سوال یکی از دانشجویان عزیز
آیا خودکشی یک تصمیم کاملا آنی است؟
خودکشی معمولاً یک تصمیم کاملاً آنی نیست، بلکه نتیجه یک فرایند روانشناختی است؛ اما لحظهٔ اقدام میتواند تکانشی و سریع رخ دهد.
در روانشناسی و روانپزشکی معمولاً سه مرحله در نظر گرفته میشود:
1. ایجاد زمینه (Vulnerability) مشکلاتی مثل افسردگی، ناامیدی، احساس بیارزشی، فشارهای زندگی یا اختلالات روانی زمینه را ایجاد میکنند.
2. شکلگیری افکار خودکشی (Suicidal Ideation) فرد ممکن است: - آرزوی مرگ داشته باشد - به نبودن خود فکر کند - یا به خودکشی بهعنوان راه فرار فکر کند
3. اقدام (Attempt) در این مرحله ممکن است: - برنامهریزی قبلی وجود داشته باشد - یا در یک "لحظهٔ بحرانی و تکانشی" تصمیم گرفته شود.
نکتهای که تحقیقات نشان میدهد این است که:- بسیاری از افراد مدتها "افکار خودکشی دارند اما اقدام نمیکنند". - در برخی موارد فاصلهٔ بین تصمیم و اقدام "خیلی کوتاه (چند دقیقه تا چند ساعت)" است. - عواملی مثل "تکانشگری، مصرف الکل یا مواد، بحران ناگهانی، یا دسترسی آسان به وسیلهٔ کشنده" احتمال اقدام آنی را بیشتر میکند.
یک جمعبندی ساده: خودکشی اغلب نتیجهٔ یک روند تدریجی از رنج روانی و ناامیدی است، اما لحظهٔ اقدام میتواند ناگهانی و تحت تأثیر یک بحران یا تکانهٔ شدید رخ دهد.
خودکشی معمولاً یک تصمیم کاملاً آنی نیست، بلکه نتیجه یک فرایند روانشناختی است؛ اما لحظهٔ اقدام میتواند تکانشی و سریع رخ دهد.
در روانشناسی و روانپزشکی معمولاً سه مرحله در نظر گرفته میشود:
1. ایجاد زمینه (Vulnerability) مشکلاتی مثل افسردگی، ناامیدی، احساس بیارزشی، فشارهای زندگی یا اختلالات روانی زمینه را ایجاد میکنند.
2. شکلگیری افکار خودکشی (Suicidal Ideation) فرد ممکن است: - آرزوی مرگ داشته باشد - به نبودن خود فکر کند - یا به خودکشی بهعنوان راه فرار فکر کند
3. اقدام (Attempt) در این مرحله ممکن است: - برنامهریزی قبلی وجود داشته باشد - یا در یک "لحظهٔ بحرانی و تکانشی" تصمیم گرفته شود.
نکتهای که تحقیقات نشان میدهد این است که:- بسیاری از افراد مدتها "افکار خودکشی دارند اما اقدام نمیکنند". - در برخی موارد فاصلهٔ بین تصمیم و اقدام "خیلی کوتاه (چند دقیقه تا چند ساعت)" است. - عواملی مثل "تکانشگری، مصرف الکل یا مواد، بحران ناگهانی، یا دسترسی آسان به وسیلهٔ کشنده" احتمال اقدام آنی را بیشتر میکند.
یک جمعبندی ساده: خودکشی اغلب نتیجهٔ یک روند تدریجی از رنج روانی و ناامیدی است، اما لحظهٔ اقدام میتواند ناگهانی و تحت تأثیر یک بحران یا تکانهٔ شدید رخ دهد.
۲۲۳
۱۶:۱۴
در پژوهشهای معاصر درباره خودکشی چند "مدل نظری مهم" وجود دارد که توضیح میدهند چگونه افکار خودکشی شکل میگیرند و چرا برخی افراد به اقدام میرسند. در ادامه یک جمعبندی نسبتاً جامع از سه مدل مهم ارائه میکنیم که در آموزش دانشگاهی هم زیاد استفاده میشوند.
