🧫🦠🧫🦠🧫🦠
انتامبا هیستولیتیکا (Entamoeba histolytica)
یک انگل تکیاختهای است که باعث بیماری آمیبیاز یا اسهال خونی آمیبی در انسان میشود
🩸این انگل در سراسر جهان مخصوصاً در مناطق با بهداشت ضعیف و آب آلوده شیوع دارد
چرخه زندگی (دو مرحلهای):
️کیست (Cyst): شکلی از انگل، که عفونتزاست و در محیط خارج مقاوم استو میتواند از طریق آب یا غذای آلوده به مدفوع وارد بدن میشود🥬
️تروفوزوئیت (Trophozoite): شکل فعال و مهاجم انگل درون روده استبعد از ورود کیست به روده، تروفوزوئیت آزاد میشود و میتواند به دیواره روده حمله کند
بیماریزایی:
آمیبیاز رودهای:باعث اسهال خونی (اسهال همراه با خون و مخاط)🩸دل دردتبو زورپیچ میشود
آبسه کبد آمیبی:خطرناکترین عارضه این انگل استانگل از طریق خون به کبد میرود و ایجاد آبسههای چرکی میکندعلائم: تب بالادرد شدید در قسمت راست بالای شکمبزرگ شدن کبد
درگیری سایر ارگانها:به ندرت ریه، مغز یا طحال را درگیر میکند
تشخیص:
مشاهده تروفوزوئیت یا کیست در نمونه مدفوع (میکروسکوپی)آزمایش آنتیژن یا PCR روی مدفوع🧪سونوگرافی یا سیتی اسکن برای آبسه کبد🩻آزمایش خون برای آنتیبادی (در آبسه کبد مثبت میشود)🩸
درمان:
برای کیستهای بدون علامت:داروهای لومنیال مثل یدوکینول یا پارومومایسین
برای اسهال خونی فعال: مترونیدازول یا تینیدازول (برای کشتن فرم تهاجمی) + به دنبال آن یک داروی لومنیال
برای آبسه کبد: مترونیدازول و سپس داروی لومنیال
۵. پیشگیری:
☆رعایت بهداشت فردی (شستن دستها با آب و صابون)🧼
☆تصفیه آب آشامیدنی (جوشاندن یا فیلتر کردن)
☆شستشوی کامل سبزیجات و میوهها
☆جلوگیری از آلودگی مدفوعی محیط
میخوای با دنیای زیر میکروسکوپ بیشتر آشنا بشیپس گممون نکن@qums_medlab
🧫🦠🧫🦠🧫🦠
انتامبا هیستولیتیکا (Entamoeba histolytica)
یک انگل تکیاختهای است که باعث بیماری آمیبیاز یا اسهال خونی آمیبی در انسان میشود
🩸این انگل در سراسر جهان مخصوصاً در مناطق با بهداشت ضعیف و آب آلوده شیوع داردچرخه زندگی (دو مرحلهای):️کیست (Cyst): شکلی از انگل، که عفونتزاست و در محیط خارج مقاوم استو میتواند از طریق آب یا غذای آلوده به مدفوع وارد بدن میشود🥬️تروفوزوئیت (Trophozoite): شکل فعال و مهاجم انگل درون روده استبعد از ورود کیست به روده، تروفوزوئیت آزاد میشود و میتواند به دیواره روده حمله کندبیماریزایی:آمیبیاز رودهای:باعث اسهال خونی (اسهال همراه با خون و مخاط)🩸دل دردتبو زورپیچ میشودآبسه کبد آمیبی:خطرناکترین عارضه این انگل استانگل از طریق خون به کبد میرود و ایجاد آبسههای چرکی میکندعلائم: تب بالادرد شدید در قسمت راست بالای شکمبزرگ شدن کبددرگیری سایر ارگانها:به ندرت ریه، مغز یا طحال را درگیر میکندتشخیص:مشاهده تروفوزوئیت یا کیست در نمونه مدفوع (میکروسکوپی)آزمایش آنتیژن یا PCR روی مدفوع🧪سونوگرافی یا سیتی اسکن برای آبسه کبد🩻آزمایش خون برای آنتیبادی (در آبسه کبد مثبت میشود)🩸درمان:برای کیستهای بدون علامت:داروهای لومنیال مثل یدوکینول یا پارومومایسینبرای اسهال خونی فعال: مترونیدازول یا تینیدازول (برای کشتن فرم تهاجمی) + به دنبال آن یک داروی لومنیالبرای آبسه کبد: مترونیدازول و سپس داروی لومنیال۵. پیشگیری:☆رعایت بهداشت فردی (شستن دستها با آب و صابون)🧼
