پارادوکس پیروزی تاکتیکی و بن‌بست راهبردی؛ دگردیسی جنگ از آسمان به آبراههاجنگ رمضان دیگر فقط عملیات هوایی محدود نیست. این تقابل، به آزمونی تاریخی برای معماری امنیتی خاورمیانه، تاب‌آوری اقتصاد جهانی و اعتبار بازدارندگی واشنگتن تبدیل شده است.
مرکز ثقل منازعه از «آسمان ایران» به «گلوگاه هرمز» تغییر مکان داده است. در یک سوی میدان:مؤسسه هریتیج با تکیه بر دکترین «صلح از طریق قدرت»، این نبرد را نقطه پایان دیپلماسی بی‌پشتوانه و بازگشت اقتدار سخت آمریکا می‌داند. در سوی دیگر میدان:اندیشکده‌هایی مانند بروکینگز و رند این خوش‌بینی را به چالش می‌کشند. استدلال آنها این است که حتی با فرض وارد آمدن ضربات مهلک به زیرساخت‌های دفاعی ایران، تسلط یا توانایی اخلال تهران در تنگه هرمز، موازنه قدرت را دستخوش تغییر کرده و انرژی جهان را به اهرم فشاری بی‌بدیل تبدیل کرده است. نکته کلیدی از گزارش رند:در دکترین «بازدارندگی ادراکی»، برای فلج کردن اقتصاد جهانی الزاماً نیازی به مین‌گذاری گسترده نیست؛ بلکه اشاعه روانی و ادراکِ وجود تهدید در آبراه هرمز برای توقف ترافیک کشتیرانی بین‌المللی کفایت می‌کند. سه لایه دگردیسی راهبردی در این یادداشت بررسی شده است:۱. خطای محاسباتی در جنگ اقتصادی و پایان رؤیای «مصون‌سازی ژئوپلیتیک» اعرابانتظار می‌رفت فشارهای خردکننده به فروپاشی حاکمیت بینجامد، اما در عمل به کاتالیزوری برای نظامی‌تر شدن اقتصاد ایران بدل شد. ایران با راهبرد «چندمیدانی»، بقای خود را از طریق توزیع هزینه و گسترش میدان منازعه دنبال کرد. امروز پایتخت‌های عربی دریافته‌اند که پیشبرد پروژه‌هایی چون چشم‌انداز ۲۰۳۰ در سایه جنگی که هرمز را به گروگان گرفته، سرابی بیش نیست.۲. تولد میدان‌های نبرد نوین و گذار از «قدرت آتش» به «مدیریت پیامد»اهداف راهبردی دیگر به پایگاه‌های نظامی محدود نمی‌شوند؛ دیتاسنترها، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و کریدورهای تجاری بین‌المللی به خط مقدم تقابل تبدیل شده‌اند. ایران با درک نقطه آسیب‌پذیر اقتصادهای نوظهور منطقه، جنگ شناختی و زیرساختی هدفمندی را علیه آینده پسا‌نفتی و مبتنی بر هوش مصنوعی کشورهای عربی طراحی کرده است.
۳. بازتاب ترکش‌های منازعه در محاسبات پکن و مسکواندیشکده‌های چینی، جنگ ایران را اهرم فشاری در رقابت واشنگتن-پکن دانسته و مؤسسات روسی آن را به مثابه «آزمون فشار» برای کارآمدی نهادهایی چون بریکس ارزیابی می‌کنند.
پیروزِ میدان الزاماً شلیک‌کننده سهمگین‌ترین موشک‌ها نیست، بلکه بازیگری است که تاب‌آوری بیشتری در میان ویرانه‌ها داشته باشد. نویسنده: امیرحسین صادقیمدیر میز اندیشکده‌ها، اداره شبکه‌سازی و شتابدهی مرکز نوآوری قوه مقننه متن کامل یادداشت را در سایت مرکز نوآوری بخوانید:https://lcih.ir/paradox-piroozi-taktiki/ کانال مرکز نوآوری در بله:@lcih_ir@newsaz#تنگه_هرمز#جنگ_رمضان#بازدارندگی_ادراکی#اندیشکده_ها#نظم_جدید_جهانی#مرکز_نوآوری_قوه_مقننه#نوساز
توسعه فناوری‌های دوگانه در ایران؛ درس‌هایی از گذشته، انتخاب‌هایی برای آینده آیا فناوری فقط یک ابزار است یا تجلی عینی قدرت و کنترل در عرصه جهانی؟ چرا توسعه فناوری‌های پیشرفته در ایران همیشه با اصطکاک‌های ژئوپلیتیک همراه بوده است؟ هوش مصنوعی و کوانتوم چه تفاوتی با فناوری‌های قبلی دارند و چرا این فرصت، یک‌باره است؟این یادداشت تخصصی، نگاهی عمیق به اقتصاد سیاسی فناوری‌های دوگانه دارد و به ما می‌گوید که موفقیت در این حوزه، فقط به تربیت مهندس و توسعه زیرساخت فنی محدود نمی‌شود؛ بلکه به حضور فعال در مجامع بین‌المللی، استانداردسازی و دیپلماسی فناوری بستگی دارد.
