شیخ محمدتقی قمی از قاهره در نامهای به تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۲۹ به عنوان دبیرکل گروه تقریب بین مذاهب اسلامی خطاب به سناتور محمد تدین مینویسد.در این نامه ضمن تشکر از تدین به سبب دفاع باشکوه از آرمان فلسطین که آرمان اسلام و آرمان حق و عدالت است این اقدام تدین را به مثابه «غیرت اسلامی» میداند و اذعان میدارد که این اقدام تدین در جهان اسلام بازتاب فراوانی داشته است و میتواند اثر منفی در به رسمیت شناختن دولت اسرائیل داشته باشد.البته پیشبینی شیخ محمدتقی قمی از اقدام سیدمحمد تدین در اعتراض به رسمیت شناختن دولت اسرائیل و اینکه میتواند این روند را کند و یا غیرممکن کند درست بود. به طوری که کمی بعد در دوره نخستوزیری دکتر مصدق و ریاست آیتالله کاشانی در مجلس شورای ملی و مشخصا در جلسه ۱۶۵ مجلس شورای ملی به تاریخ ۱۶ تیر ۱۳۳۰ به عنوان سومین دستور جلسه تحت عنوان «فسخ شناسائی دولت اسرائیل» مورد بررسی قرار گرفت.
در جلسه مذکور رضا رفیع عضو کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی از باقر کاظمی وزیر امورخارجه خواستار توضیح در این خصوص شد، باقر کاظمی وزیر امورخارجه اعلام کرد:«به جهت اینکه دولت ایران دیروز تصمیم خودش را اجرا کرد و ژنرال کنسولگری که در بینالمقدس بود را منحل کرد و رسیدگی به کار آنجا را محول کرد به عمان [سفارت ایران در اَمان] و از این طرف هم دولت مصمم نیست راجع به شناسایی رسمی دولت اسرائیل اقدام دیگری بکند و نمایندهای هم از اسرائیل در ایران قبول نکرده و نخواهد کرد.»در نهایت با مصوبه دولت دکتر مصدق با عدم رسمیت شناختن کشور اسرائیل به ثمر نشست.
در جلسه مذکور رضا رفیع عضو کمیسیون خارجه مجلس شورای ملی از باقر کاظمی وزیر امورخارجه خواستار توضیح در این خصوص شد، باقر کاظمی وزیر امورخارجه اعلام کرد:«به جهت اینکه دولت ایران دیروز تصمیم خودش را اجرا کرد و ژنرال کنسولگری که در بینالمقدس بود را منحل کرد و رسیدگی به کار آنجا را محول کرد به عمان [سفارت ایران در اَمان] و از این طرف هم دولت مصمم نیست راجع به شناسایی رسمی دولت اسرائیل اقدام دیگری بکند و نمایندهای هم از اسرائیل در ایران قبول نکرده و نخواهد کرد.»در نهایت با مصوبه دولت دکتر مصدق با عدم رسمیت شناختن کشور اسرائیل به ثمر نشست.
۱با درود م.عبدیبررسی و تبیین"ریشه های استقرار نظام روحانیت محور" قسمت(560):پرده اولنخست وزیری دکتر محمد مصدق قبل از پرداختن به نخست وزیری مصدق و مسائل پیرامون آن که یکی از حساس ترین و عجیب ترین و تاثیرگذارترین دوران تاریخ معاصر می توان بیان داشت بر حسب اتفاق در دیداری با یکی از اساتید دانشگاه که دست بر قضا دکترای علوم سیاسی داشت و مدیر گروه و فعال بود اما در حین گفتگو با تاکید بیان می داشتند که راه آهن ایران را انگلیسی ها ساختند و دلیلش را مخالفت دکتر مصدق با ساخت راه آهن به دلیل مخالف انگلیس بودن او در قضیه نفت در آن راستا می دانستند و بر این نظرشان بسیار پافشاری داشتند! شایسته دیدم که ابتدا علت مخالفت مصدق با ساخت راه آهن را روشن نماییم تا بعد به موضوع نخست وزیری و قضیه ملی شدن نفت را پیگیری کنیم.