☆تصفیه آب آشامیدنی (جوشاندن یا فیلتر کردن)
☆شستشوی کامل سبزیجات و میوهها
☆جلوگیری از آلودگی مدفوعی محیط
میخوای با دنیای زیر میکروسکوپ بیشتر آشنا بشیپس گممون نکن
@qums_medlab🧫🦠🧫🦠🧫🦠
۵۱
🦠🦠🦠تست رایت (Wright Test)
امروز اومدیم با یه تست کاربردی تو مبحث ایمنولوژیاین تست یه تست سرولوژیک آگلوتیناسیونه برای تشخیص بروسلوز (تب مالت)
از اونجایی که کشت خون همیشه جواب نمیده و زمانبره، این تست یه روش سریعتر و ارزشمند برای تشخیصهحالا اصلا اساسش چطوریه؟
اساس تست:آنتیژن (بروسلا آبورتوس کشته شده) با سرم بیمار مخلوط میشناگر آنتیبادی ضد بروسلا تک سرم وجود داشته باشه، آگلوتیناسیون (تودهتوده شدن) دیده میشهحالا اصلا این تست چجوری انجام میشه؟
🧪روشهای انجام:1.روش سریع روی لام (غربالگری):سرم و آنتیژن رو روی لام مخلوط میکنیم و آگلوتیناسیون ظرف ۱ دقیقه خوانده میشه
2.روش استاندارد لولهای (تیتراسیون):
رقتهای سریال از سرم تهیه میکنیمحالا آنتیژن رو اضافه میکنیم و بعد از ۲۴ ساعت انکوباسیون یا سانتریفیوژ، آخرین رقتی که آگلوتیناسیون داره رو به عنوان تیتر آنتیبادی گزارش میکنیمخب خب خب، گیریم تیتر رو هم به دست آوردیم، چطوری تفسیرش کنیم؟
🧮 تفسیر نتایج:
تیتر ≥ ۱/۸۰ مثبت در نظر گرفته میشهتیتر بالارونده در نمونههای متوالی از نظر تشخیصی ارزش بیشتری دارهباید با علائم بالینی و تاریخچه بیماری هماهنگ باشه! آیا این تست واسه همه موارد کافیه؟ نخیرخب چیکار کنیم؟
آزمایشهای تکمیلی دیگر (برای موارد خاص):کومبس رایت:برای تشخیص آنتیبادیهای ناقص (مسدودکننده) در بروسلوز مزمن یا عود، وقتی تست رایت منفیه۲ME-رایت (مرکاپتواتانول):برای تشخیص کلاس آنتیبادی: ☆کاهش تیتر ≥ ۲ رقت در تست ۲ME نشانه حضور IgM (عفونت حاد) هست ☆عدم تغییر تیتر نشانه IgG (عفونت مزمن یا گذشته)رزبنگال (Rose Bengal):تست سریع غربالگری با آنتیژن رنگی (pH اسیدی)، نتیجه در عرض ۴ دقیقهالایزا:برای تشخیص دقیق IgM، IgG و IgAحالا یه نکته مهم:یه اتفاقی داریم به اسم پدیده پروزوناگر تیتر آنتیبادی خیلیییی بالا باشه، ممکنه آگلوتیناسیون در رقتهای اولیه دیده نشه(بلوک آنتیبادی اضافی)
با تهیه رقتهای بیشتر این مشکل حل میشهامروز کلی چیزای باحال یادگرفتیم و تو آزمایشگاه کیف کردیماگه بازم دوستداری بیشتر آزمایشگاهو بشناسی مارو گم نکن
@qums_medlab🦠🦠🦠۱
آیا تا به حال به این فکر کردهاید که چه اتفاقات شگفتانگیزی در درون تکتک سلولهای بدن ما در هر لحظه در حال رخ دادن است؟
تصور کنید درون کوچکترین واحد حیات، دنیایی از مولکولهای فعال، واکنشهای زنجیرهای دقیق و پیامرسانهای مرموز وجود دارد که همگی در هماهنگی کامل برای زنده نگهداشتن ما تلاش میکنند. این دنیای شگفتانگیز، همان بیوشیمی است!
