روشهایی برای تشخیص اخبار درست و نادرست سایر منابع معتبر را بررسی کنیدوقتی با یک خبر مواجه میشوید به یک منبع بسنده نکنید و سایر سایتها و رسانههای خبری معتبر را جستجو کنید تا ببینید آیا این خبر را گزارش میکنند یا خیر.
کیفیت منبع را بررسی کنیدمنابع معتبر ذکر شده در روایت یا خبر را بررسی کنید. خبرگزاریهای معتبر و حرفهای دستورالعملهای سرمقالهای سختگیرانهای برای بررسی واقعیت یک خبر یا گزارش دارند.
روی منابع نامشخص حساس باشیداگر خبر از منبع ناشناس است، کمی بیشتر تحقیق کنید. آدرس وب صفحه را بررسی کنید و به دنبال دامنههای عجیب و غریب به غیر از .com یا .ir بگردید. هرگونه اشتباه املایی نام خبرگزاری را در آدرس URL بررسی کنید.
شهرت منبع و تخصص آنها را در نظر بگیریدمنتشرکننده یک خبر ممکن است صفحات وب را برای تقلید از سایتهای حرفهای برای انتشار اخبار جعلی ایجاد کند. در صورت شک، به صفحه اصلی بروید و همان اطلاعات را بررسی کنید.
به نویسنده توجه کنیددر مورد نویسنده جستجو کنید. اعتبار، تعداد و کیفیت فالوورهایش، مدت زمان فعال بودن حساب و سابقه خبری او را بررسی کنید. سایر پستها را اسکن کنید تا تشخیص دهید که آیا آنها رفتارهای رباتی( مثل پست کردن در تمام اوقات روز و از نقاط مختلف جهان) دارند یا خیر. ویژگیهایی مانند نام کاربری با اعداد و لینکهای مشکوک را در بیو نویسنده بررسی کنید.
عکس پروفایل نویسنده را بررسی کنید علاوه بر مشاهده اطلاعات و اعتبار نویسنده، عکس پروفایل او را بررسی کنید و اطمینان حاصل کنید که تصویر او یک تصویر جعلی یا یک فرد مشهور نیست. اگر تصویر صاحب حساب، اصلی به نظر نمیرسد، پس احتمالاً مقاله قابل اعتماد نیست، زیرا نویسنده ناشناس است.
نوشته را فراتر از تیتر بخوانیدبه این فکر کنید که آیا خبر مورد نظر غیرواقعی به نظر میرسد یا خیر. یک داستان یا روایت معتبر دارای حقایق زیادی است که با نقل قولهای کارشناسان، آمار رسمی و دادههای نظرسنجی نقل شده است. همچنین یک روایت میتواند شاهدان عینی داشته باشد. اگر حقایق دقیق یا ثابتی فراتر از عنوان وجود ندارد، اطلاعات را زیر سوال ببرید. به دنبال شواهدی باشید که نشان دهد این رویداد واقعاً اتفاق افتاده است.
@RahbordMonazeناکارآمدی نظام تصمیم گیری ریشه در معماری حکمرانی دارد/ آسیب شناسی سیستمی جایگزین کلی گوییها شودمرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامینظام تصمیمگیری در کشور با مجموعهای از ناکارآمدیها مواجه است که صرفاً به ضعفهای اجرایی یا خطاهای فردی تقلیلپذیر نیستند؛ بلکه ریشه در ترتیبات نهادی، معماری حکمرانی و فرایندهای نهادینه شده خطمشیگذاری دارند. بخش مهمی از ناکارآمدیها پیش از مرحله اجرا و در ضعف مسئلهشناسی، سیاستزدگی، ناهماهنگی نهادی و فقدان سازوکارهای ارزیابی و پاسخگویی ریشه دارد.تصمیمگیری در سطوح فراقوهای، خطمشیگذاری کلان و قانونگذاری معمولاً با چالشهایی همچون بحران پاسخگویی، تداخل وظایف و موازیکاری، ناهماهنگی بین بخشی و انسداد تصمیمگیری و ابهام در مرجعیت تصمیم مواجه است. در مقابل، در سطوح تنظیمگری، اجرای ملی و محلی، مسائل بیشتر ناظر به ظرفیت اجرا و منابع، بوروکراسی خشک و تشریفات زائد اداری، انحراف بوروکراتیک، هماهنگی عملیاتی و انطباق تصمیمها با شرایط بومی است.