مخالفت دکتر مصدق با راه آهن سراسری خرمشهر - بندرگز؟بنابه نوشته مهدی فقیه استاد دانشگاه،تاریخ معاصر شاهد حوادث و همچنین ظهور شخصیت های تاریخی بوده که در برهه های حساس تاریخی نقش آفرین بوده اند. شاید بتوان یکی از آفات بینش تاریخی خودمان را در دیگاه ثنویت گرا دید که همه چیز را یا سیاه می بیند و یا سپید،بر همین رویه در ارزیابی شخصیت های تاریخی شاهد رویگرد دیو/فرشته هستیم.دکتر محمد مصدق از جمله شخصیت های تاریخی ایران معاصر است که ارزیابی شخصیت و عملکرد وی در هاله ای از تقدس و یا انکار قرار گرفته است.
پرده دومدر متون تاریخی به جا مانده از قرن ۱۹ و دوران قاجار در گزارش از وضعیت ایران یکی از نکات چشمگیر فقدان راه ارتباطی مناسب و همچنین ناامنی راه ها است.این توسعه نیافتن شبکه های ارتباطی به نوبه خود از موانع اساسی رشد و توسعه اقتصادی در کشور بود(اشرف،۶۹).احداث راه آهن از جمله تلاش های ناکام در دوران قاجار و هم چنین پس از استقرار نظام مشروطه در ایران بود که به دلیل وضعیت نیمه استعماری ایران و رقابت روس و انگلیس تا زمان سلطنت رضا شاه پهلوی به تاخیر و تعویق افتاد تا سرانجام در ۴ شهریور ۱۳۱۷ راه آهن سراسری به بهره برداری رسید.پرده سومکودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ منجر به ظهور رضا خان میر پنج که بعدها رضا شاه پهلوی شد،در صحنه سیاسی ایران گردید.در دوره ۱۲۹۹ تا ۱۳۰۴ که آغاز سلطنت پهلوی است،روشنفکران و سیاسیون به چشم یک واسطه به رضاخان نگاه می کردند(کاتوزیان) یعنی رضاخان را واسطه ای برای تحقق اهداف و آرمان های مشروطه می دانستند.یکی از خواست های عمومی بر قراری امنیت در راه ها و احداث راه آهن بود.قانون احداث راهآهن،در اول اسفند۱۳۰۵، توسط مخبرالسلطنه هدایت، رئیسالوزرا وقت به مجلس پیشنهاد شد و در چهارم اسفند به تصویب رسید.بر اساس قانون مذکور،هزینه آن عمدتاً از محل مالیات ویژه بر چای،قند و شکر،تأمینشده و کسری آن نیز از طریق وامهای بانکی و اعتبارات دولتی تأمین گردید.احداث راهآهن سراسری به طول ۱۴۰۰ کیلومتر، با ایجاد ۱۲۷ تونل در مسیر جنوب و ۸۵ تونل و ۱۰۶ پل در شمال،یازده سال به طول انجامید.راهآهن ایران، با مشارکت مهندسین مشاور آمریکایی،آلمانی،بلژیکی،ایتالیایی، سوئدی،چکسلواکی و سویسی ساخته شد.فولاد و سیمان موردنیاز از شوروی، ریل از استرالیا،بلژیک،آلمان و آمریکا و سایر وسایل از ژاپن و یوگوسلاوی تهیه شد.هزینه تأسیسات راهآهن،همانطور که ذکر شد،از مالیات بر قند و شکر و چای تأمین میگردید.بر اساس قانون مصوب مجلس،از هر سه کیلو قند و شکر که به کشور وارد میشد و یا در داخل تهیه میگردید،۲ ریال و از هر سه کیلو چای، شش ریال مالیات گرفته شد.مجموعاً راه آهن سراسری به هزینه ۱۲۵ میلیون دلار در شهریور ماه ۱۳۱۷ تکمیل گردید(خلیلی خو،۱۷۴).پرده چهارمهنگام مطرح شدن لایحه احداث راه آهن در مجلس مصدق از در مخالفت برآمد و مدعی شد که در عوض باید کارخانه قندسازی دایر کرد.وی بر این عقیده بود که راهآهن منافع مادی مستقیم ندارد.گفتم از راهآهن منافع مادی مستقیم منظور نیست.منافع غیرمستقیم راهآهن بسیار است.نظمیه یا نظام هم منافع مادی ندارد،ضروری مصالح مملکتاند.قند هم به جای خود تدارک خواهد شد و اثبات شیء نفی ماعـدا نمیکند(هدایت،۳۷۲).دکتر مصدق اعتقاد داشت که هزینه و زمان اجرای چنین طرحی توجیه اقتصادی و فنی ندارد زیرا شهرهای مهم و اقتصادی ایران که شامل تهران،اصفهان،شیراز،همدان،مشهد،رشت و کرمانشاه بودند در مسیر این طرح قرار نداشتند.در حقیقت طرحی درست به نظر میرسید که بتواند شرق کشور را به غرب آن متصل نماید! و از بندر انزلی تا تبریز امتداد یابد تا بتواند توجیه اقتصادی داشته باشد(مکی،۴۰۸).بعد از شهریور ۱۳۲۰ و اشغال ایران،نفشی که راه آهن سراسری برای متفقین داشت عده ای را بر آن داشت تا مخالفت مصدق را برجسته کنند! که واقعا عجیبه!ضروریست این مطلب بیشتر مورد توجه و توضیح قرار گیرد تا حقایق روشن تر شود.
