۱۱
*معضل پرورش عقرب در ایران؛ وقتی یک گزارش ناقص، رؤیای تیلیاردر شدن را میسازد
هر زمان که شرایط اقتصادی سختتر میشود، طبیعی است که بسیاری از افراد به دنبال راهی برای افزایش درآمد باشند؛ بهویژه اگر آن راه، میانبری برای رسیدن به ثروت به نظر برسد.
چند سال پیش، گزارشی از صدا و سیما درباره ارزش بالای سم عقرب پخش شد. در آن گزارش بیشتر درباره قیمت بالای سم صحبت شد، اما کمتر به سختیها، هزینهها و چالشهای این کسبوکار پرداخته شد. همین موضوع باعث شد عدهای تصور کنند با شکار و گرفتن چند عقرب، میتوانند در مدت کوتاهی به درآمدهای بسیار بالا یا حتی میلیون دلاری برسند.
در این سالها، بعضی از کسانی که با من آشنایی داشته اند درباره راهاندازی مزرعه پرورش عقرب یا استخراج سم از من سؤال کردهاند و درخواست راهنمایی یا همکاری داشتهاند. اگر فقط همین تعداد را ملاک قرار دهیم، میتوان حدس زد که این نوع گزارشها و تبلیغات تا چه اندازه برای مردم جذاب بوده است.
اما واقعیت این است که پرورش عقرب، اگرچه در ظاهر یک کسبوکار پردرآمد به نظر میرسد، اما چالشهای فراوانی دارد. باید مجوزهای لازم را از مراجع ذیصلاح دریافت کنید، گونههای مختلف عقرب را بهخوبی بشناسید، شرایط استاندارد نگهداری، تکثیر و تغذیه عقربهای بالغ و بچهعقربها را فراهم کنید، اصول ایمنی و بهداشتی را رعایت کنید و برای استخراج، نگهداری و انتقال سم نیز استانداردهای لازم را در نظر بگیرید.
اما شاید مهمترین و سختترین بخش ماجرا، چیزی باشد که کمتر درباره آن صحبت میشود؛ پیدا کردن مشتری واقعی. بازار خرید سم عقرب بسیار محدودتر از چیزی است که در تبلیغات دیده میشود و خریداران معتبر معمولاً استانداردهای مشخص و سختگیرانهای برای پذیرش محصول دارند.
البته منظورم این نیست که نباید وارد چنین کسبوکارهایی شد. اتفاقاً بسیاری از پیشرفتهای بزرگ با پذیرش ریسک به دست آمدهاند؛ اما ریسک باید آگاهانه باشد، نه هیجانی.
اگر کسی واقعاً قصد ورود به این حوزه را دارد، به نظر من بهتر است به جای اینکه ابتدا شروع به پرورش عقرب کند، اول مشتری پیدا کند.* با خریدار صحبت کند، استانداردهای موردنیاز او را بداند، از شرایط خرید، حجم موردنیاز، کیفیت، نحوه بستهبندی، مجوزها و الزامات بهداشتی مطلع شود. اگر بعد از این بررسیها دید که توانایی تأمین آن استانداردها را دارد، آن وقت با مطالعه، برنامهریزی و تحقیق کامل وارد این کسبوکار شود.
هر زمان که شرایط اقتصادی سختتر میشود، طبیعی است که بسیاری از افراد به دنبال راهی برای افزایش درآمد باشند؛ بهویژه اگر آن راه، میانبری برای رسیدن به ثروت به نظر برسد.
چند سال پیش، گزارشی از صدا و سیما درباره ارزش بالای سم عقرب پخش شد. در آن گزارش بیشتر درباره قیمت بالای سم صحبت شد، اما کمتر به سختیها، هزینهها و چالشهای این کسبوکار پرداخته شد. همین موضوع باعث شد عدهای تصور کنند با شکار و گرفتن چند عقرب، میتوانند در مدت کوتاهی به درآمدهای بسیار بالا یا حتی میلیون دلاری برسند.