ارتقای کیفیت مشروعیت تصمیمات از طریق بازسازی سازوکارهای پاسخگویی و مشارکت در سطح کلان حکمرانی اهمیت دارد. تصمیمات پایدار و اثربخش زمانی شکل میگیرند که فرایند تصمیمسازی شفاف، قابل توضیح و دفاع در برابر ذینفعان و جامعه باشد. نهادینهسازی پاسخگویی نهادی از طریق ابزارهای ارزیابی تأثیر، پایش اجرا و گزارشدهی عمومی و طراحی سازوکارهای مشارکت سازمانیافته ذینفعان تخصصی و اجتماعی در چرخه خطمشیگذاری عمومی، میتواند هماهنگی میان طراحی خطمشی و ظرفیتهای اجرایی را افزایش داده و از بروز شکاف تصمیم–اجرا جلوگیری کند. متن خبر متن کامل گزارش@RahbordMonazeآنچه در جنوب ایران در حال رخدادن است، فقط افزایش تعداد حملات دشمن نیست. مسئله اصلی، تغییر در عمق، جهت و منطق عملیات است.حسین قتیبتا این لحظه قشم، سیریک، بندرعباس، جاسک، بوشهر، خنداب، بندر ماهشهر، بهبهان، اندیمشک، دزفول، اهواز، آبادان و خرمشهر هدف تجاوز آمریکا قرار گرفتهاند.
این نقاط تصادفی انتخاب نشدهاند. وقتی آنها را روی نقشه کنار هم میگذاریم، یک الگوی روشن دیده میشود: حملات از خط ساحلی آغاز شده و بهتدریج به سمت عقبه در جنوب و جنوبغرب کشور حرکت میکند.هدف فقط زدن چند پایگاه، سامانه موشکی یا مرکز نظامی نیست. فشار از ساحل به سمت عمق در حال گسترش است تا خطوط دفاعی، رینگهای موشکی، مراکز پشتیبانی و مسیرهای انتقال نیرو و تجهیزات به عقب رانده شوند.به بیان دیگر، دشمن تلاش میکند میان خط دفاع ساحلی و عقبه لجستیکی کشور فاصله ایجاد کند. ابتدا سواحل، بنادر و مراکز نزدیک به دریا تحت فشار قرار میگیرند و بعد دامنه حملات به مسیرهای ارتباطی، مراکز پشتیبانی و نقاط مهمتر در خوزستان و جنوب کشور کشیده میشود.اینها حملات جدا از هم نیستند. قشم، بندرعباس، جاسک، بوشهر، ماهشهر، اهواز، اندیمشک و دزفول هرکدام بخشی از یک جغرافیای بههمپیوسته نظامی و لجستیکیاند. حمله به هرکدام، در نهایت بخشی از شبکه دفاع، پشتیبانی و انتقال را تحت فشار قرار میدهد.نکته مهم این است که این روند فعلاً در سطحی پایینتر از جنگ تمامعیار پیش میرود. یعنی دشمن هنوز لزوماً وارد مرحله نهایی نشده، اما با حملات محدودتر، مرحلهبهمرحله میدان را آماده میکند.در این نوع عملیات، هدف فقط تخریب نیست. واکنش ایران سنجیده میشود، نقاط ضعف شناسایی میشوند، بخشی از توان دفاعی فرسوده میشود و هزینه عملیات بعدی پایین میآید. عملیاتهای زیر حد جنگ تمامعیار، در واقع میتوانند مقدمهای برای یک عملیات بزرگتر باشند.اگر این روند ادامه پیدا کند، معنایش این است که دشمن میخواهد پیش از ورود به مرحله وسیعتر، خطوط دفاعی را عقب ببرد، مسیرهای پشتیبانی را مختل کند و امکان مانور بیشتری در جنوب و جنوبغرب به دست آورد.در چنین وضعیتی، اهمیت چابهار و خطوط ارتباطی شرق و شمالشرق دوچندان میشود. چابهار تنها بندری است که برای اتصال ایران به آبهای آزاد، به عبور از تنگه هرمز وابسته نیست. همین ویژگی، آن را از یک بندر تجاری به یک دارایی راهبردی تبدیل میکند.