همزمان با مراسم چهلم رهبر شهید منتشر شد:
روایت یک بدرقه تاریخی
(مجموعه مطالعات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات درباره آیین بدرقه و تشییع رهبر شهید)
https://www.ricac.ac.ir/news/5889
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با هدف ثبت، مستندسازی و تحلیل ابعاد مختلف آیین بدرقه و تشییع رهبر شهید، مجموعهای از پژوهشها، گزارشهای رصدی، نظرسنجی و مطالعات مردمنگارانه را انجام داده است. این مجموعه، همزمان با مراسم چهلم رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، منتشر میشود.
این مجموعه اقدامات با رویکردی میانرشتهای و با بهرهگیری از ظرفیت گروه افکارسنجی دفتر طرحهای ملی، مرکز رصد فرهنگی و پژوهشگران حوزههای فرهنگ، هنر، ارتباطات و مطالعات اجتماعی انجام شده و تلاش دارد تصویری چندبعدی از تجربه جامعه ایرانی در مواجهه با این رویداد ارائه کند. درواقع مجموعه این مطالعات، صرفاً به ثبت یک رویداد تاریخی محدود نمیشود؛ بلکه تلاش دارد ابعاد مختلف تجربه جمعی جامعه ایرانی را در مواجهه با شهادت، وداع، تشییع و تدفین رهبر شهید از منظرهای اجتماعی، فرهنگی، رسانهای، هنری و مردمنگارانه بررسی و مستند کند.
متن کامل گزارشها در:
https://www.ricac.ac.ir/news/5889
روایت یک بدرقه تاریخی(مجموعه مطالعات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات درباره آیین بدرقه و تشییع رهبر شهید)
https://www.ricac.ac.ir/news/5889
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با هدف ثبت، مستندسازی و تحلیل ابعاد مختلف آیین بدرقه و تشییع رهبر شهید، مجموعهای از پژوهشها، گزارشهای رصدی، نظرسنجی و مطالعات مردمنگارانه را انجام داده است. این مجموعه، همزمان با مراسم چهلم رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، منتشر میشود.این مجموعه اقدامات با رویکردی میانرشتهای و با بهرهگیری از ظرفیت گروه افکارسنجی دفتر طرحهای ملی، مرکز رصد فرهنگی و پژوهشگران حوزههای فرهنگ، هنر، ارتباطات و مطالعات اجتماعی انجام شده و تلاش دارد تصویری چندبعدی از تجربه جامعه ایرانی در مواجهه با این رویداد ارائه کند. درواقع مجموعه این مطالعات، صرفاً به ثبت یک رویداد تاریخی محدود نمیشود؛ بلکه تلاش دارد ابعاد مختلف تجربه جمعی جامعه ایرانی را در مواجهه با شهادت، وداع، تشییع و تدفین رهبر شهید از منظرهای اجتماعی، فرهنگی، رسانهای، هنری و مردمنگارانه بررسی و مستند کند.متن کامل گزارشها در:
https://www.ricac.ac.ir/news/5889
۴
در جستوجوی عدالت در متن زندگی مردم(گفتگو با سیمین ویسی نویسنده کتاب «بازتعریف عدالت اجتماعی: خوانشها و سیاستها»)
https://www.ibna.ir/news/553592
کتاب بر این نکته تأکید دارد که فاصله میان زبان و ذهنیت جوانان درباره عدالت با زبان سیاستگذاری، اگر نادیده گرفته شود، میتواند در بلندمدت پیامدهایی مانند بیتفاوتی اجتماعی و بیگانگی اجتماعی و سیاسی به دنبال داشته باشد.هدف این کتاب صرفاً نقد وضعیت موجود یا ارائه بحثهای انتزاعی درباره عدالت نیست؛ بلکه تلاش شده است یافتههای پژوهش به راهکارهایی قابل استفاده در سیاستگذاری تبدیل شوند.یکی از نکات مهم اثر این است که عدالت را به یک بُعد، مانند عدالت اقتصادی یا توزیعی، تقلیل نمیدهد. نویسنده با کنار هم قرار دادن دیدگاههای فلسفه سیاسی، جامعهشناسی، روانشناسی اجتماعی و زبانشناسی، تلاش کرده است عدالت را بهعنوان مسئلهای چندلایه و همهجانبه بررسی کند. این کتاب تلاشی است برای اینکه عدالت را نه صرفاً در کتابهای نظری و اسناد رسمی، بلکه در متن زندگی مردم جستوجو کنیم؛ جایی که عدالت تجربه میشود، درباره آن سخن گفته میشود، به چالش کشیده میشود و هر روز از نو معنا پیدا میکند.
