ایران در میان تشدید رقابت راهبردی؛ بازدارندگی، جنگ ترکیبی و سناریوهای پیش‌روی امنیت ملی
روح‌الله نبی عبدالیوسفی
امروز جمعه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ است و در اینجای تاریخ، خاورمیانه در مقطعی ایستاده که معادلات امنیتی آن زیر سایه رقابت قدرت‌ها، فشارهای چندلایه و جابه‌جایی محاسبات بازدارندگی قرار گرفته است. ایران با تهدیداتی روبه‌روست که دیگر نمی‌توان آن‌ها را تنها در قالب «تهدید نظامی» تحلیل کرد. میدان اصلی رقابت امروز همزمان در عرصه نظامی، اقتصادی، اطلاعاتی، سایبری، دیپلماتیک و ادراک عمومی جامعه جریان دارد. و اینجاست که مسئله پیچیده می‌شود؛آنچه شرایط را حساس می‌کند، ورود مناسبات منطقه‌ای به مرحله تشدید رقابت راهبردی است؛ مرحله‌ای که بازیگران ضمن نمایش ظرفیت‌های خود، واکنش طرف مقابل را می‌سنجند، محاسبات بازدارندگی را بازتعریف می‌کنند و برای سناریوهای مختلف آماده می‌شوند. این شرایط لزوماً به معنای قطعی بودن جنگ نیست، اما در صورت خطای محاسباتی می‌تواند به تشدید ناخواسته بحران منجر شود. پرسش اساسی این است که ایران چگونه ضمن حفظ قدرت بازدارندگی، از گرفتار شدن در چرخه تشدید بحران جلوگیری کند و همزمان منافع ملی، ثبات اقتصادی و انسجام اجتماعی خود را حفظ نماید.
بازدارندگی ایران را نمی‌توان صرفاً با تعداد تجهیزات سنجید. اعتبار آن حاصل ترکیب توان پاسخ‌گویی، ظرفیت اطلاعاتی، انسجام فرماندهی، تاب‌آوری زیرساختی و اراده سیاسی است. باید میان آمادگی عملیاتی، ارسال پیام بازدارنده و تصمیم قطعی برای آغاز جنگ تمایز گذاشت؛ زیرا برداشت نادرست از نیت طرف مقابل می‌تواند عاملی برای افزایش تنش شود.
ماهیت تهدیدات نیز دگرگون شده است. در جنگ ترکیبی، ابزارهای نظامی، سایبری، اقتصادی، رسانه‌ای و نیابتی در یک میدان واحد قرار می‌گیرند. بنابراین دفاع ملی تنها به میدان نظامی محدود نیست و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، امنیت انرژی، استمرار زنجیره تأمین، امنیت اطلاعات و حفظ ثبات اقتصادی و اجتماعی نیز بخشی از آن است.
با توجه به وضعیت آستانه‌ای کنونی، آینده را نمی‌توان در قالب یک مسیر قطعی ترسیم کرد؛ لذا سناریوهایی محتمل است:
سناریوی نخست، تداوم فشار و رقابت کنترل‌شده؛ افزایش فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی بدون ورود به جنگ گسترده. سناریوی دوم، تشدید محدود و مرحله‌ای تنش؛ همراه با اقدامات نظامی، سایبری یا امنیتی محدود، با خطر زنجیره‌ای شدن واکنش‌ها. سناریوی سوم، گسترش تقابل؛ با پیامدهایی که از حوزه نظامی به انرژی، تجارت، زیرساخت‌ها و اقتصاد منطقه سرایت می‌کند. سناریوی چهارم، بازگشت به مسیر مذاکره و مدیریت سیاسی اختلافات؛ از طریق توافق‌های محدود، کاهش تنش یا ایجاد سازوکارهای ارتباطی.
این سناریوها قطعی و منفک از یکدیگر نیستند و تحولات می‌تواند از یک مسیر به مسیر دیگر منتقل شود؛ ازاین‌رو، راهبرد ملی باید انعطاف‌پذیر و آماده مواجهه با چند مسیر احتمالی باشد.
تحلیل رفتار آمریکا و اسرائیل باید بر پایه اهداف اعلام‌شده، اقدامات عملی، ظرفیت‌های واقعی و محدودیت‌های سیاسی و نظامی انجام شود. ارزیابی سیاست فشار و تحریم نیز نیازمند سنجش آثار اقتصادی، میزان تحقق اهداف سیاسی و پیامدهای منطقه‌ای آن است و نمی‌تواند صرفاً بر روایت‌های یک‌جانبه استوار باشد.
