رضا پهلوی در برلین: یک شاهزاده سیرکی ایرانی به دیدار آمد
هر کسی که واقعاً باور داشت پسر شاه میتواند آلترناتیوی جدی برای آینده ایران باشد، باید دیر یا زود — و حداکثر پس از سفر رضا پهلوی به برلین — متوجه میشد که در چه روایت پوچ و مضحکی گرفتار شده است.نویسنده تصریح میکند که این نوشته را با احترام به کسانی مینویسد که در ایران زندگی میکنند و پس از آنچه در ژانویه بر آنها رفت، در بیپناهی کامل به آخرین تکیهگاه ممکن — یعنی رضا پهلوی — چنگ زدند؛ کسی که وعده کمکی داد که هم دیر رسید و هم به هیچ کار نیامد. اما همین نوشته را با «تحقیر معتدل» (نه خشم بیقید، بلکه انتقاد آگاهانه) نثار کسانی هم میکند که در خارج از کشور میزیستند، امکان بررسی برنامه این «شاهزاده پلاستیکی» (نمادی توخالی و بیمحتوا) را داشتند، میتوانستند بپرسند «اگر کار نکرد چه؟» — اما این کار را نکردند و با جملاتی سطحی مانند «مردم ایران نامش را صدا میزنند» راه فرار آسانی برای خود تراشیدند.
۲۰۴
۲۰:۲۴
یک ایمیل از پنتاگون که توسط خبرگزاری رویترز فاش شده، از بررسیهای جاری در ایالات متحده برای تعلیق عضویت اسپانیا در ناتو (پیمان آتلانتیک شمالی) بهعنوان تلافی در برابر مخالفت این کشور با جنگ علیه ایران پرده برمیدارد. این تهدید آمریکا علیه متحدان اروپاییاش که از حمایت واشنگتن در برابر تهران سرباز زدهاند، آنها را به «ببرهای کاغذی» (قدرتهایی که در عمل فاقد اراده و توان لازم هستند) تشبیه میکند. این رویداد آزمون تازه و دشواری را برای اروپاییها رقم میزند که اکنون در میان فشارهای فزاینده آمریکا و ملاحظات سیاسی و دیپلماتیک خود گرفتار شدهاند. این تحولات نشان میدهد که شکاف درون ناتو بر سر سیاستگذاری در قبال ایران به مرحلهای حساس و بحرانی رسیده است.
۲۱۶
۲۰:۲۴
«دوگانهکاربردی» یکطرفه؛ فضا ممنوع برای تهران
در هفتههای اخیر، نیروهای دفاعی اسرائیل طی یک سلسله حملات هوایی شبانه به شهر تهران، مرکز اصلی تحقیقات فضایی ایران را به همراه سایر زیرساختهای مرتبط منهدم کردند. این اقدام بار دیگر پرسش بنیادینی را درباره مفهوم «دوگانهکاربردی» (Dual Use — فناوریهایی که هم کاربرد نظامی و هم غیرنظامی دارند) به میان میآورد؛ چرا که همین فناوری فضایی در اختیار قدرتهای غربی و اسرائیل، مشروع و حتی ستودنی تلقی میشود، اما در دست ایران، تهدیدی امنیتی به شمار میرود. این تناقض آشکار نشان میدهد که معیارهای بینالمللی در حوزه فناوریهای حساس، نه بر پایه اصول جهانشمول، بلکه بر اساس موازین قدرت و منافع ژئوپلیتیک (Geopolitical Interests — منافع مبتنی بر موقعیت جغرافیایی-سیاسی) تعریف میشوند. در واقع، «فضا» به عنوان یک حوزه راهبردی، برای بازیگرانی چون ایران به میدانی ممنوع بدل شده که ورود به آن با بهای نظامی سنگینی همراه است.
۱۷۷
۸:۲۹
عراقچی میرود، تیم آمریکا نمیآید: گفتگوها در نقطه صفر
امید به از سرگیری مذاکرات با سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به اسلامآباد شکل گرفته بود. واشنگتن پیش از این اعلام کرده بود که نمایندگان ویژهاش، از جمله استیو ویتکوف (فرستاده ویژه ترامپ در پروندههای منطقهای)، در این دیدارها شرکت خواهند کرد؛ اما در نهایت هیئت آمریکایی عازم نشد و این غیبت، فرآیند دیپلماتیک را عملاً به بنبست کشاند. این تحول نشان میدهد که علیرغم نشانههای ظاهری از اراده مذاکراتی، شکاف عمیقی میان تهران و واشنگتن در زمینه پیششرطها و چارچوب مذاکرات وجود دارد. در واقع، دیپلماسی هستهای ایران بار دیگر در چرخهای از امید و ناکامی گرفتار شده که ریشه در بیاعتمادی ساختاری (Structural Mistrust) میان دو طرف دارد.