نشست علمی و تخصصی دیپلماسی سایبریپژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار میکند.با حضور:
دکتر محمدحسین شیخی رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعاتدکتر مسعود کوثریاستاد ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهراندکتر عبدالحسین کلانتری استاد جامعه شناسی دانشگاه تهراندکتر حسین حسنی رئیس پژوهشکده ارتباطات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات دبیر نشست: دکتر محمدجواد بیژنی زمان: دوشنبه ۲ شهریورماه ۱۴۰۵ - ساعت ۱۴ الی ۱۶مکان: بزرگراه جلال آل احمد، جنب بیمارستان دکتر شریعتی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تالار گفتگولینک خبر۲
مجموعه ۱۲جلدی «تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ» منتشر شد(بررسی تجربههای جهانی بازسازی اجتماعی، فرهنگی، نهادی و علمی در دوره پساجنگ)ناشران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و موسسات پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری️به کوشش لیلا اردبیلی و جبار رحمانی و مشارکت ۲۵ مترجمhttps://www.ricac.ac.ir/news/5891
️این مجموعه با رویکردی پژوهشمحور به تجربه کشورهای مختلف در مواجهه با پیامدهای جنگ و مسیر بازسازی پس از آن پرداخته است. در این مطالعات، بازسازی پساجنگ صرفاً به معنای بازسازی زیرساختهای فیزیکی و اقتصادی تلقی نشده، بلکه بهعنوان فرایندی چندبعدی مورد بررسی قرار گرفته است؛ فرایندی که در کنار بازسازی اقتصادی و عمرانی، نیازمند ترمیم سرمایه اجتماعی، بازسازی اعتماد عمومی، احیای امید، تقویت مشارکت اجتماعی، بازسازی ظرفیتهای نهادی و فرهنگی و بازآرایی مناسبات دولت و جامعه است.️تجربه کشورهای مورد بررسی در این مجموعه نشان میدهد که موفقیت و پایداری بازسازی پساجنگ تا حد زیادی به ظرفیتهای اجتماعی و فرهنگی، مشارکت مردم، تقویت نهادهای عمومی و محلی و بازسازی اعتماد عمومی وابسته است. از این منظر، مطالعه تجربههای جهانی میتواند به شناخت دقیقتر پیامدهای اجتماعی و فرهنگی جنگ و طراحی سیاستهای مؤثر برای دوره پساجنگ کمک کند.️انتشار این مجموعه، گامی در جهت تبدیل تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ به منابع قابل استفاده برای مطالعه، سیاستگذاری و برنامهریزی در ایران است.عناوین ۱۲ جلد این مجموعه:
• جلد اول: مدلهای بازسازی و پیامدهای آنها (بررسی مدلهای مختلف بازسازی و پیامدهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی آنها)
• جلد دوم: سیاست، اقتصاد و جامعه در بازسازی پساجنگ (بررسی پیوند میان سیاست، اقتصاد و تحولات اجتماعی در فرایند بازسازی جوامع پساجنگ)
• جلد سوم: بازسازی سیاست و جامعه در خاورمیانه پساجنگ (مطالعه تجربه کشورهای خاورمیانه و چالشهای سیاسی و اجتماعی بازسازی در این منطقه)
• جلد چهارم: سیاستگذاریها و بازسازیهای پساجنگ در آسیا و اروپا (بررسی سیاستها و تجربههای کشورهای آسیایی و اروپایی در مواجهه با دوره پساجنگ)
• جلد پنجم: سیاستگذاریها و تجربه بازسازی فرهنگی و اجتماعی ژاپن (بررسی تجربه ژاپن در بازسازی فرهنگی و اجتماعی پس از جنگ و سیاستهای اتخاذشده در این مسیر)
• جلد ششم: گردشگری پساجنگ، حافظه و هویت ملی (بررسی نقش گردشگری، حافظه جمعی و هویت ملی در فرایند بازسازی جوامع پساجنگ)
