دستیابی به تفکیک سانتیمتری در لیدار تکفوتونی برای مطالعه جوپژوهشگران موفق به توسعه یک سامانه لیدار تکفوتونی شدهاند که با بهرهگیری از روش شمارش تک فوتون هبسته زمانی و دقت زمانی حدود ۸۰ پیکوثانیه، قادر است ساختار ابرها را با تفکیک برد حدود ۱٫۲ سانتیمتر اندازهگیری کند. این فناوری امکان تصویربرداری بسیار دقیق از لایههای جوی و جزئیات ریز ابرها را فراهم میکند و میتواند به بهبود مدلهای اقلیمی، پیشبینی وضعیت آبوهوا و پایش تغییرات جو کمک کند. همچنین این دستاورد نشان میدهد که فناوریهای تکفوتونی در حال گسترش از کاربردهای آزمایشگاهی به حوزههای عملی مانند سنجش از دور و پایش محیطزیست هستند.️ فیزیک و فناوری های کوانتومی۳۲۱۱
جذب سرمایه ۹۱ میلیون یورو برای توسعه حسگرهای کوانتومی توسط استارتاپ آلمانی QuantumDiamondsاستارتاپ آلمانی QuantumDiamonds موفق شده است ۹۱ میلیون یورو سرمایه جذب کند تا تولید فناوری بازرسی تراشههای مبتنی بر حسگرهای کوانتومی را گسترش دهد. از این مبلغ، ۱۵ میلیون یورو از سرمایهگذاران خصوصی و ۷۶ میلیون یورو نیز در قالب حمایت مالی «قانون تراشههای اروپا» (European Chips Act) تأمین شده است.فناوری این شرکت از حسگرهای کوانتومی مبتنی بر الماس مصنوعی استفاده میکند که قادرند بدون آسیب رساندن به تراشه، نقصهای پنهان در ساختارهای پیچیده نیمههادی را شناسایی کنند. این فناوری میتواند بازده تولید تراشهها را افزایش داده و هزینههای تولید را کاهش دهد. فیزیک و فناوری های کوانتومی۴۱
برای نخستین بار؛ تصویربرداری از درهمتنیدگی کوانتومی در بدن انساندانشمندان در یک دستاورد تاریخی، موفق شدند برای اولین بار در جهان میزان درهمتنیدگی کوانتومی فوتونهای تولیدشده در بدن یک انسان را بهصورت مستقیم تصویربرداری کنند. این پژوهش با استفاده از یک دستگاه تصویربرداری پزشکی پیشرفته (J-PET) انجام شده و میتواند آغازگر نسل جدیدی از فناوریهای تصویربرداری پزشکی مبتنی بر فیزیک کوانتوم باشد.در اسکنرهای PET متداول، تنها محل و زمان برخورد فوتونهای حاصل از نابودی الکترون و پوزیترون ثبت میشود؛ اما در این پژوهش، دانشمندان علاوه بر این اطلاعات، همبستگی قطبش فوتونهای درهمتنیده را نیز اندازهگیری کردند و برای نخستین بار توانستند «نقشهای از میزان درهمتنیدگی کوانتومی» را در بافتهای بدن انسان به دست آورند.️ چرا این دستاورد مهم است؟نخستین نمایش عملی تصویربرداری از درهمتنیدگی کوانتومی در یک انسان زنده.گامی مهم در شکلگیری حوزه نوظهور تصویربرداری پزشکی کوانتومی.امکان افزایش دقت تشخیص بیماریهایی مانند سرطان و اختلالات عصبی با بهرهگیری از اطلاعات کوانتومی که تاکنون در تصویربرداری پزشکی استفاده نمیشد.فراهم شدن مسیر توسعه نسل آینده اسکنرهای PET با کیفیت تصویر و حساسیت بالاتر. فیزیک و فناوری های کوانتومی۳۲۱۱