۱۶۲
۸:۲۹
ترور ناکام در شام خبرنگاران کاخ سفید؛ ترامپ تخلیه شد
در شامگاه شنبه، دونالد ترامپ که قرار بود برای نخستین بار در شام سالانه انجمن خبرنگاران کاخ سفید سخنرانی کند، پس از شنیده شدن صدای چند تیر در ورودی هتل هیلتون واشنگتن، توسط سرویس مخفی (Secret Service) از سالن خارج و به مکان امنی منتقل شد؛ همان هتلی که در سال ۱۹۸۱ رونالد ریگان در آن ترور شد. مهاجم که مسلح به یک اسلحه شکاری، یک تپانچه و چندین چاقو بود، هنگام تلاش برای عبور از ایست بازرسی سرویس مخفی متوقف و بازداشت شد؛ در این درگیری یک مأمور یونیفرمپوش سرویس مخفی به جلیقه ضدگلولهاش اصابت گلوله داشت اما جان سالم به در برد. ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی شبانه در کاخ سفید، ضمن ستایش از عملکرد سریع نیروهای امنیتی، مهاجم را «گرگ تنها» (lone wolf) توصیف کرد و این رویداد را در کنار دو سوءقصد پیشین علیه خود در باتلر پنسیلوانیا و پالمبیچ فلوریدا قرار داد. دادستان فدرال جانین پیرو اعلام کرد متهم با دو اتهام «استفاده از سلاح گرم در جریان جرم خشونتآمیز» و «تعرض به مأمور فدرال با سلاح خطرناک» روز دوشنبه در دادگاه فدرال حاضر خواهد شد و احتمالاً اتهامات بیشتری نیز به وی تفهیم خواهد شد. این حادثه بار دیگر نگرانیهای جدی درباره پروتکلهای امنیتی هتل هیلتون را برجسته کرد، چرا که این هتل معمولاً در طول شام خبرنگاران به روی مهمانان عادی باز میماند و کنترل امنیتی تنها بر سالن اصلی متمرکز است، نه کل ساختمان.
۱۶۳
۸:۲۹
ترجمه و تحلیل:
دونالد ترامپ دیشب در جریان شام خبرنگاران کاخ سفید، پس از آنکه مردی تلاش کرد وارد محل مراسم شود، توسط تیم امنیتیاش تخلیه شد؛ متهم پیش از عبور از محیط امنیتی دستگیر شد. ترامپ در نشست خبری متعاقب آن، مهاجم را «دیوانه» و «گرگ تنها» (اصطلاحی برای افراد افراطی که بدون ارتباط با گروههای سازمانیافته عمل میکنند) توصیف کرد که موفق به نفوذ به محوطهای که او در کنار ملانیا ترامپ، معاون رئیسجمهور جیدی ونس و صدها خبرنگار و چهره سیاسی واشنگتن حضور داشت، نشد.
در جبهه مذاکرات هستهای با ایران، این شنبه مشخص شد که آمریکا سفر هیئت مذاکرهکننده خود به اسلامآباد را پس از خروج وزیر خارجه ایران لغو کرده است. ترامپ در شبکه اجتماعی خود با لحنی تهاجمی نوشت که «سفرها وقتگیر و پرزحمتاند»، به اختلافات داخلی در دولت ایران اشاره کرد و مدعی شد که «همه برگهای برنده» در دست آمریکاست و ایران در صورت تمایل به مذاکره، کافی است تماس بگیرد. این موضعگیری نشاندهنده تشدید فشار دیپلماتیک (diplomatic pressure) آمریکا و احتمالاً بازتاب بنبست در مذاکرات غیرمستقیم دو طرف است.
۱۶۳
۸:۲۹
خطر بالا بردن تنش توسط هر دو طرف، آمریکا و ایران
هیچ مذاکره جدیدی بین ایران و آمریکا در پاکستان در این آخر هفته برگزار نخواهد شد. به گفته کارشناسان، هیچکدام از دو کشور نمیخواهند ضعیف به نظر برسند.
مورخ روزبه پارسی در این باره میگوید: «اکنون این خطر وجود دارد که یکی از طرفین یا هر دو، دلیلی برای بالا بردن دما ببینند — به اصطلاح برای اینکه یکبار برای همیشه ثابت کنند که قویترین هستند.»
۱۶۹
۸:۳۰
«خشم اقتصادی»: فصل جدید جنگ ایران
«“خشم اقتصادی” ایران را هدف گرفته است.» این تیتر نه متعلق به یکی از روزنامههای بزرگ آمریکایی است (همانهایی که دونالد ترامپ آنها را «دشمن مردم» مینامد)، بلکه برگرفته از یک بیانیه مطبوعاتی اخیر در وبسایت وزارت خزانهداری آمریکاست که Scott Bessent آن را اداره میکند. دولت آمریکا پرونده کارزار ناموفق «خشم حماسی» را بسته و وارد مرحلهای تازه – یا فصلی بازتعریفشده – از تقابل خود با آیتاللهها شده است: «خشم اقتصادی».
