بله | کانال جنگ‌و‌فناوری|دانشگاه‌صنعتی‌امیرکبیر

۳ مرداد

از خوشحالی روی پا بند نبودم...

بخشی از روایت خانم دکتر مریم نگهبان، اولین سازندهٔ آفت‌کش‌های گیاهی نانویی در ایران

روزهایی که در کرمان در کارخانۀ گلاب زهرا روی کنه و سفیدبالک‌های گل‌محمدی کار می‌کردیم، در راه برگشت چشمم به باغات پسته افتاد. تعداد زیادی کشاورز سروکله‌شان را بسته بودند و با گوگرد و سم شیمیایی مشغول سم‌پاشی بودند. سرکارگر ایستاده بود بالای سرشان و با تندی می‌گفت زودتر سم‌پاشی را تمام کنند. رفتم جلو. گفتم: «اینا شیمیاییه. میره تو دهنشون. ضرر داره.» رویش را برگرداند. گفت: «اشکالی نداره.» پرسیدم: «اینجا چه‌قدر درخت پسته دارید؟» گفت: «دویست هزار هکتار» یک لحظه با خودم تصور کردم چه حجمی از سم وارد بدن کشاورزها می‌شود.

وقتی دربارۀ پسیل تحقیق کردم، فهمیدم یک معضل اساسی کشور است. تصمیم گرفتم آفت‌کش گیاهی‌اش را طراحی کنم. طرحش را نوشتم. مخالفت‌ها بالا گرفت. آخر، آن منطقه قطب سموم شیمیایی بود و در بخش سم‌شناسی و دیدن اثراتش در محیط خیلی قوی و اجرایی بودند. از این بابت می‌گفتند شدنی نیست. نمونه‌ای را هم که از قبل فرستاده بودم به گفتۀ مجری کار، سی‌چهل درصد بیشتر جواب نداده بود. هرچه توانستم مقاومت کردم تا بالاخره مجوز طرح را گرفتم.

بعد از تصویب، سال 1394 پروژه کلید خورد. بلند شدم رفتم کرمان، یزد، شهربابک حشره را قشنگ دیدم و وضعیت را بررسی کردم. در شهربابک به‌خاطر یک نوع سم شیمیایی حین چک‌کردن گیاه، به‌شدت مسموم شدم و همین باعث شد روی کار بیشتر مصر شوم. این آفت به‌قدری قدرت تخریبش بالا بود که مدام سم‌پاشی می‌کردند؛ انگار داعش زده باشد به باغشان.

هفت‌هشت ماه، روی فرمولاسیونش کار کردم. نمونه‌ها را از سه روز تا 21 روز در مزارع روی آفت امتحان می‌کردم. بهترین نتیجه بعد از 21 روز خودش را نشان می‌داد. روزی که قرار بود جوابش بیاید دل توی دلم نبود. با دوستانم رفته بودیم بیرون. هرچه گفتند بیا برویم سینما زیر بار نرفتم. گفتم منتظر یک تلفن مهم هستم. همه هوش‌وحواسم به گوشی بود. یک‌دفعه زنگ خورد. کسی که پشت خط بود گفت: «خانم دکتر داره می‌کُشه... همه رو داره می‌کُشه.» انگار همۀ دنیا را بهم دادند. از خوشحالی روی پا بند نبودم.
┄┅══✧❁

❁✧══┅┄جنگ و فناوری_دانشگاه صنعتی امیرکبیر