• جلد هفتم: رویکرد شناختی به جنگ و پساجنگ (بررسی ابعاد شناختی و ادراکی جنگ و پیامدهای آن در دوره پساجنگ)
• جلد هشتم: بازسازی شهری در پساجنگ (مطالعه تجربههای بازسازی شهرها و زیرساختهای شهری پس از جنگ)
• جلد نهم: آموزش عالی و بازسازی پساجنگ (بررسی نقش آموزش عالی در فرایند بازسازی و مواجهه دانشگاهها با شرایط پساجنگ)
• جلد دهم: بازسازی آموزش عالی و دانشگاه پساجنگ (مطالعه سیاستها و تجربههای بازسازی دانشگاهها و نظام آموزش عالی در دوره پساجنگ)
• جلد یازدهم: آموزش عالی پساجنگ در خاورمیانه (بررسی تجربه نظامهای آموزش عالی کشورهای خاورمیانه در شرایط پساجنگ)
• جلد دوازدهم: سیاستگذاری علم در شرایط پساجنگ (بررسی سیاستگذاری علم و نقش نظام علمی و پژوهشی در مواجهه با شرایط پساجنگ)
۳
پژوهشی نوآورانه درباره نقش هنر در ترمیم و بازسازی جوامع پس از فاجعهنگاهی به کتاب «هنر و بحران»؛ نوشته دکتر فرزانه فرشیدنیک (عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ،هنر و ارتباطات)️در کنار بحرانهای طبیعی، جامعه ایران در سالهای اخیر با بحرانهای دیگری از جمله بحرانهای اجتماعی و امنیتی نیز مواجه بوده است؛ تجربه بحرانهای پیاپی اجتماعی به ویژه در سالهای اخیر و بحران جنگ که بیش از یک سال است بخشهایی از زندگی اجتماعی، روانی و فرهنگی جامعه را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.️این مسائل، توجه جدی به پیامدهای این بحرانها و پرداختن به راهکارهای مواجههای اصولی برای کاهش صدمات را ضروری میسازد. تجربه جهانی نشان داده است که در چنین شرایطی، بازسازی جامعه تنها با اقدامات فیزیکی و اقتصادی امکانپذیر نیست، بلکه نیازمند توجه به ابعاد انسانی، روانی و فرهنگی بحران است. در این میان، هنر با برخورداری از ظرفیتهای ویژه و مؤثر خود میتواند به ابزاری برای ترمیم روانی، تقویت تابآوری اجتماعی، حفظ حافظه جمعی و بازگرداندن معنا به زندگی پس از بحران تبدیل شود.️کتاب «هنر و بحران» نوشته دکتر فرزانه فرشیدنیک، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، دقیقاً در پاسخ به همین ضرورت شکل گرفته است؛ پژوهشی که یکی از خلأهای مهم در حوزه مطالعات بحران را هدف قرار داده و به بررسی نقش نظاممند هنر در مواجهه با پیامدهای بحرانهای طبیعی پرداخته است. این کتاب، پژوهشی میانرشتهای در حوزه هنر، مطالعات بحران، روانشناسی اجتماعی و مدیریت بحران است که با نگاهی تازه، ظرفیتهای کمتر دیدهشده هنر را در مواجهه با پیامدهای انسانی و اجتماعی بلایای طبیعی بررسی میکند و تلاش میکند به این پرسشهای اساسی پاسخ دهد که جایگاه هنر در سیستم مدیریت بحران چیست و هنر چگونه میتواند پس از وقوع بحران، به ابزاری برای بازسازی روانی، تقویت همبستگی اجتماعی، بازگشت امید، ترمیم هویت جمعی، مستندسازیِ فاجعه و ثبت حافظه جمعی تبدیل شود.️نویسنده با اشاره به موقعیت ایران بهعنوان یکی از کشورهای پرخطر جهان از نظر وقوع بلایای طبیعی، تأکید میکند که با وجود تجربههای متعدد کشور در مواجهه با زلزله، سیل، آتشسوزی و دیگر حوادث، هنوز استفاده نظاممند و برنامهریزیشده از ظرفیت هنر در مدیریت پیامدهای بحران جایگاه شایستهای پیدا نکرده و مطالعه و بهرهگیری از تجربیات کشورهای موفق در این حوزه، میتواند راهگشای دستیابی به الگویی بومی و چشماندازی نوین در سیاستگذاری فرهنگی و ساختار مدیریت بحران در کشور گردد. گزارش ایبنا از این اثر: https://www.ibna.ir/news/553267