راهآهنهای شرق و شمالشرق نیز فقط پروژههای عمرانی یا اقتصادی نیستند. این خطوط در شرایط بحران میتوانند بخشی از شبکه جایگزین حمل کالا، تجهیزات، سوخت و منابع باشند و وابستگی کشور را به مسیرهای تحت فشار در جنوب کاهش دهند.بنابراین، حملات اخیر را باید روی یک نقشه واحد دید. نقشهای که از ساحل شروع شده، به سمت عقبه حرکت میکند و هدفش فقط تخریب نقاط منفرد نیست، بلکه فرسایش تدریجی ساختار دفاعی و لجستیکی ایران است.آنچه در حال شکلگیری است، مجموعهای از حملات تصادفی نیست. این یک روند مرحلهای برای آمادهسازی میدان و بازکردن راه عملیاتهای بزرگتر است.@RahbordMonaze آغاز جنگ تمامعیار؛ آمادگی کامل، ضربات کوبنده و تولد نظمی جدید در منطقه مهدی محمدی، مشاور رئیس مجلس شورای اسلامیجنگ دوباره آغاز شد. ما مجدداً وارد یک درگیری تمامعیار شدهایم؛ که مدتها منتظرش بودیم و خود را برای آن مهیا کردهایم. مردم ایران مطلقاً نگران نباشند. هیچ غافلگیریای در کار نیست. نظام و نیروهای مسلح ما با آمادگی کامل، حجم قابل توجهی از تسلیحات و طراحیهای عملیاتی نوین، آماده رویارویی با این مرحله جدید هستند.
نکته کانونی تاکتیکی: سرعت تحولات علت سرعت بالا آن است که هر دو طرف تلاش میکنند جنگ را از نقطهای آغاز کنند که دفعه قبل به پایان رسانده بودند. دشمن فاقد ایدههای عملیاتی خلاقانه است و همان روش های سابق را تکرار میکند. ما از برنامههایشان مطلع بودیم و جلوتر از آنها آماده شدیم. عملیاتهای دشمن، پر سر و صدا اما بیکیفیت خواهد بود. مصداق عینی استیصال دشمن (تأسیسات کوه کلنگ) ترامپ از حمله به تأسیسات "کوه کلنگ" در نطنز سخن گفته است. همانگونه که ریچارد نفیو اشاره کرد، این اظهارات یعنی گزینههای ترامپ به پایان رسیده و او به سمت عملیاتی سوق یافته که خود آمریکاییها پیشاپیش آن را شکستخورده میدانند. اسناد سنتکام نشان میدهد حمله به چنین تأسیساتی که مستحکمترین تأسیسات هستهای جهان است، به هیچ هدفی دست نخواهد یافت. تأکید میکنم: اگر تأسیسات کوه کلنگ مورد حمله قرار گیرد، کل منطقه تبدیل به جهنمی بر سر آمریکا خواهد شد. اهداف سهگانه دشمن در این مرحله:۱. تغییر موضع کرانهای ایران در تنگه هرمز و مذاکرات هستهای (که قطعاً موفق نخواهند شد).۲. ترکیب عملیات نظامی با ناآرامی داخلی (همان راهبردی که در جنگهای قبلی با سیلی ملت ایران مواجه شد).۳. گره زدن همه چیز به انتخابات کنگره؛ اما نقطه ثقل اصلی جنگ پس از انتخابات کنگره خواهد بود. گزارش میدانی از هفت محور جبهه۱. بسته شدن تنگه هرمز: تنگه هرمز اکنون از تمامی مسیرها کاملاً بسته است. این اتفاق در پایینترین سطح ذخایر انرژی آمریکا و وخیمترین وضعیت تورمی رخ داد. بازار انرژی دچار غافلگیری غیرمنتظره از جانب ایران شد. نرخ جهش قیمت نفت و بنزین، تصاعدی و با شیب نمایی رشد خواهد کرد.۲. محاصره دریایی جدید: ترامپ تلاش کرد با عوارض بیست درصدی محاصره را برگرداند، اما به دست خود کل دنیا را محاصره کرد. ما این بار بر نقاط استقرار شناورهای دشمن اشراف کامل داریم و پاسخ کاملاً نامتقارن تدارک دیدهایم. اگر نفت ایران صادر نشود، هیچ کس دیگری هم نخواهد توانست.