بیوشیمی، پلی است بین دنیای پیچیده علم زیستشناسی و دنیای بنیادین شیمی. این رشته به ما کمک میکند تا بفهمیم:
غذایی که میخوریم چطور به انرژی تبدیل میشود؟️DNA ما چگونه اطلاعات زندگی را ذخیره و منتقل میکند؟ 🧬سیستم ایمنی بدن چگونه با میکروبها مبارزه میکند؟ و هزاران سوال دیگر که پاسخشان در رقص مولکولها نهفته است.در واقع، بیوشیمی به ما زبانِ حیات را میآموزد؛ زبانی که در آن، پروتئینها سخنگو هستند، آنزیمها معمارانِ واکنشها و DNA، کتابخانه اسرارآمیز زندگی است.
اگر شما هم کنجکاوید تا دریچهای به این دنیای پنهان و شگفتانگیز باز کنید و بفهمید که چطور مولکولهای ساده، حیات را خلق میکنند، با ما همراه باشید. در این مسیر، با مفاهیم جذاب بیوشیمی آشنا خواهیم شد و شگفتیهای زیستن را از زاویهای نو خواهیم دید.
تصور کنید درون کوچکترین واحد حیات، دنیایی از مولکولهای فعال، واکنشهای زنجیرهای دقیق و پیامرسانهای مرموز وجود دارد که همگی در هماهنگی کامل برای زنده نگهداشتن ما تلاش میکنند. این دنیای شگفتانگیز، همان بیوشیمی است!
بیوشیمی، پلی است بین دنیای پیچیده علم زیستشناسی و دنیای بنیادین شیمی. این رشته به ما کمک میکند تا بفهمیم:
غذایی که میخوریم چطور به انرژی تبدیل میشود؟
️DNA ما چگونه اطلاعات زندگی را ذخیره و منتقل میکند؟ 🧬سیستم ایمنی بدن چگونه با میکروبها مبارزه میکند؟ و هزاران سوال دیگر که پاسخشان در رقص مولکولها نهفته است.در واقع، بیوشیمی به ما زبانِ حیات را میآموزد؛ زبانی که در آن، پروتئینها سخنگو هستند، آنزیمها معمارانِ واکنشها و DNA، کتابخانه اسرارآمیز زندگی است.اگر شما هم کنجکاوید تا دریچهای به این دنیای پنهان و شگفتانگیز باز کنید و بفهمید که چطور مولکولهای ساده، حیات را خلق میکنند، با ما همراه باشید. در این مسیر، با مفاهیم جذاب بیوشیمی آشنا خواهیم شد و شگفتیهای زیستن را از زاویهای نو خواهیم دید.
وقتی غذا نمیخوریم، بدنمان چه می کند️سفر انرژی از قند به چربی و حتی کتونها️بدن ما یک ماشین فوقالعاده هوشمند است! وقتی برای مدتی غذا نمیخوریم، چرخدندههای متابولیسم شروع به کار میکنند تا انرژی مورد نیازمان تأمین شود. بیایید ببینیم این سفر چگونه است…
زمان ذخیره یا انرژی بعد از خوردن غذا: گلوکز (قند) وارد خون میشود.ترشح انسولین: بدن قند خون را تنظیم میکند.ذخیرهسازی:گلیکوژن: گلوکز اضافی در کبد و عضلات ذخیره میشود (مثل باتری قابل شارژ).چربی: اگر ذخایر گلیکوژن پر شوند، مازاد انرژی به چربی تبدیل و ذخیره میشود.
