#علم_صرف
#قسمت_دوازدهم
فعل بر سه قسم است: 1. ماضی 2. مضارع3. امر
فعل ماضی : فعلی است که بر وقوع کار یا حالتی در زمان گذشته دلالت کند .مانند: ضَرَبَ ، حَسُنَ
فعل مضارع: فعلی است که بر وقوع کار یا حالتی در زمان حال یا آینده دلالت کند.مانند: یَضْرِبُ ، یَحْسُنُ
فعل امر : فعلی است که بر طلب ایجاد کار یا حالتی دلالت نماید .مانند : اِضْرِبْ ، اُحْسُنْ
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
#علم_نحو
#قسمت_دوازدهم
اقسام اعراب اعراب بر سه قسم است: 1. اعراب ظاهری 2. اعراب تقدیری3. اعراب محلی ✓
* اعراب محلی : اعراب کلمه مبنی است که در محل اسم معربی قرار گرفته است.مانند : جاء هذا ( هذا : اسم مبنی و فاعل و محلاً مرفوع) رَأیتُ هذا ( هذا : اسم مبنی و مفعول و محلاً منصوب) سَمِعْتُ مِنْ هذا ( هذا : اسم مبنی و محلاً مجرور )
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
#علم_صرف
#قسمت_سیزدهم
اصل فعل ( مصدر ) فعل از مصدر گرفته میشود و مصدر کلمه ای است که تنها بر وقوع کار یا حالتی دلالت کند .مانند: خُروج ( خارج شدن ) ، حُسْن ( نیکو شدن )
آنچه مستقیماً از مصدر گرفته میشود فعل ماضی است و اما مضارع از ماضی گرفته میشود و امر از مضارع.
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است)
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
#علم_نحو
#قسمت_سیزدهم
مضارع مرفوع :
علایم رفع مضارع : علامتِ رفع در اصل « ضمه » است و گاهی نون ( ن ) نیابت از ضمه می کند ؛ پس فعل مضارع در حالت رفع دارای دو علامت است: 1. ضمه ( _ُ ) در صیغه های ( 1،4،7،13،14) یَنْصُرُ، تَنْصُرُ ، تَنْصُرُ ، اَنْصُرُ ،نَنْصُرُ
در فعل های ناقص صیغه های ( 1،4،7،13،14) علامت رفع ، « ضمّهٔ مقدّر » است .مانند : یَرْمی ، تَرْمی ، تَدْعو ، اَخْشیٰ ، نَخْشیٰ علامت رفع پنج فعل ناقصِ بالا ، ضمه مقدر است که در اصل چنین بوده اند : یَرْمِیُ ، تَرْمِیُ ، تَدْعُوُ ، اَخْشَیُ ، نَخْشَیُ
2. نون ( نَ ، نِ ) در افعال خمسه ، عبارتند از : یَنْصُرانِ ، تَنْصُرانِ ، یَنْصُرونَ ، تَنْصُرونَ ، تَنْصُرِینَ
رفع مضارع: هرگاه فعل مضارع از عوامل ( نصب و جزم ) عاری باشد ، مرفوع است .مانند: یَنْصُرُ ، یَنصُرانِ ، یَنْصُرونَ... اَنْصُرُ ، نَنْصُرُ
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
#علم_صرف
#قسمت_چهاردهم
معلوم و مجهول: فعل یا معلوم است یا مجهول.
✓ فعل معلوم: فعلی است که فاعلش در کلام ذکر شده باشد.مانند: ضَرَبَ زَیْدٌ بَکراً ( زید بکر را زد )
✓ فعل مجهول: فعلی است که فاعلش ذکر نشود و به مفعول نسبت داده شود . در این صورت مفعول را چون به جای فاعل گذاشته شده است « نائب فاعل » می گویند.مانند : ضُرِبَ بَکْرٌ ( بکر زده شد )
فعل مجهول را مستقیماً از مصدر نمی گیریم بلکه ماضی آن از ماضی معلوم و مضارع آن از مضارع معلوم
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
۱#علم_نحو
#قسمت_چهاردهم
مضارع منصوب
علایم نصب مضارع: علامت نصب در اصل همان « فتحه » است و در برخی صیغه های مضارع منصوب ، « حذف نون » نیابت از فتحه می کند .
پس فعل مضارع در حالت نصبی دو علامت دارد : 1. فتحه ( _َ ) در صیغه های ( 1،4،7،13،17 ) لَنْ یَنْصُرَ ، لَنْ تَنْصُرَ ، لَنْ تَنْصُرَ ، لَنْ اَنْصُرَ ، لَنْ نَنْصُرَ
*نکته: علامت نصبِ ناقص الفی ، مثل یَخْشیٰ در صیغه های ( 1،4،7،13،14) فتحه مقدَّر است .مانند: لَنْ یَخْشیٰ ، لَنْ تَخْشیٰ ، لَنْ تَخْشیٰ ، لَنْ اَخْشیٰ ،لَنْ نَخْشیٰ
2. حذف نون در افعال خمسهمانند: لَنْ یَنْصُرا ، لَنْ تَنْصُرا ، لَنْ یَنْصُروا ، لَنْ تَنْصُروا ، لَنْ تَنْصُرِی
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
۱#علم_صرف
#قسمت_پانزدهم
صیغه های فعل :فاعل یا نائب فاعل یا غائب یا مخاطب و یا متکلم است به همین مناسبت فعل را در این یه حالت به ترتیب غائب ، مخاطب و متکلم می نامند.
