مهندسی و حقوق نفت و گاز
️مطلب شماره ۲۳۰️ سلسله مباحث داوری در صنعت نفت [بخش پنجم] "عناصر شرط داوری" ️توصیه میکنم ابتدا چهار مطالب قبلی را مطالعه بفرمایید. مهمترین عنصر یک شرط حل و فصل اختلاف انتخاب گستره و محدوده اختلافات موضوع داوری است که طرفین با توافق هم انتخاب میکنند و در شرط حل و فصل اختلاف بروز پیدا میکند. این محدوده دو حالت دارد: ️فراگیر (Catch all): در این حالت در شرط داوری آمده است که "تمام اختلافات" به داوری ارجاع خواهد شد. ️انتخابی (Selective): در این حالت برای مثال در شرط داوری آمده است "اختلافات مربوط به اجرا" یا حالت های دیگر مثلا "اختلافات در تفسیر"و ... انتخاب محدوده اختلافات موضوع داوری یک تخصیص ریسک است. یکی از ریسک های حالت انتخابی "سکوت در مقام بیان" است. این به این معنی است که اگر شرط داوری فراگیر نباشد خوانده میتواند در مواردی از اختلاف که نام برده نشده است به تفسیر مضیق از این شرط داوری متمسک شود از ورود به فرآیند داوری امتناع ورزد. موفق باشید ️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس 🟠 وبسایت پترولکس
️مطلب شماره ۲۳۰️ سلسله مباحث داوری در صنعت نفت [بخش پنجم] "عناصر شرط داوری" ️توصیه میکنم ابتدا چهار مطالب قبلی را مطالعه بفرمایید. مهمترین عنصر یک شرط حل و فصل اختلاف انتخاب گستره و محدوده اختلافات موضوع داوری است که طرفین با توافق هم انتخاب میکنند و در شرط حل و فصل اختلاف بروز پیدا میکند. این محدوده دو حالت دارد: ️فراگیر (Catch all): در این حالت در شرط داوری آمده است که "تمام اختلافات" به داوری ارجاع خواهد شد. ️انتخابی (Selective): در این حالت برای مثال در شرط داوری آمده است "اختلافات مربوط به اجرا" یا حالت های دیگر مثلا "اختلافات در تفسیر"و ... انتخاب محدوده اختلافات موضوع داوری یک تخصیص ریسک است. یکی از ریسک های حالت انتخابی "سکوت در مقام بیان" است. این به این معنی است که اگر شرط داوری فراگیر نباشد خوانده میتواند در مواردی از اختلاف که نام برده نشده است به تفسیر مضیق از این شرط داوری متمسک شود از ورود به فرآیند داوری امتناع ورزد. موفق باشید ️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس 🟠 وبسایت پترولکس️مطلب شماره ۲۵۳️سلسله مباحث داوری در صنعت نفت[بخش ششم]"عناصر شرط داوری"️توصیه میکنم ابتدا پنج مطالب قبلی را مطالعه بفرمایید.در ادامه بررسی عناصر شرط داوری میرسیم به تعیین "نوع داوری"، منظور این است که در نگارش شرط داوری، جهت پیشگیری از هر گونه اختلاف بایستی خیلی شفاف قید شود که داوری کدام یک از دو نوع ذیل است:
داوری سازمانی (Institutional Arb)داوری موردی (Ad-hoc Arb)در ادامه به تشریح این دو نوع میپردازیم:
داوری سازمانی (Institutional Arb)در بخش سوم از سلسله مباحث داوری در صنعت نفت عرض شد که قوانینی نیز داریم که سازمانهای داوری را در ایران تشکیل دادهاند، ۳ مرکز "داوری سازمانی" ایران مستند به ۲ قانون و یک حکم قانونی زیر تشکیل شدهاند: قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران (۱۳۸۰) که "مرکز داوری اتاق ایران" (ACIC) را شکل داده استقانون موافقتنامه بین دولت ج.ا.ا و کمیته حقوقی مشورتی آسیایی - آفریقایی (AALCO) راجع به ایجاد مرکز منطقهای داوری تهران: منجر به تشکیل "مرکز منطقهای داوری تهران" (TRAC) شد.حکم قانونی در قانون بخش تعاون اقتصاد ج.ا.ا بند ۱۴ از ماده ۵۷ قانون اصلاح مواردی از قانون بخش تعاون مصوب ۱۳۹۳: مستند به این حکم مرکز داوری اتاق تعاون ایران تشکیل شد. که اختلافات مربوط به تعاونی هارا حل و فصل مینماید.بنابر آنچه گفته شد در ایران درصورتی که طرفین قرارداد حین انعقاد بنا داشته باشند دعاوی را از طریق داوری سازمانی حل و فصل نمایند باید در شرط داوری قید کنند که کدام سازمان مد نظرشان است.