واشنگتن میدان نبرد را از آسمان به دریا منتقل کرده است؛ یعنی حملات هوایی را با محاصره دریایی تنگه هرمز، توقیف کشتیها و عملیات علیه «ناوگان سایه» ایران جایگزین کرده است. و اگر برای شکار این کشتیها لازم باشد تا منطقه هند-پاسیفیک پیش برود، آمریکا این هفته نشان داده که در این کار تردیدی نخواهد داشت.
هدف، خفه کردن اقتصادی نظام ایران است. از همین رو، تلاش برای متوقف کردن تمام تجارت ورودی و خروجی ایران با مجموعهای از تحریمها از سوی وزارت خزانهداری همراه شده است.
عملیاتی که دولت ترامپ طراحی کرده، میتواند هزینه سنگینی برای ایران داشته باشد. بر اساس برآوردهای منتشرشده در The Wall Street Journal، تنها محاصره تنگه هرمز توسط نیروهای آمریکایی ممکن است روزانه حدود ۴۰۰ میلیون دلار برای تهران هزینه داشته باشد.
با این حال، اگر هدف نهایی وادار کردن آیتاللهها به تسلیم و گرفتن امتیازاتی درباره برنامه هستهای باشد، این هدف بسیار بلندپروازانه است. چراکه راهبرد تهران بر «مقاومت بهجای تسلیم» استوار است.
غرب همواره از راهبرد «فشار حداکثری» علیه ایران حمایت کرده، اما این سیاست تاکنون نتیجهای نداشته است. نه به فروپاشی نظام انجامیده و نه حتی در شدیدترین دورههای فشار اقتصادی. حتی چند ماه پیش، زمانی که مردم ایران – خسته از تورم شدید، بحران ارزی و کاهش قدرت خرید – بهطور گسترده به خیابانها آمدند، این نارضایتی در نهایت با سرکوب خشونتآمیز مهار شد.
سپس بمبارانهای آمریکا و اسرائیل آغاز شد و اکنون به وضعیت کنونی، یعنی هرجومرج و تنش یک آتشبس ناپایدار، رسیدهایم. در مجموع، خسارت جنگ وارد شده: سریع، عمیق و مهار آن بسیار دشوار است – نهتنها برای ایران، بلکه برای آسیا، آفریقا، اروپا و خود ایالات متحده. کمبود و تورم به واقعیت روزمره تبدیل خواهند شد.
در حلقه نزدیکان ترامپ، با این حال، همچنان از این ماجراجویی دفاع میشود. Andrew Puzder، سفیر آمریکا در اتحادیه اروپا، از رهبران اروپایی خواسته از شکایت درباره پیامدهای جنگ دست بردارند. او به Politico گفت: «بهتر است اکنون برخی آسیبهای اقتصادی را تحمل کنیم تا اینکه بعداً با موشک بالستیکی با کلاهک هستهای روبهرو شویم که به سمت بروکسل، رم یا پاریس در حرکت است.»
با این حال، این توجیه آمریکا درباره ضرورت جنگ با دو عامل بهراحتی زیر سؤال میرود. نخست اینکه این درگیری نشان داده تنگه هرمز چه ابزار ژئوپلیتیکی قدرتمندی است. دوم اینکه با گذشت هر روز، احتمال اینکه تهران از جاهطلبی هستهای خود دست بکشد کمتر میشود. آیتاللهها طی ۲۵ سال گذشته سرمایهگذاری عظیمی در برنامه هستهای خود انجام دادهاند؛ آیا اکنون، پس از حملات سنگین واشنگتن و تلآویو، از آن صرفنظر خواهند کرد؟
در همین حال، ترامپ تأکید میکند که «تمام وقت دنیا» را برای مذاکره صلح دارد، اما همزمان فشار نظامی را ادامه میدهد. در این مورد اغراق نمیکند: یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا، USS George H. W. Bush، پس از عبور از جنوب آفریقا وارد خاورمیانه شده و طبق اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، اکنون سه ناو هواپیمابر در منطقه حضور دارند؛ وضعیتی که از اوج جنگهای عراق و افغانستان بیسابقه است.
در عین حال، وضعیت ناو USS Gerald R. Ford نیز قابل توجه است؛ این ناو بیش از ۳۰۰ روز در دریا بوده و رکورد طولانیترین استقرار پس از پایان جنگ سرد در سال ۱۹۹۱ را شکسته است.