مهلت ارسال مقالات به پژوهشنامه فرهنگی و اجتماعی کودک و نوجوان با موضوع «کودکی در سایه جنگ؛ بازخوانی اجتماعی، فرهنگی و تربیتی جنگ رمضان» تمدید شد مهلت ارسال مقالات: تا پایان مهر ۱۴۰۵محورهای پیشنهادی مقالات:️تحلیل جامعهشناختی تأثیر جنگ بر خانواده و کودکی️بازتولید هویت اجتماعی کودکان در دوران بحران️بازنمایی جنگ در رسانههای کودکمحور️روایتهای فرهنگی جنگ و شکلگیری حافظه جمعی نسل نوجوان️تحلیل محتوای تولیدات فرهنگی کودک و نوجوان در دوران جنگ️نقش شبکههای اجتماعی در شکلدهی تصویر جنگ برای نوجوانان️روایتهای خانوادگی از جنگ و انتقال بیننسلی تجربه بحران️ادبیات کودک بهمثابه آینه فرهنگی جامعه در جنگ️نقش فرهنگ دینی و ملی در معنابخشی به تجربه جنگ برای کودکان️تغییر الگوی مصرف فرهنگی کودکان و نوجوانان در دوران جنگ️تأثیر جنگ بر فرهنگ همسالی و گروههای دوستی نوجوانان️آموزش صلح و تابآوری در نظام تعلیم و تربیت️حقوق کودک در مخاصمات مسلحانه️مسئولیت بینالمللی در قبال کودکان قربانی جنگ️تحلیل آثار هنری کودکان و نوجوانان در بازنمایی تجربه جنگ️نقاشی، شعر و داستان کودکان بهعنوان بازتاب فرهنگی بحرانارسال مقالات به سامانه فصلنامه به نشانی: cssca.ricac.ac.ir تماس با شماره: ۸۸۹۰۲۲۱۲ داخلی ۴۰۲ و پیامرسان بله (rmehri110@)۲
دهمین شماره فصلنامه "مطالعات فضای مجازی و رسانه های اجتماعی" ویژه تابستان ۱۴۰۵ منتشر شدعناوین مقالات این شماره: چارچوببندی حمله به مدرسه ابتدایی شجره طیبه شهر میناب در کانالهای خبری پیامرسانهای بله و ایتا/ حسین حسنی نشانهشناسی تصاویر توییت شده توسط ترامپ در جنگ ایران و امریکا با مضمون ایران/ بهرخ گنجی، توحید محرمی راهبردهای تابآوری ارتباطی در سکوهای بومی در شرایط قطع اینترنت بینالمللی: مطالعه موردی جنگ رمضان/ مرتضی نثاری نقش رسانههای اجتماعی در گسترش اطلاعات نادرست در جریان جنگ رمضان/ امیدعلی مسعودی، خاطره اسدی بازنمایی گفتمان مقاومت در کاریکاتورها و آثار گرافیکی جنگ ایران و آمریکا مطالعهای بر اساس نظریه بازنمایی استوارت هال/ منصوره کریمی قهی تحلیل جرمشناختی انتقادی نقش پلتفرمهای سایبری در بازنمایی جنگ و شکلدهی ادراک عمومی نسبت به مشروعیت توسل بهزور: مطالعه موردی جنگ رمضان/ مصطفی پاک نیت رسانهها و خلق فراواقعیت جنگ ۱۲ روزه ایران اسرائیل/ امیر گروسی، حاکم قاسمی بررسی الگوی بازنمایی جنگ رمضان با تأکید بر دلالتهای نظری پدافند رسانهای در جنگ شناختی(موردمطالعه: وبگاه ایران اینترنشنال)/ سپهر کرمی، محمدحسین ظریفیان یگانه از هشتگ وطن تا روایت مجازی جنگ ۱۲ روزه مبتنی بر نتنوگرافی کپشن های کاربران اینستاگرام/ آیلار بیانی شهری، فائزه تقی پور، امیررضا نقش تحلیل محتوای کنشگری رسانهای فعالان سیاسی ایران در اینستاگرام (موردمطالعه؛ جنگ ۱۲ روزه)/ فائزه فرهودیصاحب امتیاز: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطاتمدیرمسئول: حسین میرزایی سردبیر: امیدعلی مسعودی مدیر داخلی: رقیه مهریمتن کامل مقالات در:https://cssms.ricac.ac.ir
۲۱
گزارش خبرگزاری صداوسیما از مجموعه ۱۲ جلدی کتاب تجربه های جهانی بازسازی پساجنگگفتگو با:
حسین میرزایی (رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات)محمدتقی کرمی (رئیس موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی)جبار رحمانی (عضو هیأت علمی موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی و تهیهکننده اثر)
