افزایش دقت اندازهگیری میدانهای میکروویو با حسگر کوانتومی جدید مبتی بر اتمهای ریدبرگپژوهشگران دانشگاه ورشو در مقالهای که در مجله علمی Nature Communications به چاپ رسیده است، روش جدیدی را برای مترولوژی و اندازهگیری کوانتومی میدانهای میکروویو مبتنی بر برهمکنش اتمهای ریدبرگ (Rydberg interactions) توسعه داده اند که به طور ذاتی در برابر «افت و اتلاف در فرایند آشکارسازی» (Detection Losses) مقاوم است.این دستاورد با مقاومسازی فیزیکی سیستم بدون نیاز به کامپیوترهای کوانتومی پیچیده، مسیر را برای کاربردهای عملیتر مترولوژی کوانتومی و ارتقای مخابرات و حسگرهای پیشرفته مایکروویو هموارتر میسازد.️ رصدخانه فناوری های نوین۳۲۱۱
NVIDIA هوش مصنوعی را به کامپیوترهای شخصی میآوردشرکت NVIDIA در نمایشگاه IFA 2026 از نسل جدید رایانههای مجهز به RTX Spark رونمایی کرد؛ دستگاههایی که برای اجرای مدلهای هوش مصنوعی و عاملهای هوشمند بهصورت مستقیم روی خود رایانه طراحی شدهاند.RTX Spark با ترکیب پردازنده Grace و گرافیک Blackwell میتواند تا ۱ پتافلاپس توان پردازش AI و ۱۲۸ گیگابایت حافظه یکپارچه ارائه کند. نخستین رایانههای مبتنی بر این فناوری قرار است از اکتبر ۲۰۲۶ وارد بازار شوند.این رویکرد میتواند وابستگی کاربران به پردازش ابری را کاهش دهد و با پردازش دادهها روی دستگاه، سرعت بیشتر و حریم خصوصی بالاتر را فراهم کند. همکاری NVIDIA و مایکروسافت نیز بر اجرای امن عاملهای هوش مصنوعی در محیط ویندوز تمرکز دارد.️ رصدخانه فناوری های نوین۱۱۱۱
حسگری و مترولوژی کوانتومی؛ از ناوبری بدون GPS تا حسگرهای فضاییفناوری کوانتومی دیگر فقط به ساخت رایانههای کوانتومی محدود نیست؛ ناوبری، زمانسنجی دقیق، حسگری، ارتباطات و کاربردهای فضایی نیز با سرعت در حال پیشرفتاند. این جدول، مجموعهای از مهمترین دستاوردهای عمومی گزارششده در حوزه زمانسنجی و حسگری کوانتومی طی سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ را نشان میدهد؛ از آزمایش ناوبری کوانتومی بدون GPS و حسگرهای مغناطیسی گرفته تا آزمایش ساعتهای اتمی در دریا و فضا و توسعه سامانههای مقاوم در برابر اختلال و جعل سیگنال.️ رصدخانه فناوری های نوین۲۱۱۱۱
ساخت حسگر تصویربرداری چهار بُعدی روی تراشهپژوهشگران شرکت Pointcloud در زوریخ سوئیس، در پژوهشی که به تازگی در مجله Nature منتشر شده، یک حسگر تصویربرداری ۴بعدی مبتنی بر لیدار همدوس توسعه دادهاند که میتواند موقعیت سهبعدی اجسام و سرعت شعاعی آنها را بهطور همزمان اندازهگیری کند.این سامانه از یک لیدار آرایه ای با ۳۵۲ × ۱۷۶ پیکسل بهره میبرد و بیش از ۶۰۰ هزار قطعه فوتونیکی را روی تراشه جای داده است؛ رقمی که حدود پنج برابر بزرگتر از نمونههای پیشین گزارششده است.آزمایشها نشان دادهاند که این حسگر میتواند ابرنقاط سهبعدی اجسام را در فاصله ۴ تا ۶۵ متر ثبت کند و به نرخ تصویربرداری ۳ تا ۱۵ فریم بر ثانیه برسد. این سامانه همچنین به تفکیک زاویهای ۰٫۰۶ درجه و مصرف انرژی حدود ۴۶ نانوژول برای هر نقطه دست یافته است. برای یک هدف با بازتابندگی تنها ۵ درصد، دقت مکانی حدود ۳٫۹ میلیمتر و دقت اندازهگیری سرعت حدود ۳ میلیمتر بر ثانیه گزارش شده است.پژوهشگران معتقدند این معماری میتواند مسیر توسعه دوربینهای ۴بعدی کوچک، کممصرف و مقیاسپذیر را هموار کند؛ فناوریای که میتواند در آینده در خودروهای خودران، رباتیک و سامانههای هوشمند درک محیط کاربرد داشته باشد.️ رصدخانه فناوری های نوین۲۱۱۱
