ا
سلام
این کانال از این پس بهعنوان یکی از مسیرهای رسمی اطلاعرسانی انجمن علمی کوانتوم دانشگاه علم و صنعت فعالیت خواهد کرد.
در اینجا تلاش میکنیم اخبار، اطلاعیهها، دورهها، رویدادها و دیگر برنامههای مرتبط با انجمن را بهصورت منظم با شما به اشتراک بگذاریم.
امیدواریم این فضا بتواند راهی سادهتر برای دنبال کردن فعالیتها و ارتباط نزدیکتر با مخاطبان و علاقهمندان حوزه کوانتوم باشد.
اخبار و برنامه های هیجان انگیزی در راه است، پس گوش به زنگ باشید!
خوشحالیم که از اینجا همراه ما هستید.
انجمن علمی کوانتوم دانشگاه علم و صنعت ایران
ارتباط با ما در تلگرام:@Qustadmin
کانال انجمن در پیامرسان تلگرام:@QUSTmedia
کانال انجمن در پیامرسان بله:@QUSTmedia
این کانال از این پس بهعنوان یکی از مسیرهای رسمی اطلاعرسانی انجمن علمی کوانتوم دانشگاه علم و صنعت فعالیت خواهد کرد.
در اینجا تلاش میکنیم اخبار، اطلاعیهها، دورهها، رویدادها و دیگر برنامههای مرتبط با انجمن را بهصورت منظم با شما به اشتراک بگذاریم.
امیدواریم این فضا بتواند راهی سادهتر برای دنبال کردن فعالیتها و ارتباط نزدیکتر با مخاطبان و علاقهمندان حوزه کوانتوم باشد.
اخبار و برنامه های هیجان انگیزی در راه است، پس گوش به زنگ باشید!
خوشحالیم که از اینجا همراه ما هستید.
انجمن علمی کوانتوم دانشگاه علم و صنعت ایران
ارتباط با ما در تلگرام:@Qustadminکانال انجمن در پیامرسان تلگرام:@QUSTmedia کانال انجمن در پیامرسان بله:@QUSTmedia۱۷۱۳اخبار کوانتومی چالش پنهان مهاجرت به رمزنگاری پساکوانتومیبا نزدیکتر شدن عصر کامپیوترهای کوانتومی، الگوریتمهای رمزنگاری رایج مثل RSA و ECC در آینده امنیت خود را از دست خواهند داد. به همین دلیل، شرکتها و دولتها در حال حرکت به سمت «رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم» (Post-Quantum Cryptography) هستند.
اما مقالهی جدید منتشرشده در The Quantum Insider توضیح میدهد که بزرگترین مشکل، فقط انتخاب الگوریتم جدید نیست؛ بلکه پیدا کردن تمام نقاطی است که در آنها از رمزنگاری استفاده شده است.
در بسیاری از سازمانها، رمزنگاری طی سالها در بخشهای مختلف سیستم پخش شده:• سرورها و دیتابیسها• VPN و TLS• گواهیهای دیجیتال• تجهیزات شبکه• Firmware و سیستمهای قدیمی• سرویسهای ابری و نرمافزارهای شخص ثالث• IoT و تجهیزات صنعتی
مشکل اینجاست که خیلی از این بخشها مستندسازی دقیقی ندارند و حتی خود سازمانها هم دقیق نمیدانند کجا و چگونه از الگوریتمهای رمزنگاری استفاده کردهاند. به همین دلیل، مرحلهی «Cryptographic Inventory» یا فهرستبرداری رمزنگاری، به یکی از مهمترین مراحل مهاجرت پساکوانتومی تبدیل شده است.
مقاله همچنین به تهدید معروف «Harvest Now, Decrypt Later» اشاره میکند؛ یعنی مهاجمان میتوانند همین امروز دادههای رمزگذاریشده را ذخیره کنند و در آینده، با دسترسی به کامپیوترهای کوانتومی، آنها را رمزگشایی کنند. این موضوع مخصوصاً برای دادههایی که عمر محرمانگی طولانی دارند (مثل اطلاعات دولتی، پزشکی یا مالی) بسیار مهم است.