1. نظریه بینفردی خودکشی (Interpersonal Theory of Suicide) ارائهدهنده: توماس جوینر (Thomas Joiner)
این نظریه میگوید برای وقوع خودکشی سه مؤلفه اصلی باید با هم جمع شوند.
1) احساس سربار بودن (Perceived Burdensomeness)فرد احساس میکند:- وجودش برای دیگران مشکل ایجاد کرده- خانواده یا جامعه بدون او بهتر خواهند بود- ارزش یا فایدهای ندارداین باور معمولاً با "احساس گناه و بیارزشی شدید" همراه است.
مثال ذهنی فرد:«اگر من نباشم خانوادهام راحتترند.»
2) احساس تعلق نداشتن (Thwarted Belongingness)فرد احساس میکند:- به جایی تعلق ندارد- کسی او را درک نمیکند- تنها و جدا افتاده است
این عامل با "تنهایی مزمن و انزوای اجتماعی" ارتباط دارد.
3) توانایی اکتسابی برای خودکشی (Acquired Capability)حتی اگر فرد میل به مرگ داشته باشد، بیشتر انسانها "بهطور طبیعی از مرگ میترسند".
برای اقدام واقعی باید این ترس کاهش یابد.این توانایی معمولاً از طریق:
- تجربه درد زیاد- مواجهه با خشونت- خودآزاری- تجربههای خطرناک- یا عادت به دردبهدست میآید.
جمعبندی نظریه جوینر
طبق این نظریه:
- میل به خودکشی = احساس سربار بودن + احساس تعلق نداشتن- اقدام به خودکشی = میل به خودکشی + توانایی تحمل درد و غلبه بر ترس از مرگ
بنابراین بسیاری از افراد "میل دارند ولی اقدام نمیکنند" چون توانایی لازم را ندارند.
2. نظریه سهمرحلهای خودکشی (Three‑Step Theory / 3ST) ارائهدهنده: "کلوُنسکی و می (Klonsky & May)"
این مدل جدیدتر است و روند شکلگیری خودکشی را در سه مرحله توضیح میدهد.
مرحله اول: درد روانی + ناامیدیوقتی دو چیز با هم ترکیب شوند:
- "درد روانی شدید" (افسردگی، شکست، تحقیر، رنج)- "ناامیدی" (باور اینکه اوضاع بهتر نمیشود)افکار خودکشی شکل میگیرد.
اگر درد وجود داشته باشد ولی امید هم باشد، معمولاً خودکشی شکل نمیگیرد.
مرحله دوم: درد بیشتر از تعلقدر این مرحله فرد مقایسه ناخودآگاه انجام میدهد:
"درد روانی در برابر عوامل محافظتی"عوامل محافظتی میتواند شامل:
- خانواده- دوستان- ارزشهای اخلاقی- اهداف زندگی- مسئولیتها
اگر "درد از احساس تعلق قویتر شود"، افکار خودکشی شدیدتر میشود.
مرحله سوم: توانایی اقدامبرای تبدیل افکار به اقدام، فرد باید توانایی عملی داشته باشد.سه عامل مهم:
1. تحمل درد بالا2. کاهش ترس از مرگ3. دسترسی به وسیله یا روشبدون این عوامل، افکار معمولاً به اقدام تبدیل نمیشود.
3. مدل «بحران روانی خودکشی» (Suicidal Crisis Model)
این مدل بیشتر روی "لحظههای بحرانی" تمرکز دارد.
طبق این دیدگاه، قبل از اقدام خودکشی معمولاً یک "وضعیت روانی خاص" ایجاد میشود.
ویژگیهای این حالت:- احساس بنبست شدید- گیر افتادن در زندگی- تحقیر یا شکست شدید- آشفتگی هیجانی بالا- تفکر محدود و تونلی
در این وضعیت فرد احساس میکند:«هیچ راه خروجی وجود ندارد.»
در چنین لحظههایی تصمیم ممکن است "خیلی سریع گرفته شود".