بررسی تجمعات شبانه در تهران با رویکردی قومنگارانه در پژوهش «تجمعات شبانه: فرصتها و موانع مناسک اجتماعی نوظهور»؛ محقق: سیمین ویسی/ در مجموعه مقالات «تجمعات شبانه: بازآرایی امر اجتماعی»/ ناشر: کانون افکارسنجی مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهرانهدف این پژوهش، شناخت ابعاد اجتماعی و فرهنگی تجمعات شبانه و بررسی ظرفیتها و چالشهای این شکل نوظهور از حضور جمعی در فضای شهری بوده است.یافتههای این پژوهش، تجمعات شبانه را یکی از جلوههای جدید حضور و تعامل جمعی در فضای شهری میداند؛ فضاهایی که در آنها افراد با پیشینهها و سبکهای متفاوت زندگی در کنار یکدیگر حضور مییابند و اشکال متنوعی از تعامل و همزیستی اجتماعی را شکل میدهند.براساس یافتههای این مطالعه، این اجتماعات همچنین با کاهش برخی مرزبندیهای متعارف میان گروههای اجتماعی و افزایش ظرفیت مدارا و تعامل همراه بودهاند.از دیگر نکات مورد توجه پژوهش، تغییر و ترکیب برخی الگوهای حضور و ارتباط اجتماعی در این اجتماعات است. یافتهها نشان میدهد در تجمعات شبانه، شکلهایی از ارتباطات و تعاملات اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند که بخشی از آنها ریشه در شبکههای ارتباطی سنتی و بخشی متأثر از الگوهای ارتباطی جدید است. این مطالعه میتواند برای سیاستگذاران فرهنگی و اجتماعی و مدیران شهری، از منظر شناخت تحولات الگوهای حضور جمعی، تنوع نیازهای اجتماعی و فرهنگی و ظرفیتهای فضاهای عمومی برای تقویت تعاملات اجتماعی قابل استفاده باشد.بیشتر در: https://www.ricac.ac.ir/news/5897۲۲۱
بازپردازی معنا در نگاره ولادت پیامبر(ص) در «جامعالتواریخ» خوانشی نشانهشناختی، روایتشناختی و بینامتنی/اسماعیل پناهی، عضو پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات️نگاره ولادت پیامبر اسلام(ص) در نسخه عربی جامعالتواریخ رشیدالدین فضلالله همدانی، از مهمترین نمونههای بازنمایی تصویری زندگی پیامبر در نگارگری ایلخانی است. اهمیت این تصویر تنها به موضوع مذهبی، قدمت تاریخی یا جایگاه آن در تاریخ نگارگری ایران محدود نمیشود، بلکه در نحوه تبدیل روایت مکتوب به یک نظام دیداری مستقل و در سازوکارهایی نهفته است که از طریق آنها تصویر، منزلت تاریخی و قدسی شخصیت متولدشده را بازتولید میکند.️اسماعیل پناهی، عضو پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در پژوهشی با رویکردی کیفی و توصیفی ـ تحلیلی و با بهرهگیری تلفیقی از نشانهشناسی، معناشناسی تصویری، روایتشناسی و نظریه بینامتنیت، کوشیده نشان دهد که نگاره چگونه از طریق سازماندهی فضایی، جایگاه پیکرهها، جهت نگاهها، معماری، اشیا، نوشتار و روابط میان شخصیتها، روایت ولادت را از صورت کلامی به صورت دیداری بازآرایی میکند. ️در این خوانش، تصویر نه نسخهای منفعل از متن مکتوب و نه مجموعهای از نشانههای منفرد، بلکه «متنی دوم» است که با امکانات خاص رسانه تصویر، روایت را انتخاب، فشرده، جابهجا و دوباره مفصلبندی میکند. مفهوم «بازپردازی» در این مقاله بهعنوان مفهومی عملیاتی برای توضیح همین فرایند به کار گرفته میشود؛ فرایندی که طی آن عناصر روایی و فرهنگی موجود در پیشینه متن، در شبکهای تازه از روابط بصری قرار میگیرند و دلالتهای جدیدی پیدا میکنند.ادامه در: https://www.ricac.ac.ir/news/5900