یکی دیگر از نکات مهم مقاله، مفهوم «Crypto-Agility» است؛ یعنی سیستمها باید طوری طراحی شوند که در آینده بتوان الگوریتمهای رمزنگاری را سریع و بدون بازطراحی کامل زیرساخت جایگزین کرد. چون احتمال دارد استانداردها و الگوریتمهای پساکوانتومی هم در طول زمان تغییر کنند.
در نهایت، پیام اصلی مقاله این است که مهاجرت به امنیت پساکوانتومی یک پروژهی سادهی نرمافزاری نیست؛ بلکه یک فرایند گستردهی شناسایی، مستندسازی، ارزیابی ریسک و بازطراحی زیرساختهای امنیتی است که باید از همین امروز برای آن برنامهریزی کرد.
لینک به منبع#Qnews@QUSTmedia۱۱۰ فراسوی محاسبات کلاسیک؛ آیا برای عصر کوانتوم آمادهایم؟دنیا در آستانهی «دومین انقلاب کوانتومی» ایستاده است.
اگر انقلاب اول با اختراع لیزر و ترانزیستور مسیر زندگی ما را تغییر داد، انقلاب دوم به دنبال تسخیر مستقیم رفتارهای شگفتانگیز ماده است تا بنبستهای محاسباتی امروز را در هم بشکند. محاسبات کوانتومی دیگر یک بحث صرفاً نظری در آزمایشگاهها نیست؛ ما درباره ابزاری حرف میزنیم که قرار است همه چیز، از طراحی داروهای نوین تا امنیت سیستمهای مالی را بازتعریف کند.
بزرگترین چالش این مسیر، درک مفاهیم انتزاعی کوانتوم و تبدیل آنها به زبانی ملموس است. کتاب «محاسبات کوانتومی برای کنجکاوان کوانتوم» اثر کیاران هیوز، جاشوا ایزاکسون، آناستازیا پری، رنبل اف. سان و جسیکا ترنر، تلاشی است برای پل زدن میان دنیای فیزیک کلاسیک و واقعیتهای کوانتومی.
بسیار مفتخرم که به همراه تیم مترجمان، وظیفهی برگردانِ این اثر ارزشمند را بر عهده داشتیم. اما انتشار این کتاب برای ما با یک جای خالی بزرگ و دلتنگی عمیق همراه است. یاد و نگاه دقیق همکار فرهیختهمان، زندهیاد دکتر دلنیا امانی، در سطر سطر این ترجمه جاری است. ایشان سهم درخشانی در شکلگیری این اثر داشتند و ای کاش امروز ثمرهی این تلاش جمعی را در کنار ما میدیدند.
همچنین از همراهی دوستان و همکاران عزیزم، میلاد خرقهانداز، مهشید طاهرزاده بروجنی، سید محمدحسین احمدی و علی بوالحسنی در این مسیر سپاسگزارم.
در پایان، صمیمانه از انتشارات سبزان و تمامی همکاران تلاشگرشان که با حمایت و دقتنظر خود، زمینهی انتشار این کتاب را فراهم آوردند، قدردانی میکنم. امیدوارم این کتاب راهنمای مفیدی برای همهی کسانی باشد که میخواهند منطق محاسبات آینده را از نزدیک لمس کنند.
در پناه دانایی، پایدار بمانید.
لینک نسخه ترجمه:
https://www.digikala.com/product/dkp-21724167
لینک نسخه اصلی:
https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-61601-4
پست اطلاع رسانی لینکدین:
https://www.linkedin.com/posts/nima-ghadirian-33b254a7_aetaevaepaebaeqaepaesabragpaewaepaeuaesaewaetahy-activity-7461069225340784641-b3xm?utm_source=share&utm_medium=member_android&rcm=ACoAABajud8BDBqSXYXOm6dlG6RWDoDRiBBYXDY
(نسخه دیجیتال بهزودی در پلتفرمهای کتابخوان منتشر خواهد شد)
#محاسبات_کوانتومی #فیزیک_کوانتوم#تبادل
۱۹وقتی صحبت از آینده علوم کامپیوتر میشود، کمتر چیزی به اندازه «محاسبات کوانتومی» هیجانانگیز است. تصور کن دنیایی که در آن کامپیوترها نهتنها صفر یا یک را میفهمند، بلکه میتوانند همزمان در چندین حالت مختلف وجود داشته باشند. این دقیقاً همان جایی است که قدرت کوانتوم آغاز میشود.
