نشریه الکترونیکی شناسه
تصویر
تصویرکتابخانه و آرشیو امروز: مسئلهها، تجربهها و چشماندازهای حرفهای
نشریه الکترونیکی «شناسه»، رسانه رسمی انجمن علمی کتابداری و اطلاعرسانی ایران، از استادان، پژوهشگران، دانشجویان، کتابداران، آرشیویستها، مدیران دانش، متخصصان اطلاعات، فناوران و دیگر فعالان حوزههای مرتبط دعوت میکند تا آثار خود را برای بررسی و انتشار در چهارمین شماره دوره جدید نشریه ارسال کنند.کتابخانهها، آرشیوها و دیگر نهادهای دانشمحور امروز با مسائل و دگرگونیهای گوناگونی روبهرو هستند؛ از تغییر نیازها و رفتارهای کاربران و گسترش فناوریهای نوین گرفته تا چالشهای مدیریتی، محدودیت منابع، اخلاق حرفهای، حفاظت از میراث مستند و آینده حرفههای اطلاعاتی.
این شماره میکوشد بستری برای بازتاب دیدگاهها، تحلیلها، تجربههای میدانی، نقدها و روایتهای جامعه علمی و حرفهای فراهم آورد.
محورهای پیشنهادیآثار ارسالی میتوانند به موضوعات زیر بپردازند:مسائل و چالشهای محیطهای حرفهایتجربههای موفق یا ناموفق کتابخانهها و آرشیوهاتغییر نیازها و رفتارهای اطلاعاتی کاربرانآموزش دانشگاهی و ارتباط آن با نیازهای محیط حرفهایمدیریت، رهبری، همکاری گروهی و فعالیت داوطلبانهفناوریهای نوین، خدمات دیجیتال و هوش مصنوعیاخلاق حرفهای، حریم خصوصی و دسترسی عادلانه به اطلاعاتحفاظت، سازماندهی و دسترسپذیری منابع و اسنادارتباط دانشگاه، انجمنهای علمی و محیط حرفهایمسائل صنفی و جایگاه اجتماعی کتابداران و آرشیویستهاتاریخ، هویت و حافظه حرفهایآینده کتابخانهها، آرشیوها و حرفههای اطلاعاتیاین محورها جنبه راهنما دارند و نویسندگان میتوانند به سایر مسائل مرتبط با موضوع اصلی شماره نیز بپردازند.
پرونده ویژههوش مصنوعی در عمل: تجربهها، فرصتها و دغدغههای کتابخانهها و آرشیوها
قالبهای پذیرفتهشدهآثار میتوانند در قالبهای زیر ارسال شوند:مقاله و یادداشت تحلیلیتجربهنگاری و گزارش پروژهگفتوگو و تاریخ شفاهینقد، دیدگاه و مطالبات حرفهای یا دانشجوییخاطره و روایت حرفهایطنز حرفهایمعرفی و بازخوانی منابعپادکست، ویدئو و روایت تصویریشرایط و شیوه ارسال آثارباید مطابق شیوهنامه نگارش نشریه تهیه و ارسال شوند.
مهلت ارسال آثار: ۲۵ شهریور ۱۴۰۵نشانی ارسال آثار: https://shenasehmag.ir/wgdiشیوهنامه نگارش: https://shenasehmag.ir/pc3l
«شناسه» از آثاری استقبال میکند که از دل مسئلههای واقعی، تجربههای صادقانه، اندیشههای تازه و نگاههای متنوع برخاسته باشند؛ زیرا گاه یک تجربه محلی، یک پرسش دقیق یا روایتی کوتاه میتواند آغازگر گفتوگویی گسترده در جامعه علمی و حرفهای باشد.