چرا گاهی خودکشی ناگهانی به نظر میرسد؟
از بیرون ممکن است ناگهانی به نظر برسد، اما اغلب:
- درد روانی مدتها وجود داشته- ناامیدی شکل گرفته- یک بحران آخر اتفاق افتادهیعنی:
"فرایند طولانی + لحظهٔ بحران"
عوامل خطر مهم در خودکشی
پژوهشها چند عامل خطر مهم را نشان میدهند:
عوامل فردی- افسردگی- اختلالات اضطرابی- اختلال شخصیت مرزی- تکانشگری
عوامل اجتماعی- تنهایی- طرد اجتماعی- مشکلات خانوادگی- بحرانهای مالی
عوامل موقعیتی- شکست عاطفی- از دست دادن شغل- شرم یا تحقیر اجتماعی
عوامل تسهیلکننده- دسترسی به ابزار کشنده- مصرف الکل یا مواد- تجربه خشونت
عوامل محافظتی
در مقابل، عوامل زیر خطر را کاهش میدهند:
- روابط اجتماعی قوی- احساس تعلق- امید به آینده- معنای زندگی- مهارتهای مقابلهای- دسترسی به حمایت روانی
جمعبندی نهایی
از دیدگاه علمی:
- خودکشی معمولاً "یک روند تدریجی از درد روانی و ناامیدی" است.- اما "اقدام واقعی میتواند در یک لحظهٔ بحرانی و تکانشی رخ دهد".- برای اقدام معمولاً باید سه چیز وجود داشته باشد: - میل به مرگ - احساس بنبست و ناامیدی - توانایی عملی برای اقدامبه همین دلیل در پیشگیری از خودکشی دو چیز بسیار مهم است:- "کاهش احساس تنهایی و ناامیدی"- " کاهش دسترسی به ابزارهای کشنده"
@SabatAcademy
1. نظریه بینفردی خودکشی (Interpersonal Theory of Suicide) ارائهدهنده: توماس جوینر (Thomas Joiner)
این نظریه میگوید برای وقوع خودکشی سه مؤلفه اصلی باید با هم جمع شوند.
1) احساس سربار بودن (Perceived Burdensomeness)فرد احساس میکند:- وجودش برای دیگران مشکل ایجاد کرده- خانواده یا جامعه بدون او بهتر خواهند بود- ارزش یا فایدهای ندارداین باور معمولاً با "احساس گناه و بیارزشی شدید" همراه است.
مثال ذهنی فرد:«اگر من نباشم خانوادهام راحتترند.»
2) احساس تعلق نداشتن (Thwarted Belongingness)فرد احساس میکند:- به جایی تعلق ندارد- کسی او را درک نمیکند- تنها و جدا افتاده است
این عامل با "تنهایی مزمن و انزوای اجتماعی" ارتباط دارد.
3) توانایی اکتسابی برای خودکشی (Acquired Capability)حتی اگر فرد میل به مرگ داشته باشد، بیشتر انسانها "بهطور طبیعی از مرگ میترسند".
برای اقدام واقعی باید این ترس کاهش یابد.این توانایی معمولاً از طریق:
- تجربه درد زیاد- مواجهه با خشونت- خودآزاری- تجربههای خطرناک- یا عادت به دردبهدست میآید.
طبق این نظریه:
- میل به خودکشی = احساس سربار بودن + احساس تعلق نداشتن- اقدام به خودکشی = میل به خودکشی + توانایی تحمل درد و غلبه بر ترس از مرگ
2. نظریه سهمرحلهای خودکشی (Three‑Step Theory / 3ST) ارائهدهنده: "کلوُنسکی و می (Klonsky & May)"
این مدل جدیدتر است و روند شکلگیری خودکشی را در سه مرحله توضیح میدهد.
مرحله اول: درد روانی + ناامیدیوقتی دو چیز با هم ترکیب شوند:
- "درد روانی شدید" (افسردگی، شکست، تحقیر، رنج)- "ناامیدی" (باور اینکه اوضاع بهتر نمیشود)افکار خودکشی شکل میگیرد.
اگر درد وجود داشته باشد ولی امید هم باشد، معمولاً خودکشی شکل نمیگیرد.