در علوم کامپیوتر، فناوری کوانتومی در حال باز کردن درهایی است که تاکنون بسته بودند. الگوریتمهایی که روی کامپیوترهای کلاسیک سالها زمان میبرند، روی ماشینهای کوانتومی میتوانند در چند ثانیه حل شوند. از شکستن رمزنگاریهای پیچیده گرفته تا جستجوهای فوق سریع و بهینهسازیهای غیرقابل تصور، همه و همه با قدرت برهمنهی و درهمتنیدگی ممکن شدهاند.
اما این فقط آغاز ماجراست. محاسبات کوانتومی میتواند صنعتهایی مثل هوش مصنوعی، داروسازی، امنیت سایبری و شبکهها را متحول کند. دانشمندان امروز با استفاده از شبیهسازیهای کوانتومی میتوانند مولکولهایی را بررسی کنند که تا پیش از این تنها در حد نظریه بودند. یا سیستمهای هوش مصنوعیای بسازند که با سرعتی فراتر از تصور یاد میگیرند.
همه اینها یعنی یکی از هیجانانگیزترین انقلابهای تکنولوژیک در راه است؛ انقلابی که درست در مرکز آن، علوم کامپیوتر کوانتومی قرار دارد. اگر به آینده فناوری فکر میکنید، این همان جایی است که باید نگاهتان را روی آن متمرکز کنید.
فراتر از صفر و یک: ورود به دنیای کیوبیتها
در کامپیوترهای فعلی ما (کلاسیک)، همهچیز بر پایه «بیت» است؛ یا صفر، یا یک. مثل یک کلید برق که یا روشن است یا خاموش. اما در دنیای کوانتوم، ما با «کیوبیت» (Qubit) سروکار داریم. به لطف پدیدهای به نام برهمنهی (Superposition)، کیوبیت میتواند همزمان هم صفر باشد و هم یک!
این یعنی یک کامپیوتر کوانتومی به جای اینکه مسیرها را یکییکی امتحان کند، میتواند تمام مسیرهای ممکن را همزمان بررسی کند. تصور کنید در یک هزارتوی بزرگ گیر افتادهاید؛ کامپیوتر کلاسیک باید تک تک مسیرها را امتحان کند تا به خروجی برسد، اما یک کامپیوتر کوانتومی انگار میتواند در آن واحد در تمام مسیرها حضور داشته باشد و کوتاهترین راه را در کسری از ثانیه پیدا کند.
کابوسِ امنیت، نویدِ داروهای جدید
یکی از مهمترین کاربردهای کوانتوم که دنیای علوم کامپیوتر را به لرزه درآورده، رمزنگاری (Cryptography) است. بسیاری از رمزهای امنیتی فعلی ما بر پایه سخت بودنِ تجزیه اعداد بزرگ به عوامل اولشان هستند؛ کاری که کامپیوترهای امروز باید هزاران سال برای حلش وقت بگذارند. اما «الگوریتم شور» به کامپیوترهای کوانتومی اجازه میدهد این سد دفاعی را ظرف چند دقیقه فرو بریزند.
اما این فقط یک روی سکه است. روی دیگر سکه، پزشکی و سلامت است. ساخت داروها و واکسنهای جدید امروزه وابسته به شبیهسازیهای کامپیوتری پیچیده است که بسیار زمانبر و هزینهبر هستند. کامپیوترهای کوانتومی با شبیهسازی دقیقِ رفتارِ مولکولها در سطح اتمی، میتوانند زمان کشف درمانهای بیماریهای لاعلاج را از چندین سال به چند هفته کاهش دهند.
