انتشار گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴در روزهایی که قلب هر ایرانی از اندوه و خشم نسبت به حمله ظالمانه آمریکایی–صهیونیستی علیه کشورمان لبریز است، ما نیز ضمن محکومیت این تجاوز، خود را بیش از همیشه متعهد به آینده این سرزمین میدانیم؛ آیندهای که در سختترین شرایط نیز، تعهد و امید ما برای ساختن آن نهتنها کمرنگ نمیشود، بلکه پررنگتر میگردد.«گزارش شاخصهای هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴» در اواخر بهمن سال گذشته به پایان رسید اما به دلیل جنگ تحمیلی اخیر علیه کشورمان، رونمایی آن با تأخیر مواجه شد. با این حال، باور داریم که در همین شرایط نیز، حفظ تداوم مسیر توسعه علمی و فناورانه کشور در حوزهای به اهمیت هوش مصنوعی، مصداقی روشن از ایستادگی ملی و مسئولیتپذیری در قبال آینده ایران است.بر اساس رویکردی نظری و سیستمی به کار گرفته شده در گزارش سال ۱۴۰۳، «گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴» با تکیه بر بازخورد خبرگان و با توسعه دامنه شاخصها، بهروزرسانی دادهها و بهبود و نوآوری در روشهای سنجش، تلاش کرده است تصویری دقیقتر، مقایسهپذیرتر و تحلیلیتر از وضعیت ایران در حوزه هوش مصنوعی ارائه دهد. لازم به ذکر است دادهها و تحلیلهای این گزارش مبتنی بر شرایط پیش از جنگ تحمیلی اخیر و حمله به بخشی از زیرساخت های هوش مصنوعی کشور بوده و تفسیر آنها باید با در نظر گرفتن این ملاحظه انجام شود.گزارش حاضر توسط مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف و با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران تدوین شده است. هدف اصلی آن، فراهمسازی مبنایی دادهمحور برای مقایسه وضعیت ایران با کشورهای منتخب در حوزه هوش مصنوعی و ارائه بینشهای راهبردی برای برنامهریزی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت است.امید آن داریم که با سربلندی ایران عزیز و در فضایی باثباتتر، در آیندهای نزدیک، در قالب رویدادی تخصصی به بررسی عمیقتر ابعاد این گزارش و گفتوگو پیرامون مسیر توسعه هوش مصنوعی کشور بپردازیم.برای دریافت گزارش از طریق لینک زیر اقدام کنید. لینک دریافت گزارش پاینده ایران
@sharif_aicenter۲۷۱ خلاصه ای از یافتههای کلیدی «گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴»بر اساس تحلیل کارکردی سیستم نوآوری فناورانه در حوزه هوش مصنوعی، خلاصهای از برخی یافتههای کلیدی گزارش در ادامه آورده شده است: ایران در زمینه مقالات هوش مصنوعی، چه از نظر کمّیت و چه از نظر کیفیت، در حال حاضر در جایگاه دوم منطقه پس از عربستان و در کنار ترکیه قرار دارد. انتشارات علمی هوش مصنوعی به تفکیک حوزه موضوعی برای ایران در زیرحوزه «علوم کامپیوتر» پایینتر از میانگین کشورهای منطقه بوده؛ اما در زیرحوزههای «محیطزیست»، «مهندسی»، «علوم زمین و سیارات»، «پزشکی»، «علوم کشاورزی و زیستشناسی» و «انرژی»، بالاتر از میانگین منطقه است. از نظر مشارکت در کنفرانسهای برتر هوش مصنوعی بهعنوان نمادی از انتشار پژوهشهای باکیفیت این حوزه، ایران با سهمی حدود ۰.