12 - مهاجرت در جوامع بشری، امری طبیعی و پذیرفته شده است. خداوند انسان را آزاد، با فکر و اندیشه آفریده است. به همین دلیل بشر برای یافتن زندگی بهتری تلاش می کند. اما همین جابجایی مکان و یا فکر و اندیشه که « فرار مغزها » نامیده می شود، آثاری از خود به جا می گذارد که همیشه مورد توجه جامعه شناسان بوده است. بر اساس نتایج بررسی علاقه مندان به این موضوع، مهاجرت های فردی در جامعه را می توان با فراهم آوردن شرایط زندگی بهتر تا حدی حل کرد. ولی گاه مهاجرت ها بنا به شرایط پیش بینی نشده، شکل میگیرد که آثار زیانباری به همراه دارد و اگر جامعه نتواند شرایط جدید را تحمل کند، شکاف اجتماعی بیشتر شده و ممکن است زمان زیادی طول بکشد تا جامعه روند طبیعی خودرا پیدا کند. عامل دیگری که در نابودی باغ های قدیم رامهرمز نقش بسزایی داشت، مهاجرت تعداد بیشماری از رامهرمزی ها به خارج از رامهرمز بود. این عده که به دلایل اشتغال در مشاغل پر درآمد، زندگی بهتر، تحصیل و ... رامهرمز را ترک نمودند، در واقع از وراث و یا سهامداران باغ های قدیم بودند که مسئولیت نگهداری و حراست از سهم آنان به دیگر وارثان واگذار گردید. با توجه به هزینه سنگین و نگهداری باغ ها، مسئولین نگهداری از سهام این قبیل از افراد، با مشکل رو به رو شده و سبب خدشه در حفظ باغ ها گردیده و بویژه در زمینه تصمیم گیری ها، خلل در بهبود عملکردها را ایجاد نمود. این موضوع در دوران جنگ شدت بیشتری پیدا کرد و بسیاری از باغ ها به علت نبودن تصمیم گیری درست و به موقع ورثه یک باغدار قدیم، باغ آنان هم دستخوش نابودی و یا تغییر کاربری شده است . در زمینه اصطلاح هایی که قبلا بکار برده شد، نیاز به توضیح مختصری میباشد که ارائه میگردد. اصطلاح (خالصه جات) که در گذشته در بین قوانین اداری مرسوم بوده و مردم هم از این اصطلاح استفاده کرده و مقصود خودرا بیان مینمودند، شامل زمین و آب است که در اختیار دولت بوده و در ازای هزینه هایی که دولت وقت برای تامین آنها انجام میداد سهم خودرا با عنوان مالیات از رعیت میگرفت. دولت هایی که از زیر بار وظیفه خدمت رسانی به کشاورزان شانه خالی کرده و زمین و آب را به مالکین بزرگ فروخته و خودرا فارغ از درد و رنج کشاورزان و باغداران دانسته، برای این روش حکومتی شیوه ارباب و رعیتی بکار میبردند. این اصطلاح هم در بین مردم عادی گردید. در مورد زمینهای دیم (بج) میزان مالیات یا همان سهم مالک کمتر بود. چون دیگر دولت یا مالک آبی را در اختیار کشاورز قرار نمیداد تا مالیات آنرا دریافت کند. استان زرخیز خوزستان به علت منابع سرشار آب و زمینهای حاصلخیز، همیشه مورد توجه دولتها و حکومتهای وقت قرار گرفته و به عنوان خالصه جات منبع درآمدی برای دولتها محسوب میشد. منظور مردم رامهرمز از اصطلاح (هوایی) که قبلا بکاربرده شد، تلاش کشاورزان و باغداران در بوجود آوردن درخت و کشت است که در بالای سطح زمین حاصل میشود. اصطلاح کامل تر آن (عرصه و اعیان) میباشد که ( عرصه ) زمین را شامل شده و به مالک بزرگ تعلق داشته و ( اعیان ) هر آنچه بر روی زمین حادث شود مانند ساختمان منزل، درخت و کشت قابل استفاده رعیت بوده و رعیت فقط حق کارکردن و دریافت بهره اندکی از نتیجه تلاش خودرا داشت.