۳. شکست عملیات دشمن در جنوب: حملات دشمن در سواحل جنوبی کاملاً شکست خورده و به افتضاحی تمامعیار تبدیل شده است. ارتش آمریکا در میانه یک فاجعه عملیاتی قرار دارد. احتمال حمله به شهرهای بزرگ و حتی ورود زمینی احمقانه (مثل جزیره خارک) وجود دارد که در آن صورت ویتنام در برابر تلفاتشان هیچ خواهد بود.
۴. قدرت تهاجمی و هوشمندی ایران: تاکنون بیش از ۲۰۰ اصابت به اهدافی در حدود هفت کشور داشتهایم. هیچ نشانی از پدافند مؤثر دشمن نمیبینیم. ما آموختهایم چگونه پدافند موشکی و پهپادی را بیاثر کنیم. دنیا باید بیاید سر کلاس درس نیروی هوافضا و دریایی ما بنشیند.
۵. یمن جدید: این بار از همان لحظه اول، جنگ را منطقهای کردیم. یمن هم در جنگ زمینی و هم موشکی دشمن را غافلگیر کرده است. اگر سعودی اقدامی علیه ایران بکند، مستقیماً هدف قرار خواهد گرفت. رویارویی زمینی یمن با عربستان و امارات، بزرگترین کابوس آنهاست.
۶. آتش افروزی در دریای سرخ: بستن تنگه هرمز بهسرعت به بابالمندب و ینبع سرایت خواهد کرد. کانال سوئز ناامن و خط لولهها هدف خواهند بود.
۷. جبهه داخلی: رژیم صهیونیستی مأموریت خود را بر عملیات ترور و ایجاد آشوب مسلحانه در مرز و عمق ایران متمرکز کرده است. احتمال وقوع چنین حوادثی در روزهای آینده وجود دارد.
چشمانداز راهبردییکم. جنگ تشدید خواهد شد. ترامپ جز دست زدن به گزینههای احمقانه انتخابی ندارد. تنگه هرمز باز نخواهد شد و ما تا نابودی سیاسی ترامپ پیش خواهیم رفت.دوم. ما گزینههای بسیار زیادی داریم که هنوز به سمتشان نرفتهایم (حوزه هستهای، زیرساختهای آمریکا، برق، گاز، آب و شیرینکنندهها)، در حالی که آمریکاییها تمام گزینههای خود را مصرف کردهاند.
@RahbordMonaze
ما مجبوریم ابرقدرت بشویمحامد سروری، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه حکمرانیاگر بخواهیم از جایگاه یک قدرت عقبنشینی کنیم و مانند گذشته رفتار کنیم، پیامدهای سنگینی دامنگیر ما خواهد شد. بیثباتی، جنگهای پیاپی، آشوبهای داخلی و در نهایت تجزیه کشور، پیامدهای قطعی چنین عقبنشینی خواهد بود. اگر قدرتمند نشویم، تجزیه خواهیم شد. بنابراین، ما حق انتخاب نداریم؛ «قدرت بودن» برای ما یک انتخاب نیست، بلکه یک اجبار است تماشای برنامه در آپارات@RahbordMonaze
درد اخراج آمریکا بر جان حاکمان حاشیه خلیج فارسمهدی ازرقیدر حالی که سرانهٔ درآمد صادرات نفت برای شهروندان امارات یا قطر به ترتیب حدود ۹۹ هزار و ۷۷ هزار دلار است، این رقم برای هر ایرانی تنها ۴۸۳ دلار برآورد میشود. این شکاف عمیق، بیش از آنکه معلول جغرافیا یا کارآمدی سیاسی باشد، ریشه در مهندسی و مداخله سیاسی استعمار غربی، بهویژه بریتانیا، در خلیج فارس دارد.
بریتانیا از ابتدای قرن نوزدهم با امضای قرارداد عمومی صلح با قبایل ساحل آشتی (۱۸۲۰)، سپس قراردادهای تحتالحمایگی با بحرین (۱۸۸۰)، کویت (۱۸۹۹) و قطر (۱۹۱۶)، ساختار امیرنشینهای قبیلهای کوچک را بهعنوان واحدهای سیاسی تحتالحمایه تثبیت کرد. این واحدها نه بر اساس ظرفیت طبیعی برای کشورداری، بلکه با هدف ایجاد موجودیتهای رانتی با جمعیت شهروندی اندک طراحی شدند. سیاست درهای بستهٔ شهروندی و ترکیب جمعیتی با اکثریت کارگران خارجیِ فاقد حقوق سیاسی، که از همان دوران قیمومیت آغاز شد، دقیقاً تضمین میکرد که نسبت جمعیت به درآمد پایین بماند و دلارهای نفتی بدون مانع به خزانهٔ دولتهای کوچک و از آنجا به بانکها و بازارهای غربی سرازیر شود. تشکیل فدراسیون امارات متحده عربی در ۱۹۷۱، تحت نظارت مستقیم بریتانیا، آخرین پرده از این نمایش جداسازی و کوچکسازی سیاسی برای مدیریت مازاد درآمد نفت بود. ساختار سیاسی این کشورها، از تأسیس در سایهٔ ناوگان سلطه بریتانیا تا بقای امروز در چتر امنیتی آمریکا، یکسره به منافع نظام سلطه گره خورده است. این موجودیتهای سیاسی، آفریدهٔ یک ضرورت استعماریاند: ایجاد ایستگاههای امن، برای جذب مازاد نفت و بازگرداندن آن به مدار اقتصادی غرب. به همین دلیل، هرگونه تلاش برای تفکیک این ساختارها از لایهٔ امنیتیشان، به معنای قطع بند ناف تغذیهکنندهٔ آنهاست و ذاتاً تنشزا خواهد بود. حکام این کشورها فارغ از اختلافات ظاهری همچون گرایشهای دینی و سیاسی، در اصل متولد یک واقعه هستند که برآیند عملکرد آنان نیز در جهت تامین منافع خالق خود خواهد بود.@RahbordMonaze
چرا اردن اکنون در کانون توجه ایران قرار گرفته است؟ راهبرد ایرانیبا تشدید جنگ، واشنگتن نیروهای خود را از بحرین، امارات و قطر (که بیشتر در معرض خطر بودند) خارج و در اردن متمرکز کرد.
در شرایطی که دیگر متحدان حوزه خلیج فارس، استفاده از پایگاههای نظامی را برای آمریکا محدود کردهاند، اردن به سکوی اصلی عملیات هوایی آمریکا در سراسر سوریه، عراق و کل منطقه تبدیل شد. دقیقاً به همین دلیل است که ایران توجه خود را به این کشور معطوف کرده است. وقتی دشمن در یک نقطه متمرکز میشود، همانجا به هدف تبدیل خواهد شد. حمله به پایگاههای «الازرق» و «ملک فیصل»، هدف گرفتنِ صرفاً یک فرودگاه نظامی نیست؛ بلکه تلاشی است تا هزینه میزبانی از نیروهای آمریکایی از حد تحمل فراتر ببرد. آمار و سرعت حملات، خود گویای همهچیز است: چهار حمله در پنج روز، سه کشته و دهها سرباز زخمی و طبق گزارش نیویورکتایمز، آسیب دیدن تعداد قابلتوجهی از بالگردهای بلکهاوک. ایران با این کار نه تنها خط و نشان میکشد، بلکه عملاً نشان میدهد که همچنان ذخایر موشکی انبوهی در اختیار دارد و اکنون دستش به همان نقطهای میرسد که ایالات متحده فکر میکرد در امان است.@RahbordMonaze
مصاحبه موگویی با عراقچی و منطق خود افشایی در میانه بحرانانتشار گفتوگوی جواد موگویی با سیدعباس عراقچی، نمونهای از ریختوپاش اطلاعات و خودافشایی استراتژیک در کوران بحرانهای امنیتی است.
اگر چه این مصاحبه با بهرهگیری از یک میزانسن صمیمانه، حصار دیپلماتیک وزیر را شکست اما در عمل با افشای لایههای پنهان تصمیمگیری و تصمیمسازی در کشور همراه بود. نخست، تزریق بیمحابای دادههای حساس و کدهای روانشناختی به فضای عمومی. این سطح از خودافشایی، کدهای شخصیتی و محاسباتی ارزشمندی را به رایگان در اختیار سرویسهای متخاصم قرار میدهد؛ دادههایی که افشای آنها اصولاً متعلق به تاریخنگاریهای سالها پس از پایان جنگ است. دوم، غیرعقلانی بودن این رویکرد در مدیریت بحران و پیامدهای داخلی آن است. ذاتِ این سطح از گشایش رسانهای در میانه جنگ، با منطقِ اولیه امنیت ملی در تضاد است. دقیقاً بر اساس همین عقلانیت بدیهی است که مقامات آمریکا و اسرائیل نیز در زمان تنش نظامی، اطلاعات را با فیلترهای سنگین، مهندسیشده و قطرهچکانی منتشر میکنند. اگر چه این مصاحبه با افشای دادههای بیاهمیت ظاهری تلاش در «انسانیسازی» چهره مسئولین دارد، اما عملا نشاندهنده فقدان یکپارچگی در «مدیریت ادراک» است. چرا که در فقدان یک پیوست رسانهای دقیق، خروجی کار میتواند با عادیسازی بیش از حد یا طرح مسائل حاشیهای، باعث ایجاد سردرگمی و اضطراب در جامعهای شود که منتظر مواضع قاطع و ساختاریافته است. در عصر جنگهای ترکیبی (هیبریدی)، مصاحبههای عمیق میتوانند ابزاری برای قدرت نرم باشند، اما مشروط بر آنکه پیوست امنیتی هوشمندانهای داشته باشند. شفافیت و بیشاشتراکگذاری در دل بحران، به جای تثبیت روایت رسمی، میتواند به پاشنه آشیلی بدل شود که ابهام استراتژیک نظام را مخدوش کرده و دیپلماسی پنهان را به خطر بیندازد. دیپلماسی رسانهای در جنگ، عرصه تقابل دقیق روایتهاست، نه میدان گعدههای بیپرده.@RahbordMonazeمذاکره نکنیم چه کنیم.pdf
۹.۹۵ مگابایت
مذاکره نکنیم، چه کنیم؟!چگونه میتوان مسئله نهجنگ، نهصلح را حل کرد؟* آنچه در این ویژهنامه میخوانید:فرصتهای نظم بینالملل جدیدنوشتاری از دکتر مهدی رزمآهنگاقتصادمقاومتی و نظم جدیدتحلیلی از گفتار دکتر احسان خاندوزیتحول در دکترین نبردگفتاری از دکتر میثم ظهوریانجنگاقتصادی تمامعیارگفتاری از دکتر محمد خوشچهرهاقتصادمقاومتی؛ نقطه عطف استقلالصنعتیگفتاری از دکتر حمیدرضا فرتوکزادهمدیریت راهبردی تنگههرمزگفتاری از دکتر فاضل مریدیطلوع شرق در نظم نویننوشتاری از دکتر حسین قادریوقتی سراب فروپاشی به "پیروزی ایران" ختم شدنوشتاری برگرفته از یادداشت دیوید هرست پاسخی مستدل، علمی و تحلیلی به این پرسشِ محوری رئیسجمهور دکتر مسعود پزشکیانکاری از مجموعه گرا.@RahbordMonaze حکمرانی در سایه عدم قطعیت ابوالقاسم گرجی مه لبانی، اندیشکده حکمرانی منیبمقدمهدر سیاستگذاری امنیت ملی، یکی از دشوارترین تصمیمها، انتخاب میان سطوح مختلف پاسخ به بحران است. بهطور کلی، دو راهبرد پیش روی تصمیمگیران قرار دارد: نخست، «حداکثر آسیب به دشمن» با هدف افزایش بازدارندگی از طریق تحمیل هزینه؛ و دوم، «حداقل آسیب به خود» با تمرکز بر حفظ زیرساختها، جلوگیری از گسترش جنگ و باز نگه داشتن مسیرهای سیاسی. هیچیک از این دو رویکرد بهصورت مطلق درست یا نادرست نیست و حکمرانی موفق، در انتخاب گزینه متناسب با شرایط واقعی کشور، رفتار دشمن، ظرفیتهای داخلی و پیامدهای احتمالی نهفته است.راهبرد نخست؛ بازدارندگی از مسیر تحمیل هزینهطرفداران این رویکرد معتقدند بازدارندگی زمانی ایجاد میشود که دشمن اطمینان یابد هزینه اقدامش بسیار بیشتر از منافع آن خواهد بود. از این منظر، پاسخ شدید علاوه بر اثر نظامی، پیامی سیاسی و روانی نیز دارد و میتواند محاسبات دشمن را تغییر دهد. استناد به نمونههایی مانند راس لفان نیز بر همین منطق استوار است. با این حال، چنین راهبردی بدون مخاطره نیست؛ زیرا اگر توان واکنش متقابل دشمن یا آسیبپذیری زیرساختهای داخلی بهدرستی سنجیده نشود، تشدید تنش میتواند به بحرانی گستردهتر و پرهزینهتر منجر شود.راهبرد دوم؛ بازدارندگی از مسیر کنترل خسارتدر مقابل، این رویکرد بر حفظ ثبات داخلی، صیانت از زیرساختها و جلوگیری از ورود کشور به چرخه فرسایشی تشدید تنش تأکید دارد. محدود کردن عملیات به اهداف نظامی و حفظ مسیرهای دیپلماتیک، امکان مدیریت بحران را افزایش میدهد؛ بهویژه در کشورهایی که زیرساختهای اقتصادی و انرژی در برابر جنگ طولانی آسیبپذیرند. با این حال، اگر این سیاست بدون نمایش روشن توان دفاعی و اراده پاسخ دنبال شود، ممکن است از سوی دشمن بهعنوان ضعف یا تردید تعبیر شده و انگیزه تهاجم بیشتر را تقویت کند.اهمیت انتخاب درست مشاورانتصمیمگیران عالیرتبه بخش مهمی از شناخت خود از بحران را از طریق مشاوران و تحلیلگران به دست میآورند؛ ازاینرو، کیفیت مشاوره نقشی تعیینکننده در حکمرانی دارد. مشاور کارآمد کسی است که واقعیت را، حتی اگر با پیشفرضهای رایج ناسازگار باشد، صادقانه منتقل کند و امکان مقایسه گزینهها را فراهم آورد. انتخاب مشاوران باید بر پایه صلاحیت تحلیلی، تجربه، استقلال رأی و توان بیان دیدگاه مخالف باشد، نه صرفاً همسویی سیاسی یا فکری.خطر کانالیزه شدن مسئولان در یک نگاه خاصیکی از آسیبهای رایج در نظام تصمیمگیری، محدود شدن مسئولان به یک روایت و نادیده گرفتن دیدگاههای رقیب است. چنین وضعیتی، چه در جهت رویکرد تهاجمی و چه در جهت خویشتنداری، میتواند به برآورد نادرست هزینهها و فرصتها بینجامد. حکمرانی مؤثر مستلزم آن است که تصمیمگیر با مجموعهای از تحلیلهای مستند و متفاوت مواجه باشد؛ زیرا شنیدن نقد، شرط تصمیمگیری دقیقتر است، نه نشانه تضعیف اقتدار.حکمرانی یعنی مقایسه و انتخابتجربههای تاریخی نشان میدهد که گاه پاسخ قاطع توانسته بازدارندگی ایجاد کند و گاه تشدید متقابل به فرسایش توان داخلی انجامیده است. در مقابل، خویشتنداری نیز در برخی موارد از گسترش بحران جلوگیری کرده و در برخی دیگر به تکرار فشار دشمن منجر شده است. ازاینرو، تجربه نسخهای ثابت ارائه نمیدهد، بلکه قدرت قضاوت را افزایش میدهد.درنهایت، هیچیک از دو راهبرد «حداکثر آسیب به دشمن» یا «حداقل آسیب به خود» را نمیتوان بهصورت مطلق برتر دانست. معیار اصلی، تناسب راهبرد با شرایط، ظرفیت کشور، رفتار دشمن و افق پیامدهاست. برای دستیابی به چنین تصمیمی، وجود مشاوران متنوع، امکان طرح نقدهای مستدل، ارزیابی همزمان پیامدهای نظامی، اقتصادی و اجتماعی و بهرهگیری از تجربههای تاریخی ضروری است. جوهره حکمرانی مسئولانه نیز همین است؛ انتخابی سنجیده میان گزینههای دشوار، نه اسارت در هیجان و نه تسلیم در ترس.
متن کامل یادداشت@RahbordMonaze