قانون نانوشته اما بی‌رحمانه این است:
«اگر دور میز چانه‌زنی نباشید، قطعاً روی میز خواهید بود.»
نویسنده: سید رضا میرزایی – پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه متن کامل یادداشت را در سایت مرکز نوآوری بخوانید:https://lcih.ir/?p=23583&preview=true کانال مرکز نوآوری در بله:@lcih_ir@newsaz#فناوری_های_دوگانه#اقتصاد_سیاسی#هوش_مصنوعی#کوانتوم#دیپلماسی_فناوری#مرکز_نوآوری_قوه_مقننه#نوساز
از تنگه هرمز تا آزمایشگاه ملی سیاست‌ورزی دانشجویی؛ چرا ایران به نسل جدیدی از تصمیم‌سازان نیاز دارد؟جنگ رمضان و تحولات پیرامون تنگه هرمز را نمی‌توان فقط به عنوان رخدادی امنیتی نگریست. این لحظه تاریخی، آزمونی بود که نشان داد تصمیم‌گیری ملی، دیگر در مرزهای یک حوزه تخصصی باقی نمی‌ماند.
در چنین پرونده‌هایی، قدرت یک کشور فقط به توان نظامی یا ظرفیت اقتصادی آن وابسته نیست؛ بلکه به کیفیت نظام تصمیم‌سازی و توان پرورش مدیرانی بستگی دارد که بتوانند در شرایط پیچیده و پرابهام، تصمیم‌های مسئولانه و چندبعدی اتخاذ کنند.
آیا نظام آموزشی و دانشگاهی ما، «مدیران، قانون‌گذاران و سیاست‌پژوهانی» را پرورش می‌دهد که پیش از ورود به عرصه واقعی، پیچیدگی تصمیم‌گیری در شرایط بحران را تجربه کرده باشند؟ تجربه اخیر «کمیسیون ویژه پارلمان دانشجویی» با موضوع مدیریت راهبردی تنگه هرمز، نشان داد که می‌توان آموزش حکمرانی را از کلاس‌های صرفاً نظری به محیط‌های تجربه‌محور منتقل کرد. در این برنامه، دانشجویان در جایگاه نمایندگان مجلس، اعضای کمیسیون ویژه، کارشناسان حقوقی و متخصصان اقتصاد انرژی قرار گرفتند و تلاش کردند در تعارض میان منافع ملی، الزامات حقوقی، ملاحظات اقتصادی و پیامدهای بین‌المللی، راه‌حل‌هایی عملی طراحی کنند. پیشنهاد راهبردی این یادداشت:پارلمان دانشجویی باید از یک رویداد آموزشی، به «آزمایشگاه ملی سیاست‌ورزی دانشجویی» تبدیل شود.آزمایشگاهی که هر سال چند پرونده واقعی کشور را انتخاب می‌کند؛ از تنگه هرمز و امنیت انرژی گرفته تا حکمرانی هوش مصنوعی، بحران آب و سیاست همسایگی. خروجی چنین فرایندی می‌تواند به بانک ایده‌های سیاستی کشور تبدیل شود.
نویسنده: عباس صفایی مهر – پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه متن کامل یادداشت را در سایت مرکز نوآوری بخوانید:https://lcih.ir/az-tange-hormoz-ta-azmayeshgah-melli/ کانال مرکز نوآوری در بله:@lcih_ir@newsaz#گروه_تحول#پارلمان_دانشجویی#آزمایشگاه_ملی_سیاست_ورزی#حکمرانی#تنگه_هرمز#مرکز_نوآوری_قوه_مقننه#نوساز
زیست‌بوم رسانه‌ای در زمان جنگ و بحران؛ شریان حیاتی اطلاع‌رسانی و انسجامدر شرایط جنگ و بحران، مدیریت فضای روانی جامعه بیش از هر زمان دیگری به یک زیست‌بوم رسانه‌ای منسجم نیاز دارد؛ زیست‌بومی که در آن اطلاع‌رسانی مرجع، اقدامات میدانی و ابتکارات فرهنگی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
این مقاله با تأکید بر ضرورت پیوند میان این سه حوزه، به این مسئله می‌پردازد که چگونه می‌توان کنش‌های اجتماعی را به پیام‌های رسانه‌ای مؤثر تبدیل کرد؛ مسیری که از یک‌سو به بازتولید اعتماد عمومی و تقویت تاب‌آوری جامعه می‌انجامد و از سوی دیگر، ظرفیت مقابله با جنگ روانی دشمن را افزایش می‌دهد.