برای نمونه یک شرط داوری ساده را در ادامه آوردهایم:تمامی دعاوی یا اختلافات ناشی از یا مرتبط با این قرارداد به مرکز داوری ACIC ارجاع خواهد شد تا از طریق هیات سه نفره داوران حل و فصل شود.
سازمانهای داوری خارجی متعددی نیز وجود دارند از جمله ICC، ICSID، SIAC
داوری موردی (Ad-hoc Arb)حالت Ad-hoc یا موردی طرفین توافق میکنند اختلاف را از طریق یک هیات انتخابی یا یک فرد حل و فصل کنند. معمولا در شرط داوری ویژگیهای داور یا داوران را طرفین قرارداد حین انعقاد تعیین میکنند، یا یک شخص حقوقی (مانند وزیر یا مدیر عامل یا ... ) را بعنوان داور تعیین میکنند. اما مواردی هم وجود دارد که یک شخص حقیقی را تعیین میکنند (که معمولا در قراردادهای بین اشخاص ممکن است چنین اتفاقی رخ دهد) چنین حالتی ریسک بالایی دارد ممکن است که پس چند سال از اجرای قرارداد زمانی که اختلافی به داوری ارجاع شد داور شخص حقیقی در قید حیات نباشد یا بدلیل شرایط ویژهای امکان داوری نداشته باشد. در این صورت خوانده میتواند از ورود به فرآیند داوری امتناع ورزد. در این حالت خواهان به لستناد صلاحیت عام صرفا میتواند از طریق دادگاه روند دادرسی را آغاز کند.موفق باشید
️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
️مطلب شماره ۲۵۴️پایداری دیواره چاه (Wellbore Stability)؛ یکی از مهمترین مسائل مهندسی حفارییک چاه نفت با عمق ۴ یا ۵ هزار متر را تصور کنید، حین حفاری در عمق های پایینتر پایداری دیواره چاه (Wellbore Stability) در قسمتهای بالایی بسیار مهم است، چرا که در صورت عدم پایداری و ریزش دیواره های بالایی روی مته باعث گیر کردن مته و لولهها شده و عملیات حفاری نا موفق میشود.
پایداری دیواره چاه به معنای حفظ پایداری مکانیکی چاه از زمان حفاری تا پایان عملیات است. این موضوع یکی از بنیادیترین مباحث مهندسی حفاری و ژئومکانیک محسوب میشود و صدها مقاله و کتاب تخصصی به آن اختصاص یافته است. بنابراین، هدف این مطلب ورود به مباحث پیچیده این حوزه نیست؛ چون امکان پرداختن به چنین مبحثی در یک مطلب فراهم نیست.
پس از حفاری، تعادل تنشهای طبیعی زمین در اطراف چاه برهم میخورد. اگر این تعادل بهدرستی مدیریت نشود، ممکن است دیواره چاه دچار شکست برشی (Shear Failure) شده و بخشی از آن فرو بریزد (Breakout یا Collapse). از سوی دیگر، اگر فشار اعمالشده به دیواره بیش از حد باشد، احتمال شکست کششی (Tensile Failure)، ایجاد شکستگی در سازند و هرزروی گل حفاری (Lost Circulation) افزایش مییابد. در سازندهای رسی نیز برهمکنش شیمیایی میان گل حفاری و شیلها میتواند موجب تورم، ریزش یا ناپایداری دیواره چاه شود.
پایداری دیواره چاه تابع عوامل متعددی است که مهمترین آنها عبارتاند از:
تنشهای برجا (In-situ Stresses) فشار منفذی (Pore Pressure) مقاومت و خواص ژئومکانیکی سنگ (Rock Strength) مسیر و زاویه حفاری چاه (Well Trajectory) وزن، فشار و ترکیب گل حفاری (Mud Weight & Mud Properties)یکی از مهمترین وظایف گل حفاری (Drilling Mud)، ایجاد فشار هیدرواستاتیکی مناسب برای برقراری تعادل میان فشار سیال داخل چاه و تنشهای وارد بر دیواره است. مهندسان حفاری همواره تلاش میکنند وزن گل را در یک بازه ایمن (Mud Weight Window) نگه دارند؛ بهگونهای که نه آنقدر کم باشد که موجب ریزش دیواره شود و نه آنقدر زیاد که سازند را بشکند و باعث هرزروی گل گردد.