هوش مصنوعیِ فرا-هوشمند
در حوزه هوش مصنوعی (AI)، ما همیشه تشنهی قدرت پردازشی بیشتر هستیم. یادگیری مدلهای زبانی بزرگ (مثل همین مدلی که الان با آن صحبت میکنید) به انرژی و زمان پردازشی نجومی نیاز دارد. یادگیری ماشین کوانتومی (Quantum Machine Learning) این پتانسیل را دارد که الگوهای پیچیده را در دادههایی که برای کامپیوترهای معمولی “نویز” به نظر میرسند، شناسایی کند. این یعنی جهشی بزرگ به سمت هوش مصنوعیهای عمومی (AGI) که شاید درکشان از جهان، بسیار شبیهتر به درکِ بیولوژیکی انسان باشد.
چالش بزرگ: چرا هنوز روی میز کارمان نیست؟
شاید بپرسید اگر اینقدر قدرتمند است، چرا هنوز یک کامپیوتر کوانتومی در اتاقمان نداریم؟ پاسخ در «حساسیت» آنهاست. کیوبیتها بسیار شکنندهاند؛ کوچکترین تغییر دما یا نویز محیطی باعث میشود «اطلاعات کوانتومی» از بین برود (دکوهرس). ساخت یک کامپیوتر کوانتومی یعنی ساختن سردترین نقطه در جهان، در فضایی که کوچکترین لرزشی وجود نداشته باشد.
ما در عصر «طلاییِ مهندسی» هستیم. جایی که فیزیکدانان و دانشمندان علوم کامپیوتر در حال همکاری برای ساختن «کامپیوترهای کوانتومیِ مقاوم به خطا» هستند.
سخن پایانی
آیا ما در حال بازنویسیِ کتابِ علوم کامپیوتر هستیم؟ قطعاً. کوانتوم فقط یک قطعه جدید برای اضافه کردن به کامپیوترها نیست؛ بلکه یک پارادایم کاملاً متفاوت برای محاسبه است. کسی که امروز الفبای محاسبات کوانتومی را یاد بگیرد، در حال یادگیری زبانِ مسلط بر تکنولوژیِ دهه آینده است.
#QuantumForAll@QUSTmedia
در علوم کامپیوتر، فناوری کوانتومی در حال باز کردن درهایی است که تاکنون بسته بودند. الگوریتمهایی که روی کامپیوترهای کلاسیک سالها زمان میبرند، روی ماشینهای کوانتومی میتوانند در چند ثانیه حل شوند. از شکستن رمزنگاریهای پیچیده گرفته تا جستجوهای فوق سریع و بهینهسازیهای غیرقابل تصور، همه و همه با قدرت برهمنهی و درهمتنیدگی ممکن شدهاند.
اما این فقط آغاز ماجراست. محاسبات کوانتومی میتواند صنعتهایی مثل هوش مصنوعی، داروسازی، امنیت سایبری و شبکهها را متحول کند. دانشمندان امروز با استفاده از شبیهسازیهای کوانتومی میتوانند مولکولهایی را بررسی کنند که تا پیش از این تنها در حد نظریه بودند. یا سیستمهای هوش مصنوعیای بسازند که با سرعتی فراتر از تصور یاد میگیرند.
همه اینها یعنی یکی از هیجانانگیزترین انقلابهای تکنولوژیک در راه است؛ انقلابی که درست در مرکز آن، علوم کامپیوتر کوانتومی قرار دارد. اگر به آینده فناوری فکر میکنید، این همان جایی است که باید نگاهتان را روی آن متمرکز کنید.
فراتر از صفر و یک: ورود به دنیای کیوبیتهادر کامپیوترهای فعلی ما (کلاسیک)، همهچیز بر پایه «بیت» است؛ یا صفر، یا یک. مثل یک کلید برق که یا روشن است یا خاموش. اما در دنیای کوانتوم، ما با «کیوبیت» (Qubit) سروکار داریم. به لطف پدیدهای به نام برهمنهی (Superposition)، کیوبیت میتواند همزمان هم صفر باشد و هم یک!