در این سالها، بعضی از کسانی که با من آشنایی داشته اند درباره راهاندازی مزرعه پرورش عقرب یا استخراج سم از من سؤال کردهاند و درخواست راهنمایی یا همکاری داشتهاند. اگر فقط همین تعداد را ملاک قرار دهیم، میتوان حدس زد که این نوع گزارشها و تبلیغات تا چه اندازه برای مردم جذاب بوده است.
اما واقعیت این است که پرورش عقرب، اگرچه در ظاهر یک کسبوکار پردرآمد به نظر میرسد، اما چالشهای فراوانی دارد. باید مجوزهای لازم را از مراجع ذیصلاح دریافت کنید، گونههای مختلف عقرب را بهخوبی بشناسید، شرایط استاندارد نگهداری، تکثیر و تغذیه عقربهای بالغ و بچهعقربها را فراهم کنید، اصول ایمنی و بهداشتی را رعایت کنید و برای استخراج، نگهداری و انتقال سم نیز استانداردهای لازم را در نظر بگیرید.
اما شاید مهمترین و سختترین بخش ماجرا، چیزی باشد که کمتر درباره آن صحبت میشود؛ پیدا کردن مشتری واقعی. بازار خرید سم عقرب بسیار محدودتر از چیزی است که در تبلیغات دیده میشود و خریداران معتبر معمولاً استانداردهای مشخص و سختگیرانهای برای پذیرش محصول دارند.
البته منظورم این نیست که نباید وارد چنین کسبوکارهایی شد. اتفاقاً بسیاری از پیشرفتهای بزرگ با پذیرش ریسک به دست آمدهاند؛ اما ریسک باید آگاهانه باشد، نه هیجانی.
اگر کسی واقعاً قصد ورود به این حوزه را دارد، به نظر من بهتر است به جای اینکه ابتدا شروع به پرورش عقرب کند، اول مشتری پیدا کند.* با خریدار صحبت کند، استانداردهای موردنیاز او را بداند، از شرایط خرید، حجم موردنیاز، کیفیت، نحوه بستهبندی، مجوزها و الزامات بهداشتی مطلع شود. اگر بعد از این بررسیها دید که توانایی تأمین آن استانداردها را دارد، آن وقت با مطالعه، برنامهریزی و تحقیق کامل وارد این کسبوکار شود.
۴۱
🦟 تجربه موفق کنترل پشههای آئدس در ایتالیا؛ حاصل تلاش پروفسور اصغر تالبلاغی و همکاران در استفاده از مدیریت یکپارچه ناقلین و روشهای هدفمند کنترل که باعث توجه رسانه های ایتالیا به این برنامه شده است. در سالهای اخیر، افزایش گسترش پشههای مهاجم از جمله Aedes albopictus (پشه ببری آسیایی) و افزایش خطر بیماریهای منتقله توسط پشهها،بسیاری از کشورهای اروپایی را به سمت توسعه برنامههای دقیقتر پایش و کنترل ناقلین سوق داده است.
یکی از نمونههای قابل توجه در این زمینه، برنامه کنترل پشه در منطقه پیمونت (Piedmont) ایتالیا است که با هدف کاهش ورود پشهها از مناطق کشاورزی و شالیزاری اطراف مناطق مسکونی اجرا شده است.
در اجرای این برنامهها، متخصصانی مانند دکتر اصغر تالبلاغی (Dr. Asghar Talbalaghi)، از چهرههای شناختهشده حوزه کنترل ناقلین در اروپا، نقش علمی و اجرایی داشتهاند. دکتر تالبلاغی سابقه طولانی در زمینه مدیریت برنامههای کنترل پشه، پایش حشرهشناختی و توسعه راهبردهای مدیریت یکپارچه ناقلین دارد. از مهمترین مسئولیتهای علمی ایشان، ریاست انجمن اروپایی کنترل پشهها (European Mosquito Control Association؛ EMCA) بوده است؛ انجمنی که نقش مهمی در تبادل تجربیات علمی، ارتباط میان متخصصان و توسعه روشهای نوین کنترل پشه در اروپا ایفا میکند. در حال حاضر نیز در ایتالیا در حوزه مدیریت و برنامهریزی کنترل ناقلین فعالیت دارد و همراه با سایر متخصصان این حوزه در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامههای کنترل پشه مشارکت میکند.