پ.ن:تا بعد...
دکتر مصدق اولين بار در ٢٠ بهمن ١٣٠٤ دو روز مانده به پايان دوره پنجم مجلس شورای ملی درباره راه آهن سخن گفت و سپس در دوره ششم در ٢ اسفند ١٣٠٥، ٢٩ فروردين ١٣٠٦، ٩ ارديبهشت ١٣٠٦، و ٢٨ فروردين ١٣٠٧.درجلسه ٢٠ بهمن ١٣٠٤ فقط به ذکر کلياتی درباره راه آهن پرداخت.دراول اسفند ١٣٠٥ مهديقلی هدايت (مخبرالسلطنه) رئيس الوزراء که وزارت فوائد عامه را نيز برعهده داشت لايحه احداث راه آهن محمره -بندر جز را به مجلس شورای ملی تقديم کرد.دکترمصدق در جلسه ٢ اسفند ١٣٠٥ به مخالفت با اين طرح پرداخت منتها با اين مقدمه:بنده افتخار راه آهن ايران را به اين دولت مربوط می دانم نه به دولتهايی که بعد می آيند. افتخار راه آهن را مربوط به آن مقام عالی می دانم که روز اول لايحه راه آهن را به مجلس شورای ملی آورد و از خداوند متعال بنده درخواست می کنم که ان شاء الله با آن نيات مقدسه که در آن مقام عالی هست ما موفق بشويم که در تمام نقاط ايران راه آهن تأسيس و ايجاد شود.درجلسه ٢٩ فروردين ١٣٠٦ گفت: «بنده با راه آهن مخالف نيستم به جهت اين که راه آهن حقيقت واقعش يک چيزی ست که در هر جايی رفته باعث آبادی شده... ولی با موقعش و طرز خرجش مخالفم.وی با مسير بندر جز - محمره به اين دليل مخالف بود که می گفت «معقول نيست که مملکت اروپا مال التجاره خودش را از راه روسيه بياورد به بندر جز و از بندر جز هم ببرد به هندوستان که بگوييم راه آهن ما رابط اروپا و هندوستان است». او مسير راه اهن را از شمال غرب ايران به شرق پيشنهاد می کرد و ميگفت راه آهن جنوب به شمال برای تجارت داخلی ست که به هيچ وجه مقرون به صرفه نيست (مذاکرات مجلس،٢٤٠-٢٤١).
در جلسه ٩ ارديبهشت در جواب وزير سابق فوائد عامه که گفته بود روسيه تا شرق اقصی راه آهن کشيده است گفت:دولت روسيه نظريات سياسی داشت، نظريات نظامی داشت... ما که امروز نظريه سياسی و نظامی نداريم و فقط از نقطه نظر اقتصادی می خواهيم راه آهن بکشيم و از نقطه نظر اقتصادی بايد ببينيم راه آهنی که می کشيم فايده دارد يا نه؟حالا اگر ما بخواهيم راه آهنمان را به مسافرين اروپايی و مال التجاره آنها کرايه بدهيم بايد طوری باشد که از غرب به شرق برود ولی راهی که در اين نقشه معين شده در رو ندارد فقط برای سواری صاحب درشکه خوب است...