این یعنی یک کامپیوتر کوانتومی به جای اینکه مسیرها را یکییکی امتحان کند، میتواند تمام مسیرهای ممکن را همزمان بررسی کند. تصور کنید در یک هزارتوی بزرگ گیر افتادهاید؛ کامپیوتر کلاسیک باید تک تک مسیرها را امتحان کند تا به خروجی برسد، اما یک کامپیوتر کوانتومی انگار میتواند در آن واحد در تمام مسیرها حضور داشته باشد و کوتاهترین راه را در کسری از ثانیه پیدا کند.
کابوسِ امنیت، نویدِ داروهای جدیدیکی از مهمترین کاربردهای کوانتوم که دنیای علوم کامپیوتر را به لرزه درآورده، رمزنگاری (Cryptography) است. بسیاری از رمزهای امنیتی فعلی ما بر پایه سخت بودنِ تجزیه اعداد بزرگ به عوامل اولشان هستند؛ کاری که کامپیوترهای امروز باید هزاران سال برای حلش وقت بگذارند. اما «الگوریتم شور» به کامپیوترهای کوانتومی اجازه میدهد این سد دفاعی را ظرف چند دقیقه فرو بریزند.
اما این فقط یک روی سکه است. روی دیگر سکه، پزشکی و سلامت است. ساخت داروها و واکسنهای جدید امروزه وابسته به شبیهسازیهای کامپیوتری پیچیده است که بسیار زمانبر و هزینهبر هستند. کامپیوترهای کوانتومی با شبیهسازی دقیقِ رفتارِ مولکولها در سطح اتمی، میتوانند زمان کشف درمانهای بیماریهای لاعلاج را از چندین سال به چند هفته کاهش دهند.
هوش مصنوعیِ فرا-هوشمنددر حوزه هوش مصنوعی (AI)، ما همیشه تشنهی قدرت پردازشی بیشتر هستیم. یادگیری مدلهای زبانی بزرگ (مثل همین مدلی که الان با آن صحبت میکنید) به انرژی و زمان پردازشی نجومی نیاز دارد. یادگیری ماشین کوانتومی (Quantum Machine Learning) این پتانسیل را دارد که الگوهای پیچیده را در دادههایی که برای کامپیوترهای معمولی “نویز” به نظر میرسند، شناسایی کند. این یعنی جهشی بزرگ به سمت هوش مصنوعیهای عمومی (AGI) که شاید درکشان از جهان، بسیار شبیهتر به درکِ بیولوژیکی انسان باشد.
چالش بزرگ: چرا هنوز روی میز کارمان نیست؟شاید بپرسید اگر اینقدر قدرتمند است، چرا هنوز یک کامپیوتر کوانتومی در اتاقمان نداریم؟ پاسخ در «حساسیت» آنهاست. کیوبیتها بسیار شکنندهاند؛ کوچکترین تغییر دما یا نویز محیطی باعث میشود «اطلاعات کوانتومی» از بین برود (دکوهرس). ساخت یک کامپیوتر کوانتومی یعنی ساختن سردترین نقطه در جهان، در فضایی که کوچکترین لرزشی وجود نداشته باشد.
ما در عصر «طلاییِ مهندسی» هستیم. جایی که فیزیکدانان و دانشمندان علوم کامپیوتر در حال همکاری برای ساختن «کامپیوترهای کوانتومیِ مقاوم به خطا» هستند.
سخن پایانیآیا ما در حال بازنویسیِ کتابِ علوم کامپیوتر هستیم؟ قطعاً. کوانتوم فقط یک قطعه جدید برای اضافه کردن به کامپیوترها نیست؛ بلکه یک پارادایم کاملاً متفاوت برای محاسبه است. کسی که امروز الفبای محاسبات کوانتومی را یاد بگیرد، در حال یادگیری زبانِ مسلط بر تکنولوژیِ دهه آینده است.
#QuantumForAll@QUSTmedia
۴۹