در این برنامه، تیمهای تخصصی کنترل ناقلین با استفاده از اصول مدیریت یکپارچه ناقلین (Integrated Vector Management؛ IVM)، شامل پایش جمعیت پشهها، شناخت رفتار و زیستشناسی گونه هدف، انتخاب زمان و مکان مناسب عملیات و ارزیابی اثربخشی، اقدام به کنترل جمعیت پشهها کردند.
در شهر آلِساندریا (Alessandria)، یکی از روشهای بهکاررفته، استفاده از فرآوردهای با منشأ طبیعی حاصل از گل داوودی (Chrysanthemum) بوده است. این ترکیبات، منبع طبیعی پیرترینها هستند که به دلیل اثر حشرهکشی تماسی، در برخی برنامههای کنترل پشه مورد استفاده قرار میگیرند.
در این طرح، خودروهای مجهز به تجهیزات مهپاشی در ساعات فعالیت پشهها، مسیرهای مشخصی از مناطق روستایی اطراف شهر را پوشش داده و با ایجاد یک سد محافظ، ورود پشهها به مناطق مسکونی را کاهش دادند.
بر اساس گزارش منتشرشده، اجرای این برنامه توانسته است جمعیت Aedes caspius را حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهد.
موفقیت چنین برنامههایی نشان میدهد که کنترل پایدار پشهها، وابسته به استفاده از یک ابزار منفرد نیست، بلکه حاصل ترکیب دانش حشرهشناسی، پایش مستمر، شناخت اکولوژی ناقل، انتخاب صحیح روش کنترل و همکاری میان متخصصان، مدیریت شهری و نظام سلامت است.پ ن: این تصویر خاطره انگیز از حضور ایشان در ایران مربوط به حدود ۱۰ سال پیش و جلسه دفاع پایاننامه دوره کارشناسی ارشد بنده است دکتر اصغر تالبلاغی در کنار پروفسور حسن وطندوست و جمعی از اساتید ارجمند حشرهشناسی پزشکی حضور داشتند. برای استاد گرانقدر، پروفسور وطندوست؛ استاد راهنمای دوره ارشد و دکترای بنده، آرزوی شفای عاجل دارم.
یکی از نمونههای قابل توجه در این زمینه، برنامه کنترل پشه در منطقه پیمونت (Piedmont) ایتالیا است که با هدف کاهش ورود پشهها از مناطق کشاورزی و شالیزاری اطراف مناطق مسکونی اجرا شده است.
در اجرای این برنامهها، متخصصانی مانند دکتر اصغر تالبلاغی (Dr. Asghar Talbalaghi)، از چهرههای شناختهشده حوزه کنترل ناقلین در اروپا، نقش علمی و اجرایی داشتهاند. دکتر تالبلاغی سابقه طولانی در زمینه مدیریت برنامههای کنترل پشه، پایش حشرهشناختی و توسعه راهبردهای مدیریت یکپارچه ناقلین دارد. از مهمترین مسئولیتهای علمی ایشان، ریاست انجمن اروپایی کنترل پشهها (European Mosquito Control Association؛ EMCA) بوده است؛ انجمنی که نقش مهمی در تبادل تجربیات علمی، ارتباط میان متخصصان و توسعه روشهای نوین کنترل پشه در اروپا ایفا میکند. در حال حاضر نیز در ایتالیا در حوزه مدیریت و برنامهریزی کنترل ناقلین فعالیت دارد و همراه با سایر متخصصان این حوزه در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامههای کنترل پشه مشارکت میکند.
در این برنامه، تیمهای تخصصی کنترل ناقلین با استفاده از اصول مدیریت یکپارچه ناقلین (Integrated Vector Management؛ IVM)، شامل پایش جمعیت پشهها، شناخت رفتار و زیستشناسی گونه هدف، انتخاب زمان و مکان مناسب عملیات و ارزیابی اثربخشی، اقدام به کنترل جمعیت پشهها کردند.