۲ درصد از مقالات کنفرانسی، در کنار ترکیه در پایینترین جایگاه منطقه قرار دارد. پذیرش هوش مصنوعی در کسبوکارهای ایرانی با رشد نسبت به سال قبل، در حال حاضر حدود ۲۷ درصد است. بخش عمده پذیرش هوش مصنوعی، مربوط به «هوش مصنوعی مولد» است. حدود ۷۵ درصد از شرکتهایی که از هوش مصنوعی استفاده میکنند، در سه سال اخیر کمتر از ۲ میلیارد تومان برای این فناوری هزینه کرده و «هزینه بالای توسعه هوش مصنوعی» و «فقدان مهارت کافی و نیروی انسانی با کیفیت» را مهمترین موانع برای توسعه محصولات هوش مصنوعی دانستهاند. اندازه بازار هوش مصنوعی ایران در سال ۱۴۰۳ حدوداً ۵.۵ همت (هزار میلیارد تومان) تخمین زده میشود که نسبت به سال قبل رشد قابلتوجهی داشته است. اندازه دلاری این بازار در حدود ۹۰ میلیون دلار برآورد شده که سهم ۰.۰۲ درصدی از تولید ناخالص داخلی ایران را دارد. سرمایهگذاری ایران در هوش مصنوعی نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی داشته است؛ این میزان بهصورت تجمیعی تاکنون حدود ۸۲ میلیون دلار برآورد شده است که فاصله جدی با سرمایهگذاری سایر کشورهای منطقه دارد. مجموع توان پردازشی سرویسدهندگان بزرگ GPU در ایران رشد قابل توجهی نسبت به سال قبل داشته است و توانی معادل ۱۷۲ عدد پردازنده H100 است. عربستان سعودی با توانی معادل حدود ۸۳۹۱ پردازنده H100 در خوشههای پردازشی، در صدر کشورهای منطقه قرار دارد و پس از آن، امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی قرار دارند. در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۴۱۶۴ استعداد فعال در حوزه هوش مصنوعی مستقر در ایران شناسایی شده است. جابهجایی جریان نیروی انسانی نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴، حدود ۱۲۶۲ نفر از استعدادهای هوش مصنوعی از کشور خارج شده و ۳۲۳ نفر به ایران وارد شدند. نیروی کار حوزه هوش مصنوعی در ایران رقابت ۵ برابری نسبت به کل حوزه فناوری اطلاعات دارد و بیشترین میانگین حقوق و دستمزد در میان سایر مشاغل این حوزه را دارا است. رشد استخدام نسبی استعدادهای هوش مصنوعی ایران نسبت به سال قبل، فقط ۱ درصد رشد داشته است. از منظر شاخص مشروعیتبخشی هوش مصنوعی، عموم متخصصین و فعالین حوزه هوش مصنوعی با وجود آگاهی از مخاطرات هوش مصنوعی، خواستار راهحلهای نهادی شامل چارچوبهای حکمرانی و مقرراتگذاری برای نظارت بر خروجیهای محصولات هوش مصنوعی نیستند و بیشتر بر سازوکارهایی نظیر آموزش و ارتقای سواد دیجیتال بهعنوان ابزار کنترل هوش مصنوعی تأکید دارند.برای دریافت گزارش از طریق لینک زیر اقدام کنید. لینک دریافت گزارش @sharif_aicenter نوآوریها و تازه های «گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴»در گزارش سال ۱۴۰۳، مبتنی بر یک چارچوب نظری و بر اساس شاخص های مختلف وضعیت هوش مصنوعی در کشور مورد بررسی قرار گرفت. در گزارش ۱۴۰۴، تغییرات و نوآوریهایی نسبت به سال گذشته داشته است که در ادامه به آنها پرداخته می شود: منابع انسانی هوش مصنوعیدر این گزارش، از دادههای شبکه حرفهای لینکدین بهره گرفته شده تا ویژگیهای نیروی کار، مهارتها، تخصصها، مسیرهای شغلی و الگوهای فعالیت حرفهای نیروی کار حوزه هوش مصنوعی در کشور مورد تحلیل قرار گیرد. همچنین، امکان تحلیل تقاضای نیروی کار هوش مصنوعی از طریق همکاری با جابویژن، بهعنوان یکی از بزرگترین پلتفرمهای کاریابی آنلاین در ایران که دادههای آن بازتابدهنده نیازهای واقعی و بهروز