گل حفاری علاوه بر این، با تشکیل لایهای کمنفوذ به نام کیک گل (Mud Cake) روی دیواره چاه، نفوذ سیال به داخل سازند را کاهش میدهد. این لایه نقش یک پوشش محافظ موقت را ایفا کرده و ضمن محدود کردن برهمکنش گل با سازند، به حفظ پایداری دیواره چاه تا زمان نصب لوله جداری کمک میکند.
البته این حفاظت موقتی است. در نهایت، برای تثبیت دائمی چاه، لوله جداری (Casing) درون چاه رانده شده و فضای حلقوی بین لوله جداری و دیواره چاه با سیمان پر میشود. این عملیات علاوه بر جلوگیری از ریزش دیواره، سازندهای مختلف را از یکدیگر ایزوله کرده، از مهاجرت سیالات جلوگیری میکند و شرایط لازم برای ادامه حفاری، تکمیل چاه و تولید ایمن از مخزن را فراهم میآورد.
به همین دلیل، در مهندسی حفاری، پایداری دیواره چاه صرفاً یک مسئله ژئومکانیکی نیست؛ بلکه مبنای تصمیمگیری برای انتخاب وزن گل، طراحی مسیر چاه، تعیین عمق رشتههای جداری و در نهایت موفقیت یا شکست یک عملیات حفاری است.
موفق باشید
در ادامه دو فیلم مرتبط با این پیام خدمتتان ارسال خواهد شد.ویدیوی اول که در ادامه آمده است، تصاویری واقعی از درون یک چاه را نشان میدهد؛ جایی که بخشهایی از دیواره چاه بر اثر ناپایداری از سازند جدا شده و به داخل چاه سقوط میکنند. ویدیوی دوم نیز مربوط به عملیاتِ راندن لوله جداری (Casing) است.️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
۱
️مطلب شماره ۲۵۵️ ریزش دیواره چاهتصاویری واقعی از درون یک چاه را نشان میدهد؛ جایی که بخشهایی از دیواره چاه بر اثر ناپایداری از سازند جدا شده و به داخل چاه سقوط میکنند.
️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
۱
️مطلب شماره ۲۵۶️راندن لوله جداریویدیو مربوط به عملیاتِ راندن لوله جداری (Casing) است.
زیر نویس بطور اختصاصی برای همراهان کانال تهیه شده است.️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
۱
️مطلب شماره ۲۵۷️ بخش سوم: نظامهای فنی و اجرایی چهارگانه در ایراننظام فنی و اجرایی کشور از سال ۱۳۶۷ شکل گرفت، در سال ۱۳۷۵ بازنگری و در سال ۱۳۸۵، به استناد قانون برنامه چهارم، با عنوان «نظام فنی و اجرایی کشور» ابلاغ شد.
«ماده ۳۴» قانون احکام دائمی برنامههای توسعه، دولت را مکلف به تدوین «سند نظام فنی و اجرایی کشور» کرد، اما این سند تاکنون تدوین نشده است. بنابراین، در حال حاضر آییننامه اجرایی ماده ۳۴ (۱۴۰۰) سند بالادستی و نظام فنی و اجرایی کشور (۱۳۸۵) سند میاندستی این حوزه محسوب میشود.
در صنعت نفت، نخستین نظام فنی و اجرایی در سال ۱۳۷۸ و نسخه فعلی آن در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۶ ابلاغ شد. همچنین شهرداری تهران در سال ۱۳۹۲ و شورای عالی مناطق آزاد در سال ۱۳۹۶ نظام فنی و اجرایی اختصاصی خود را تدوین و ابلاغ کردند.