نشریه الکترونیکی «شناسه»، رسانه رسمی انجمن علمی کتابداری و اطلاعرسانی ایران، از استادان، پژوهشگران، دانشجویان، کتابداران، آرشیویستها، مدیران دانش، متخصصان اطلاعات، فناوران و دیگر فعالان حوزههای مرتبط دعوت میکند تا آثار خود را برای بررسی و انتشار در چهارمین شماره دوره جدید نشریه ارسال کنند.کتابخانهها، آرشیوها و دیگر نهادهای دانشمحور امروز با مسائل و دگرگونیهای گوناگونی روبهرو هستند؛ از تغییر نیازها و رفتارهای کاربران و گسترش فناوریهای نوین گرفته تا چالشهای مدیریتی، محدودیت منابع، اخلاق حرفهای، حفاظت از میراث مستند و آینده حرفههای اطلاعاتی.
این شماره میکوشد بستری برای بازتاب دیدگاهها، تحلیلها، تجربههای میدانی، نقدها و روایتهای جامعه علمی و حرفهای فراهم آورد.
محورهای پیشنهادیآثار ارسالی میتوانند به موضوعات زیر بپردازند:مسائل و چالشهای محیطهای حرفهایتجربههای موفق یا ناموفق کتابخانهها و آرشیوهاتغییر نیازها و رفتارهای اطلاعاتی کاربرانآموزش دانشگاهی و ارتباط آن با نیازهای محیط حرفهایمدیریت، رهبری، همکاری گروهی و فعالیت داوطلبانهفناوریهای نوین، خدمات دیجیتال و هوش مصنوعیاخلاق حرفهای، حریم خصوصی و دسترسی عادلانه به اطلاعاتحفاظت، سازماندهی و دسترسپذیری منابع و اسنادارتباط دانشگاه، انجمنهای علمی و محیط حرفهایمسائل صنفی و جایگاه اجتماعی کتابداران و آرشیویستهاتاریخ، هویت و حافظه حرفهایآینده کتابخانهها، آرشیوها و حرفههای اطلاعاتیاین محورها جنبه راهنما دارند و نویسندگان میتوانند به سایر مسائل مرتبط با موضوع اصلی شماره نیز بپردازند.
پرونده ویژههوش مصنوعی در عمل: تجربهها، فرصتها و دغدغههای کتابخانهها و آرشیوها
قالبهای پذیرفتهشدهآثار میتوانند در قالبهای زیر ارسال شوند:مقاله و یادداشت تحلیلیتجربهنگاری و گزارش پروژهگفتوگو و تاریخ شفاهینقد، دیدگاه و مطالبات حرفهای یا دانشجوییخاطره و روایت حرفهایطنز حرفهایمعرفی و بازخوانی منابعپادکست، ویدئو و روایت تصویریشرایط و شیوه ارسال آثارباید مطابق شیوهنامه نگارش نشریه تهیه و ارسال شوند.
مهلت ارسال آثار: ۲۵ شهریور ۱۴۰۵نشانی ارسال آثار: https://shenasehmag.ir/wgdiشیوهنامه نگارش: https://shenasehmag.ir/pc3l
«شناسه» از آثاری استقبال میکند که از دل مسئلههای واقعی، تجربههای صادقانه، اندیشههای تازه و نگاههای متنوع برخاسته باشند؛ زیرا گاه یک تجربه محلی، یک پرسش دقیق یا روایتی کوتاه میتواند آغازگر گفتوگویی گسترده در جامعه علمی و حرفهای باشد.
۳
نشریه الکترونیکی شناسهشماره ۲۵| سخن سردبیر
کتابخانه و آرشیو امروز؛ بازاندیشی در مسئلهها، تجربهها و آینده حرفه/ به قلم سعیده اکبری داریان.