پيشنهاددکتر مصدق اين بود:اگر ما اين چهارده ميليون پول موجودی را خرج کارخانه قند در نقاط مختلفه بکنيم هم قند ارزانتر ميشود و هم ما مستغنی از فرستادن پول به خارجه می شويم...
اگر ما سرويس کاميون را در اين مملکت داير کنيم به اين ترتيب که پنجاه کاميون بياوريم برای مسافرين که يکی از طهران حرکت کند برود بوشهر و يکی هم برعکس. مسافرين در راه بوشهر... روزی پنج نفر هم نخواهد بود... اگر ما پنجاه اتوبوس مسافرتی داشته باشيم می توانيم در پنج نقطه ايران خط ابتدايی و انتهايی درست کنيم و بعد هم يک عده کاميون که بنده شنيده ام امروز در اروپا هست که با بخار حرکت می کند و مخارج سوختش هم خيلی کم است آنها را بياوريم برای حمل و نقل. البته اگر امروز شروع بکنيم به کشيدن راه اهن تا ده سال ديگر راه آهن فايده ندارد.... بعد از ده سال هم... گمان نمی کنم فايده داشته باشد... اگر ما در اين مملکت راههای شوسه مان را درست کنيم ما ضرر نميکنيم...
پيشنهاددکتر مصدق اين بود:اگر ما اين چهارده ميليون پول موجودی را خرج کارخانه قند در نقاط مختلفه بکنيم هم قند ارزانتر ميشود و هم ما مستغنی از فرستادن پول به خارجه می شويم...
اگر ما سرويس کاميون را در اين مملکت داير کنيم به اين ترتيب که پنجاه کاميون بياوريم برای مسافرين که يکی از طهران حرکت کند برود بوشهر و يکی هم برعکس. مسافرين در راه بوشهر... روزی پنج نفر هم نخواهد بود... اگر ما پنجاه اتوبوس مسافرتی داشته باشيم می توانيم در پنج نقطه ايران خط ابتدايی و انتهايی درست کنيم و بعد هم يک عده کاميون که بنده شنيده ام امروز در اروپا هست که با بخار حرکت می کند و مخارج سوختش هم خيلی کم است آنها را بياوريم برای حمل و نقل. البته اگر امروز شروع بکنيم به کشيدن راه اهن تا ده سال ديگر راه آهن فايده ندارد.... بعد از ده سال هم... گمان نمی کنم فايده داشته باشد... اگر ما در اين مملکت راههای شوسه مان را درست کنيم ما ضرر نميکنيم...
مهديقلی هدايت (مخبرالسلطنه) درباره مخالفت دکتر مصدق نوشته است:اول اسفند ١٣٠٥ من پيشنهاد راه آهن را به مجلس بردم. مِن الغرائب، مصدق السلطنه مخالف شد که در عوض، قند سازی بايد داير کرد. راه آهن منافع مادی مستقيم ندارد. گفتم از راه آهن منافع مادی مستقيم منظور نيست، منافع غير مستقيم راه آهن بسيار است. نظميه يا نظام هم منافع مادی ندارد، ضروری مصالح مملکت اند.قند هم به جای خود تدارک خواهد شد و اثبات شیء نفی ما عـدا نميکند (خاطرات و خطرات، ٣٧٠)دکترمصدق در جلسه ٢٨ فروردين ١٣٠٧ مجلس شورای ملی بار ديگر مسأله راه آهن را مورد بحث قرار داد و گفت:«بنده در موضوع راه آهن نظر خودم را به کرّات در مجلس شورای ملی به عرض آقايان رسانده ام». وی افزود «درست است که قانون احداث راه آهن در مجلس شورای ملی تصويب شده ولی اگر قانونی که از مجلس گذشته نقض شود ضرر ندارد در صورتی که اگر خط آهن را برخلاف مصالح مملکت بکشند ضررهای جبران ناپذير دارد...».وی بار ديگر بر مسأله اقتصادی نبودن خط بندر جز -محمره تأکيد کرد و نتيجه گرفت:... بنده کاملاً ثابت کردم که عجالةً راه آهن در ايران فايده ندارد ولی اگر ترانزيت داشته باشد و حمل و نقل ممکن است يک قسمت از ضرر راه آهن را جبران کند ولی خطی که امروز در نظر گرفته شده است کاملاً به ضرر مملکت است. حالا آقايان غير اين تشخيص می دهند مختارند ولی به عقيده خودم اين رای را که اين خط کشيده شود و به اين طرف برود خيانت و برخلاف مصالح مملکت ميدانم.بعضی از نمايندگان - (با همهمه) خيانت نيست. دکتر مصدق - بنده به نظر خودم خيانت است شما به نظر خودتان خدمت است...