مرحله دوم: درد بیشتر از تعلقدر این مرحله فرد مقایسه ناخودآگاه انجام میدهد:
"درد روانی در برابر عوامل محافظتی"عوامل محافظتی میتواند شامل:
- خانواده- دوستان- ارزشهای اخلاقی- اهداف زندگی- مسئولیتها
اگر "درد از احساس تعلق قویتر شود"، افکار خودکشی شدیدتر میشود.
مرحله سوم: توانایی اقدامبرای تبدیل افکار به اقدام، فرد باید توانایی عملی داشته باشد.سه عامل مهم:
1. تحمل درد بالا2. کاهش ترس از مرگ3. دسترسی به وسیله یا روشبدون این عوامل، افکار معمولاً به اقدام تبدیل نمیشود.
3. مدل «بحران روانی خودکشی» (Suicidal Crisis Model)
این مدل بیشتر روی "لحظههای بحرانی" تمرکز دارد.
طبق این دیدگاه، قبل از اقدام خودکشی معمولاً یک "وضعیت روانی خاص" ایجاد میشود.
ویژگیهای این حالت:- احساس بنبست شدید- گیر افتادن در زندگی- تحقیر یا شکست شدید- آشفتگی هیجانی بالا- تفکر محدود و تونلی
در این وضعیت فرد احساس میکند:«هیچ راه خروجی وجود ندارد.»
در چنین لحظههایی تصمیم ممکن است "خیلی سریع گرفته شود".
از بیرون ممکن است ناگهانی به نظر برسد، اما اغلب:
- درد روانی مدتها وجود داشته- ناامیدی شکل گرفته- یک بحران آخر اتفاق افتادهیعنی:
"فرایند طولانی + لحظهٔ بحران"
پژوهشها چند عامل خطر مهم را نشان میدهند:
در مقابل، عوامل زیر خطر را کاهش میدهند:
- روابط اجتماعی قوی- احساس تعلق- امید به آینده- معنای زندگی- مهارتهای مقابلهای- دسترسی به حمایت روانی
از دیدگاه علمی:
- خودکشی معمولاً "یک روند تدریجی از درد روانی و ناامیدی" است.- اما "اقدام واقعی میتواند در یک لحظهٔ بحرانی و تکانشی رخ دهد".- برای اقدام معمولاً باید سه چیز وجود داشته باشد: - میل به مرگ - احساس بنبست و ناامیدی - توانایی عملی برای اقدامبه همین دلیل در پیشگیری از خودکشی دو چیز بسیار مهم است:- "کاهش احساس تنهایی و ناامیدی"- " کاهش دسترسی به ابزارهای کشنده"
۳۵۷
۱۶:۱۵
درود همراهان عزیز
هفته جدید را با این یادآوری آغاز میکنیم که: «تغییرات بزرگ، از آگاهیهای کوچک شروع میشوند.»امیدواریم در این هفته، بیشتر از همیشه با خودتان در صلح باشید و در مسیر رشد شخصی خوش بدرخشید.
@SabatAcademy
هفته جدید را با این یادآوری آغاز میکنیم که: «تغییرات بزرگ، از آگاهیهای کوچک شروع میشوند.»امیدواریم در این هفته، بیشتر از همیشه با خودتان در صلح باشید و در مسیر رشد شخصی خوش بدرخشید.