پس از صرف غذا، کربوهیدراتها به گلوکز (Glucose) تجزیه شده و وارد جریان خون میشوند.افزایش سطح گلوکز خون، سلولهای بتا در پانکراس را تحریک به ترشح انسولین (Insulin) میکند.انسولین مانند یک کلید عمل کرده و ورود گلوکز به سلولها (به ویژه سلولهای کبدی، عضلانی و چربی) را تسهیل میکند.بخش عمدهای از این گلوکز بلافاصله برای تأمین انرژی مصرف میشود.
پس از صرف غذا، کربوهیدراتها به گلوکز (Glucose) تجزیه شده و وارد جریان خون میشوند.افزایش سطح گلوکز خون، سلولهای بتا در پانکراس را تحریک به ترشح انسولین (Insulin) میکند.انسولین مانند یک کلید عمل کرده و ورود گلوکز به سلولها (به ویژه سلولهای کبدی، عضلانی و چربی) را تسهیل میکند.بخش عمدهای از این گلوکز بلافاصله برای تأمین انرژی مصرف میشود.
انسولین: کلید ورود گلوکز و آغاز ذخیرهسازیدر کبد و عضلات: گلوکز اضافی به گلیکوژن (Glycogen) تبدیل و ذخیره میشود. این فرآیند توسط آنزیم گلیکوژن سنتاز (Glycogen Synthase) کاتالیز میشود.در سلولهای چربی (آدیپوسیتها): گلوکز به گلیسرول (Glycerol) و اسیدهای چرب تبدیل شده و در نهایت به تریگلیسرید (Triglyceride) برای ذخیرهسازی بلندمدت تبدیل میشود. آنزیمهای کلیدی در این مسیر شامل گلیسرو فسفات دهیدروژناز (Glycerophosphate Dehydrogenase) و تریگلیسرید سنتاز (Triglyceride Synthase) هستند.هدف: ذخیره انرژی برای مواقع ضروری.@qums_medlab
گلیکوژن چیست؟ (منبع انرژی سریع)تیتر: گلیکوژن: ذخیرهگاه موقت انرژیتوضیحات تخصصی:گلیکوژن پلیساکاریدی است که از واحدهای گلوکز تشکیل شده و عمدتاً در کبد و عضلات ذخیره میشود.در کبد: حدود 80-100 گرم گلیکوژن ذخیره میشود که برای حفظ سطح گلوکز خون بین وعدههای غذایی (حدود 4-6 ساعت) حیاتی است. آنزیم کلیدی برای آزادسازی گلوکز از گلیکوژن کبدی، فسفوریلاز کبد (Liver Phosphorylase) است که گلوکز-1-فسفات آزاد میکند و سپس به گلوکز-6-فسفات تبدیل و نهایتاً (توسط گلوکز-6-فسفاتاز - Glucose-6-phosphatase) به گلوکز آزاد میشود.در عضلات: حدود 300-500 گرم گلیکوژن ذخیره میشود که منبع انرژی اختصاصی برای خود عضله است و برای فعالیتهای شدید و کوتاه مدت استفاده میشود. آنزیم فسفوریلاز عضله (Muscle Phosphorylase) گلوکز-1-فسفات را آزاد میکند، اما عضله فاقد آنزیم گلوکز-6-فسفاتاز است، بنابراین گلوکز حاصله نمیتواند وارد جریان خون شود.چرخه سیتی (SIT Cycle): بخشی از گلوکز آزاد شده از کبد ممکن است دوباره وارد چرخه گلیکولیز در کبد شود.@qums_medlab
