می‌شود.نمونه‌ها: پیاده‌روی آرام، دوچرخه‌سواری سبک یا شنا با شدت کم.فواید و کاربردها:کمک به کاهش غلظت لاکتات خون پس از برخی فعالیت‌های شدید.کمک به کاهش احساس خستگی در بعضی شرایط.حفظ تحرک بدن بدون واردکردن فشار زیاد به عضلات.توجه داشته باشیم که ریکاوری فعال همیشه به کاهش کوفتگی عضلات یا بهبود عملکرد در تمرین بعدی منجر نمی‌شود. شدت فعالیت باید متناسب با میزان خستگی ورزشکار باشد.ریکاوری غیرفعالریکاوری غیرفعال به استراحت بدون انجام فعالیت بدنی با هدف بازیابی توان جسمانی گفته می‌شود.نمونه‌ها: خواب کافی، استراحت در حالت نشسته یا درازکش و کاهش یا توقف موقت تمرین.فواید و کاربردها:فراهم‌کردن فرصت لازم برای ترمیم بافت‌ها و سازگاری بدن با تمرین.کمک به بازیابی توان جسمانی و بازسازی ذخایر انرژی، در کنار تغذیه مناسب.فراهم‌کردن فرصت استراحت در زمان خستگی زیاد یا هنگامی که ادامه تمرین مناسب نیست.در صورت آسیب‌دیدگی، نوع آسیب تعیین می‌کند که استراحت کامل باشد یا بازگشت تدریجی به فعالیت مناسب‌تر است.
کدام روش بهتر است؟انتخاب بین ریکاوری فعال و غیرفعال به شدت تمرین، میزان خستگی، وضعیت جسمانی و هدف ورزشکار بستگی دارد. فعالیت سبک ممکن است پس از برخی تمرین‌ها مفید باشد؛ اما در شرایط خستگی زیاد، استراحت می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد. هیچ‌یک از این دو روش در همه شرایط بر دیگری برتری ندارد.@koohpeyma_mag
اهمیت رنگ در کوهنوردیکوهنوردی در محیطی گسترده و گاه پرخطر انجام می‌شود. در صورت بروز حادثه، یکی از مهم‌ترین مراحل امدادرسانی، یافتن سریع مصدوم است. در چنین شرایطی هرچه فرد از محیط اطراف خود متمایزتر باشد، احتمال دیده‌شدن او از سوی همراهان و گروه‌های امداد و نجات بیشتر می‌شود.رنگ محیط کوهستان در فصل‌های مختلف و با توجه به نوع پوشش زمین و گیاهان تغییر می‌کند. در زمستان، برف بخش بزرگی از محیط را سفید می‌کند؛ در بهار و تابستان، رنگ سبز پوشش گیاهی در بسیاری از مناطق غالب است و در پاییز، رنگ‌های زرد، نارنجی و قهوه‌ای بیشتر به چشم می‌خورند. سنگ‌ها و خاک نیز در بخش‌های مختلف کوهستان با رنگ ها مشخص همواره حضور دارند.بنابراین، بهتر است هنگام انتخاب لباس و تجهیزات کوهنوردی، به رنگ آن‌ها و میزان تمایزشان از محیط توجه کنیم. رنگ‌هایی مانند نارنجی، قرمز روشن و زرد فسفری ممکن است در بسیاری از موقعیت‌ها به دیده‌شدن بهتر کمک کنند؛ بااین‌حال، هیچ رنگی در همه شرایط بهترین انتخاب نیست. رنگ پس‌زمینه، وضعیت روشنایی، مه و بارش برف بر میزان دیده‌شدن فرد اثر می‌گذارند.انتخاب رنگ‌های متمایز، به‌ویژه برای لباس بیرونی، کوله‌پشتی و سایر تجهیزات قابل‌مشاهده، می‌تواند به همراهان و نیروهای امدادی کمک کند تا فرد را آسان‌تر پیدا کنند. همچنین ممکن است جانوران با دیدن این رنگ ها زودتر به حضور ما آگاه شوند و فاصله شان را با ما حفظ کنند.به یاد داشته باشیم که رنگ مناسب جایگزین سایر اقدامات ایمنی نیست و در شرایط دید محدود، نباید تنها به آن اتکا کرد.
@koohpeyma_mag