اگر چک شما مفقود شده، برای جلوگیری از سوءاستفاده و بروز مشکلات بعدی، باید هرچه سریعتر اقدامات قانونی زیر را انجام دهید:۱. اعلام به بانک (اولین و فوریترین اقدام)- بلافاصله به بانک صادرکننده چک مراجعه کنید.- فرم درخواست دستور عدم پرداخت را پر کنید. بانک پس از احراز هویت شما، به مدت یک هفته از پرداخت وجه چک خودداری میکند .- این دستور موقت است و فقط برای یک هفته اعتبار دارد. بنابراین، باید سریعاً مراحل بعدی را انجام دهید.
۲. مراجعه به مراجع قضایی- در طول همان یک هفته، به مراجع قضایی صالح (به دادگاه صلح برای مبالغ کمتر یا دادگاه برای مبالغ بالاتر) مراجعه کنید.- درخواست رسیدگی به مفقودی چک و صدور گواهی مفقودی را تقدیم کنید. این درخواست امروزه غالباً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود .- توجه: اگر چک سرقت شده باشد (نه فقط گم شده)، حتی برای مبالغ کم نیز باید به دادسرا مراجعه کرد .
۳. ارائه گواهی به بانک- پس از دریافت گواهی مفقودی از مرجع قضایی، آن را ظرف یک هفته به بانک تحویل دهید.- بانک پس از دریافت این گواهی، تا زمان تعیین تکلیف نهایی پرونده توسط دادگاه، حساب را مسدود نگاه میدارد و از پرداخت وجه خودداری میکند .- اگر این گواهی را به موقع به بانک ندهید، بانک پس از گذشت یک هفته، در صورت مراجعه هر شخصی با چک، وجه را پرداخت خواهد کرد .
۴. ثبت در سامانه ساد ۲۴ (اقدامی مکمل و بسیار مهم)- برای امنیت بیشتر و پیشگیری از نقل و انتقال چک، میتوانید مفقودی آن را در سامانه ساد ۲۴ (سامانه اعلام سرقت و مفقودی چک) ثبت کنید.- ثبت در این سامانه ۲۴ ساعته است و از معامله یا نقد شدن چک توسط افراد سودجو جلوگیری میکند .- این سامانه تحت نظارت قوه قضاییه است و برای چکهای صیادی جدید بسیار کاربرد دارد .
۵. اگر چک سرقت شده: اعلام به پلیس- اگر گمان میکنید چک سرقت شده (نه صرفاً گم شده)، حتماً به کلانتری محل وقوع سرقت مراجعه و گواهی سرقت بگیرید .- این گواهی برای پیگیری کیفری و همچنین ارائه به بانک میتواند مفید باشد.
نکات کلیدی و هشدارها:- سرعت عمل مهم است! تعلل ممکن است منجر به نقد شدن چک توسط یابنده شود.- چکهای صیادی جدید به دلیل ثبت در سامانه، امنیت بیشتری دارند، اما باز هم اقدام فوری لازم است .- پس از اتمام مراحل، اگر دادگاه مفقودی را احراز کند، ممکن است حکم ابطال چک صادر شود .- اگر ثابت شود شخصی بدون دلیل موجه اقدام به اعلام مفقودی یا دستور عدم پرداخت کرده (مثلاً برای فرار از پرداخت بدهی)، ممکن است مسئولیت حقوقی و کیفری داشته باشد
سوالآیا صلح خانه به همسر در زمان حیات امکانپذیر است؟ پاسخ- اگر خانه را با سند رسمی به همسرتان صلح کنید: - او مالک کامل میشود و حتی در زمان حیات شما میتواند آن را بفروشد یا انتقال دهد. - این کار غیرقابل بازگشت است، مگر با رضایت همسرتان.
- اگر صلح با سند عادی و شرط عدم انتقال تا زمان فوت باشد: - همسرتان حق فروش ندارد مگر پس از فوت شما. - در این حالت، با توافق دو طرف میتوان صلح را اقاله کرد. (در اسناد عادی صلح قابل قبول نیستهر چند بعضی قضات قبول میکنند)داوطلبان حقوقی بدانند هشدار: هر نوع صلح یا انتقال مال باید با مشورت حقوقی انجام شود تا از مشکلات آینده جلوگیری شود هیأت عمومی دیوان عدالت اداری: گذشت ۱۰ سال از سال ساخت خودرو مانع محاسبه کسر قیمت نیستهیأت عمومی دیوان عدالت اداری، تبصره ماده ۶ دستورالعمل نحوه محاسبه قیمت وسیله نقلیه (مصوب شورای عالی بیمه در سال ۱۴۰۳) را که محاسبه کسر قیمت خودرو در هنگام حادثه را منوط به حداکثر ۱۰ سال از ساخت خودرو کرده بود، ابطال کرد.تبصره ابطالشده چه میگفت؟شورای عالی بیمه در تبصره ماده ۶ دستورالعمل نحوه محاسبه کسر قیمت وسیله مصوب سال ۱۴۰۳ مقرر کرده بود: «وسایل نقلیه که در زمان حادثه ده سال یا بیشتر از سال ساخت آن گذشته باشد، مشمول دریافت خسارت کسر قیمت نمیباشند.»
دلیل ابطال از سوی دیوان عدالت اداری
این تبصره با شکایت دیوان محاسبات کشور به طرفیت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مطرح شد. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری این تبصره را به دلایل زیر باطل اعلام کرد:
۱. ایجاد محدودیت زمانی در پرداخت افت قیمت ناشی از وقوع حادثه برای خودرو۲. نفی لزوم جبران خسارت ناشی از آن خارج از حدود اختیار شورای عالی بیمه۳. مغایرت با احکام و قوانین مربوطه
نتیجه رأی: سال ساخت خودرو مانع از محاسبه کسر قیمت نیست
با رأی اکثریت قضات دیوان، تبصره مذکور ابطال گردید. در نتیجه، گذشت ۱۰ سال از سال ساخت خودرو، مانع از تعیین و محاسبه کسر قیمت وسیله نقلیه در اثر حادثه نیست.