چکیده:این سرمقاله با طرح ضرورت بازتعریف جایگاه کتابخانهها و آرشیوها در جهان امروز، بر این نکته تأکید میکند که تحولات فناوری، تغییر رفتار کاربران، گسترش هوش مصنوعی، ضرورت دسترسی عادلانه به اطلاعات و دگرگونی نقشهای حرفهای، این نهادها را با پرسشها و مسئولیتهای تازهای روبهرو کرده است. موضوع چهارمین شماره دوره جدید «شناسه» با عنوان «کتابخانه و آرشیو امروز: مسئلهها، تجربهها و چشماندازهای حرفهای» با هدف ایجاد بستری برای پیوند میان پژوهش، تحلیل انتقادی، تجربه عملی و گفتوگوی میاننسلی انتخاب شده است. در این چارچوب، تحلیلهای علمی، یادداشتهای انتقادی، گفتوگوهای تخصصی، تجربهنگاریها، روایتهای حرفهای و آثار چندرسانهای، هر یک میتوانند بخشی از واقعیت پیچیده و چندلایه حرفه را بازتاب دهند. سرمقاله همچنین به پرونده ویژه «هوش مصنوعی در عمل» میپردازد و بر ضرورت بررسی همزمان فرصتها، چالشها، پیامدهای اخلاقی، مهارتی و اجتماعی این فناوری در کتابخانهها و آرشیوها تأکید میکند. در نهایت، «شناسه» از همه اعضای جامعه علمی و حرفهای دعوت میکند با مشارکت در این گفتوگو، به ثبت، نقد و توسعه حافظه و دانش حرفهای یاری رسانند.
https://shenasehmag.ir/9o7q
کتابخانه و آرشیو امروز؛ بازاندیشی در مسئلهها، تجربهها و آینده حرفه/ به قلم سعیده اکبری داریان.
چکیده:این سرمقاله با طرح ضرورت بازتعریف جایگاه کتابخانهها و آرشیوها در جهان امروز، بر این نکته تأکید میکند که تحولات فناوری، تغییر رفتار کاربران، گسترش هوش مصنوعی، ضرورت دسترسی عادلانه به اطلاعات و دگرگونی نقشهای حرفهای، این نهادها را با پرسشها و مسئولیتهای تازهای روبهرو کرده است. موضوع چهارمین شماره دوره جدید «شناسه» با عنوان «کتابخانه و آرشیو امروز: مسئلهها، تجربهها و چشماندازهای حرفهای» با هدف ایجاد بستری برای پیوند میان پژوهش، تحلیل انتقادی، تجربه عملی و گفتوگوی میاننسلی انتخاب شده است. در این چارچوب، تحلیلهای علمی، یادداشتهای انتقادی، گفتوگوهای تخصصی، تجربهنگاریها، روایتهای حرفهای و آثار چندرسانهای، هر یک میتوانند بخشی از واقعیت پیچیده و چندلایه حرفه را بازتاب دهند. سرمقاله همچنین به پرونده ویژه «هوش مصنوعی در عمل» میپردازد و بر ضرورت بررسی همزمان فرصتها، چالشها، پیامدهای اخلاقی، مهارتی و اجتماعی این فناوری در کتابخانهها و آرشیوها تأکید میکند. در نهایت، «شناسه» از همه اعضای جامعه علمی و حرفهای دعوت میکند با مشارکت در این گفتوگو، به ثبت، نقد و توسعه حافظه و دانش حرفهای یاری رسانند.
https://shenasehmag.ir/9o7q
۱۰توجه توجهارسال خودکار دیدگاهها به نویسندگان در وبسایت شناسه فعال شدقابلیت اطلاعرسانی خودکار دیدگاههای مخاطبان به نویسندگان، در وبسایت نشریه الکترونیکی «شناسه» راهاندازی شد.از این پس، پس از تأیید و انتشار هر دیدگاه، پیام اطلاعرسانی بهصورت خودکار به نشانی ایمیلی که نویسنده هنگام ارسال مقاله ثبت کرده است، فرستاده میشود.
با فعالشدن این قابلیت، نویسندگان بدون نیاز به مراجعه مداوم به وبسایت، از دیدگاهها و بازخوردهای ثبتشده درباره مطالب خود آگاه خواهند شد.
این قابلیت با هدف تقویت ارتباط میان نویسندگان و مخاطبان و افزایش تعامل حرفهای در وبسایت نشریه طراحی و اجرا شده است. تلاشهای داوطلبانه تیم اجرایی نشریه و همراهی مدیر فنی وبسایت «شناسه» در راهاندازی این امکان تازه را ارج مینهیم.