وقتی ذخایر گلیکوژن تمام میشود… (ورود به چربیسوزی)تیتر: پایان ذخایر گلیکوژن: زمان سوزاندن چربی!توضیحات تخصصی:پس از حدود 18 تا 24 ساعت گرسنگی، ذخایر گلیکوژن کبدی تقریباً تخلیه میشود.سطح انسولین به شدت کاهش یافته و گلوکاگون (Glucagon) و اپینفرین (Epinephrine) افزایش مییابند.این هورمونها سیگنال تجزیه تریگلیسریدها در بافت چربی را میدهند.لیپاز (Lipase)، به ویژه لیپاز حساس به هورمون (Hormone-Sensitive Lipase - HSL)، تریگلیسریدها را به اسیدهای چرب (Fatty Acids) و گلیسرول (Glycerol) تجزیه میکند.این اسیدهای چرب وارد جریان خون شده و توسط بافتهای مختلف (به جز مغز و گلبولهای قرمز) به عنوان منبع انرژی استفاده میشوند.@qums_medlab
تجزیه چربیها (بتا-اکسیداسیون)تیتر: بتا-اکسیداسیون: تبدیل اسیدهای چرب به انرژیتوضیحات تخصصی:اسیدهای چرب در سیتوپلاسم سلول فعال شده و به اسیل-CoA (Acyl-CoA) تبدیل میشوند.سپس وارد میتوکندری شده و در فرآیند بتا-اکسیداسیون (Beta-Oxidation)، به واحدهای ۲ کربنی به نام استیل-CoA (Acetyl-CoA) شکسته میشوند.این فرآیند شامل ۴ واکنش متوالی است که طول زنجیره اسید چرب را ۲ کربن ۲ کربن کاهش میدهد.گلیسرول حاصل از تجزیه چربیها نیز وارد چرخه گلیکولیز یا گلوکونئوژنز کبدی میشود.استیل-CoA و ورود به چرخهی کربس
تیتر: استیل-CoA: دروازه ورود به تولید انرژی سلولیتوضیحات تخصصی:استیل-CoA حاصل از بتا-اکسیداسیون، وارد چرخه کربس (Krebs Cycle) یا چرخه اسید سیتریک میشود.در این چرخه، استیل-CoA با اگزالواستات ترکیب شده و طی مجموعهای از واکنشها، ATP (انرژی مستقیم)، NADH و FADH2 (حاملهای الکترون پرانرژی) تولید میشوند.NADH و FADH2 سپس وارد زنجیره انتقال الکترون (Electron Transport Chain) شده و حجم عظیمی از ATP (انرژی) را تولید میکنند.نکته مهم: اگر سرعت تولید استیل-CoA از بتا-اکسیداسیون بیشتر از توانایی چرخه کربس برای مصرف آن باشد (مثلاً در گرسنگی طولانی مدت یا دیابت کنترل نشده)، استیل-CoA اضافی در کبد برای تولید اجسام کتون (Ketone Bodies) استفاده میشود.
اجسام کتون: سوخت جایگزین مغز
تیتر: اجسام کتون: سوخت اضطراری برای مغزتوضیحات تخصصی:اجسام کتون عمدتاً در کبد و طی فرآیندی به نام کتوژنز (Ketogenesis) از استیل-CoA تولید میشوند.سه جسم کتون اصلی عبارتند از: استو-استات (Acetoacetate)، بتا-هیدروکسیبوتیرات (Beta-hydroxybutyrate - BHB) و استون (Acetone).بر خلاف اسیدهای چرب، اجسام کتون محلول در آب هستند و میتوانند به راحتی از کبد خارج شده و توسط بسیاری از بافتها، به ویژه مغز، به عنوان منبع انرژی استفاده شوند.مغز در حالت عادی عمدتاً از گلوکز استفاده میکند، اما در شرایط گرسنگی طولانی مدت (چند روزه) یا رژیم کتوژنیک، میتواند تا 70% انرژی خود را از اجسام کتون تأمین کند.