در عرصه داخلی نیز اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی بخشی از قدرت ملی محسوب می‌شوند. ادعاهای مربوط به جنگ شناختی، خرابکاری یا دخالت خارجی باید با شواهد معتبر ارزیابی شوند و مطالبات واقعی جامعه بویژه دغدغه‌های اقتصادی مردم را نباید به‌صورت اتوماتیک به فعالیت دشمن نسبت داد. شفافیت، پاسخ‌گویی، اطلاع‌رسانی مسئولانه و ارتقای سواد رسانه‌ای، ظرفیت تاب‌آوری کشور را افزایش می‌دهد.
در حوزه سیاست خارجی، دیپلماسی فعال باید در کنار آمادگی دفاعی قرار گیرد و این دو نباید تحت تأثیر رقابت‌های ناصحیح داخلی که به تضعیف یکی یا هر دو می‌انجامد قرار گیرند. مذاکرات مؤثر نیازمند اهداف روشن، تعهدات متقابل، ضمانت‌های اجرایی و ارزیابی واقع‌بینانه قدرت چانه‌زنی و هزینه‌های عدم توافق است.
در نتیجه، قدرت راهبردیِ پایدار، صرفاً در توان وارد کردن ضربه خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در توانایی پیش‌بینی، بازدارندگی، مدیریت بحران، حفظ انسجام ملی و تبدیل ظرفیت‌های نظامی، اقتصادی، اجتماعی و دیپلماتیک به یک راهبرد منسجم معنا پیدا می‌کند. در مرحله تشدید رقابت راهبردی، تصمیم درست نه الزاماً شدیدترین واکنش، بلکه تصمیمی است که با تکیه بر شواهد، محاسبه هزینه‌ها و در نظر گرفتن پیامدهای انسانی و امنیتی، بیشترین ظرفیت را برای صیانت از منافع ملی و ثبات بلندمدت کشور فراهم کند.
http://ble.ir/nabi111
روح‌الله نبی عبدالیوسفی امروز جمعه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ است و در اینجای تاریخ، خاورمیانه در مقطعی ایستاده که معادلات امنیتی آن زیر سایه رقابت قدرت‌ها، فشارهای چندلایه و جابه‌جایی محاسبات بازدارندگی قرار گرفته است. ایران با تهدیداتی روبه‌روست که دیگر نمی‌توان آن‌ها را تنها در قالب «تهدید نظامی» تحلیل کرد. میدان اصلی رقابت امروز همزمان در عرصه نظامی، اقتصادی، اطلاعاتی، سایبری، دیپلماتیک و ادراک عمومی جامعه جریان دارد. و اینجاست که مسئله پیچیده می‌شود؛آنچه شرایط را حساس می‌کند، ورود مناسبات منطقه‌ای به مرحله تشدید رقابت راهبردی است؛ مرحله‌ای که بازیگران ضمن نمایش ظرفیت‌های خود، واکنش طرف مقابل را می‌سنجند، محاسبات بازدارندگی را بازتعریف می‌کنند و برای سناریوهای مختلف آماده می‌شوند. این شرایط لزوماً به معنای قطعی بودن جنگ نیست، اما در صورت خطای محاسباتی می‌تواند به تشدید ناخواسته بحران منجر شود. پرسش اساسی این است که ایران چگونه ضمن حفظ قدرت بازدارندگی، از گرفتار شدن در چرخه تشدید بحران جلوگیری کند و همزمان منافع ملی، ثبات اقتصادی و انسجام اجتماعی خود را حفظ نماید. بازدارندگی ایران را نمی‌توان صرفاً با تعداد تجهیزات سنجید. اعتبار آن حاصل ترکیب توان پاسخ‌گویی، ظرفیت اطلاعاتی، انسجام فرماندهی، تاب‌آوری زیرساختی و اراده سیاسی است. باید میان آمادگی عملیاتی، ارسال پیام بازدارنده و تصمیم قطعی برای آغاز جنگ تمایز گذاشت؛ زیرا برداشت نادرست از نیت طرف مقابل می‌تواند عاملی برای افزایش تنش شود. ماهیت تهدیدات نیز دگرگون شده است. در جنگ ترکیبی، ابزارهای نظامی، سایبری، اقتصادی، رسانه‌ای و نیابتی در یک میدان واحد قرار می‌گیرند. بنابراین دفاع ملی تنها