۱
اداره بهداری رامهرمز در دهه سی خورشیدی
14- در پاسخ به اعلام نظر استادان گرامی دانشگاه آزاد و پیام نور رامهرمز مبنی بر ادامه شغل پدر توسط فرزندان، لازم می دانم به این نکته اشاره کنم که این نظریه در صورتی می تواند درست باشد که بویژه در رشته کشاورزی و باغداری، پیش از هر چیز باید شرایط کافی موجود باشد و فرزند علاقه مند به شغل کشاورزی باشد. دیگر اینکه هر کشاورز ممکن است صاحب چند فرزند با استعدادهای متفاوت باشد. بویژه اینکه فرزندان دختر در امر تعلیم و تربیت استعداد و کارایی بیشتری دارند یا بسیاری از فرزندان در رشته های پزشکی و مهندسی بهتر می توانند به جامعه خدمت کنند. بنابراین استعدادیابی و کسب مهارت های لازم در تمام رشته های شغلی بخصوص کشاورزی و باغداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. 15 - به خاطر بیاوریم که در دهه ی سی خورشیدی در رامهرمز فقط یک اداره بهداری داشتیم و ما برای نام نویسی در دبستان باید به بهداری رفته ( واقع در خیابان طالقانی کنونی) و پس از دریافت گواهی سلامت اجازه ورود به دبستان را می یافتیم. پزشکان مهاجر هم به ندرت و به تعداد اندک در رامهرمز خدمت می نمودند. این وضع با افزایش جمعیت و پیدایش بیماری های ناشی از آب آشامیدنی ناسالم، نیاز به بهره گیری از دانش پزشکان را اجتنابناپذیر کرد و دانش آموزان رامهرمزی با درک این امر مهم با ادامه تحصیل در رشته های پزشکی و برگشت به زادگاه خود، دانسته های خویش را برای همشهریان بکار بردند. در ادامه برای بهرهگیری از ابزار روز پزشکی و توسعه بیمارستان ها اقدام نمودند که به ناچار از باغ هایی که در اثر خشکسالی ها تغییر کاربری یافتند، بهره بردند و دانش روز پزشکی را جایگزین دانش باغداری کردند. در مجموع آنچه در نیم قرن گذشته و کمی بیشتر پیش آمد و تغییر و تحول جامعه رامهرمز از زندگی سنتی به زندگی شهری را سبب شد، می توان شاه کلید نابودی باغ های قدیم رامهرمز دانست. تغییر بافت اجتماعی مردم شهر و روستا ها، تغییر مداوم قوانین و گاهی وقت ها ندانم کاری مسئولین، همه و همه در این روند اثر داشتند. تغییر قوانینی که در پاره ای از موارد، مورد قبول مردم قرار نگرفت و باعث تفاوت برداشت ها و حتی اختلاف درون فامیلی گردید. البته افزون طلبی عده ای هم به این امر دامن زد و همبستگی فرهنگی مردم را تحت شعاع قرار داد که نتیجه آن نابودی باغ های قدیم و شکل گیری خانه باغ های بزرگ در سرتاسر شهرستان رامهرمز که تعداد آنها هم کم نیست، گردیده است. افزون طلبی در نفس عمل مفید و یکی از موهبت های الهی است، بشرط آنکه لجام گسیخته و سرکش نباشد. چرا که انسانی که افزون طلب نباشد، در دراز مدت به انسانی بی روح و راکد تبدیل خواهد شد که نتیجه آن بی تحرکی و بدون تلاش همچون آبی که راکد است، برای محیط اطراف خود زیان آور می گردد. اما افزون طلبی سرکش « زیاده خواهی » هم، خودخواهی، خودکامگی و بی عدالتی را به همراه دارد. در نهایت همه عوامل در جهت نابودی این قشر زحمتکش که تنها سرمایه آنان کار وتلاش بود، دست به دست هم داده و مورد بیمهری قرار دادند و رامهرمز را که به باغشهر معروف بود، به شهری با کمترین باغها تبدیل کرد. البته نباید نا امید شد و لازم است تا دستگاههای مسئول و تاثیر گذار به داد کسانی برسند که میخواهند در این زمینه فعالیت کنند و دو باره رامهرمز را به شهر صادر کننده میوه و تره بار و بطور کلی محصولهای کشاورزی تبدیل نمایند. آموزش و پرورش هم وظیفه خطیری بر عهده دارد تا دانش آموزان علاقه مند را پرورش داده و وارد کارگاههای آموزشی فنی حرفهای و سپس رشتههای تخصصی کشاورزی و باغداری نموده و رامهرمز را به شهر دانشگاهی کشاورزی و باغداری مبدل نمایند تا از آب و خاک این منطقه زرخیز بهره کامل گرفته شود. به امید روزی که رامهرمز، مرکزی برای صدور انواع محصول های باغی و کشاورزی گردد. پایان
۱