در شهر آلِساندریا (Alessandria)، یکی از روشهای بهکاررفته، استفاده از فرآوردهای با منشأ طبیعی حاصل از گل داوودی (Chrysanthemum) بوده است. این ترکیبات، منبع طبیعی پیرترینها هستند که به دلیل اثر حشرهکشی تماسی، در برخی برنامههای کنترل پشه مورد استفاده قرار میگیرند.
در این طرح، خودروهای مجهز به تجهیزات مهپاشی در ساعات فعالیت پشهها، مسیرهای مشخصی از مناطق روستایی اطراف شهر را پوشش داده و با ایجاد یک سد محافظ، ورود پشهها به مناطق مسکونی را کاهش دادند.
بر اساس گزارش منتشرشده، اجرای این برنامه توانسته است جمعیت Aedes caspius را حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهد.
موفقیت چنین برنامههایی نشان میدهد که کنترل پایدار پشهها، وابسته به استفاده از یک ابزار منفرد نیست، بلکه حاصل ترکیب دانش حشرهشناسی، پایش مستمر، شناخت اکولوژی ناقل، انتخاب صحیح روش کنترل و همکاری میان متخصصان، مدیریت شهری و نظام سلامت است.پ ن: این تصویر خاطره انگیز از حضور ایشان در ایران مربوط به حدود ۱۰ سال پیش و جلسه دفاع پایاننامه دوره کارشناسی ارشد بنده است دکتر اصغر تالبلاغی در کنار پروفسور حسن وطندوست و جمعی از اساتید ارجمند حشرهشناسی پزشکی حضور داشتند. برای استاد گرانقدر، پروفسور وطندوست؛ استاد راهنمای دوره ارشد و دکترای بنده، آرزوی شفای عاجل دارم.
۳۱
ویدیوی گزارش از اقدامات کنترل طبیعی پشه های جنس آئدس با ترکیبات فراورده های طبیعی از گیاهان تیره گل های داوودی،در رسانه های ایتالیا در مصاحبه با دکتر تالبلاغی
۳
Delusory parasitosis (توهم آلودگی به انگل) وقتی حشرهای وجود ندارد، اما فرد مطمئن است که حشرات همهجا هستند!
در سالهایی که با آفات و مشکلات حشرات خانگی سروکار داشتهام، با مواردی مواجه شدهام که شاید برای کسی که این موضوع را از نزدیک ندیده باشد، باورکردنی نباشد.
گاهی فرد با اطمینان کامل میگوید:
«حشرات ریزی روی بدنم هستند.»
«داخل پوستم میروند.»
«شبها روی بدنم راه میروند.»
«توی فرش و وسایل خانه هستند.»
اما هرچه محیط را دقیقتر بررسی میکنیم، هیچ حشره یا انگل قابلمشاهدهای پیدا نمیشود.
یکی از علل احتمالی چنین شرایطی میتواند پارازیتوزیس توهمی باشد؛ حالتی که فرد باور دارد بدن یا محیط زندگیاش به وسیله حشرات، کنهها، انگلها یا موجودات بسیار ریز آلوده شده است، در حالی که بررسیهای دقیق چنین آلودگیای را تأیید نمیکنند.
در یک مورد عجیب
در یکی از موارد، فرد تقریباً تمام وسایل خانه را بیرون ریخته بود و فقط یک محل برای خواب خودش باقی گذاشته بود؛ یک موکت حدوداً دو متری که روی همان موکت، لایهای چند سانتیمتری از پودر حشرهکش ریخته بود و خودش روی آن میخوابید!
نکته تلختر اینکه قبل از مراجعه به ما، شرکت های مختلف با دریافت هزینههای قابلتوجه، بدون اینکه حتی یک حشره پیدا کنند، چندین بار خانه را با سموم مختلف سمپاشی کرده بودند.