ناگفته نماند که دکتر مصدق در اين جلسات چندين بار تصريح کرد که با احداث راه آهن کاملاً موافقم و آن را مقدس می دانم ولي...حتی يک بار ضمن مخالفت اظهار داشت:«آن طور که عرض کردم با راه آهن کاملاً موافقم با اين خط هم به هيچ وجه مخالفتی ندارم و نظر دولت را خيلی خوب می دانم صلاح مملکت را هم دولت هيچ وقت از دست نمی دهد، ولی بنده نظرم اين است... »(دکتر جلال متينی استاد دانشگاه).به عبارت دیگر و نظر برخی ها یک علت اصل مخالفت مصدق با کشيده شدن راه آهن از سوی شمال به جنوب اين بود که به هر ترتيب شده راه آهن از مستعمرات انگليس در عراق به سوی هندوستان کشيده شود. از اين راه ميخواست استان خوزستان که هموراره بدليل زد و بند های سياسی انگليس و ايل های بختياری دست نخورده باقی مانده بود بدون راه و راه آهن همچنان در يد قدرت انگليس و دست نخورده باقی بماند.
با درود م.عبدیبررسی و تبیین"ریشه های استقرار نظام روحانیت محور" قسمت(561):پرده اولدر حالی که اولین برخوردهای ایران با تمدن غرب و تاثیرپذیری آن از پیشرفتهای کشورهای غربی بیشتر جنبههای سخت افزاری داشته،در مقاطع بعدی این برخورد ابعاد مفهومی به خود پیدا کرد.نمود عینی آن مسافرت شاهان قاجار به غرب و مشاهده پیشرفتها و تحولات سریع و گوناگون در عرصههای مختلف سختافزاری همچون ساخت راههای آسفالت،راهآهن سراسری،احداث جاده،پل و دیگر زوایای این گونه پیشرفت میباشد.اما آنها عرضه ساخت نداشتند!در ۱۳۰۷ با سفر تیمورتاش به ایتالیا پایه های نیروی دریایی نوین در ایران با خرید ناوهای جنگی و قرارداد آموزش پرسنل گذاشته شد.(شیخ نوری و خسروی).پرده دومجنگ جهانی دوم در سپتامبر۱۹۳۹ با حمله آلمان نازی به لهستان آغاز شد،و آلمان و شوروی در وضعیت اتحاد قرار داشتند.از آنجایی که سیاست لبنسراوم (Lebensraum)بر مبنای ایده «فضای حیاتی»که اعتقاد داشت مردم آلمان نیاز به زمین و مواد اولیه دارند و باید آنرا از شرق(اروپا) تأمین کنند(مینایی)،در ۱۹۴۱ آلمان با تمام قوا به شوروی حمله کرد.پیشروی سریع آلمان در خاک شوروی از یک سو منابع نفتی باکو وقفقاز را و از طرفی منابع نفتی ایران و عراق را در خطر قرار می داد.لزوم کمک رسانی به شوروی مورد توجه قرار گرفت که این امداد رسانی و رساندن اسلحه،مهمات،دارو و مواد غذایی به شوروی از سه راه امکانپذیر بود، یکی از راه مورمانک،دیگری از طریق دریای سیاه و ترکیه و آخرین راه از طریق خلیجفارس،خاک ایران و راهآهن سراسری کشور امکانپذیر بود.اما، به زودی معلوم شد که نخستین راه خطرناک است، زیرا کشتیها به آسانی مورد حمله زیردریاییهای آلمان که در کرانههای نروژ کمین کرده بودند، قرار میگرفتند.راه دوم نیز مقدور نبود، زیرا ترکیه در پی اعلام بیطرفی خود اجازه نمیداد، از طریق این کشور محمولههای نظامی به شوروی فرستاده شود و به همین دلیل، تنگه داردانل را بسته بود.اما موقعیت استثنایی ایران مانند داشتن مسافت کوتاه، وجود راه آهن جنوب --- شمال، نفوذ دولت انگلیس در ایران، عدم توان مقابله نظامی دولت ایران، عدم خطر حملات هوایی هواپیما و دریایی زیردریاییهای آلمان برای متفقین و قابل استفاده بودن در چهار فصل سال، باعث گردید تا برای کمکرسانی به شوروی انتخاب شود(ذوقی).