امروز چهار نظام فنی و اجرایی در ایران وجود دارد: نظام فنی و اجرایی کشور، نظام فنی و اجرایی صنعت نفت، نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران و نظام فنی و اجرایی مناطق آزاد.️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
۲
رانت در صنعت نفتواژه «رانت» در زبان فارسی از واژه فرانسوی Rente و معادل انگلیسی Rent گرفته شده است، اما در ادبیات اقتصاد، رانت اقتصادی (Economic Rent) به درآمدی اطلاق میشود که بیش از حداقل درآمد لازم برای بهکارگیری یک عامل تولید حاصل میشود. در اقتصاد منابع طبیعی، این درآمد مازاد معمولاً ناشی از تفاوت کیفیت منابع، کمیابی آنها یا حقوق مالکیت است.
در نوشتار بعدی، هدف صرفاً تبیین مفهوم اقتصادی رانت در صنعت نفت است و به ابعاد سیاسی، حقوقی و اجتماعی توزیع رانت و آثار آن بر روابط دولت، جامعه و فعالان اقتصادی پرداخته نشد.
️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
۲️مطلب شماره ۲۵۸️ رانت در صنعت نفتدر ادبیات متعارف اقتصاد انرژی، منشأ غالب رانت در صنعت نفت، تفاوت در کیفیت و هزینه بهرهبرداری از مخازن است؛ ازاینرو، رانت نفت عمدتاً در قالب رانت ریکاردویی (Ricardian Rent) تبیین میشود. این مفهوم نخستین بار توسط دیوید ریکاردو (David Ricardo) در تبیین رانت زمین مطرح شد و بعدها در اقتصاد منابع طبیعی و اقتصاد انرژی برای تحلیل رانت حاصل از نفت و گاز نیز بهکار گرفته شد.
لازم به تأکید است که رانت اقتصادی با سود (Profit) تفاوت دارد؛ سود، بازده سرمایهگذاری و پذیرش ریسک است، در حالی که رانت، درآمدی مازاد بر بازده متعارف سرمایه محسوب میشود که از ویژگیهای ذاتی منبع، کمیابی آن یا حقوق مالکیت ناشی میشود.
برای مثال، در بازار رقابتی، قیمت نفت در بلندمدت تحت تأثیر هزینه تولید میدان حاشیهای (Marginal Field) قرار میگیرد. در نتیجه، میادینی که به دلیل کیفیت بهتر مخزن، موقعیت مناسبتر یا هزینه استخراج کمتر، نفت را با هزینهای پایینتر تولید میکنند، درآمدی مازاد بر هزینه تولید و بازده متعارف سرمایه کسب خواهند کرد. این درآمد اضافی همان رانت ریکاردویی است.
از دیدگاه نظری، مهمترین منشأهای ایجاد رانت در اقتصاد منابع طبیعی عبارتاند از:
رانت مطلق (Absolute Rent): مفهومی که توسط کارل مارکس (Karl Marx) بسط یافت و منشأ آن مالکیت انحصاری زمین یا منابع طبیعی است. بر این اساس، حتی اگر همه منابع از نظر کیفیت یکسان باشند، مالک منبع میتواند در قبال واگذاری حق بهرهبرداری، رانت دریافت کند. رانت ریکاردویی یا افتراقی (Ricardian/Differential Rent): رانتی که از تفاوت کیفیت منابع، بهرهوری یا هزینههای تولید ناشی میشود و مهمترین مبنای تحلیل رانت در اقتصاد انرژی است.رانت کمیابی (Scarcity Rent): مفهومی که در اقتصاد منابع طبیعی با نظریه هارولد هاتلینگ (Harold Hotelling) تبیین میشود و بیانگر درآمد ناشی از محدود و پایانپذیر بودن منابعی مانند نفت و گاز است. بر اساس قاعده هاتلینگ، بخشی از ارزش اقتصادی یک منبع طبیعی ناشی از هزینه فرصت استخراج آن در زمان حال و کاهش امکان بهرهبرداری در آینده است.بنابراین، اگرچه در اقتصاد سیاسی از رانت مطلق، رانت ریکاردویی و رانت کمیابی بهعنوان سه منشأ اصلی ایجاد رانت منابع طبیعی یاد میشود، اما در ادبیات متعارف اقتصاد انرژی، رانت صنعت نفت عمدتاً در قالب رانت ریکاردویی تحلیل میشود؛ زیرا تفاوت کیفیت مخازن و اختلاف هزینههای تولید، مهمترین عامل ایجاد درآمد مازاد در صنعت نفت است. البته این موضوع به معنای نفی نقش رانت مطلق یا رانت کمیابی نیست، بلکه بیانگر چارچوب تحلیلی رایج در اقتصاد انرژی است.