یعنی فرد هر بار که احساس میکرد هنوز «حشرات وجود دارند»، تصور میکرد سم قبلی اثر نکرده و دوباره برای سمپاشی هزینه میکرد.
در حالی که مشکل اصلی جای دیگری بود.
در یک مورد تاسف انگیز دیگر، خانمی بعد از دفعات متعدد مشاوره و بررسی و حتی مراجعه به روانپزشک و مصرف دارو، همچنان کاملاً معتقد بود خانهاش به حشرات آلوده است.
متأسفانه وضعیت او به جایی رسید که یک روز خانهاش را آتش زد.
این مورد یک هشدار جدی برای شرکت های کنترل افات است که بعضی از این موارد صرفاً یک مشکل مربوط به «آفت خانگی» نیستند و میتوانند به یک مسئله جدی پزشکی و ایمنی تبدیل شوند.
مورد دیگر؛ حشراتی که در پوست سر فرو میرفتند!
مورد دیگر یک اقای مجرد بود که تنها زندگی می کرد تصور می کرد حشرات بسیار ریزی داخل پوست سرش فرو میروند.
هر روز سرش را با تیغ میتراشید و با انواع شامپوهای ضد انگل سرش را شستشو میداد با وجود این، همچنان احساس میکرد این موجودات در پوست سرش حرکت میکنند و وارد پوست میشوند. بررسیها و آزمایشها هیچ چیزی نشان نمی داد. جالبتر اینکه او بهشدت از دامادشان شاکی بود و معتقد بود این حشرات را او وارد خانه کرده است.
چه کسانی بیشتر در معرض این مشکل هستند؟
این اختلال میتواند در افراد مختلف دیده شود، اما در برخی گروهها بیشتر گزارش شده است؛ از جمله افراد میانسال و سالمند، زنان، افراد دچار انزوای اجتماعی یا تنهایی، و افرادی که برخی بیماریهای جسمی، عصبی یا اختلالات روانی زمینهای دارند.
البته این موارد بهتنهایی به معنی ابتلا نیستند و تشخیص باید توسط پزشک انجام شود.
یک نکته مهم
اگر کسی احساس میکند حشرهای در خانه وجود دارد، قبل از سمپاشی باید حشره شناسایی شود.
اینکه فرد احساس گزش دارد، چیزی روی پوستش احساس میکند یا ذراتی روی لباس و فرش پیدا میکند، بهتنهایی ثابت نمیکند که حشرهای وجود دارد.
از طرف دیگر، اگر حشرهای واقعاً وجود داشته باشد، باید آن را پیدا و شناسایی کرد و سپس بر اساس نوع آفت، سم مناسب و روش صحیح مبارزه را انتخاب کرد.
سمپاشی بدون شناسایی آفت، مخصوصاً تکرار چندباره آن، میتواند بسیار خطرناک باشد.
ریختن پودر حشرهکش روی محلی که انسان روی آن میخوابد، نهتنها آفت را حل نمیکند، بلکه میتواند سلامت فرد را به خطر بیندازد.
و یک جمله که به نظرم باید همیشه در ذهن هر کارشناس مبارزه با آفات باشد:
گاهی مهمترین خدمتی که یک کارشناس شرکت کنترل افت میتواند به یک مراجعهکننده بکند، این است که با اطمینان علمی بگوید: «حشرهای پیدا نشد؛ بنابراین قبل از اینکه دوباره سم بزنید، باید دنبال علت دیگری بگردیم.»
#حشره_شناسی #پارازیتوزیس_توهمی #آفات_خانگی #سمپاشی #مبارزه_با_آفات #ساس #کک #شپش #کنه #مایت #پزشکی_حشره_شناسی #مسمومیت_با_سموم
در سالهایی که با آفات و مشکلات حشرات خانگی سروکار داشتهام، با مواردی مواجه شدهام که شاید برای کسی که این موضوع را از نزدیک ندیده باشد، باورکردنی نباشد.
گاهی فرد با اطمینان کامل میگوید:
«حشرات ریزی روی بدنم هستند.»