عملیاتی شدن سامانه «میدولندز»؛ ابزار جدید آمریکا برای مختلسازی ارتباطات ماهوارهاینیروی فضایی ایالات متحده از پذیرش عملیاتی سامانه Meadowlands خبر داد؛ سامانهای که توسط شرکت L3Harris توسعه یافته و برای اجرای عملیات جنگ الکترونیک در فضا طراحی شده است.این سامانه یک سیستم زمینی مقابله با ارتباطات ماهوارهای است که میتواند ارتباطات ماهوارههای دشمن را شناسایی، مختل، مسدود یا تضعیف کند. «میدولندز» نسبت به نسل قبلی خود، سبکتر، قابلحملتر و سریعتر در استقرار بوده و امکان کنترل همزمان چندین مأموریت اخلال الکترونیکی را از راه دور فراهم میکند.به گفته نیروی فضایی آمریکا، عملیاتی شدن این سامانه گامی مهم در تقویت توانمندیهای جنگ الکترونیک و افزایش برتری این کشور در حوزه عملیات فضایی به شمار میرود. فیزیک و فناوری های کوانتومی۲۱۱
پیشرفت در تصویربرداری کوانتومی شبح وار با پرتو ایکس؛ گامی به سوی تصاویر دقیقتر با دوز تابش کمترپژوهشگران آزمایشگاه ملی بروکهاون آمریکا موفق به توسعه روشی نوین برای تصویربرداری با پرتو ایکس مبتنی بر فناوری کوانتومی موسوم به تصویربرداری شبح وار شدند که میتواند با کاهش قابلتوجه دوز تابش، تصاویر باکیفیتی از نمونههای زیستی حساس ارائه دهد.در این روش، تنها یکی از دو فوتون درهمتنیده با نمونه برخورد میکند و تصویر نهایی با تحلیل همبستگی میان جفت فوتونها بازسازی میشود. این فناوری میتواند آسیب ناشی از پرتو ایکس به نمونههای زیستی را به حداقل برساند و امکان مطالعه دقیقتر سلولها، بافتها و سایر ساختارهای حساس را فراهم کند.به گفته پژوهشگران، این دستاورد که نتایج آن در نشریه Optica منتشر شده، گامی مهم در توسعه نسل آینده سامانههای تصویربرداری با پرتو ایکس برای تحقیقات زیستی و کاربردهای بالقوه پزشکی به شمار میرود. فیزیک و فناوری های کوانتومی۱۱۱
از رکورد کیوبیت تا تجاریسازی؛ اولویتهای جدید در صنعت رایانش کوانتومیکارشناسان معتقدند رقابت در صنعت کوانتوم دیگر بر سر افزایش تعداد کیوبیتها نیست، بلکه موفقیت هر فناوری به توانایی آن در کاهش خطا، تولید انبوه و ساخت سامانههای پایدار و مقرونبهصرفه بستگی دارد. این تغییر رویکرد باعث شده دولتها و سرمایهگذاران، به جای تمرکز بر رکوردشکنی در تعداد کیوبیتها، سرمایهگذاری خود را به توسعه زنجیره تأمین، فناوریهای تولید و زیرساختهای امن و مقاوم در برابر تهدیدهای کوانتومی معطوف کنند.در حال حاضر، رایانههای کوانتومی مبتنی بر ابررساناها، یونهای بهدامافتاده، و اتمهای خنثی، به دلیل بلوغ فناوری، بلوغ صنعتی، اکوسیستم کامل، دقت و مقیاس پذیری بسیار بالا، گزینههای مناسبی برای تجاریسازی در کوتاهمدت به شمار میروند. فیزیک و فناوری های کوانتومی۴۱
گامی تازه در بازرسی غیرمخرب با استفاده از تصویربرداری کوانتومیپژوهشگران دانشگاه Johannes Kepler اتریش در پژوهشی تازه که در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شده، روشی نوین برای اندازهگیری و تصویربرداری با فوتونهای آشکارنشده ارائه کردهاند که میتواند تحول مهمی در بازرسیهای صنعتی و تصویربرداری حساس ایجاد کند.