به میدان نظامی محدود نیست و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، امنیت انرژی، استمرار زنجیره تأمین، امنیت اطلاعات و حفظ ثبات اقتصادی و اجتماعی نیز بخشی از آن است. با توجه به وضعیت آستانه‌ای کنونی، آینده را نمی‌توان در قالب یک مسیر قطعی ترسیم کرد؛ لذا سناریوهایی محتمل است: سناریوی نخست، تداوم فشار و رقابت کنترل‌شده؛ افزایش فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی بدون ورود به جنگ گسترده. سناریوی دوم، تشدید محدود و مرحله‌ای تنش؛ همراه با اقدامات نظامی، سایبری یا امنیتی محدود، با خطر زنجیره‌ای شدن واکنش‌ها. سناریوی سوم، گسترش تقابل؛ با پیامدهایی که از حوزه نظامی به انرژی، تجارت، زیرساخت‌ها و اقتصاد منطقه سرایت می‌کند. سناریوی چهارم، بازگشت به مسیر مذاکره و مدیریت سیاسی اختلافات؛ از طریق توافق‌های محدود، کاهش تنش یا ایجاد سازوکارهای ارتباطی.این سناریوها قطعی و منفک از یکدیگر نیستند و تحولات می‌تواند از یک مسیر به مسیر دیگر منتقل شود؛ ازاین‌رو، راهبرد ملی باید انعطاف‌پذیر و آماده مواجهه با چند مسیر احتمالی باشد.
تحلیل رفتار آمریکا و اسرائیل باید بر پایه اهداف اعلام‌شده، اقدامات عملی، ظرفیت‌های واقعی و محدودیت‌های سیاسی و نظامی انجام شود. ارزیابی سیاست فشار و تحریم نیز نیازمند سنجش آثار اقتصادی، میزان تحقق اهداف سیاسی و پیامدهای منطقه‌ای آن است و نمی‌تواند صرفاً بر روایت‌های یک‌جانبه استوار باشد. در عرصه داخلی نیز اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی بخشی از قدرت ملی محسوب می‌شوند. ادعاهای مربوط به جنگ شناختی، خرابکاری یا دخالت خارجی باید با شواهد معتبر ارزیابی شوند و مطالبات واقعی جامعه بویژه دغدغه‌های اقتصادی مردم را نباید به‌صورت اتوماتیک به فعالیت دشمن نسبت داد. شفافیت، پاسخ‌گویی، اطلاع‌رسانی مسئولانه و ارتقای سواد رسانه‌ای، ظرفیت تاب‌آوری کشور را افزایش می‌دهد. در حوزه سیاست خارجی، دیپلماسی فعال باید در کنار آمادگی دفاعی قرار گیرد و این دو نباید تحت تأثیر رقابت‌های ناصحیح داخلی که به تضعیف یکی یا هر دو می‌انجامد قرار گیرند. مذاکرات مؤثر نیازمند اهداف روشن، تعهدات متقابل، ضمانت‌های اجرایی و ارزیابی واقع‌بینانه قدرت چانه‌زنی و هزینه‌های عدم توافق است. در نتیجه، قدرت راهبردیِ پایدار، صرفاً در توان وارد کردن ضربه خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در توانایی پیش‌بینی، بازدارندگی، مدیریت بحران، حفظ انسجام ملی و تبدیل ظرفیت‌های نظامی، اقتصادی، اجتماعی و دیپلماتیک به یک راهبرد منسجم معنا پیدا می‌کند. در مرحله تشدید رقابت راهبردی، تصمیم درست نه الزاماً شدیدترین واکنش، بلکه تصمیمی است که با تکیه بر شواهد، محاسبه هزینه‌ها و در نظر گرفتن پیامدهای انسانی و امنیتی، بیشترین ظرفیت را برای صیانت از منافع ملی و ثبات بلندمدت کشور فراهم کند.http://ble.ir/nabi111
۱۲۶۵۱چرا پاکستان و ترکیه وارد جنگ یمن نشدند.mp3
۰۴:۰۹-۷.۵۳ مگابایت
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی روح‌الله نبی عبدالیوسفی
چرا پاکستان و ترکیه وارد جنگ یمن نشدند؟!آیا پیمان مکه نقض شده؟!آیا پیمان مکه امکان عملیاتی شدن داره؟!