«داخل پوستم میروند.»
«شبها روی بدنم راه میروند.»
«توی فرش و وسایل خانه هستند.»
اما هرچه محیط را دقیقتر بررسی میکنیم، هیچ حشره یا انگل قابلمشاهدهای پیدا نمیشود.
یکی از علل احتمالی چنین شرایطی میتواند پارازیتوزیس توهمی باشد؛ حالتی که فرد باور دارد بدن یا محیط زندگیاش به وسیله حشرات، کنهها، انگلها یا موجودات بسیار ریز آلوده شده است، در حالی که بررسیهای دقیق چنین آلودگیای را تأیید نمیکنند.
در یک مورد عجیبدر یکی از موارد، فرد تقریباً تمام وسایل خانه را بیرون ریخته بود و فقط یک محل برای خواب خودش باقی گذاشته بود؛ یک موکت حدوداً دو متری که روی همان موکت، لایهای چند سانتیمتری از پودر حشرهکش ریخته بود و خودش روی آن میخوابید!
نکته تلختر اینکه قبل از مراجعه به ما، شرکت های مختلف با دریافت هزینههای قابلتوجه، بدون اینکه حتی یک حشره پیدا کنند، چندین بار خانه را با سموم مختلف سمپاشی کرده بودند.
یعنی فرد هر بار که احساس میکرد هنوز «حشرات وجود دارند»، تصور میکرد سم قبلی اثر نکرده و دوباره برای سمپاشی هزینه میکرد.
در حالی که مشکل اصلی جای دیگری بود.
در یک مورد تاسف انگیز دیگر، خانمی بعد از دفعات متعدد مشاوره و بررسی و حتی مراجعه به روانپزشک و مصرف دارو، همچنان کاملاً معتقد بود خانهاش به حشرات آلوده است.متأسفانه وضعیت او به جایی رسید که یک روز خانهاش را آتش زد.
این مورد یک هشدار جدی برای شرکت های کنترل افات است که بعضی از این موارد صرفاً یک مشکل مربوط به «آفت خانگی» نیستند و میتوانند به یک مسئله جدی پزشکی و ایمنی تبدیل شوند.
مورد دیگر؛ حشراتی که در پوست سر فرو میرفتند!مورد دیگر یک اقای مجرد بود که تنها زندگی می کرد تصور می کرد حشرات بسیار ریزی داخل پوست سرش فرو میروند.
هر روز سرش را با تیغ میتراشید و با انواع شامپوهای ضد انگل سرش را شستشو میداد با وجود این، همچنان احساس میکرد این موجودات در پوست سرش حرکت میکنند و وارد پوست میشوند. بررسیها و آزمایشها هیچ چیزی نشان نمی داد. جالبتر اینکه او بهشدت از دامادشان شاکی بود و معتقد بود این حشرات را او وارد خانه کرده است.
چه کسانی بیشتر در معرض این مشکل هستند؟این اختلال میتواند در افراد مختلف دیده شود، اما در برخی گروهها بیشتر گزارش شده است؛ از جمله افراد میانسال و سالمند، زنان، افراد دچار انزوای اجتماعی یا تنهایی، و افرادی که برخی بیماریهای جسمی، عصبی یا اختلالات روانی زمینهای دارند.
البته این موارد بهتنهایی به معنی ابتلا نیستند و تشخیص باید توسط پزشک انجام شود.
یک نکته مهم اگر کسی احساس میکند حشرهای در خانه وجود دارد، قبل از سمپاشی باید حشره شناسایی شود.
اینکه فرد احساس گزش دارد، چیزی روی پوستش احساس میکند یا ذراتی روی لباس و فرش پیدا میکند، بهتنهایی ثابت نمیکند که حشرهای وجود دارد.
از طرف دیگر، اگر حشرهای واقعاً وجود داشته باشد، باید آن را پیدا و شناسایی کرد و سپس بر اساس نوع آفت، سم مناسب و روش صحیح مبارزه را انتخاب کرد.