۳۱۱
نشریه الکترونیکی شناسهشماره ۲۵ | ویترین تجربه
حفاظت از میراث علمی دانشگاهی؛ تجربه سازماندهی و مستندسازی مجموعه اشیای مهندسی در مرکز اسناد و گنجینه دانشگاه صنعتی شریف/ دکتر مریم اسدی
چکیده:این مقاله به تجربه مرکز اسناد دانشگاه صنعتی شریف در شناسایی، مستندسازی میانرشتهای و حفاظت از بیش از ۳۰۶ شیء و ابزار مهندسی اهدایی (از جمله مجموعهای کمنظیر از ابزارهای محاسباتی) میپردازد. این پروژه الگو و نقشی مؤثر را برای مراکز اسناد دانشگاهی در حفظ و معرفی میراث علمی و فناوری کشور ترسیم میکند.#میراث_علمی#دانشگاه_صنعتی_شریف#مستندسازی_اسناد#تاریخ_مهندسی#گنجینه_دانشگاهی
https://shenasehmag.ir/5pw0
حفاظت از میراث علمی دانشگاهی؛ تجربه سازماندهی و مستندسازی مجموعه اشیای مهندسی در مرکز اسناد و گنجینه دانشگاه صنعتی شریف/ دکتر مریم اسدی
چکیده:این مقاله به تجربه مرکز اسناد دانشگاه صنعتی شریف در شناسایی، مستندسازی میانرشتهای و حفاظت از بیش از ۳۰۶ شیء و ابزار مهندسی اهدایی (از جمله مجموعهای کمنظیر از ابزارهای محاسباتی) میپردازد. این پروژه الگو و نقشی مؤثر را برای مراکز اسناد دانشگاهی در حفظ و معرفی میراث علمی و فناوری کشور ترسیم میکند.#میراث_علمی#دانشگاه_صنعتی_شریف#مستندسازی_اسناد#تاریخ_مهندسی#گنجینه_دانشگاهی
https://shenasehmag.ir/5pw0
۸
نشریه الکترونیکی شناسهشماره ۲۵| ویترین تجربه
تجربه زیسته در کاردرمانی، روایتی/ به قلم فاطمه صدرا
چکیده:هنوز ساعت ده نشده بود که وارد لابی بیمارستان مغز و اعصاب شدم. نگهبان اجازه ورود نداد. خودم را معرفی کردم و گفتم کتابدارم. با مسئول کاردرمانی بخش زنان هماهنگ هستم. مرا به اتاق ریاست راهنمایی کرد. زنی با مقنعهی سیاه و صورتی جدی پشت میز نشسته بود...https://shenasehmag.ir/impd
#کاردرمانی#روانشناسی#کتابدار_در_بیمارستان#داستان_کوتاه#خاطره_نویسی
تجربه زیسته در کاردرمانی، روایتی/ به قلم فاطمه صدرا
چکیده:هنوز ساعت ده نشده بود که وارد لابی بیمارستان مغز و اعصاب شدم. نگهبان اجازه ورود نداد. خودم را معرفی کردم و گفتم کتابدارم. با مسئول کاردرمانی بخش زنان هماهنگ هستم. مرا به اتاق ریاست راهنمایی کرد. زنی با مقنعهی سیاه و صورتی جدی پشت میز نشسته بود...https://shenasehmag.ir/impd
#کاردرمانی#روانشناسی#کتابدار_در_بیمارستان#داستان_کوتاه#خاطره_نویسی
۵
نشریه الکترونیکی شناسهشماره ۲۵| تراوش
کتابخانههای سیار در دوراهی هوش مصنوعی/حسین یوسفی
چکیده :این مقاله بررسی میکند که هوش مصنوعی چگونه میتواند در «پشت صحنه» به عنوان دستیاری کارآمد، با بهینهسازی مسیرها و تحلیل نیازهای اطلاعاتی جوامع محلی، به افزایش بهرهوری کتابخانههای سیار کمک کند. با این حال، نویسنده هشدار میدهد که این فناوری نباید جایگزین ارتباط انسانی، عاطفی و حضوری کتابدار با مخاطبان شود؛ زیرا روح و هویت کتابخانه سیار در همین پیوند اجتماعی نهفته است. در نهایت، راهکار مناسب بهرهگیری از هوش مصنوعی تنها به عنوان ابزار پشتیبان و حفظ نقش محوری کتابدار عنوان شده است.