بازار کار است، مورد بررسی قرار گرفته است. مصاحبهگر هوش مصنوعیدر کارکرد مشروعیتبخشی فناوری هوش مصنوعی، نوآوری روشی در توسعه و پیادهسازی پلتفرم مصاحبهگر مبتنی بر مدلهای زبانی بزرگ است که با بومیسازی کامل برای زبان فارسی و زمینه اجتماعی ایران، امکان انجام مصاحبه کیفی با ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در فرآیند جمعآوری و تحلیل داده را دارا است. پذیرش هوش مصنوعی مولدبخش قابلتوجهی از بنگاههایی که از هوش مصنوعی استفاده میکنند، به دلیل سهولت دسترسی، هزینه به نسبت پایین و کاربردهای مستقیم این ابزارها موجب شده هوش مصنوعی مولد به دروازه ورود بسیاری از کسبوکارها به زیستبوم هوش مصنوعی تبدیل شود که علاوه بر سنجش میزان پذیرش هوش مصنوعی، شاخص جدید «پذیرش هوش مصنوعی مولد» در میان شرکتهای ایرانی مورد ارزیابی و سنجش قرار گرفته است. داده و زیرساخت هوش مصنوعیدر گزارش امسال، شاخص جدید «توان معادل خوشههای پردازشی نسبت به پردازنده H100» بهمنظور سنجش و مقایسهپذیری ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی کشورها اضافه شده است. همچنین وضعیت دیتاستها به تفکیک زبان افزوده شده و مورد بررسی قرار گرفته است.برای دریافت گزارش از طریق لینک زیر اقدام کنید. لینک دریافت گزارش @sharif_aicenter نکات کلیدی فصل اول (توسعه دانش) از «گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴» ایران در زمینه مقالات حوزه هوش مصنوعی، چه از نظر کمّیت و چه از نظر کیفیت، در حال حاضر در جایگاه دوم منطقه پس از عربستان سعودی قرار دارد. ترکیه با افزایش نرخ رشد نسبی، اختلاف خود را با ایران بسیار کم کرده است. میانگین رشد تعداد مقالات هوش مصنوعی در ایران پایینتر از میانگین جهانی است. سهم مقالات هوش مصنوعی ایران، ۲.۳ درصد از کل مقالات هوش مصنوعی در جهان است. از نظر سرانه مقالات هوش مصنوعی، ایران در سال با سرانه ۴.۱ مقاله در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر پس از سایر کشورهای منطقه قرار گرفته است و عربستان سعودی با ۱۶ مقاله در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر، در جایگاه اول قرار دارد. ایران سهم ۲.۸ درصدی از مقالات با تأثیر بالا نسبت به مقالات جهان را دارد که ترکیه با نزدیک شدن به سهم ایران، در آستانه پیشی گرفتن از آن و تصاحب جایگاه ایران در کیفیت تولیدات علمی منطقه در سال آتی است. ایران در زمینه مقالات پیشچاپ هوش مصنوعی با سهم ۰.۶۸ درصدی در رتبه سوم منطقه و پس از امارات و رژیم صهیونیستی قرار گرفته است. تحلیل مقایسهای توزیع حوزههای انتشارات هوش مصنوعی ایران در قیاس با میانگین جهانی، از مزیت نسبی ایران در زیرحوزههای مهندسی، علوم محیطزیست، انرژی، پزشکی و کشاورزی حکایت دارد. با این حال، فاصله قابلتوجه در زیرحوزه علوم کامپیوتر نسبت به میانگین جهانی مشهود است. از منظر وابستگی سازمانی انتشارات هوش مصنوعی ایران، بخش دانشگاهی بیشترین مشارکت را (۹۳.۴ درصد) در تولید انتشارات هوش مصنوعی طی ۵ سال اخیر (از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵) داشته است که پس از آن بخش دولتی ایران با سهم ۳.۷ درصدی قرار دارد. در این میان سهم نزدیک به صفر (۰.