دو فعل غائب و مخاطب با ذکر مذکر یا مونّث بودن فاعل یا نائب فاعل و نیز با مفرد و یا جمع بودن آن تغییر میکند و در هر مورد صورت خاصی دارد .و فعل متکلّم فقط با مفرد یا غیر مفرد بودن فاعل یا نائب فاعل تغییر میکند و دارای دو صورت است ، هر کدام از صور فوق را « صیغه » می گویند و آن را فاعل یا نائب فاعل می خوانند.مقلا می گویند: صیغه مفرد مذکر غائب ، صیغه مثنّای مذکر غائب ، صیغه جمع مذکر غائب و همینطور ...
از آنچه گذشت روشن شد که فعل غائب دارای شش صیغه است و فعل مخاطب نیز دارای شش صیغه و فعل متکلّم دارای دو صیغه و در نتیجه هر فعل دارای 14 صیغه می باشد .
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
#علم_نحو
#قسمت_پانزدهم
عوامل نصب :فعل مضارع بعد از عوامل نصب منصوب می شود .
عوامل نصب مضارع بر دو قسم است: 1. ناصب بالذات2. ناصب به اَنْ مقدَّر
1.حروف ناصب بالذات چهار حرف می باشد( اَنْ ، لَنْ ، کَیْ ، اِذَنْ )
✓ اَنْ ( اینکه ) ، مانند: اَنْ تَصُومُوا خیرٌ لَکُمْ ( اینکه روزه بگیرید برای شما بهتر است ).
✓ لَنْ ( هرگز ) ، مانند: لَنْ یَجُودَ البخیلُ ( بخیل هرگز بخشش نمی کند ).
✓ کَیْ ( تا ، برای اینکه ) ، مانند : جِئتُکَٔ کَیْ أَدْرُسَ ( نزد تو آمدم تا درس بخوانم ) .
✓ اِذَنْ ( در آن هنگام ) ، در جواب کسی می آید . مثل اینکه کسی به ما گوید : سَأَزُورُکُمْ ( به زودی شما را زیارت می کنم ) . در جواب می گوئیم : اِذَنْ نُکْرِمَکُمْ ( آن هنگام شما را گرامی میداریم ) .
2. حروف ناصب به اَنْ مقدَّر ، حروفی هستند که فعل مضارع بعد از آنها ، بوسیله اَنِ مقدَّر منصوب می شود. و آنها عبارتند از : ( حتی ، لام ، فأ ، واو ، اَوْ ) که اصل آن عبارت است از: ( حَتّی اَنْ ، لِاَنْ ، فَاَنْ ، وَاَنْ ، اَوْ اَنْ ) مانند: ✓ اِضْرِبِ المُذنِبَ حَتّیٰ یَتُوبَ ( گناهکار را بزن تا توبه کند ) که در اصل بوده : حَتّیٰ اَنْ یَتُوبَ ✓ خُذِ الدَّوا َٔ لِتَبْرَأَ ( دارو را بگیر تا بهبود یابی ) که در اصل بوده : لِاَنْ تَبْرَأَ ✓ اِرْحَمْ فَتُرْحَمَ ( رحم کن ، پس مورد ترحّم قرار می گیری ) که در اصل بوده : فَاَنْ تُرْحَمَ .
(ڪپے با ذکر لینک مجازاست )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
۱#علم_صرف
#قسمت_شانزدهم
فعل مجرد : فعل مجرد به فعلی می گویند که در صیغه اول ماضی آن حرف زائد نباشد .
فعل مزید فیه : فعل مزید فیه به فعلی گفته می شود که صیغه اول ماضی آن ، دارای حرف زائد باشد .
نکته :همزه و حروف علّه در معرض تغییرند . تغییر همزه را « تخفیف » گویند و آن به دو صورت است : قلب و حذف
✓ تخفیف قلبی : هرگاه در کلمه ای همزه ساکن بعد از همزه متحرّک قرار گیرد ، همزه ساکن را به حرف مدّ تبدیل می کنند .مانند : ( اِ ءمان ) می شود ( ایمان ) ولی اگر همزه ساکن بعد از حرف متحرکی غیر از همزه قرار گیرد تبدیل آن به حرف مدّ جایز است نه واجب .مانند : ( شُؤم ) می شود ( شوم )
✓ تخفیف حذفی : قاعده مشخصی ندارد و سَماعی است .مانند : ( أُؤْخُذْ ) میشود ( خُذْ ) (أُؤْکُلْ ) میشود ( کُلْ )
تغییر حرف علّه را « اِعلال » گویند و اعلال حرف علّه بر سه قسم است : سکون و قلب و حذف . که اعمال هر کدام طبق قواعد خاص و در شرایط معیّنی صورت می گیرد .
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND
۱#علم_نحو
#قسمت_شانزدهم
مضارع مجزوم
علایم جزم مضارع فعل مضارع دارای سه علامت جزم است :
1. سکون ( _ْ ) ، در صیغه های ( 1،4،7، 13،14 ) افعال سالم مانند : لَمْ یَنْصُرْ ، لَمْ تَنْصُرْ ، لَمْ تَنْصُرْ ، لَمْ اَنْصُرْ ، لَمْ نَنْصُرْ
2. حذف حرف عله ، در صیغه های ( 1،4،7،13،14) افعال ناقص چه ناقص واوی مثل ( یَدْعُو ) ، چه یایی مثل ( یَرْمی ) و چه الفی مثل ( یَخْشیٰ ) مانند : لَمْ یَدْعُ ، لَمْ تَدْعُ ، لَمْ تَرْمِ ، لَمْ اَرْمِ ، لَمْ نَخْشَ
3. حذف نون ، در افعال خمسه : لَمْ یَنْصُرا ، لَمْ تَنْصُرا ، لَمْ یَنْصُرُوا ، لَمْ تَنْصُروا ، لَمْ تَنْصُرِی
(ڪپے با ذکر لینک مجاز است )
ble.ir/join/ZWU4MWZhND