http://ble.ir/nabi111
روح‌الله نبی عبدالیوسفیچرا پاکستان و ترکیه وارد جنگ یمن نشدند؟!آیا پیمان مکه نقض شده؟!آیا پیمان مکه امکان عملیاتی شدن داره؟!
http://ble.ir/nabi111
۱۵۲۱احتمال شروع درگیری‌ها.mp3
۰۴:۰۱-۹.۲۸ مگابایت
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی روح‌الله نبی عبدالیوسفی
احتمال شروع درگیری‌ها بسیار بالاست
شروع جنگ مجدد گره نظامی ندارد و در گرو تصمیم سیاسیست.
در جنگ جدید دامنه جنگ گسترده‌تر خواهد شد اما زمان آن به احتمال، کوتاه‌تر باشد
نقش کشورهای عربی منطقه و غربی بیشتر خواهد شد.
http://ble.ir/nabi111
روح‌الله نبی عبدالیوسفیاحتمال شروع درگیری‌ها بسیار بالاست
شروع جنگ مجدد گره نظامی ندارد و در گرو تصمیم سیاسیست.
در جنگ جدید دامنه جنگ گسترده‌تر خواهد شد اما زمان آن به احتمال، کوتاه‌تر باشد
نقش کشورهای عربی منطقه و غربی بیشتر خواهد شد.
http://ble.ir/nabi111
۱۱۴۳۳نبض هرمز 6.pdf
۲.۱۴ مگابایت
نشریه رصد راهبردی نبض هرمز شماره ۶همکاران این شماره؛رسول جوکارهرمز از بازدارندگی دریایی تا قدرت نظم‌ساز جمهوری اسلامی ایرانحسین نجفیچتم هاوس: جنگ ایران، نظم امنیتی خلیج‌فارس را دگرگون کرد.طالب دهقان مشتانیآیا مشکلات اقتصادی ایران صرفا پیامد جنگ است؟!روح الله نبی عبدالیوسفیپاسخ ما به محاصره دریایی آمریکا چه باید باشد؟علی روستاعلل خروج ناو آبراهام لینکن از منطقه عملیاتی چه بوده است؟!http://ble.ir/nabi111
۹۴۲۱
ما زیادی به خودمون دروغ می‌گیم. چون حقیقت گاهی خیلی دردناکه.
توی قسمت جدید از کتابی حرف زدم که این دروغ‌ها رو بی‌رحمانه ولی مهربانانه نشونمون میده: «خودشناسی» نوشته‌ی آلن دو باتن.
این کتاب تو رو آدم تازه‌ای نمی‌کنه. ولی ممکنه کاری کنه که برای اولین بار، خودِ واقعی‌ت رو ببینی.
کتابی نازک که شصت صفحه‌ست، ولی مثل یه آینه‌ست. جلوش وایمیستی و اون چیزی که می‌بینی، اون چیزی نیست که «باید» باشی. همون چیزیه که واقعاً هستی.
روح‌الله نبی عبدالیوسفیhttp://ble.ir/nabi111
توی قسمت جدید از کتابی حرف زدم که این دروغ‌ها رو بی‌رحمانه ولی مهربانانه نشونمون میده: «خودشناسی» نوشته‌ی آلن دو باتن.
این کتاب تو رو آدم تازه‌ای نمی‌کنه. ولی ممکنه کاری کنه که برای اولین بار، خودِ واقعی‌ت رو ببینی.
کتابی نازک که شصت صفحه‌ست، ولی مثل یه آینه‌ست. جلوش وایمیستی و اون چیزی که می‌بینی، اون چیزی نیست که «باید» باشی. همون چیزیه که واقعاً هستی.