پرده سومدر ماه های ابتدایی ۱۳۲۰ کودتای رشید عالی گیلانی در عراق به هواداری از آلمان با مداخله نظامی بریتانیا به شکست انجامید و ایران هم از غرب و هم از شرق- با توجه به این که هندوستان هنوز استقلال خود را به دست نیاورده بود- با نیروهای بریتانیا مواجه بود(بریتانیا علاوه بر جنوب از طریق عراق و سمت قصر شیرین هم به ایران نیرو وارد کرد)،پهنه شمال غربی،شمال و شمال شرقی هم که همسایگی اتحاد جماهیر شوروری بود.نوسازی انجام گرفته در زمان رضا شاه به اندازه کافی زیر ساخت لازم برای پشتیبانی از نیروهای متفقین را داشت که از آن جمله می توان به توسعه راههای ارتباطی از ۱۳۰۰ کیلومتر به ۲۴۰۰۰ کیلومتر ،فرودگاه و... اشاره کرد.(فرودگاه مهرآباد در سال ۱۳۱۹ تاسیس شد و تهران دارای دو فرودگاه مهرآباد و قلعه مرغی بود).حتی اگر دیدگاه دکتر مصدق مبنی بر احداث راه آهنی که بتواند شرق کشور را به غرب آن متصل نماید،عملیاتی می شد باز هم تاثیری در اشغال ایران و اخلالی در عملیات متفقین در امداد رسانی به شوروی ایجاد نمی کرد.همچنین نباید از تکوین و توسعه نیروی هوایی در فاصله دو جنگ و پیشرفت های فن آوری در این حوزه در تاریخ نظامی جهان غافل شد.اشغال ایران در سوم شهریور ۱۳۲۰ نتیجه عدم درک صحیح از مناسبات حاکم بر معادله قدرت در بین قدرت های بزرگ نظام بین الملل بود.
پرده چهارمپس از بررسیهای متعدد که توسط مهندسان مشاور آمریکایی انجام شد، مقرر گردید که مرحله نخست خط آهن در جهت کلی شمال شرقی- جنوب غربی از دریای خزر به خلیج فارس(بندر جز -محمره) احداث گردد. ملاحظات سیاسی و نظامی بیش از همه ذهن رضاشاه را مشغول کرده بود.ملاحظاتی همچون پرهیز از احداث هرگونه خط شمال به جنوب و شرق به غرب و یا دوری گزیدن از مرزهای هند،عراق و ترکیه وهمچنین تلاش برای اینکه از خطوط آهن شوروی در آذربایجان و جمهوریهای آسیای میانه و نیز از شبکه راهآهن بریتانیا در عراق و هند فاصله گیرد.در هر حال به نظر می رسد که مصدق یک قاجاری خواهان حفظ شرایط موجود مخالف تغییر سلسله شاهی بود و مخالف خوانی پر سروصدا تا یک کارشناس همه جانبه نگر.چراکه با عنایت به تجزیه طلبی نیروهای دست نشانده انگلیس در جنوب امثال شیخ خزعل و دیگرانی در شمال برای پیوستن به اتحاد جماهیر شوروی، کنترل آنها با ساخت راه آهن شمال-جنوب بهترین فکر بود.پ.ن:تا بعد...
یکی از شاهکار های راه آهن سرتاسری «پل ورسك» است كه می توان گفت؛ مهمترين و بلند ترين نقطه ای است که يکی ازصد ها پل راه آهن شمال به جنوب ايران در آنجا ساخته شده است.اين پل از آنرو شهرت جهانی دارد و نام آن در تمامی آثار مربوط به راه آهن ها برده میشود که بدون بهره گيری از هی کوپتر، بدون استفاده از داربست های فلزی تنها با بهره گيری از داربست های چوبی وبا استفاده از الاغ و قاطر بارکش در آن بلندای کوهستان البرز ساخته شده است. شهرت ديگر آن اينکه، پس از پايان جنگ جهانی دوم «پل پيروزی» نام گرفت.ساخت پل ورسك كه از مهمترين رويدادهاي فنی مهندسي راه آهن كشور محسوب مي شود، توسط مهندسان آلماني و اتريشي و كارگران فنی ايرانی انجام شده است.به لحاظ ويژگی های منحصر به فرد، اين پل در فهرست آثار ملی كشورمان نيز به ثبت رسيده است.