۱ درصد) بخش صنعت، نشان میدهد که صنایع بزرگ و بنگاههای اقتصادی ایران و حتی شرکتهای بزرگ اقتصاد دیجیتال نقش معناداری در انتشارات هوش مصنوعی ندارند. به جز رژیم صهیونیستی، هیچیک از کشورهای منطقه تعداد پتنت حوزه هوش مصنوعی قابل توجهی ندارند و کل کشورهای مورد بررسی در این شاخص دچار عقبماندگی جدی نسبت به کشورهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی هستند.برای دریافت گزارش از طریق لینک زیر اقدام کنید. لینک دریافت گزارش @sharif_aicenter نکات کلیدی فصل دوم (انتشار دانش) از «گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴» بررسی الگوی همکاریهای علمی بینالمللی ایران در ۱۵ سال اخیر، نشان میدهد که ترکیه با دربرگیری جایگاه هشتم میان ده همکار اول ایران در سطح جهان، تنها کشور منطقهای است که با ایران همکاری علمی معنادار دارد. ایالات متحده آمریکا بیشترین همکاری علمی را با ایران داشته است. عربستان سعودی با هدف تقویت موقعیت خود در سال های اخیر به ترتیب بیشترین همکاری علمی را با هند، پاکستان، چین و مصر داشته است. ایران ۰.۶ درصد از کل مقالات کنفرانسی هوش مصنوعی جهان را در اختیار دارد. ایران تا سال ۲۰۱۳ بیشترین تعداد و سهم از مقالات کنفرانسی هوش مصنوعی در منطقه را با میانگین ۲.۴ درصد از کل مقالات جهان در اختیار داشته است. از نظر مشارکت در کنفرانسهای برتر هوش مصنوعی بهعنوان شاخصی از انتشار پژوهشهای با کیفیت این حوزه، ایران با سهمی حدود ۰.۲ درصد از مقالات کنفرانسی، در کنار ترکیه قرار دارد. در میان کشورهای منطقه، رژیم صهیونیستی با حدود ۱.۵ درصد از کل مقالات جهان در کنفرانسهای برتر هوش مصنوعی، پیشرو در منطقه است. امارات متحده عربی نیز با رشد نمایی و سهم ۱.۴ درصد در جایگاه دوم منطقه قرار دارد. ایران نسبت به سال گذشته از نظر مشارکت در پروژههای بینالمللی، با اختصاص ۰.۸ درصد از کل پروژههای متنباز هوش مصنوعی، جایگاه دوم منطقه را پس از ترکیه حفظ نموده است. @sharif_aicenter یادداشت چراغ نیمسوز موتور جریان دانش هوش مصنوعی در ایران امیرمحمد احمدی، دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری شریف و مدیرپروژه «گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۴» محل انتشار: ماهنامه پیوست تعداد کلمات: ۸۰۰ کلمه میانگین زمان مطالعه: ۵ دقیقه بر اساس گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران، از نظر تعداد مقالات هوش مصنوعی، علیرغم رشد ۱۳ درصدی تعداد مقالات هوش مصنوعی ایرانی در سال ۲۰۲۴، همچنان ایران فاصله حدود ۱۰ درصدی خود را با رشد مقالات هوش مصنوعی دنیا حفظ کرده و این موضوع باعث شده تا علیرغم هشدارهایی که در سالهای گذشته داده میشد، جایگاه ایران به سایر رقبای منطقهای، همچون عربستان و ترکیه، به دلیل سرعت ناکافی در تولید علم هوش مصنوعی واگذار شود. در دنیای امروز، دیگر تولید علم بهتنهایی معیار پیشرفت نیست؛ بلکه آنچه سرنوشت یک فناوری را در کشورها تعیین میکند، توانایی راهاندازی جریان دانش است. بدین معنا که ایدههای تولیدشده در دانشگاهها و آزمایشگاهها چگونه به سرعت در شبکهای از بازیگران منتشر و به کاربرد تبدیل میشوند. متن کامل یادداشت را در وبسایت مرکز استراتژی و تحول هوش مصنوعی شریف بخوانید. وبسایت | لینکدین | تلگرام | بله@sharif_aicente