روح‌الله نبی عبدالیوسفیhttp://ble.ir/nabi111۱۲۹۳۲۲۱جنگ پر شدت اما محدود.mp3
۰۷:۳۲-۸.۴۵ مگابایت
جنگ جدید؛ پر شدت اما محدود
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی روح‌الله نبی عبدالیوسفی
خواسته آمریکا در دور جدید درگیری‌ها «جنگی پر شدت اما محدود» هست.به چهار دلیل آمریکا نمیتونه وارد جنگ همه‌جانبه بشه:۱. مهمات ۲. هزینه اقتصادی ۳. افکار عمومی و انتخابات ۴. تعهدات راهبردی جهانی
خواسته آمریکا درگیری پر شدت اما محدوده اما مطمئن نیست پاسخ ایران محدود باشهشاید علت اصلی اینکه تا الان جنگ دوباره رو شروع نکرده همینه...
http://ble.ir/nabi111
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی
روح‌الله نبی عبدالیوسفیخواسته آمریکا در دور جدید درگیری‌ها «جنگی پر شدت اما محدود» هست.به چهار دلیل آمریکا نمیتونه وارد جنگ همه‌جانبه بشه:۱. مهمات ۲. هزینه اقتصادی ۳. افکار عمومی و انتخابات ۴. تعهدات راهبردی جهانی
خواسته آمریکا درگیری پر شدت اما محدوده اما مطمئن نیست پاسخ ایران محدود باشهشاید علت اصلی اینکه تا الان جنگ دوباره رو شروع نکرده همینه...
http://ble.ir/nabi111
۱۲۶۴۲
«پازل شروع جنگ کامل شده»
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی
روح‌الله نبی عبدالیوسفی
قبلا گفتیم از نظر نظامی همه چیز آماده شده و شروع جنگ در گرو تصمیم سیاسی هست. تقریبا تصمیم سیاسی گرفته شده و چالش و ابهام دشمن الان در مورد سطح واکنش ایرانه.
قطعا پاسخ ایران به منطقه محدود نخواهد شد.
http://ble.ir/nabi111
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی
روح‌الله نبی عبدالیوسفیقبلا گفتیم از نظر نظامی همه چیز آماده شده و شروع جنگ در گرو تصمیم سیاسی هست. تقریبا تصمیم سیاسی گرفته شده و چالش و ابهام دشمن الان در مورد سطح واکنش ایرانه.
قطعا پاسخ ایران به منطقه محدود نخواهد شد.
http://ble.ir/nabi111
۱۲۶۲پرچم دروغین در مسجدالحرام.mp3
۰۲:۳۸-۳.۸۸ مگابایت
«پرچم دروغین در مسجدالحرام»
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی روح‌الله نبی عبدالیوسفی
اولا چه دلیلی داره کسی بخاد قبله‌ای که روزی ۵ بار به سمتش نماز میخونه رو منفجر کنه؟!ثانیا از هر شهری که بخوای وارد مکه بشی، بین ۵ تا ۸ ایست بازرسی رو باید رد کنی. برای ورود به خود مسجدالحرام هم گیت‌های مختلف بازرسی از فلزیاب و مواد منفجره گرفته تا اسکن کامل بدن و وسایل همراه، وجود داره ...چطور میشه از این همه سطوح و لایه‌های پیدا و پنهان حفاظتی رد بشی؟!
http://ble.ir/nabi111
کوتاه و خلاصه از وضعیت سیاسی_نظامی
روح‌الله نبی عبدالیوسفیاولا چه دلیلی داره کسی بخاد قبله‌ای که روزی ۵ بار به سمتش نماز میخونه رو منفجر کنه؟!ثانیا از هر شهری که بخوای وارد مکه بشی، بین ۵ تا ۸ ایست بازرسی رو باید رد کنی. برای ورود به خود مسجدالحرام هم گیت‌های مختلف بازرسی از فلزیاب و مواد منفجره گرفته تا اسکن کامل بدن و وسایل همراه، وجود داره ...چطور میشه از این همه سطوح و لایه‌های پیدا و پنهان حفاظتی رد بشی؟!
http://ble.ir/nabi111
۱۳۹۳۲چهار زنجیر بر گردن جنگ و صلح روح‌الله نبی عبدالیوسفی
همه می‌دانند که واشنگتن شرایط ساختاری برای آغاز یک جنگ طولانی‌مدت را ندارد. این نه مسئله اراده سیاسی، بلکه نتیجه چهار محدودیت است که یکدیگر را تقویت می‌کنند و در فایلهای صوتی قبل هم عرض کردم: مهمات، اقتصاد، افکار عمومی و تعهدات جهانی.حمله محدود، تنها گزینه «قابل استفاده» است — اما پارادوکس درونی همین گزینه می‌تواند آمریکا را به باتلاقی بکشاند که خود می‌خواست از آن پرهیز کند یعنی گسترش دامنه جغرافیایی و تاریخی جنگ.