در نهایت، آنچه این زیست‌بوم را به یک ضرورت راهبردی تبدیل می‌کند، نقش آن در تقویت انسجام ملی به‌عنوان قدرتمندترین سپر دفاعی کشور است.
مطالعه مقاله «زیست‌بوم رسانه‌ای در زمان جنگ و بحران؛ شریان حیاتی اطلاع‌رسانی و انسجام»https://lcih.ir/zistboom-reanei-dar-zaman-jang/" /> نگارنده: فاطمه مقصودی، پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه @lcih_ir @NewSaz#نوساز#مرکز_نوآوری_قوه_مقننه#زیست_بوم_رسانه‌ای#جنگ_و_بحران#اطلاع‌رسانی#اعتماد_عمومی#تاب‌آوری#انسجام_ملی
۲
شکاف توجهی؛ آسیب پنهان بحران اطلاعاتیدر شرایط بحران، شهروندان تنها با یک بحران بیرونی مواجه نیستند؛ هم‌زمان در معرض حجم گسترده‌ای از اطلاعات، اخبار، روایت‌ها و پیام‌های متناقض قرار می‌گیرند. در این میان، «توجه» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فرآیندهای عصبی ـ شناختی، نقش یک فیلتر را میان انبوه اطلاعات حسی و ظرفیت محدود پردازش آگاهانه ایفا می‌کند.
اما زمانی که فاصله میان آنچه توجه افراد را به خود جلب می‌کند و آنچه برای فهم درست واقعیت ضروری است افزایش پیدا کند، «شکاف توجهی» شکل می‌گیرد؛ شکافی که در بحران‌های اطلاعاتی می‌تواند به ابهام، اضطراب، خستگی شناختی و دوقطبی‌شدن جامعه دامن بزند.
حجم بالای اطلاعات ضدونقیض در بازه‌های کوتاه، هم‌پوشانی و تناقض روایت‌ها و نبود یک نقشه توجه و سازوکار راستی‌آزمایی قابل اتکا، می‌تواند شهروندان را از درک منسجم واقعیت دور کند. پیامد این وضعیت، تنها سردرگمی نیست؛ بلکه ساده‌سازی افراطی، خستگی تصمیم‌گیری و واپس‌زدگی توجهی نیز می‌تواند شکل بگیرد و در نهایت، تعدد روایت‌ها به‌جای افزایش شفافیت، اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
این مقاله، «شکاف توجهی» را نه صرفاً یک مسئله فردی، بلکه نوعی آسیب‌شناسی جمعی در شرایط بحران اطلاعاتی می‌داند و بر ضرورت ترمیم آن از مسیر مداخلات هم‌زمان در سه سطح فردی، نهادی و اجتماعی تأکید می‌کند.
متن کامل مقاله را در لینک زیر بخوانید:https://lcih.ir/shekaf-tavajjohi-dar-bombaran-etelaat/" />نگارنده: حمیده مسلمان نژاد، پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه @newsaz @lcih_ir#شکاف_توجهی #بحران_اطلاعاتی #جنگ_شناختی #جنگ_روایت‌ها #روایت #رسانه #اعتماد_عمومی #سواد_رسانه‌ای #حکمرانی #مرکز_نوآوری_قوه_مقننه
نبرد روایت‌ها در میدان ایکس؛ وقتی رسانه به میدان قدرت تبدیل میشوددر عصر دیپلماسی دیجیتال، یک توییت می‌تواند فراتر از اطلاع‌رسانی، بر افکار عمومی، ادراک امنیتی و حتی بازارهای جهانی اثر بگذارد.
مقاله «نبرد روایت‌ها در میدان ایکس: تحلیل استراتژی‌های رسانه‌ای ایران و غرب» به بررسی تقابل رسانه‌ای ایران و غرب در این میدان می‌پردازد؛ از راهبرد غرب برای ایجاد ابهام و عدم‌قطعیت تا تغییر رویکرد ایران از انفعال به کنشگری فعال و «توییت در برابر توییت».
این مقاله، راهبرد ایران را در سه سطح اقتدار رسمی، خلاقیت دیپلماتیک و کنشگری مردمی بررسی می‌کند؛ رویکردی که با هدف مدیریت روایت، مقابله با جنگ روانی و تثبیت قدرت رسانه‌ای در کنار اقتدار ملی شکل گرفته است.