سمپاشی بدون شناسایی آفت، مخصوصاً تکرار چندباره آن، میتواند بسیار خطرناک باشد.
ریختن پودر حشرهکش روی محلی که انسان روی آن میخوابد، نهتنها آفت را حل نمیکند، بلکه میتواند سلامت فرد را به خطر بیندازد.و یک جمله که به نظرم باید همیشه در ذهن هر کارشناس مبارزه با آفات باشد:
گاهی مهمترین خدمتی که یک کارشناس شرکت کنترل افت میتواند به یک مراجعهکننده بکند، این است که با اطمینان علمی بگوید: «حشرهای پیدا نشد؛ بنابراین قبل از اینکه دوباره سم بزنید، باید دنبال علت دیگری بگردیم.»#حشره_شناسی #پارازیتوزیس_توهمی #آفات_خانگی #سمپاشی #مبارزه_با_آفات #ساس #کک #شپش #کنه #مایت #پزشکی_حشره_شناسی #مسمومیت_با_سموم
۲
عکسی از یک مانتیس در حالت دفاعی
وقتی احساس خطر کند، بالهای عقبی خود را ناگهان باز میکند و نقشهای چشممانند روی آنها را به نمایش میگذارد؛ نمایشی که میتواند مهاجم را برای لحظاتی غافلگیر کند. این رفتار نمونهای زیبا از دفاع فریبنده در دنیای حشرات است؛ جایی که یک حشره کوچک، با استفاده از رنگ و طرح بدنش، خود را بسیار بزرگتر و خطرناکتر از آنچه هست نشان میدهد.
طبیعت همیشه برای دفاع، به سلاح نیاز ندارد؛ گاهی یک جفت «چشم» روی بالها کافی است!
وقتی احساس خطر کند، بالهای عقبی خود را ناگهان باز میکند و نقشهای چشممانند روی آنها را به نمایش میگذارد؛ نمایشی که میتواند مهاجم را برای لحظاتی غافلگیر کند. این رفتار نمونهای زیبا از دفاع فریبنده در دنیای حشرات است؛ جایی که یک حشره کوچک، با استفاده از رنگ و طرح بدنش، خود را بسیار بزرگتر و خطرناکتر از آنچه هست نشان میدهد.
طبیعت همیشه برای دفاع، به سلاح نیاز ندارد؛ گاهی یک جفت «چشم» روی بالها کافی است!
۲۱
### یک «هواپیمای سوخترسان» در دنیای حشرات!
به این حشره نگاه کنید؛ گویی در هوا متوقف شده است!
*Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758)، یکی از شگفتانگیزترین شب پره های خانواده Sphingidae است؛ حشرهای که هنگام تغذیه از شهد، بدون نشستن روی گل، در مقابل آن درجا پرواز میکند.
بالها با سرعتی حدود ۷۰ تا ۷۵ بار در ثانیه حرکت میکنند و همین ضربان فوقالعاده سریع، امکان حفظ موقعیت در هوا را فراهم میکند. مطالعات آیرودینامیکی نیز پرواز درجا در این گونه و گردابههای ایجادشده توسط حرکت بالها را بررسی کردهاند.
اما صحنهای که میبینیم فقط «بالزدن سریع» نیست.
این حشره باید همزمان چند کار را انجام دهد:
موقعیت بدنش را تقریباً ثابت نگه دارد؛
حرکت گل و جریان هوا را جبران کند؛
خرطوم بلند خود را دقیقاً به محل شهد برساند؛
و در همان لحظه، شهد را بدون توقف در پرواز دریافت کند.
در واقع، هنگام تغذیه، پرواز و تغذیه کاملاً به هم گره خوردهاند. پژوهشها نشان دادهاند که این حشره از اطلاعات بینایی و همچنین اطلاعات حسی مربوط به شاخکها برای کنترل موقعیت خود در هنگام پرواز درجا استفاده میکند.