آسمان خلیج فارس ابری است. در روزهای آغازین اکتبر، آمریکا سومین گروه ضربت ناوگانی خود را به خاورمیانه اعزام کرد، نزدیک به ده هزار نیروی نظامی را به منطقه فرستاد، ترامپ در کمپ دیوید سران کابینه را برای بررسی «گام بعدی علیه ایران» گرد آورد و علناً گفت که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای «ممکن است» بمباران را تشدید کند. این نشانه‌ها برای هر ناظری هشداردهنده است. اما در زیر سطح این تنش فزاینده، چهار زنجیر ساختاری وجود دارد که دامنه و مدت این درگیری را محدود می‌کند.
نخست، ذخایر مهمات به پایان نزدیک شده است. عملیات نظامی آمریکا علیه ایران حدود یک‌سوم موشک‌های «تاماهاوک» و نزدیک به نیمی از موشک‌های رهگیر «پاتریوت» را مصرف کرده، در حالی که خط تولید سالانه تنها چهارصد فروند «تاماهاوک» می‌سازد. مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی هشدار می‌دهد که آمریکا در درگیری‌های بزرگ آینده با «کمبود شدید» مهمات دقیق مواجه است. بدون مهمات، جنگ طولانی وجود ندارد.
دوم، هزینه اقتصادی غیرقابل تحمل شده است. هزینه مستقیم جنگ به رقم بسیار بالایی رسیده، قیمت نفت از مرز صد دلار گذشته و نرخ وام مسکن به هفت درصد رسیده است. برای دولتی که «مدیریت اقتصاد» را محور کارزار انتخاباتی خود قرار داده، جنگی که تورم را بالا ببرد، معادل خودکشی سیاسی است.
سوم، افکار عمومی و انتخابات، محدودیتی سخت ایجاد کرده‌اند. نظرسنجی پیو نشان می‌دهد نزدیک به شصت درصد آمریکایی‌ها مخالف جنگ‌اند و شکاف خالص مخالفان سی درصد است. هفده نماینده جمهوریخواه علناً خواستار پایان درگیری شده‌اند. پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، جنگ از یک «موضوع سیاست خارجی» به یک «موضوع بقای انتخاباتی» تبدیل شده است.
چهارم، تعهدات جهانی، فضای راهبردی را تنگ کرده است. نیروی دریایی آمریکا کشتی‌های خود را از اروپا و آسیا به فرماندهی مرکزی منتقل کرده است. تعبیر ژنرال باوئر گویاست: «وزرای دفاع با بودجه کافی وارد فروشگاه می‌شوند، اما قفسه‌ها خالی است.» کشیده شدن به یک جنگ فرسایشی در خاورمیانه، یعنی واگذاری همزمان فضا در هندوپاسیفیک و اروپا.
این چهار محدودیت همگی به یک نتیجه اشاره می‌کنند: حمله محدود — کوتاه، پرحجم و با اثر نمایشی روشن — تنها گزینه نظامی قابل استفاده برای واشنگتن خواهد بود. هدف آن، شکست ایران نیست؛ هدف آن، ساختن «دستاوردی» قابل نمایش برای مهار فشارهای داخلی است. اما ایران صریحاً اعلام کرده که پاسخ این بار «متفاوت خواهد بود» و ممکن است جنگ را به دریای سرخ، اقیانوس هند و حتی دورتر بکشاند. اگر چنین شود، آمریکا با وضعیتی روبه‌رو می‌شود که بیش از همه از آن می‌ترسید: جنگی که خود آغاز کرده، اما نمی‌تواند با ریتم خودش پایان دهد.
محاسبه تهران شاید دقیقاً همین باشد — واشنگتن را در فاصله میان «جنگیدن» و «نجنگیدن»، در برابر پرسشی بی‌پاسخ بگذارد: چگونه بدون اعتراف به شکست، متوقف شود؟
http://ble.ir/nabi111
روح‌الله نبی عبدالیوسفیهمه می‌دانند که واشنگتن شرایط ساختاری برای آغاز یک جنگ طولانی‌مدت را ندارد. این نه مسئله اراده سیاسی، بلکه نتیجه چهار محدودیت است که یکدیگر را تقویت می‌کنند و در فایلهای صوتی قبل هم عرض کردم: مهمات، اقتصاد، افکار عمومی و تعهدات جهانی.حمله محدود، تنها گزینه «قابل استفاده» است — اما پارادوکس درونی همین گزینه می‌تواند آمریکا را به باتلاقی بکشاند که خود می‌خواست از آن پرهیز کند یعنی گسترش دامنه جغرافیایی و تاریخی جنگ.