این فناوری از همبستگی کوانتومی میان جفت فوتونها استفاده میکند. در این روش، فوتونی که با نمونه برهمکنش دارد (در ناحیه MIR) هرگز مستقیماً آشکارسازی نمیشود؛ در عوض، اطلاعات آن از طریق فوتون جفتشدهاش که در ناحیه مرئی یا NIR قابل اندازهگیری است، استخراج میشود. این ویژگی نیاز به آشکارسازهای پیچیده و گرانقیمت IR را کاهش میدهد. از مهمترین مزایای این فناوری میتوان به توان بسیار پایین تابش روی نمونه، عملکرد در دمای اتاق و دستیابی به حساسیت در حد شات نویز اشاره کرد. این ویژگیها آن را برای بازرسی غیرمخرب قطعات صنعتی، میکروسکوپی با وضوح بالا برای بررسی مواد حساس و توسعه OCT برای کاربردهای پزشکی و زیستی بسیار امیدوارکننده میکند. فیزیک و فناوری های کوانتومی۳۱
تولید منبع فوتونهای درهمتنیده پایدار؛ گامی مهم به سوی شبکههای کوانتومی واقعیشرکت Quantum Source با همکاری اداره تحقیق و توسعه دفاعی اسرائیل #جنایتکار از دستیابی به یک منبع تکاتمی پایدار برای تولید فوتونهای درهمتنیده خبر داده است؛ دستاوردی که میتواند یکی از موانع اصلی توسعه شبکههای ارتباطی کوانتومی را برطرف کند.بر اساس نتایج منتشر شده، این سامانه قادر است جفت فوتونهای درهمتنیده با کیفیت (Fidelity) بالا را بهصورت قطعی تولید کند، به طوری که این فوتونها پس از عبور از بیش از یک کیلومتر فیبر نوری بدون پایدارسازی و بدون نیاز به کنترل یا بازخورد فعال برای حفظ قطبش، همچنان کیفیت درهمتنیدگی خود را حفظ میکنند. این ویژگی، استفاده از فناوری را در شرایط واقعی و خارج از محیط آزمایشگاه امکانپذیرتر میسازد.این منبع میتواند بهعنوان یکی از اجزای کلیدی شبکههای کوانتومی آینده، اینترنت کوانتومی و سامانههای توزیع کلید کوانتومی (QKD) مورد استفاده قرار گیرد. فیزیک و فناوری های کوانتومی۱۱
رئیس فرهنگستان علوم: هوش مصنوعی، کوانتوم و نانو در کانون برنامهریزی علمی پساجنگ قرار بگیردرئیس فرهنگستان علوم با بیان اینکه سیاستگذاری علمی کشور باید بر اساس نیازهای آینده انجام شود، گفت: در دوران پساجنگ هوش مصنوعی، کوانتوم، نانو، میکروالکترونیک و هوافضا از مهمترین حوزههایی هستند که باید در اولویت آموزش عالی و پژوهش قرار گیرند.ایرنا
ستاد فناوری نانو
فیزیک و فناوری های کوانتومی۴۱۱۱
کشف رفتار پنهان ترانزیستورها با میکروسکوپ کوانتومی مبتنی بر الماسپژوهشگران با استفاده از یک میکروسکوپ کوانتومی مبتنی بر مراکز تهی نیتروژن در الماس (NV-diamond quantum microscope) توانستند برای نخستین بار ارتباط میان خواص مغناطیسی و الکتریکی یک ترانزیستور پیشرفته را در مقیاس نانو مشاهده کنند. این فناوری نشان می دهد که چگونه تغییرات فضایی در مغناطش ماده میتواند رسانایی الکتریکی قطعه را کنترل کند و چگونه ولتاژ گیت باعث تغییر آرایش لایههای مغناطیسی در ترانزیستور میشود.این دستاورد امکان تصویربرداری دقیق از میدانهای مغناطیسی و رفتار داخلی ادوات الکترونیکی کوچک را فراهم میکند و میتواند به توسعه نسل جدید ترانزیستورهای اسپینترونیکی، حافظههای مغناطیسی و فناوریهای کوانتومی کمک کند.این پژوهش نشان میدهد که میکروسکوپهای کوانتومی مبتنی بر حسگرهای NV الماس، بهعنوان ابزارهای پیشرفته تصویربرداری، نقش مهمی در بررسی و بهینهسازی مواد و قطعات الکترونیکی آینده خواهند داشت. فیزیک و فناوری های کوانتومی۱۱