تعادل انرژی و متابولیسم
تیتر: بدن همیشه در جستجوی تعادل انرژیتوضیحات تخصصی:بدن به طور مداوم بین حالت ذخیره انرژی (آنابولیک، تحت تسلط انسولین) و حالت مصرف انرژی (کاتابولیک، تحت تسلط گلوکاگون و هورمونهای استرس) در نوسان است.این فرآیندها توسط هورمونها و آنزیمهای متعددی تنظیم میشوند تا سطح گلوکز خون و تأمین انرژی سلولی در حد مطلوب حفظ شود.تنظیم کلیدی: نسبت انسولین به گلوکاگون نقش محوری در تعیین اینکه بدن در کدام مسیر متابولیکی غالب باشد، ایفا میکند.@qums_medlab
تیتر: استیل-CoA: دروازه ورود به تولید انرژی سلولیتوضیحات تخصصی:استیل-CoA حاصل از بتا-اکسیداسیون، وارد چرخه کربس (Krebs Cycle) یا چرخه اسید سیتریک میشود.در این چرخه، استیل-CoA با اگزالواستات ترکیب شده و طی مجموعهای از واکنشها، ATP (انرژی مستقیم)، NADH و FADH2 (حاملهای الکترون پرانرژی) تولید میشوند.NADH و FADH2 سپس وارد زنجیره انتقال الکترون (Electron Transport Chain) شده و حجم عظیمی از ATP (انرژی) را تولید میکنند.نکته مهم: اگر سرعت تولید استیل-CoA از بتا-اکسیداسیون بیشتر از توانایی چرخه کربس برای مصرف آن باشد (مثلاً در گرسنگی طولانی مدت یا دیابت کنترل نشده)، استیل-CoA اضافی در کبد برای تولید اجسام کتون (Ketone Bodies) استفاده میشود.
اجسام کتون: سوخت جایگزین مغز
تیتر: اجسام کتون: سوخت اضطراری برای مغزتوضیحات تخصصی:اجسام کتون عمدتاً در کبد و طی فرآیندی به نام کتوژنز (Ketogenesis) از استیل-CoA تولید میشوند.سه جسم کتون اصلی عبارتند از: استو-استات (Acetoacetate)، بتا-هیدروکسیبوتیرات (Beta-hydroxybutyrate - BHB) و استون (Acetone).بر خلاف اسیدهای چرب، اجسام کتون محلول در آب هستند و میتوانند به راحتی از کبد خارج شده و توسط بسیاری از بافتها، به ویژه مغز، به عنوان منبع انرژی استفاده شوند.مغز در حالت عادی عمدتاً از گلوکز استفاده میکند، اما در شرایط گرسنگی طولانی مدت (چند روزه) یا رژیم کتوژنیک، میتواند تا 70% انرژی خود را از اجسام کتون تأمین کند.
تعادل انرژی و متابولیسم
تیتر: بدن همیشه در جستجوی تعادل انرژیتوضیحات تخصصی:بدن به طور مداوم بین حالت ذخیره انرژی (آنابولیک، تحت تسلط انسولین) و حالت مصرف انرژی (کاتابولیک، تحت تسلط گلوکاگون و هورمونهای استرس) در نوسان است.این فرآیندها توسط هورمونها و آنزیمهای متعددی تنظیم میشوند تا سطح گلوکز خون و تأمین انرژی سلولی در حد مطلوب حفظ شود.تنظیم کلیدی: نسبت انسولین به گلوکاگون نقش محوری در تعیین اینکه بدن در کدام مسیر متابولیکی غالب باشد، ایفا میکند.@qums_medlab
بدن شما یک ماشین هوشمند متابولیکی است!حتی در نبود غذا، بدن شما با سازوکارهای پیچیده متابولیکی، از ذخایر خود استفاده کرده و مسیرهای انرژی جایگزین (مانند چربی و کتونها) را فعال میکند تا حیات و عملکرد اندامهای حیاتی، به ویژه مغز، را تضمین کند. درک این فرآیندها به ما کمک میکند تا درک عمیقتری از سلامت و تغذیه پیدا کنیم.@qums_medlab