️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
۲پادکست پنجم_ شرایط عمونی قرارداد فروش نفت خام.m4a
۱۵:۲۲-۸.۸۷ مگابایت
️مطلب شماره ۲۵۹️ پادکست پنجم کانال مهندسی و حقوق نفت و گاز/ petrollex آشنایی با شرایط عمومی قراردادهای فروش نفت خام شرکت ملی نفت ایرانسلامپنجمین پادکست کانال با هوش مصنوعی برایتان تهیه شده و زحمات بسیاری برای تهیه و تنطیم آن کشیده شده است. منتظر دریافت نظرات شما هستم.
در این پادکست توضیحاتی در خصوص شرایط عمومی قرارداد فروش نفت خام شرکت ملی نفت تعهدات خریدار و نحوه پرداخت، مهلتهای زمانی، دموراژ و موارد نقض قرارداد و حل اختلاف صحبت شده است
مدت: ۱۵:۲۲منتظر دریافت نظرات شما هستم.
ضمنا در سایت پترولکس بخش پادکستها به نشانی زیر نیز میتوانید این پادکست را بشنوید.بخش پادکستهای پترولکس (کلیک کنید)
موفق باشید.
️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
مهندسی و حقوق نفت و گاز ️مطلب شماره ۲۵۹️ پادکست پنجم کانال مهندسی و حقوق نفت و گاز/ petrollex آشنایی با شرایط عمومی قراردادهای فروش نفت خام شرکت ملی نفت ایران سلام پنجمین پادکست کانال با هوش مصنوعی برایتان تهیه شده و زحمات بسیاری برای تهیه و تنطیم آن کشیده شده است. منتظر دریافت نظرات شما هستم. در این پادکست توضیحاتی در خصوص شرایط عمومی قرارداد فروش نفت خام شرکت ملی نفت تعهدات خریدار و نحوه پرداخت، مهلتهای زمانی، دموراژ و موارد نقض قرارداد و حل اختلاف صحبت شده است مدت: ۱۵:۲۲ منتظر دریافت نظرات شما هستم. ضمنا در سایت پترولکس بخش پادکستها به نشانی زیر نیز میتوانید این پادکست را بشنوید. بخش پادکستهای پترولکس (کلیک کنید) موفق باشید. ️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس 🟠 وبسایت پترولکس
️مطلب شماره ۲۵۹️ پادکست پنجم کانال مهندسی و حقوق نفت و گاز/ petrollex آشنایی با شرایط عمومی قراردادهای فروش نفت خام شرکت ملی نفت ایران سلام پنجمین پادکست کانال با هوش مصنوعی برایتان تهیه شده و زحمات بسیاری برای تهیه و تنطیم آن کشیده شده است. منتظر دریافت نظرات شما هستم. در این پادکست توضیحاتی در خصوص شرایط عمومی قرارداد فروش نفت خام شرکت ملی نفت تعهدات خریدار و نحوه پرداخت، مهلتهای زمانی، دموراژ و موارد نقض قرارداد و حل اختلاف صحبت شده است مدت: ۱۵:۲۲ منتظر دریافت نظرات شما هستم. ضمنا در سایت پترولکس بخش پادکستها به نشانی زیر نیز میتوانید این پادکست را بشنوید. بخش پادکستهای پترولکس (کلیک کنید) موفق باشید. ️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس 🟠 وبسایت پترولکسGTC NIOC.pdf
۵۲۱.۱۳ کیلوبایت
️مطلب شماره ۲۶۰️ شرایط عمومی قراردادهای فروش نفت خام شرکت ملی نفت ایرانهمه تامین کنندگان نفت خام شرکتهای ملی نفت یا شرکتهای خصوصی درفت قراردادی خودشان را دارند که معمولا شامل یک شرایط عمومی (GTC) و یک شرایط خصوصی (STC) است. فایلی که تقدیم حضورتان شده شرایط عمومی قروش نفت خام شرکت ملی نفت ایران است.
پادکست پنجم کانال نیز به تشریح آن پرداخته است. در پست بعدی یک اینفوگرافی به نکات مهم شرایط عمومی اشاره کرده است.
موفق باشید.
️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس
️مطلب شماره ۲۶۱️راهنمای بصری شرایط عمومی قراردادهای فروش نفت خام شرکت ملی نفت ایران️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس