«تو بزرگ‌تری... کوتاه بیا.»این جمله را خیلی از فرزند اول‌ها بارها شنیده‌اند.در اتاق درمان، بارها با نوجوان‌ها و بزرگسالانی روبه‌رو شده‌ام که می‌گویند: «از بچگی یاد گرفتم برای آرام شدن دیگران، از حق خودم بگذرم.»از طرف دیگر، کودک کوچک‌تر هم اگر همیشه به خاطر گریه، لجبازی یا سن کمتر به خواسته‌اش برسد، ممکن است به‌تدریج یاد بگیرد که برای رسیدن به خواسته‌هایش نیازی به رعایت نوبت، مذاکره یا احترام به حق دیگران ندارد.دعوای خواهر و برادرها، فرصت آموزش است؛ نه فرصتی برای پیدا کردن «بچه مظلوم‌تر».اگر هر دو یک اسباب‌بازی را می‌خواهند، به جای اینکه بگویید: «تو بزرگ‌تری، بده به خواهرت.»می‌توانید بگویید: «هر دوی شما این اسباب‌بازی را می‌خواهید. یا با هم و به نوبت بازی می‌کنید، یا فعلاً اسباب‌بازی کنار گذاشته می‌شود تا وقتی بتوانید با آرامش تصمیم بگیرید.»ممکن است کودک کوچک‌تر گریه کند یا ناراحت شود. این ناراحتی، اگر با آرامش و قاطعیت والد همراه باشد، بخشی طبیعی از یادگیری تحمل ناکامی است.عدالت همیشه به معنای رفتار یکسان نیست؛ اما به این معنا هم نیست که یکی همیشه کوتاه بیاید و دیگری همیشه برنده باشد.کودکانی که در خانه یاد می‌گیرند حق دیگران را ببینند، در آینده هم در دوستی‌ها، مدرسه و زندگی مشترک، روابط سالم‌تری خواهند داشت.گاهی بهترین هدیه‌ای که والدین به فرزندانشان می‌دهند، این نیست که دعوا را سریع تمام کنند؛ بلکه این است که به هر دو یاد بدهند چگونه منصفانه کنار هم زندگی کنند.
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
#فرزندپروری #والدین #فرزندپروری_آگاهانه
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
#فرزندپروری #والدین #فرزندپروری_آگاهانه
۴ اول مهر، با آرامشاین روزها خیلی از والدین از من می‌پرسند:«چرا بچه‌ها مثل سال‌های قبل برای رفتن به مدرسه ذوق ندارند؟»آیا واقعاً بچه‌ها تنبل شده‌اند؟ یا اتفاق دیگری در دنیای آن‌ها افتاده است؟در این فایل صوتی، از تجربه‌ای واقعی در اتاق درمان شروع می‌کنم و درباره تأثیر یک سال پر از تغییر، آموزش مجازی و شرایط سختی که کودکان پشت سر گذاشتند صحبت می‌کنیم؛ و اینکه چطور می‌توانیم دوباره شوق مدرسه را در دل فرزندمان زنده کنیم. پیشنهاد می‌کنم این وویس را تا انتها گوش کنید؛ شاید نگاهتان به بی‌میلی این روزهای فرزندتان کاملاً تغییر کند.مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
۷اول مهر با آرامش.m4a
۰۶:۱۴-۱۱.۵۵ مگابایت
۳۲ با گلایه اطرافیان از همسرمان چگونه برخورد کنیم؟گاهی خانواده یا اطرافیان از همسرمان گلایه یا انتقادی مطرح می‌کنند. در چنین موقعیت‌هایی بهتر است با آرامش و احترام به صحبت‌هایشان گوش بدهیم، اما همزمان از قضاوت عجولانه و انتقال بدبینی خودداری کنیم.اگر سوءتفاهمی وجود دارد، تا جایی که حقیقت اجازه می‌دهد، با بیان نیت خیر همسر یا ارائه توضیحی منطقی، از آبرو و حرمت او محافظت کنید. همسر شما باید احساس کند که در غیابش نیز تکیه‌گاهی امن دارد.از سوی دیگر، هر گلایه‌ای را به همسرتان منتقل نکنید. انتقال بی‌دلیل انتقادهای اطرافیان می‌تواند زمینه‌ساز دلخوری، کینه، سوءتفاهم و فاصله عاطفی شود.البته اگر انتقاد مطرح‌شده جدی، تکرارشونده و اثرگذار بر زندگی مشترک است، نادیده گرفتن آن نیز راه‌حل نیست. در چنین شرایطی بهتر است زوجین با کمک یک مشاور خانواده، موضوع را به شکلی سازنده بررسی و حل کنند.پاسخ آماده برای اطرافیان هنگام گلایه از همسر:اگر کسی از همسرتان گلایه کرد، می‌توانید با احترام و بدون ایجاد تنش بگویید:«ممنونم که نگرانی یا نظرتون رو با من در میون گذاشتید. حتماً ممکنه سوءتفاهمی پیش اومده باشه. من همسرم رو می‌شناسم و مطمئنم قصد بدی نداشته. اگر موضوع مهمی باشه، خودمون با آرامش درباره‌ش صحبت می‌کنیم و حلش می‌کنیم. امیدوارم این مسئله باعث کدورت بین هیچ‌کدوممون نشه.»این نوع پاسخ، هم احترام طرف مقابل را حفظ می‌کند، هم از همسرتان حمایت می‌کند و هم اجازه نمی‌دهد اختلاف‌ها گسترش پیدا کنند.گاهی هنر زندگی مشترک، نه در انتقال هر حرفی، بلکه در حفظ حرمت‌ها و ساختن پلی برای نزدیک‌تر شدن دل‌هاست.
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
۵۲ یک سؤال حیاتی وسط بحث با همسر:«آیا اثبات حرف من، به خراب شدن حال رابطه‌مان می‌ارزد؟»در زندگی مشترک، قرار نیست هر بحثی یک برنده و یک بازنده داشته باشد.گاهی مسئله، این نیست که چه کسی درست می‌گوید؛مسئله این است که چطور درباره‌ی اختلافمان حرف بزنیم، بدون اینکه به رابطه آسیب بزنیم.اشتباه مهلک این است که برای «بردن بحث» بجنگیم و در این مسیر، صمیمیت و امنیت رابطه را ببازیم.رفتار هوشمندانه یعنی گاهی به جای: «باید ثابت کنم حق با من است»بگوییم: «می‌خواهم هم حرف من شنیده شود، هم حال رابطه‌مان حفظ شود.»اما یادتان باشد: آرامش رابطه به معنی سکوت، سرکوب خواسته‌ها یا نادیده گرفتن بی‌احترامی نیست.هدف، حذف اختلاف نیست؛هدف، یاد گرفتنِ اختلاف داشتن بدون آسیب زدن به یکدیگر است.گاهی مهم‌ترین پیروزی در زندگی مشترک،پیروزی بر میلِ خودمان برای برنده شدن است. مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
#خانواده #زوج_درمانی #روابط_سالم
۵۳فرزندی که آماده زندگی است«فرزندتان را طوری بزرگ کنید که روزی بدون شما هم بتواند زندگی کند.»هدف از فرزندپروری، وابسته نگه داشتن کودک نیست؛ بلکه آماده کردن او برای زندگی است.کودکی که فرصت تصمیم گرفتن، اشتباه کردن، حل مسئله، نه گفتن، مسئولیت پذیرفتن و کنار آمدن با ناکامی را پیدا می‌کند، کم‌کم به این باور می‌رسد که «از پس زندگی برمی‌آیم.»گاهی از روی عشق، همه راه را برای فرزندمان هموار می‌کنیم؛ اما ناخواسته فرصت قوی شدن را از او می‌گیریم.بهترین هدیه‌ای که می‌توانیم به فرزندمان بدهیم، این نیست که همیشه کنارش باشیم؛ بلکه این است که آن‌قدر به او مهارت، اعتمادبه‌نفس و احساس ارزشمندی بدهیم که حتی وقتی ما کنار او نیستیم، بتواند با آرامش و اطمینان مسیر زندگی‌اش را ادامه دهد. فرزند مستقل، فرزندی نیست که به والدینش نیاز نداشته باشد؛ بلکه فرزندی است که می‌داند اگر روزی تنها شد، توانایی ایستادن روی پاهای خودش را دارد.
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
«فرزندتان را طوری بزرگ کنید که روزی بدون شما هم بتواند زندگی کند.»هدف از فرزندپروری، وابسته نگه داشتن کودک نیست؛ بلکه آماده کردن او برای زندگی است.کودکی که فرصت تصمیم گرفتن، اشتباه کردن، حل مسئله، نه گفتن، مسئولیت پذیرفتن و کنار آمدن با ناکامی را پیدا می‌کند، کم‌کم به این باور می‌رسد که «از پس زندگی برمی‌آیم.»گاهی از روی عشق، همه راه را برای فرزندمان هموار می‌کنیم؛ اما ناخواسته فرصت قوی شدن را از او می‌گیریم.بهترین هدیه‌ای که می‌توانیم به فرزندمان بدهیم، این نیست که همیشه کنارش باشیم؛ بلکه این است که آن‌قدر به او مهارت، اعتمادبه‌نفس و احساس ارزشمندی بدهیم که حتی وقتی ما کنار او نیستیم، بتواند با آرامش و اطمینان مسیر زندگی‌اش را ادامه دهد. فرزند مستقل، فرزندی نیست که به والدینش نیاز نداشته باشد؛ بلکه فرزندی است که می‌داند اگر روزی تنها شد، توانایی ایستادن روی پاهای خودش را دارد.مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
۶۱قدرت کمترِ «نه» در فرزندپرورییکی از اشتباهات رایج در فرزندپروری این است که «نه» به پرکاربردترین کلمه‌ی خانه تبدیل می‌شود.«نه دست نزن.»«نه نرو.»«نه نخور.»«نه بازی نکن.»«نه سؤال نپرس.»وقتی کودک در طول روز بارها و بارها «نه» می‌شنود، به مرور زمان دو اتفاق می‌افتد: یا دیگر به این کلمه توجهی نمی‌کند و اثرش از بین می‌رود، یا احساس می‌کند همیشه خواسته‌ها و نیازهایش نادیده گرفته می‌شوند.این به معنای حذف کامل «نه» نیست. کودکان برای احساس امنیت به مرزهای روشن نیاز دارند. اما بهتر است «نه» را برای موقعیت‌های مهم و خطرناک نگه داریم؛ جایی که واقعاً لازم است کودک متوقف شود.در بسیاری از موقعیت‌ها می‌توان به جای «نه» از راهکارهای مؤثرتری استفاده کرد:به جای «نه، روی مبل نپر» بگویید: «اگر دوست داری بپری، بیا روی تشک بپر.»به جای «نه، جیغ نزن» بگویید: «آروم‌تر صحبت کن تا بهتر صدات رو بشنوم.»به جای «نه، الان شیرینی نمی‌خوریم» بگویید: «اول شام رو می‌خوریم، بعد با هم شیرینی می‌خوریم.»این شیوه به کودک یاد می‌دهد که محدودیت‌ها منطقی هستند، نه اینکه صرفاً خواسته‌های او رد شوند.به خاطر داشته باشیم که هدف از فرزندپروری فقط متوقف کردن رفتارهای نامناسب نیست؛ بلکه آموزش تصمیم‌گیری، خودکنترلی و حل مسئله است. هر بار که به جای یک «نه»ی فوری، راه‌حل یا انتخاب مناسبی به کودک ارائه می‌کنیم، در واقع مهارتی را به او آموزش می‌دهیم که سال‌ها در زندگی به کارش خواهد آمد.«نه» را ارزشمند نگه دارید؛ آن را فقط زمانی استفاده کنید که واقعاً لازم است. وقتی تعداد «نه»ها کمتر شود، کودک نیز در موقعیت‌های مهم‌تر، آن را جدی‌تر خواهد گرفت.
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
۳۱«مامان... فردا مدرسه نمی‌رم!»
اگر فرزندتان از شب قبل شروع می‌کند به غر زدن، بهانه آوردن یا حتی گریه کردن و صبح هم با ناراحتی راهی مدرسه می‌شود، اما چند دقیقه بعد از ورود به کلاس حالش کاملاً خوب است، احتمالاً با یک موضوع مهم روبه‌رو هستید:اضطرابِ قبل از مدرسه، نه بیزاری از مدرسه.این کودکان معمولاً از خودِ مدرسه نمی‌ترسند؛ بلکه از لحظه‌ی جدا شدن از پدر یا مادر، از تغییر محیط یا از نگرانی‌هایی که در ذهنشان ساخته می‌شود، مضطرب هستند. به همین دلیل، وقتی وارد کلاس می‌شوند و ذهنشان درگیر درس، بازی و دوستان می‌شود، آرام‌تر خواهند شد.
والدین عزیز، این چند نکته را به خاطر بسپارید: احساس فرزندتان را انکار نکنید. به جای اینکه بگویید: «این که ترس نداره!» بگویید: «می‌دونم الان نگرانی، ولی مطمئنم مثل دفعه‌های قبل از پسش برمیای.» وارد بحث و چانه‌زنی نشوید. وقتی کودک می‌گوید «نمی‌رم»، قرار نیست شما او را قانع کنید. یک پاسخ آرام و ثابت کافی است: «می‌دونم سخته، اما امروز هم به مدرسه می‌ریم.» خداحافظی را کوتاه و با اعتماد انجام دهید. خداحافظی‌های طولانی معمولاً اضطراب را بیشتر می‌کنند. بعد از مدرسه، شجاعتش را تحسین کنید. به جای اینکه فقط نتیجه را ببینید، تلاشش را ببینید: «آفرین که با وجود نگرانی رفتی مدرسه.»
اما مراقب این اشتباه‌ها باشید: به خاطر گریه، اجازه ندهید در خانه بماند. با تهدید یا تنبیه او را به مدرسه نفرستید. برای هر بار مدرسه رفتن، جایزه‌های بزرگ تعیین نکنید. اضطراب خودتان را به او منتقل نکنید. یادتان باشد...هدف این نیست که کودک هیچ اضطرابی نداشته باشد؛ هدف این است که یاد بگیرد با وجود اضطراب هم می‌تواند قدم بردارد و موفق شود.کودکانی که با حمایت، آرامش و ثبات والدین از این مرحله عبور می‌کنند، به‌تدریج اعتماد بیشتری به خودشان پیدا می‌کنند و اضطرابشان کاهش می‌یابد. گاهی بزرگ‌ترین هدیه‌ای که به فرزندمان می‌دهیم، این نیست که همه‌ی ترس‌هایش را از بین ببریم؛ بلکه به او یاد می‌دهیم با وجود ترس، زندگی را ادامه دهد.
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
اگر فرزندتان از شب قبل شروع می‌کند به غر زدن، بهانه آوردن یا حتی گریه کردن و صبح هم با ناراحتی راهی مدرسه می‌شود، اما چند دقیقه بعد از ورود به کلاس حالش کاملاً خوب است، احتمالاً با یک موضوع مهم روبه‌رو هستید:اضطرابِ قبل از مدرسه، نه بیزاری از مدرسه.این کودکان معمولاً از خودِ مدرسه نمی‌ترسند؛ بلکه از لحظه‌ی جدا شدن از پدر یا مادر، از تغییر محیط یا از نگرانی‌هایی که در ذهنشان ساخته می‌شود، مضطرب هستند. به همین دلیل، وقتی وارد کلاس می‌شوند و ذهنشان درگیر درس، بازی و دوستان می‌شود، آرام‌تر خواهند شد.
