ادله حرمت بازاریابی هرمی و شبکه ایبه دو دلیل این نوع فعالیتهای مرموز اقتصادی مشروع نیست:دلیل اول - اکل مال به باطلگرفتن پورسانت از بازاریابهای مع الواسطه یا سطح دوم به بعد اکل مال به باطل محسوب میشود، که به تصریح قرآن مجید (وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ)(4) حرام است.توضیح این که : عضوی که اقدام به جذب مشتری میکند، برای جذب چهار مشتری سطح اول تلاش نموده و متحمل زحمت میشود و با قطع نظر از سایر ادله، پورسانتی که از سطح اول میگیرد صحیح است. اما پورسانتی که از بازاریابهای مع الواسطه یعنی سطح دوم به بعد میگیرد اکل مال به باطل محسوب میشود و حرام است؛ چرا که در مقابل آن کاری که مستحق دریافت اجرت باشد انجام نداده است. و لذا پورسانت دادن به او شبیه پورسانت دادن به کسی است که هیچ ارتباطی به شرکت ندارد.دلیل دوم - قاعده لاضررمقتضای قاعده لاضرر، این است که هرگونه ضرر زدن به خود و دیگران مجاز نیست. این قاعده دلیل دیگری بر، حرمت فعالیت شرکتهای هرمی و شبکهای است زیرا هنگامی که 90درصد و گاه بیشتر و حتی در برخی موارد 99درصد اعضای شرکت گرفتار ضرر و خسران میشوند و تنها گروه اندکی که در رأس قاعده قرار دارند سود میبرند، بر حاکم شرع لازم است مانع فعالیت چنین شرکتهایی شود. یعنی برفرض که طبق عناوین اولیه شرکتهای فوق مشکلی نداشته باشند، طبق عنوان ثانوی لاضرر کار آنها حرام است. آری حاکم شرع نباید اجازه دهد که عدهای سودجو چنین دام خطرناکی را سر راه جوانان بگسترانند و آنها را گرفتار سازند. و از شورای محترم نگهبان نیز انتظار میرود که اجازه چنین کاری را ندهد.
جشنواره پاییزه