از این زاویه، تشبیه آن به یک هواپیمای سوخترسان چندان هم بیراه نیست:
تصور کنید هواپیمایی در مقابل یک مخزن پرواز خود را حفظ کند، در حالی که بدون فرود آمدن، یک لوله باریک را وارد مخزن کرده و همزمان در حال سوختگیری باشد!
البته اینجا «مخزن»، گل است و «سوخت»، شهد.
خرطوم این حشره نیز حدود ۲۵ تا ۲۸ میلیمتر طول دارد و به آن اجازه میدهد به شهد گلهایی دسترسی پیدا کند که برای بسیاری از حشرات دیگر دسترسپذیر نیست.
جالبتر اینکه این رفتار فقط یک نمایش خارقالعاده از کنترل پرواز نیست؛ رفتوآمد سریع بین گلها باعث میشود این حشره در گردهافشانی نیز نقش داشته باشد.
چند دهم گرم وزن؛ حدود ۷۰ ضربه بال در هر ثانیه؛ و پروازی که بیشتر شبیه فناوری هوانوردی است تا یک حشره!*
#حشره_شناسی #Macroglossum_stellatarum #Sphingidae #پرواز_درجا #Hovering #گرده_افشانی #رفتار_حشرات #حشرات_شگفت_انگیز
یک «هواپیمای سوخترسان» در دنیای حشرات!به این حشره نگاه کنید؛ گویی در هوا متوقف شده است!
*Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758)، یکی از شگفتانگیزترین شب پره های خانواده Sphingidae است؛ حشرهای که هنگام تغذیه از شهد، بدون نشستن روی گل، در مقابل آن درجا پرواز میکند.
بالها با سرعتی حدود ۷۰ تا ۷۵ بار در ثانیه حرکت میکنند و همین ضربان فوقالعاده سریع، امکان حفظ موقعیت در هوا را فراهم میکند. مطالعات آیرودینامیکی نیز پرواز درجا در این گونه و گردابههای ایجادشده توسط حرکت بالها را بررسی کردهاند.
اما صحنهای که میبینیم فقط «بالزدن سریع» نیست.
این حشره باید همزمان چند کار را انجام دهد:
موقعیت بدنش را تقریباً ثابت نگه دارد؛ حرکت گل و جریان هوا را جبران کند؛ خرطوم بلند خود را دقیقاً به محل شهد برساند؛ و در همان لحظه، شهد را بدون توقف در پرواز دریافت کند.در واقع، هنگام تغذیه، پرواز و تغذیه کاملاً به هم گره خوردهاند. پژوهشها نشان دادهاند که این حشره از اطلاعات بینایی و همچنین اطلاعات حسی مربوط به شاخکها برای کنترل موقعیت خود در هنگام پرواز درجا استفاده میکند.
از این زاویه، تشبیه آن به یک هواپیمای سوخترسان چندان هم بیراه نیست:
تصور کنید هواپیمایی در مقابل یک مخزن پرواز خود را حفظ کند، در حالی که بدون فرود آمدن، یک لوله باریک را وارد مخزن کرده و همزمان در حال سوختگیری باشد!
البته اینجا «مخزن»، گل است و «سوخت»، شهد.
خرطوم این حشره نیز حدود ۲۵ تا ۲۸ میلیمتر طول دارد و به آن اجازه میدهد به شهد گلهایی دسترسی پیدا کند که برای بسیاری از حشرات دیگر دسترسپذیر نیست.
جالبتر اینکه این رفتار فقط یک نمایش خارقالعاده از کنترل پرواز نیست؛ رفتوآمد سریع بین گلها باعث میشود این حشره در گردهافشانی نیز نقش داشته باشد.
چند دهم گرم وزن؛ حدود ۷۰ ضربه بال در هر ثانیه؛ و پروازی که بیشتر شبیه فناوری هوانوردی است تا یک حشره!*
#حشره_شناسی #Macroglossum_stellatarum #Sphingidae #پرواز_درجا #Hovering #گرده_افشانی #رفتار_حشرات #حشرات_شگفت_انگیز
۶
۶
۶
فیلم زیبایی از این حشره روی گلهای بالکن
۳