والدین عزیز، این چند نکته را به خاطر بسپارید:
احساس فرزندتان را انکار نکنید. به جای اینکه بگویید: «این که ترس نداره!» بگویید: «می‌دونم الان نگرانی، ولی مطمئنم مثل دفعه‌های قبل از پسش برمیای.» وارد بحث و چانه‌زنی نشوید. وقتی کودک می‌گوید «نمی‌رم»، قرار نیست شما او را قانع کنید. یک پاسخ آرام و ثابت کافی است: «می‌دونم سخته، اما امروز هم به مدرسه می‌ریم.» خداحافظی را کوتاه و با اعتماد انجام دهید. خداحافظی‌های طولانی معمولاً اضطراب را بیشتر می‌کنند. بعد از مدرسه، شجاعتش را تحسین کنید. به جای اینکه فقط نتیجه را ببینید، تلاشش را ببینید: «آفرین که با وجود نگرانی رفتی مدرسه.» اما مراقب این اشتباه‌ها باشید: به خاطر گریه، اجازه ندهید در خانه بماند. با تهدید یا تنبیه او را به مدرسه نفرستید. برای هر بار مدرسه رفتن، جایزه‌های بزرگ تعیین نکنید. اضطراب خودتان را به او منتقل نکنید. یادتان باشد...هدف این نیست که کودک هیچ اضطرابی نداشته باشد؛ هدف این است که یاد بگیرد با وجود اضطراب هم می‌تواند قدم بردارد و موفق شود.کودکانی که با حمایت، آرامش و ثبات والدین از این مرحله عبور می‌کنند، به‌تدریج اعتماد بیشتری به خودشان پیدا می‌کنند و اضطرابشان کاهش می‌یابد. گاهی بزرگ‌ترین هدیه‌ای که به فرزندمان می‌دهیم، این نیست که همه‌ی ترس‌هایش را از بین ببریم؛ بلکه به او یاد می‌دهیم با وجود ترس، زندگی را ادامه دهد.مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک،نوجوان و خانواده
۵۱
وقتی صبر کردن از یک انتخاب به یک اجبار تبدیل می‌شود...در زندگی مشترک گاهی یکی از طرفین (زن یا مرد) تصور می‌کند که طرف مقابل همیشه باید تحمل کند؛ همیشه ببخشد، همیشه درک کند و همیشه کوتاه بیاید.اما واقعیت این است که هیچ انسانی ظرفیت نامحدود برای نادیده گرفتن نیازها و احساساتش ندارد.گاهی یک زن مدت‌ها ناراحتی‌های کوچک را بیان می‌کند؛از اینکه کمتر دیده می‌شود، از اینکه احساس تنهایی می‌کند، از اینکه نیازهایش جدی گرفته نمی‌شود...ممکن است بارها بگوید: «دوست دارم بیشتر با هم وقت بگذرونیم.»«وقتی جلوی دیگران با من اینطور صحبت می‌کنی ناراحت می‌شم.»«نیاز دارم بیشتر احساس کنم برات مهم هستم.»اما اگر بارها گفته شود و تغییری اتفاق نیفتد، ممکن است کم‌کم به جای ناراحتی، احساس بی‌تفاوتی ایجاد شود. تفاوت ناراحتی و بی‌تفاوتی این است:فرد ناراحت هنوز امیدوار است چیزی بهتر شود و برای رابطه تلاش می‌کند.اما فرد بی‌تفاوت ممکن است دیگر انرژی توضیح دادن، بحث کردن یا تلاش کردن نداشته باشد.البته این موضوع فقط درباره زنان نیست؛ هر انسانی اگر مدت طولانی احساس کند شنیده نمی‌شود، ممکن است از نظر عاطفی فاصله بگیرد. برای حفظ رابطه چه کنیم؟ به جای منتظر ماندن تا طرف مقابل منفجر شود، به نشانه‌های کوچک توجه کنیم. وقتی همسرمان از چیزی ناراحت است، سریع دفاع نکنیم: «باز شروع کردی...»«زیادی حساس شدی...»بلکه بپرسیم: «می‌خوام بفهمم چه چیزی باعث شده اینقدر ناراحت بشی.» محبت و توجه را فقط برای زمان‌های خاص نگذاریم؛ رابطه با توجه‌های کوچک روزانه زنده می‌ماند. گاهی از خودمان بپرسیم: «آیا همسرم کنار من احساس امنیت، ارزشمندی و دیده شدن دارد؟» رابطه‌ای که در آن هر دو نفر بتوانند خستگی‌ها، نیازها و احساساتشان را بیان کنند، کمتر به نقطه‌ای می‌رسد که یکی از طرفین سکوت و فاصله را انتخاب کند.
مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک و نوجوان و خانواده
تفاوت ناراحتی و بی‌تفاوتی این است:فرد ناراحت هنوز امیدوار است چیزی بهتر شود و برای رابطه تلاش می‌کند.اما فرد بی‌تفاوت ممکن است دیگر انرژی توضیح دادن، بحث کردن یا تلاش کردن نداشته باشد.البته این موضوع فقط درباره زنان نیست؛ هر انسانی اگر مدت طولانی احساس کند شنیده نمی‌شود، ممکن است از نظر عاطفی فاصله بگیرد. برای حفظ رابطه چه کنیم؟ به جای منتظر ماندن تا طرف مقابل منفجر شود، به نشانه‌های کوچک توجه کنیم. وقتی همسرمان از چیزی ناراحت است، سریع دفاع نکنیم: «باز شروع کردی...»«زیادی حساس شدی...»بلکه بپرسیم: «می‌خوام بفهمم چه چیزی باعث شده اینقدر ناراحت بشی.» محبت و توجه را فقط برای زمان‌های خاص نگذاریم؛ رابطه با توجه‌های کوچک روزانه زنده می‌ماند. گاهی از خودمان بپرسیم: «آیا همسرم کنار من احساس امنیت، ارزشمندی و دیده شدن دارد؟» رابطه‌ای که در آن هر دو نفر بتوانند خستگی‌ها، نیازها و احساساتشان را بیان کنند، کمتر به نقطه‌ای می‌رسد که یکی از طرفین سکوت و فاصله را انتخاب کند.مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک و نوجوان و خانواده
۴۱ کودکان و فضای مجازی؛ قانون‌گذاری از سال‌های نخستامروزه تلفن همراه و تبلت به بخشی از زندگی بسیاری از خانواده‌ها تبدیل شده‌اند، اما هرچه شروع استفاده از فضای مجازی دیرتر و با نظارت بیشتری باشد، رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودک سالم‌تر خواهد بود. کودکان خردسال نیازی به حضور در فضای مجازی ندارند. سال‌های ابتدایی زندگی، زمان بازی، حرکت، تعامل با خانواده و کشف دنیای واقعی است؛ نه ساعت‌ها تماشای صفحه نمایش. از همان ابتدا قانون مشخص داشته باشید. اگر قرار است کودک از گوشی یا تبلت استفاده کند، زمان، مکان و محتوای آن باید از قبل توسط والدین تعیین شود؛ نه بر اساس اصرار یا گریه کودک. گوشی نباید وسیله آرام کردن کودک باشد. وقتی کودک برای هر بی‌حوصلگی، غذا خوردن یا گریه کردن گوشی دریافت می‌کند، به‌تدریج یاد می‌گیرد برای تنظیم هیجانات خود به صفحه نمایش وابسته شود. تا حد امکان استفاده از شبکه‌های اجتماعی را به سنین بالاتر موکول کنید. ورود زودهنگام به فضای مجازی می‌تواند کودک را در معرض محتوای نامناسب، مقایسه‌های آسیب‌زا و وابستگی به دنیای دیجیتال قرار دهد. به یاد داشته باشیم؛ کودکان بیش از آنکه به اینترنت نیاز داشته باشند، به بازی، گفت‌وگو، کتاب، طبیعت و حضور گرم والدین نیاز دارند. هرچه قوانین استفاده از وسایل دیجیتال از سال‌های نخست زندگی شفاف‌تر و پایدارتر باشد، مدیریت آن در سال‌های بعد نیز آسان‌تر خواهد بود.مریم خداپرست درمانگر تخصصی کودک، نوجوان و خانواده
۱۱