آسمان خلیج فارس ابری است. در روزهای آغازین اکتبر، آمریکا سومین گروه ضربت ناوگانی خود را به خاورمیانه اعزام کرد، نزدیک به ده هزار نیروی نظامی را به منطقه فرستاد، ترامپ در کمپ دیوید سران کابینه را برای بررسی «گام بعدی علیه ایران» گرد آورد و علناً گفت که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای «ممکن است» بمباران را تشدید کند. این نشانه‌ها برای هر ناظری هشداردهنده است. اما در زیر سطح این تنش فزاینده، چهار زنجیر ساختاری وجود دارد که دامنه و مدت این درگیری را محدود می‌کند.
نخست، ذخایر مهمات به پایان نزدیک شده است. عملیات نظامی آمریکا علیه ایران حدود یک‌سوم موشک‌های «تاماهاوک» و نزدیک به نیمی از موشک‌های رهگیر «پاتریوت» را مصرف کرده، در حالی که خط تولید سالانه تنها چهارصد فروند «تاماهاوک» می‌سازد. مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی هشدار می‌دهد که آمریکا در درگیری‌های بزرگ آینده با «کمبود شدید» مهمات دقیق مواجه است. بدون مهمات، جنگ طولانی وجود ندارد.
دوم، هزینه اقتصادی غیرقابل تحمل شده است. هزینه مستقیم جنگ به رقم بسیار بالایی رسیده، قیمت نفت از مرز صد دلار گذشته و نرخ وام مسکن به هفت درصد رسیده است. برای دولتی که «مدیریت اقتصاد» را محور کارزار انتخاباتی خود قرار داده، جنگی که تورم را بالا ببرد، معادل خودکشی سیاسی است.
سوم، افکار عمومی و انتخابات، محدودیتی سخت ایجاد کرده‌اند. نظرسنجی پیو نشان می‌دهد نزدیک به شصت درصد آمریکایی‌ها مخالف جنگ‌اند و شکاف خالص مخالفان سی درصد است. هفده نماینده جمهوریخواه علناً خواستار پایان درگیری شده‌اند. پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، جنگ از یک «موضوع سیاست خارجی» به یک «موضوع بقای انتخاباتی» تبدیل شده است.
چهارم، تعهدات جهانی، فضای راهبردی را تنگ کرده است. نیروی دریایی آمریکا کشتی‌های خود را از اروپا و آسیا به فرماندهی مرکزی منتقل کرده است. تعبیر ژنرال باوئر گویاست: «وزرای دفاع با بودجه کافی وارد فروشگاه می‌شوند، اما قفسه‌ها خالی است.» کشیده شدن به یک جنگ فرسایشی در خاورمیانه، یعنی واگذاری همزمان فضا در هندوپاسیفیک و اروپا.
این چهار محدودیت همگی به یک نتیجه اشاره می‌کنند: حمله محدود — کوتاه، پرحجم و با اثر نمایشی روشن — تنها گزینه نظامی قابل استفاده برای واشنگتن خواهد بود. هدف آن، شکست ایران نیست؛ هدف آن، ساختن «دستاوردی» قابل نمایش برای مهار فشارهای داخلی است. اما ایران صریحاً اعلام کرده که پاسخ این بار «متفاوت خواهد بود» و ممکن است جنگ را به دریای سرخ، اقیانوس هند و حتی دورتر بکشاند. اگر چنین شود، آمریکا با وضعیتی روبه‌رو می‌شود که بیش از همه از آن می‌ترسید: جنگی که خود آغاز کرده، اما نمی‌تواند با ریتم خودش پایان دهد.
محاسبه تهران شاید دقیقاً همین باشد — واشنگتن را در فاصله میان «جنگیدن» و «نجنگیدن»، در برابر پرسشی بی‌پاسخ بگذارد: چگونه بدون اعتراف به شکست، متوقف شود؟
http://ble.ir/nabi111
۴۲۱