۲۵۹
۶:۵۴
۳۸۲
۶:۵۵
توجه بفرمایید
با سلام خدمت همراهان عزیز به اطلاع شما می رساند به علت درخواست برخی دانشجویان کارگاه کاربرد رویکردهای درمانی در تنظیم هیجان با حضور ((پروفسور خدیجه ابوالمعالی از روز پنج شنبه ۲۱ به روز جمعه ۲۲ خرداد ماه از ساعت ۹ صبح )) منتقل یافت
با سپاس کلینیک ثبات
با سلام خدمت همراهان عزیز به اطلاع شما می رساند به علت درخواست برخی دانشجویان کارگاه کاربرد رویکردهای درمانی در تنظیم هیجان با حضور ((پروفسور خدیجه ابوالمعالی از روز پنج شنبه ۲۱ به روز جمعه ۲۲ خرداد ماه از ساعت ۹ صبح )) منتقل یافت
با سپاس کلینیک ثبات
۳۵۶
۷:۲۳
https://goalrasaneh.ir/newspaper/view/118278/شماره-5649
درود همراهان عزیز
انتشار مصاحبه خانم دکتر حبیبه محمدی با روزنامه ورزشی گلدر خصوص تیم ملی فوتبال
درود همراهان عزیز
انتشار مصاحبه خانم دکتر حبیبه محمدی با روزنامه ورزشی گلدر خصوص تیم ملی فوتبال
۲۹۳
۵:۴۷
با درود کارگاه تخصصی کاربرد رویکردهای درمانی در تنظیم هیجان با حضور ((پروفسور خدیجه ابوالمعالی ))در حال برگزاری می باشد
۲۷۵
۱۱:۵۱
دوستان گرامی، آغاز هفته فرصتی مناسب برای بازاندیشی در مسیر یادگیری و کار حرفهای ماست. در حوزه روانشناسی، هر هفته میتواند میدان تازهای برای مشاهده دقیقتر رفتار انسان، تعمیق فهم نظری و تبدیل دانش به مداخلههای مؤثر باشد. امیدواریم این هفته برای همه ما همراه با پرسشهای تازه، گفتوگوهای علمی سازنده و گامهایی کوچک اما معنادار در مسیر فهم بهتر ذهن و رفتار انسان باشد.
هفتهای پربار برای شما آرزومندیم.
SabatAcademy
هفتهای پربار برای شما آرزومندیم.
۱۵۱
۸:۱۷
سلام به اعضای عزیز کانال
به درخواست بسیاری از دانشجویان و همراهان کانال، تصمیم گرفتیم بخشی را در کانال راهاندازی کنیم که در آن به پرسشهای شما در حوزه روانشناسی پاسخ داده شود. در این بخش میتوانید سوالات خود را در زمینههای مختلف روانشناسی، موضوعات علمی مرتبط با این رشته، مسائل آموزشی، پژوهشی و همچنین پرسشهایی که در مسیر تحصیل و فعالیت حرفهای در این حوزه برایتان پیش میآید مطرح کنید.
تلاش میکنیم تا حد امکان به پرسشهای مطرحشده پاسخهای علمی، دقیق و کاربردی ارائه دهیم تا این بخش بتواند به فضایی برای یادگیری بیشتر و گفتوگوی علمی تبدیل شود.
در صورتی که سوالی دارید، میتوانید آن را ارسال کنید تا در نوبت بررسی و پاسخ قرار گیرد. پرسشهایی که برای تعداد بیشتری از اعضا مفید باشد، در اولویت پاسخدهی قرار خواهند گرفت.ا
امیدواریم این بخش بتواند به ارتقای دانش و آگاهی روانشناختی همه ما کمک کند.
@habibehmohammadi@SabatAcademy
به درخواست بسیاری از دانشجویان و همراهان کانال، تصمیم گرفتیم بخشی را در کانال راهاندازی کنیم که در آن به پرسشهای شما در حوزه روانشناسی پاسخ داده شود. در این بخش میتوانید سوالات خود را در زمینههای مختلف روانشناسی، موضوعات علمی مرتبط با این رشته، مسائل آموزشی، پژوهشی و همچنین پرسشهایی که در مسیر تحصیل و فعالیت حرفهای در این حوزه برایتان پیش میآید مطرح کنید.
تلاش میکنیم تا حد امکان به پرسشهای مطرحشده پاسخهای علمی، دقیق و کاربردی ارائه دهیم تا این بخش بتواند به فضایی برای یادگیری بیشتر و گفتوگوی علمی تبدیل شود.
در صورتی که سوالی دارید، میتوانید آن را ارسال کنید تا در نوبت بررسی و پاسخ قرار گیرد. پرسشهایی که برای تعداد بیشتری از اعضا مفید باشد، در اولویت پاسخدهی قرار خواهند گرفت.ا
امیدواریم این بخش بتواند به ارتقای دانش و آگاهی روانشناختی همه ما کمک کند.