متن کامل را اینجا بخوانید:https://lcih.ir/nabard-revayatha-dar-meidan-x/" /> نگارنده: فاطمه مقصودی، پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه @newsaz @lcih_ir#نبرد_روایت‌ها #جنگ_روایت‌ها #جنگ_شناختی #رسانه #دیپلماسی_دیجیتال #حکمرانی #سیاستگذاری #قدرت_رسانه‌ای #ایران #مرکز_نوآوری_قوه_مقننه
از میدان نبرد تا معماری نظم؛ چگونه بحران‌ها به ظرفیت تحول فناورانه تبدیل می‌شوند؟جنگ‌ها فقط ویرانی و تغییر موازنه‌های سیاسی به‌جا نمی‌گذارند؛ در دل بحران‌ها، فناوری، دانش، شبکه‌های همکاری و ظرفیت‌هایی شکل می‌گیرد که می‌توانند در صورت بازآرایی و توسعه، به زیرساختی برای تحول علم، فناوری و نوآوری تبدیل شوند.
این یادداشت با طرح مفهوم «نظم‌آفرینی فناورانه»، به این پرسش می‌پردازد که چگونه می‌توان قابلیت‌های شکل‌گرفته در شرایط اضطراری را از «فناوریِ ضرورت» به «قابلیت توسعه» و از «دستاورد مقطعی» به «ظرفیت پایدار» تبدیل کرد؛ مسیری که از شناسایی قابلیت‌ها و ارزیابی آنها آغاز می‌شود و تا آزمون کاربردهای جدید، توسعه و مقیاس‌دهی و یادگیری ادامه می‌یابد.
تجربه جنگ جهانی دوم و بازسازی ژاپن نیز نشان می‌دهد که بهره‌گیری از ظرفیت‌های پسابحران، تنها به تولید فناوری وابسته نیست؛ بلکه به شناسایی گلوگاه‌ها، تمرکز منابع، یادگیری فناورانه و بازآرایی ظرفیت‌های ایجادشده در دوران بحران نیاز دارد. از این منظر، پرسش پس از بحران فقط «چه چیزی از دست رفت؟» نیست؛ بلکه باید پرسید چه چیزی در دل ضرورت ساخته شد که می‌تواند به ظرفیت تحول آینده تبدیل شود؟
" /> نگارنده: فاطمه امین صفار، پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه متن کامل را اینجا بخوانید:https://lcih.ir/nazm-afarini-fannavarane-chegoone/ @newsaz @lcih_ir#نظم‌آفرینی_فناورانه #فناوری #نوآوری #علم_و_فناوری #حکمرانی_فناوری #سیاستگذاری_فناوری #پساجنگ #بحران #توسعه #بازسازی #مرکز_نوآوری_قوه_مقننه#نوساز
تاریخ؛ از روایت گذشته تا ابزاری برای اندیشیدن در سیاستگذاریارزش تاریخ در سیاستگذاری، صرفاً به شناخت وقایع گذشته یا استخراج درس‌های آماده از تجربه‌های پیشین محدود نمی‌شود؛ بلکه در تبدیل تاریخ به شیوه‌ای برای اندیشیدن درباره مسائل پیچیده است. تفکر تاریخی با قرار دادن مسائل در بستر شکل‌گیری آنها، به سیاستگذاران کمک می‌کند فرضیات بدیهی را به چالش بکشند، با عدم‌قطعیت و رخدادهای غیرمنتظره مواجه شوند و از ساده‌سازی روابط علّی پرهیز کنند.
این یادداشت با تأکید بر مفهوم «تاریخ کاربردی در سیاستگذاری»، به ضرورت عبور از تقلید سطحی از نمونه‌های گذشته و توجه به زمینه‌ها، مسیر شکل‌گیری تحولات، نقاط عطف، عوامل مؤثر و تفاوت شرایط می‌پردازد؛ رویکردی که درک دیدگاه و حافظه تاریخی سایر کنشگران را نیز بهبود می‌بخشد.
نهادینه‌سازی این رویکرد، مستلزم ایجاد ظرفیت تحلیل تاریخی، گنجاندن تحلیل تاریخی در گزارش‌های سیاستی، همکاری مورخان و سیاستگذاران، آموزش تفکر تاریخی و استفاده از مطالعات موردی تاریخی در ارزیابی سیاست‌هاست. از این منظر، پرسش اصلی تنها این نیست که «گذشته چه درس‌هایی برای امروز دارد؟»؛ بلکه باید پرسید چگونه می‌توان با فهم زمینه‌ها و مسیر شکل‌گیری تحولات گذشته، مسائل پیچیده امروز را دقیق‌تر تحلیل کرد و به سیاستگذاری سنجیده‌تری رسید؟
" /> نگارنده: زهره پرنیان، پژوهشگر مرکز نوآوری قوه مقننه متن کامل را اینجا بخوانید:https://lcih.ir/ahammiat-karbord-tarikh-dar-siasatgozari/ @newsaz @lcih_ir#تاریخ_کاربردی #سیاستگذاری #تفکر_تاریخی #حکمرانی #سیاستگذاری_عمومی #تحلیل_تاریخی #مطالعات_تاریخی #مرکز_نوآوری_قوه_مقننه #نوساز
۸