تمام طرفهای درگیر، بیش از هر زمان دیگری، شمشیرها را از رو بستهاند. مسائل زیادی در میان است: ایدئولوژیک، وجودی، اقتصادی. در عین حال، چیزهای زیادی هم از دست رفته است. اما آنچه بر همهچیز سایه انداخته، نیاز هر دو طرف به پیروزی در جنگ است – حتی اگر این پیروزی، در نهایت، تنها یک پیروزی پیروسی باشد.
۲۴۴
۸:۳۰
حملات ایران به پایگاههای آمریکا؛ خسارتهایی به ارزش میلیاردها دلار
بر اساس گزارشی از شبکه NBC News، حملات ایران به پایگاههای آمریکایی در منطقه خلیج فارس – در واکنش به حمله آمریکا و اسرائیل – خساراتی بسیار بیشتر از آنچه مقامات آمریکایی بهطور عمومی اعلام کردهاند، وارد کرده است.
در این گزارش به نقل از چندین منبع، از جمله سه مقام دولتی، دو دستیار کنگره و یک فرد آگاه دیگر از موضوع، جزئیاتی ارائه شده است.
هزینه تعمیرات به میلیاردها دلار میرسد
این گزارش تقریباً سه هفته پس از آن منتشر شده که ایران حملات خود به پایگاههای آمریکا در منطقه را متوقف کرده و همزمان مذاکراتی – که با میانجیگری پاکستان برای پایان دادن به درگیری مسلحانه آغازشده در ۲۸ فوریه انجام میشود – تاکنون به نتیجه نرسیده است.
در این گزارش آمده است که خسارات ناشی از حملات تلافیجویانه ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در هفت کشور خاورمیانه «بهمراتب شدیدتر از آن چیزی است که بهصورت عمومی اعلام شده» و انتظار میرود هزینه تعمیر آنها به میلیاردها دلار برسد.
ایران دهها هدف را مورد حمله قرار داد، از جمله انبارها، مراکز فرماندهی، آشیانههای هواپیما، زیرساختهای ارتباطات ماهوارهای و باندهای فرود. در نتیجه این حملات، آمریکا تجهیزات نظامی پیشرفته و بسیار ارزشمندی را از دست داده است؛ از جمله یک سامانه راداری به ارزش حدود یک میلیارد دلار در پایگاه هوایی العدید در قطر. همچنین گفته میشود دهها جنگنده، هواپیمای نظامی و پهپاد نیز از بین رفتهاند.
طبق آمار رسمی دولت آمریکا، در این حملات چندین سرباز آمریکایی نیز کشته شدهاند، اما به گفته بسیاری این رقم کمتر از واقعیت اعلام شده و احتمال دارد تلفات واقعی بیشتر باشد.
پنتاگون پاسخ نمیدهد
بر اساس این گزارش، پنتاگون بهطور عمومی میزان خسارات واردشده به پایگاههای نظامی آمریکا را اعلام نکرده و فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) نیز از اظهار نظر درباره ارزیابی خسارات خودداری کرده است.
یکی از اعضای کنگره که NBC News از او نقل قول کرده، گفته است:«هیچکس چیزی نمیداند. و این بهخاطر نبود پرسش نیست. ما هفتههاست سؤال میکنیم اما پاسخ مشخصی دریافت نمیکنیم، در حالی که پنتاگون خواهان بودجهای بیسابقه است.»
در این گزارش همچنین اشاره شده که میزان خسارات و هزینههای تعمیر میتواند بار دیگر بحث درباره ضرورت حفظ پایگاههای نظامی آمریکا در نزدیکی کشوری مانند ایران را شعلهور کند.
۳۳۴
۸:۳۰
روبیو در مذاکرات ایران شرکت نمیکند تا راهش را به کاخ سفید هموار کند: جنگ محبوبیتی ندارد
وزیر امور خارجه آمریکا (روبیو) باید مذاکرات با تهران را رهبری میکرد، اما این سناتور سابق فلوریدا این وظیفه را به وانس واگذار کرده تا از این طریق در رقابت محبوبیت از او پیشی بگیرد. در همین حال، جمهوریخواهان در حال بررسی استراتژی انتخابات میاندورهای بدون ترامپ هستند، چرا که او در نظرسنجیها به شدت سقوط کرده است.
این رسانه چپگرای ایتالیایی با لحنی تحلیلی اشاره میکند که غیبت روبیو از مذاکرات ایران نه یک تصمیم دیپلماتیک، بلکه یک حسابوکتاب سیاسی داخلی آمریکاست؛ جنگ با ایران در افکار عمومی آمریکا محبوبیتی ندارد و روبیو نمیخواهد با آن گره بخورد.
۳۴۵
۸:۳۷