https://shenasehmag.ir/6bki
#کتابخانه_سیار#هوش_مصنوعی#عدالت_اطلاعاتی#کتابداری#فناوری_و_فرهنگ
کتابخانههای سیار در دوراهی هوش مصنوعی/حسین یوسفی
چکیده :این مقاله بررسی میکند که هوش مصنوعی چگونه میتواند در «پشت صحنه» به عنوان دستیاری کارآمد، با بهینهسازی مسیرها و تحلیل نیازهای اطلاعاتی جوامع محلی، به افزایش بهرهوری کتابخانههای سیار کمک کند. با این حال، نویسنده هشدار میدهد که این فناوری نباید جایگزین ارتباط انسانی، عاطفی و حضوری کتابدار با مخاطبان شود؛ زیرا روح و هویت کتابخانه سیار در همین پیوند اجتماعی نهفته است. در نهایت، راهکار مناسب بهرهگیری از هوش مصنوعی تنها به عنوان ابزار پشتیبان و حفظ نقش محوری کتابدار عنوان شده است.
https://shenasehmag.ir/6bki
#کتابخانه_سیار#هوش_مصنوعی#عدالت_اطلاعاتی#کتابداری#فناوری_و_فرهنگ
۹
نشریه الکترونیکی شناسهشماره ۲۵|تازه ها
کنگره نهم؛ کنگرهای فراتر از دو روز/ به قلم دکتر مریم اسدی
چکیده :
این گزارش به بررسی فعالیتهای علمی و اجرایی پیش از برگزاری نهمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با موضوع «عدالت اطلاعاتی» میپردازد. این فرآیند مستمر شامل برگزاری پیشنشستها، کارگاههای آموزشی و داوری آثار بوده که با هدف ایجاد بستر تعامل علمی، توانمندسازی حرفهای و شبکهسازی میان متخصصان انجام شده است.
https://shenasehmag.ir/rw4m
#کنگره_علوم_اطلاعات#انجمن_کتابداری#علوم_اطلاعات#عدالت_اطلاعاتی#نهمین_کنگره_متخصصان_علوم_اطلاعات
کنگره نهم؛ کنگرهای فراتر از دو روز/ به قلم دکتر مریم اسدی
چکیده :
این گزارش به بررسی فعالیتهای علمی و اجرایی پیش از برگزاری نهمین کنگره متخصصان علوم اطلاعات با موضوع «عدالت اطلاعاتی» میپردازد. این فرآیند مستمر شامل برگزاری پیشنشستها، کارگاههای آموزشی و داوری آثار بوده که با هدف ایجاد بستر تعامل علمی، توانمندسازی حرفهای و شبکهسازی میان متخصصان انجام شده است.
https://shenasehmag.ir/rw4m
#کنگره_علوم_اطلاعات#انجمن_کتابداری#علوم_اطلاعات#عدالت_اطلاعاتی#نهمین_کنگره_متخصصان_علوم_اطلاعات
۳
نشریه الکترونیکی شناسهشماره۲۵
ترقصی در گفتار بزرگان/ به قلم آمیرزهادی
چکیده:تصور بفرمایید چندصد نفر، نه در سالن تخصصی کتابخانه ملی خودمان، بلکه در تالار کتابخانه عمومی نیویورک با وقار راهبان بودایی، غرق در سکوت و کاغذند. بعد یکباره، همگی ندای جناب ری بردبری در فارنهایت ۴۵۱ را بشنوند که : کتاب برای این است که خریت و نادانیمان را جلوی چشمهایمان بیاورد...
https://shenasehmag.ir/w769
#کتاب_و_کتابخوانی #طنز_ادبی #افاضات_بزرگان #هوش_مصنوعی #سعدی_شیرازی
ترقصی در گفتار بزرگان/ به قلم آمیرزهادی
چکیده:تصور بفرمایید چندصد نفر، نه در سالن تخصصی کتابخانه ملی خودمان، بلکه در تالار کتابخانه عمومی نیویورک با وقار راهبان بودایی، غرق در سکوت و کاغذند. بعد یکباره، همگی ندای جناب ری بردبری در فارنهایت ۴۵۱ را بشنوند که : کتاب برای این است که خریت و نادانیمان را جلوی چشمهایمان بیاورد...