چین در مسیر بومیسازی فناوری لیتوگرافی با تکیه بر فوتونیکچین با حمایت شرکتهایی مانند هواوی تلاشهای خود را برای توسعه تجهیزات بومی لیتوگرافی و کاهش وابستگی به فناوریهای خارجی افزایش داده است. تمرکز این برنامه بر توسعه سامانههای DUV، اپتیکهای پروجکشن دقیق و منابع لیزری توانبالا است.در این میان، فناوریهای اپتیکی و فوتونیکی به یکی از مهمترین چالشهای چین تبدیل شدهاند؛ زیرا تولید تراشههای پیشرفته به عدسیهای فوقدقیق، لیزرهای پایدار و سامانههای اندازهگیری نوری پیچیده نیاز دارد. شرکتهای اروپایی مانند Zeiss و TRUMPF همچنان از بازیگران کلیدی این حوزه به شمار میروند.این روند نشان میدهد که فوتونیک و اپتیک پیشرفته به فناوریهایی راهبردی در زنجیره تولید نیمهرساناها تبدیل شدهاند و رقابت برای بومیسازی آنها میتواند نقش مهمی در آینده صنعت تراشه ایفا کند.اطلاعات بیشتر️ رصدخانه فناوری های نوین۳۱۱۱
آشکارسازی میکروپلاستیکها در بافت زنده توسط تصویربرداری فوتوآکوستیکپژوهشگران دانشگاه کالج لندن (UCL) با توسعه یک روش جدید تصویربرداری فوتوآکوستیک توانستهاند برای نخستینبار میکروپلاستیکها را در عمق بافت زنده و بدون نیاز به جراحی یا تخریب نمونه مشاهده و ردیابی کنند.این روش روی مدلهای حیوانی توانسته پلاستیکهایی مانند پلیپروپیلن (مورد استفاده در ظروف غذایی و لیوانهای یکبارمصرف) و پلیاتیلن (موجود در کیسههای پلاستیکی) را شناسایی کند و امکان بررسی حرکت و تجمع آنها در بدن طی ماهها را فراهم کند.اطلاعات بیشتر️ رصدخانه فناوری های نوین۳۱۱
راهاندازی نخستین شبکه پایلوت توزیع کلید کوانتومی کشورمحمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، از راهاندازی نخستین شبکه پایلوت آزمایشگاهی و میدانی ارتباطات امن مبتنی بر فناوری «توزیع کلید کوانتومی» (QKD) خبر داد و این اقدام را گامی در مسیر توسعه ارتباطات امن، تقویت توان فناورانه داخلی و فراهمسازی زیرساختهای مورد نیاز برای ورود کشور به عصر کوانتومی دانست.اطلاعات بیشتر️ رصدخانه فناوری های نوین۴۱
شرکت ZEISS از نسل جدید فناوریهای نمایشگر و هولوگرافیک برای صنعت هوافضا رونمایی کردشرکت ZEISS در نمایشگاه بینالمللی هوایی فارنبرو ۲۰۲۶، مجموعهای از فناوریهای «فراگیر» برای کابین و کابین خلبان هواپیما را به نمایش گذاشت. این راهکارها بر پایه پلتفرم ProSight و فناوریهای هولوگرافیک و میکرو-اپتیکی توسعه یافتهاند.محور اصلی ارائه زایس، نمایشگرهای شفاف و نسل جدید HUD با میدان دید گسترده است که میتوانند اطلاعات پرواز، سرگرمی و تعاملات دیجیتال را مستقیماً روی سطوح شفاف کابین یا در میدان دید خلبان نمایش دهند. به گفته زایس، این فناوری با حذف معماریهای حجیم پروژکتوری، امکان ساخت سامانههایی سبکتر، کوچکتر و کممصرفتر را فراهم میکند و میتواند آگاهی موقعیتی خلبان و تجربه مسافران را بهبود دهد.اطلاعات بیشتر️ رصدخانه فناوری های نوین۱۱۱۱
توسعه سیستم ناوبری کوانتومی کم-مصرف توسط اتمهای هدایتشده با نورپژوهشگران آزمایشگاه ملی سندیا روشی جدید برای هدایت دقیق اتمها با مصرف انرژی بسیار پایین توسعه دادهاند که میتواند به ساخت سامانههای ناوبری کوانتومی کوچک و مقاوم کمک کند؛ سامانههایی که در صورت اختلال یا قطع سیگنال GPS همچنان قادر به اندازهگیری دقیق حرکت خواهند بود.محققان توانستهاند این اتمها را تنها با حدود ۵ میلیوات توان نوری کنترل کنند؛ میزانی که نسبت به روشهای پیشین بهطور قابل توجهی کمتر است.این دستاورد میتواند به توسعه حسگرهای اینرسی کوانتومی روی تراشه منجر شود؛ حسگرهایی که برای هواپیماها، خودروهای نظامی و تجهیزات خودران در محیطهایی که GPS قابل اعتماد نیست، کاربرد بالقوه دارند.️ رصدخانه فناوری های نوین۲۱۱