@habibehmohammadi@SabatAcademy
۱۴۷
۱۰:۲۷
1) من از شهریور ۱۴۰۴ دفاع کردهام ولی هنوز فارغالتحصیل نشدهام؛ چطور برای دریافت کد عضویت نظام و ثبتنام آزمون صلاحیت اقدام کنم؟
برای دریافت کد عضویت / شماره نظام، باید از طریق سامانه جامع مدیریت اعضا اقدام کنید:
سامانه رسمی: my.pcoiran.ir
روند کلی:1. ورود به سامانه2. ثبتنام به عنوان عضو جدید3. بارگذاری مدارک هویتی و تحصیلی4. پرداخت هزینه عضویت5. بررسی مدارک توسط سازمان6. صدور/فعالسازی شماره عضویت در صورت تأیید
### نکته مهم برای وضعیت شماتا وقتی که فقط دفاع کردهاید و گواهی فراغت از تحصیل / گواهی موقت نگرفتهاید، معمولاً برای عضویت نهایی در سامانه به مشکل میخورید. یعنی:- صورتجلسه دفاع بهتنهایی کافی نیست- باید مدرک فراغت از تحصیل یا گواهی موقت داشته باشید
پس قدم اول شما این است که از آموزش دانشگاه پیگیری کنید تا:- نمرهها ثبت شود- تسویه انجام شود- گواهی موقت صادر شود
2) آیا به ثبتنام این دوره که گویا اواخر شهریور برگزار میشود میرسم؟
اگر منظور شما نوبت شهریور آزمون صلاحیت حرفهای است، اصل ماجرا به زمان ثبتنام بستگی دارد، نه فقط زمان برگزاری آزمون.
جمعبندی عملی:- اگر تا قبل از شروع ثبتنام آزمون، 1. مدرک/گواهی فراغت از تحصیل بگیرید 2. در سامانه عضویت ثبتنام کنید 3. شماره نظام برایتان صادر شود بله، احتمال خیلی خوبی هست که به این نوبت برسید. اما اگر هنوز گواهی موقت ندارید:ممکن است به ثبتنام نرسید، چون بدون وضعیت فارغالتحصیلی مشخص، تکمیل عضویت و بعضی مراحل ثبتنام آزمون دشوار میشود.
### نکته مهم:در نتایج جستوجو، اطلاعات رسمیِ فعلی که پیدا شد بیشتر دربارهی نوبت ۲۵ تیر ۱۴۰۵ است، اما برگزاری به اواخر شهریور موکول شده. پس برای تصمیم نهایی، باید فقط اطلاعیه رسمیِ همان نوبت را ملاک قرار داد.
3) فرایند دریافت کد معمولاً چقدر طول میکشد؟
طبق اطلاعات سامانه و گزارشهای مرتبط، زمان دقیق و قطعیِ یکسانی اعلام نشده، اما معمولاً:
- بررسی اولیه مدارک: حدود ۱۰ روز کاری- در صورت کامل بودن مدارک و تأیید نهایی، صدور شماره عضویت معمولاً سریعتر انجام میشود- اگر مدرک ناقص باشد یا دانشگاه هنوز وضعیت فارغالتحصیلی را نهایی نکرده باشد، این زمان طولانیتر میشود
نتیجه عملی:اگر مدارک کامل باشد، معمولاً میشود گفت:- حدود ۱۰ روز کاری تا ۲–۳ هفته زمان محتمل است - ولی در عمل، بسته به شلوغی سامانه و کامل بودن مدارک، ممکن است بیشتر هم بشود
جمعبندی خیلی کوتاه- الان باید از دانشگاه، گواهی موقت/فراغت از تحصیل بگیرید- بعد از آن در my.pcoiran.ir برای عضویت اقدام کنید- اگر مدارک کامل باشد، صدور کد معمولاً *حدود ۱۰ روز کاری تا چند هفته طول میکشد
- اگر ثبتنام آزمونِ شهریور هنوز شروع نشده باشد و شما تا آن زمان کد بگیرید، احتمالاً به آزمون میرسید*
لینک منابع- سایت رسمی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران: https://pcoiran.ir/
- سامانه جامع مدیریت اعضا: https://my.pcoiran.ir/
- صفحه عضویت در سایت سازمان: https://pcoiran.ir/membershipandlicensing/membership/
۱۹۵
۱۰:۲۷