https://shenasehmag.ir/w769
#کتاب_و_کتابخوانی #طنز_ادبی #افاضات_بزرگان #هوش_مصنوعی #سعدی_شیرازی
۲
نشریه الکترونیکی شناسهشماره ۲۵| تراوشکتابخانههای سازمانی؛ غایبِ اثرگذار در سواد اطلاعاتی/ سیمیندخت امدادی
چکیده:در عصر اطلاعات، کتابخانههای دانشگاهی و سازمانی باید فراتر از نقش سنتی خود، بهعنوان مراکز آموزش سواداطلاعاتی عمل کنند. فقدان این مهارت در دانشجویان و کارکنان، به مشکلاتی در تصمیمگیری، مدیریت دانش و کارایی میانجامد. بیتوجهی به آموزش سواد اطلاعاتی علاوه بر مختل کردن رفتار اطلاعاتی کاربران، سازماندهی دانش را تضعیف میکند؛ ضعفی که در هر نوع مجموعه (دولتی یا خصوصی) به اتلاف منابع مالی و انسانی و عدم بهرهبرداری مؤثر از ظرفیتهای اطلاعاتی منجر میشود.
https://shenasehmag.ir/8qf2
#سواد_اطلاعاتی#مدیریت_دانش#کتابخانههای_دیجیتال#سازماندهی_دانش#عصر_اطلاعات
چکیده:در عصر اطلاعات، کتابخانههای دانشگاهی و سازمانی باید فراتر از نقش سنتی خود، بهعنوان مراکز آموزش سواداطلاعاتی عمل کنند. فقدان این مهارت در دانشجویان و کارکنان، به مشکلاتی در تصمیمگیری، مدیریت دانش و کارایی میانجامد. بیتوجهی به آموزش سواد اطلاعاتی علاوه بر مختل کردن رفتار اطلاعاتی کاربران، سازماندهی دانش را تضعیف میکند؛ ضعفی که در هر نوع مجموعه (دولتی یا خصوصی) به اتلاف منابع مالی و انسانی و عدم بهرهبرداری مؤثر از ظرفیتهای اطلاعاتی منجر میشود.
https://shenasehmag.ir/8qf2
#سواد_اطلاعاتی#مدیریت_دانش#کتابخانههای_دیجیتال#سازماندهی_دانش#عصر_اطلاعات
۴
نشریه الکترونیکی شناسهشماره۲۵| ویترین تجربه
فراگیری علم و دانش، بدون اخلاق بیمعنی است، تجربیات زیسته در حوزه آموزش و پژوهش دانشگاهی/ مریم امرائی
چکیده:تحصیل و پژوهش بهانهای برای خودسازی و پذیرش مسئولیت در زندگی است؛ در این مسیر طولانی، آنچه در حافظه دانشجو ماندگار میشود، اخلاق و منش استادان است که فراتر از دانش علمی آنها، تأثیری عمیق بر یادگیری و شخصیت او میگذارد.
https://shenasehmag.ir/vpn3
#علم_اطلاعات_و_دانش_شناسی#اخلاق_آموزشی#تجربه_زیسته#پژوهش_بین_رشته_ای#تربیت_دانشجو
فراگیری علم و دانش، بدون اخلاق بیمعنی است، تجربیات زیسته در حوزه آموزش و پژوهش دانشگاهی/ مریم امرائی
چکیده:تحصیل و پژوهش بهانهای برای خودسازی و پذیرش مسئولیت در زندگی است؛ در این مسیر طولانی، آنچه در حافظه دانشجو ماندگار میشود، اخلاق و منش استادان است که فراتر از دانش علمی آنها، تأثیری عمیق بر یادگیری و شخصیت او میگذارد.
https://shenasehmag.ir/vpn3
#علم_اطلاعات_و_دانش_شناسی#اخلاق_آموزشی#تجربه_زیسته#پژوهش_بین_رشته_ای#تربیت_دانشجو
۵