آرزوی بزرگ رضا شاه چطور با عنوان پل پيروزی مورد سوء استفاده زورگويان قرار گرفت. انگلستانی که دشمن شماره يک روسيه بود فوری دوست روسيه شده در پی رساندن کمک برآمد.
آرزوی بزرگ رضا شاه چطور با عنوان پل پيروزی مورد سوء استفاده زورگويان قرار گرفت. انگلستانی که دشمن شماره يک روسيه بود فوری دوست روسيه شده در پی رساندن کمک برآمد.
نيم نگاهی به چشم انداز راه آهن سرتاسری ايران، در هر متر و سانتيمترش، چه در شمال آنجا که از گذر های پر از خطر بلندی های شکوفای کوهستان البرز دل کوه را شکافته و به آنسو راه می گشايد و چه در جنوب هنگام گذشتن از فراز دره ها وكوههای سخت وبلند سرتاسر ايران را در می نوردد و همچنان پابرجا و استوار خودنمایی میکند، به آسانی مي توان به اهميت، شکوه، بزرگی و يکتایی آن پي برد.
راه آهن سرتاسری ايران در نوع خود، در زمانی که ساخته شده و با وجود شيوه های ساختی که امروز در اختيار مهندسان است بدون شک يكي از شاهكارهای ساخت راه آهن در جهان است. راه آهن سرتاسری ايران بدون کمک ماشين های بزرگ، بدون بهره گيری از هلی کوپتر، بدون بهره گيری از هرگونه وسيله مدرن فنی تنها با استفاده از الاغ وقاطر ويا بازوی کارگران زحمت کش ايرانی و همت والای مردی مصمم و خواهان شکوه و بزرگی ايران ساخته شده است.
راه آهن سرتاسری ايران در نوع خود، در زمانی که ساخته شده و با وجود شيوه های ساختی که امروز در اختيار مهندسان است بدون شک يكي از شاهكارهای ساخت راه آهن در جهان است. راه آهن سرتاسری ايران بدون کمک ماشين های بزرگ، بدون بهره گيری از هلی کوپتر، بدون بهره گيری از هرگونه وسيله مدرن فنی تنها با استفاده از الاغ وقاطر ويا بازوی کارگران زحمت کش ايرانی و همت والای مردی مصمم و خواهان شکوه و بزرگی ايران ساخته شده است.
طبق مطالعات انجام شده توسط کارشناسان و مشاوران خارجی و ایرانی ،راه آھن ايران ميبايست از جنوب به شمال کشيده ميشد. ولی انگليسی ھا با فشار ھايی که می آوردند افرادی امثال محمد مصدق که شخصیت دوگانه داشتندهم در مجلس و ھم در ھرجا می نشست نظرانگليسی ھا را بدون اشاره به انگلستان مطرح ميکرد تا بلکه راه آھن از باختر به خاور ايران يعنی دو کشور مستعمره انگلستان (عراق و ھندوستان "پاکستان") به ميرجاوه کشيده شود. برای وصل شدن راه آھن شمال به جنوب کوه و دره و رودخانه ھای زيادی در سر راه بود. مصدقی ھا و طرفداران انگلستان و دشمنان رضا شاه چون، پل ورسک در زمان جنگ جھانی دوم به خاطر نقشی که در كمک رسانی به اتحاد جماھير شوروی محاصره شده توسط آلمان ھيتلری ايفا کرد و پل پيروزی نام گرفت را خوش خدمتی رضا شاه به انگليسی ھا و دليل اشغال متفقين ميدانند. در حالي که از تاريخچه پل مشخص است، پل ورسک بسيار جلوتر از جنگ جھانی دوم ساخته شده و ارتباطی با جنگ نداشته است. (١٩٣٤ پنج سال پيش از آغاز جنگ) به قول فرماندھان متفقين: "اگرراه آھن ايران وجود نداشت، نقشه جھان به شكل ديگری بود".